Aşağıda boşanma davasında tanık ve tanık beyanları hakkında en sık sorulan sorular kısa cevaplarıyla bir araya getirilmiştir. Cevaplar eserin ilgili bölümlerine dayanır; gerekçe ve diğer kararlar için parantez içinde gösterilen bölüme bakılmalıdır. Tutarlar eserin kapandığı tarihteki kanun metnine aittir.
Temel Sorular#
Boşanma davasında tanık şart mı?#
Kanun şart koşmaz; ancak çekişmeli boşanma davasında evlilik içindeki olaylar çoğu zaman başka bir delille ispatlanamadığı için tanık en önemli delildir. Anlaşmalı boşanmada ise boşanma sebebini ispat için tanık dinlenmez (Giriş ve 1. Bölüm).
Tanık beyanı hâkimi bağlar mı?#
Hayır. Tanık beyanı takdiri delildir; hâkim onu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m. 198; 1. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/130 E., 2024/147 K., 06.03.2024).
Hâkim tanığın doğru söylediğini mi kabul eder?#
Hayatın olağan akışına uygun ve samimi beyan bakımından, aksine ciddi ve inandırıcı delil bulunmadıkça asıl olan tanığın gerçeği söylemiş olmasıdır. Tanığın olmamışı olmuş gibi anlattığı anlaşılırsa bu kabul düşer (1. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/130 E., 2024/147 K., 06.03.2024; Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025).
Boşanma davasında kaç tanık gerekir?#
Kanunda alt veya üst sınır yoktur. Görgüye dayalı ve inandırıcı tek bir tanık bile vakıayı ispatlayabilir; önemli olan tanık sayısı değil, beyanın niteliğidir (5. ve 15. Bölümler) (Yargıtay HGK, 2023/1143 E., 2025/416 K., 02.07.2025).
Tek tanıkla boşanma davası kazanılır mı?#
Evet, tanık olayı bizzat görmüş ve anlatımı inandırıcıysa. Hukuk Genel Kurulu, davacının yeğeninin tek başına beyanıyla erkeğin sadakat yükümlülüğüne aykırı davrandığını kabul etmiştir. Buna karşılık diğer delillerle uyumsuz ve desteklenmeyen tek beyanla kusur yüklenmemiştir (15. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/1143 E., 2025/416 K., 02.07.2025; Yargıtay 2. HD, 2024/652 E., 2024/8400 K., 06.11.2024).
Kimler tanık olabilir?#
Davada taraf olmayan herkes. Yaş, hukuki durum, akrabalık veya taraflardan biriyle yakınlık tanıklığa engel değildir (HMK m. 240/1; 2. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2017/2707 E., 2018/1998 K., 20.12.2018).
Anne, baba veya kardeş tanık olabilir mi?#
Evet. Yakın akrabaların beyanı yalnız akrabalık nedeniyle değersiz sayılmaz; bu ölçüt iki tarafın tanıklarına eşit uygulanır. Akrabanın tanıklıktan çekinme hakkı da vardır (8. ve 14. Bölümler) (Yargıtay HGK, 2023/130 E., 2024/147 K., 06.03.2024; Yargıtay HGK, 2022/765 E., 2023/974 K., 18.10.2023).
Eşler kendi davalarında tanık olabilir mi?#
Hayır. Eşler davanın tarafıdır; kendi davalarında tanık olarak dinlenemezler. Tarafın anlatımı tanık beyanı değil, iddia veya savunmadır (2. Bölüm).
Avukat tanık olabilir mi?#
Taraf vekili avukatın tanık olarak dinlenmesine yasal engel yoktur. Ancak avukat, mesleği gereği öğrendiği bilgiler hakkında iş sahibinin muvafakati olmadan tanıklık edemez ve muvafakat olsa bile tanıklıktan çekinebilir (Avukatlık Kanunu m. 36; 2. ve 24. Bölümler) (Yargıtay HGK, 2017/2209 E., 2020/475 K., 24.06.2020).
Çocuk tanık olabilir mi?#
Evet. Tanıklık için yaş sınırı yoktur; on beş yaşını bitirmemiş çocuk yeminsiz dinlenir (HMK m. 257). Kendisini ifade edebildiği anlaşılan ortak çocuğun beyanı hükme esas alınabilir (3. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2023/8603 E., 2024/6809 K., 03.10.2024; Yargıtay 2. HD, 2026/489 E., 2026/6612 K., 15.06.2026).
Ortak çocuğu tanık göstermek doğru mu?#
Hukuken mümkündür, ama çocuğu anne ve babası arasında bırakır. Çocuğun tanıklığına ancak olayın tek tanığı olduğu gibi gerçekten gerekli hâllerde başvurulması ve uygun ortamda dinlenmesinin istenmesi yerinde olur (3. Bölüm) (Nuhoğlu, s. 643).
Komşu veya iş arkadaşı tanık olabilir mi?#
Evet. Taraflarla akrabalığı olmayan tanığın beyanı da diğer tanıklar gibi değerlendirilir; yakınlığın bulunmaması da tek başına beyanı üstün kılmaz (2. ve 14. Bölümler).
Tanık Gösterme ve Tanık Listesi#
Tanığa dilekçede dayanmak gerekir mi?#
Evet. Taraflar her vakıanın hangi delille ispat edileceğini dava ve cevap dilekçelerinde belirtmelidir (HMK m. 119/1-f, 129/1-e). Vakıa yazılıp bilgi sahibi kişiye işaret edilerek “kanıtlarımız vardır” denilmesi, tanık deliline dayanma sayılabilir (4. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/1143 E., 2025/416 K., 02.07.2025).
Dilekçede tanık deliline dayanılmamışsa tanık dinlenir mi?#
Dinlenmemelidir. Ancak dinlenmişse bu nispi bir usul hatasıdır; karşı taraf istinafta ileri sürmedikçe gözetilmez (4. ve 22. Bölümler) (Yargıtay HGK, 2024/760 E., 2025/637 K., 15.10.2025; Yargıtay HGK, 2024/619 E., 2025/639 K., 15.10.2025).
Tanık listesi ne zaman verilir?#
Uygulamada ön inceleme duruşmasında delillerin sunulması için kesin süre verilir; tanık listesi bu süre içinde verilir. Liste, tanığın adı, soyadı, tebliğe elverişli adresi ve hangi vakıa için dinleneceğini içerir (HMK m. 240/2; 5. Bölüm).
Tanık listesine sonradan isim eklenebilir mi?#
Hayır. Listede gösterilmeyen kişi tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez. Hukuk Genel Kurulu bu yasağı kamu düzeninden sayar (HMK m. 240/2; 5. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2017/2301 E., 2021/807 K., 22.06.2021).
Dava ve cevap dilekçelerinde bildirilen tanıkları sonra tek dilekçede toplamak ikinci liste sayılır mı?#
Hayır. Süresinde verilen dilekçelerde bildirilmiş tanıkların sonradan bir dilekçede toplanması ikinci liste değildir (5. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2023/2092 E., 2023/6256 K., 14.12.2023).
Tanık listesi için verilen kesin süre kaçırılırsa ne olur?#
Kesin süre içinde yapılmayan işlemi yapma hakkı ortadan kalkar (HMK m. 94/3). Ancak liste verilmemiş olsa bile taraf, dinleme için belirlenen duruşmada tanıklarını hazır bulundurursa tanıklar dinlenir (HMK m. 243/1; 5. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2023/8201 E., 2024/6594 K., 30.09.2024).
Tanığın adresi bilinmiyorsa ne yapılır?#
Listede adres gösterilmemiş veya tanık gösterilen adreste bulunamamışsa mahkeme adres göstermek için kesin süre verir; bu sürede adres gösterilmezse o tanıktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m. 240/3; 5. Bölüm).
Dilekçede yazılmayan bir olayı tanık anlatırsa ne olur?#
Dayanılmamış vakıa, tanık beyanında geçse bile kusur olarak yüklenemez. Olayın özü dilekçede anlatılmışsa tanığın ayrıntılandırması dikkate alınır (6. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2025/463 E., 2026/524 K., 23.09.2026; Yargıtay 2. HD, 2024/8323 E., 2025/4264 K., 04.02.2025).
Dilekçeye sonradan yeni olay eklenebilir mi?#
Vakıalar dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle ileri sürülebilir; bundan sonra iddia ve savunma ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle genişletilebilir (HMK m. 141; 6. Bölüm).
Karşılıklı boşanma davalarında bir dilekçede yazılan olay öbür davada kullanılabilir mi?#
Evet. Karşılıklı davalarda bütün dilekçeler birlikte değerlendirilir (6. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2021/653 E., 2023/58 K., 08.02.2023).
Dava açıldıktan sonra yaşanan olayları tanık anlatabilir mi?#
Anlatabilir, ama bu olaylar o davada kusur olarak yüklenemez; ancak yeni bir davanın konusu olabilir (6. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2025/6062 E., 2026/1938 K., 19.02.2026; Yargıtay 2. HD, 2025/5069 E., 2025/11564 K., 22.12.2025).
Tanığın Çağrılması#
Tanık mahkemeye nasıl çağrılır?#
Davetiyeyle. Davetiye duruşmadan en az bir hafta önce tebliğ edilmelidir. Telefon veya e-posta ile de çağrılabilir; ama bu durumda gelmemenin sonuçları uygulanmaz (HMK m. 243; 7. Bölüm).
Tanığımı duruşmaya kendim getirebilir miyim?#
Evet. Davetiye gönderilmeden taraflarca hazır bulundurulan tanık da dinlenir (HMK m. 243/1; 7. Bölüm).
Tanığı duruşmaya getirmek zorunda mıyım?#
Hayır. Tanıkların duruşmada hazır edilmesi taraflara yüklenemez; tanığı çağırmak mahkemenin görevidir (7. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2024/6544 E., 2025/3378 K., 08.04.2025; Yargıtay 2. HD, 2025/1239 E., 2025/7915 K., 29.09.2025).
Tanık gelmezse ne olur?#
Usulüne uygun çağrıldığı hâlde mazeret bildirmeden gelmeyen tanık zorla getirilir; gelmemesinin sebep olduğu giderlere ve beş yüz Türk lirasına kadar disiplin para cezasına hükmolunur (HMK m. 245; 7. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2024/6544 E., 2025/3378 K., 08.04.2025).
Tanık hastaysa veya engelliyse ne olur?#
Mahkeme, hasta veya engelli olması nedeniyle gelemeyen tanığı bulunduğu yerde dinler (HMK m. 259/3; 7. Bölüm).
Tanık gideri ne kadardır ve kim öder?#
Tanığa Adalet Bakanlığı tarifesine göre ücret, gerekirse yol, konaklama ve beslenme gideri ödenir (HMK m. 265). Bu giderler tanığı gösteren tarafın yatırdığı avanstan karşılanır (7. ve 24. Bölümler).
Tanık avansı yatırılmazsa ne olur?#
Kesin süre, hangi işlem için ne kadar avansın yatırılacağını açıkça göstermelidir; belirsiz bir ihtar sonuç doğurmaz. Usulüne uygun süreye rağmen avans yatırılmamışsa mahkeme davayı mevcut delillere göre esastan değerlendirir (7. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2025/1239 E., 2025/7915 K., 29.09.2025; Yargıtay 2. HD, 2025/700 E., 2025/7664 K., 23.09.2025).
Adli yardım alan tarafın tanık giderini kim öder?#
Devlet. Adli yardımdan yararlanan tarafın tanıkları, avans yatırılmadı gerekçesiyle dinlenmeden bırakılamaz (7. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2025/7893 E., 2026/2582 K., 09.03.2026).
Tanıktan vazgeçilebilir mi?#
Evet, ama açıkça. “Öncelikle şu tanıkları dinleyin” demek diğer tanıklardan vazgeçme sayılmaz. Delil gösteren taraf karşı tarafın açık izni olmadıkça o delilden vazgeçemez (HMK m. 196; 7. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2024/7901 E., 2025/4068 K., 21.04.2025).
Çekinme ve Yemin#
Tanık tanıklık yapmaktan kaçınabilir mi?#
Kural olarak hayır; tanıklık bir yükümlülüktür. Ancak kanunda sayılan yakınlar ile sır ve menfaat ihlali tehlikesi bulunan kişiler tanıklıktan çekinebilir (HMK m. 247–250; 8. Bölüm).
Kimler tanıklıktan çekinebilir?#
Taraflardan birinin nişanlısı; evlilik bağı ortadan kalkmış olsa bile eşi; taraflardan birinin veya onun eşinin altsoyu ve üstsoyu; taraflardan biriyle arasında evlatlık bağı bulunanlar; üçüncü derece dâhil kan ve kayın hısımları; koruyucu aile ve onların çocukları ile koruma altına alınan çocuk (HMK m. 248; 8. Bölüm).
Hâkim çekinme hakkını hatırlatmak zorunda mı?#
Evet. Kişisel nedenle çekinme hakkı bulunan tanığa hâkim bu hakkını önceden hatırlatır (HMK m. 247/2). Yargıtay’ın bir kararında aktarıldığı üzere, çekinme hakkı hatırlatılmadan yeminli dinlenen tanığın beyanının hükme esas alınması isabetsiz sayılmıştır (8. Bölüm) (Yargıtay 10. HD, 2025/12634 E., 2025/12836 K., 01.10.2025).
Çekinme hakkı olan tanık tanıklık ederse beyanı geçerli mi?#
Evet. Kanun yeminsiz dinlenecekleri sınırlı olarak saymış, akrabalığı bu sayıma almamıştır; bu tanık yemin eder ve beyanı yalnız yakınlık nedeniyle değersiz sayılmaz. Bir bölge adliye mahkemesi, çekinme hakkı bulunan tanıkların yeminsiz dinlenmesini kaldırma sebepleri arasında saymıştır (HMK m. 257; 8. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2023/4241 E., 2023/6258 K., 14.12.2023).
Hangi konularda çekinme hakkı kullanılamaz?#
Örneğin aile bireyleri arasında, ailevi ilişkilerden kaynaklanan mali uyuşmazlıklara ilişkin vakıalar ile aile bireylerinin doğum, ölüm ve evlenmelerinden kaynaklanan olaylar hakkında yakınlık nedeniyle de tanıklıktan çekinilemez (HMK m. 251; 8. Bölüm).
Çekinmek isteyen tanık mahkemeye gitmek zorunda mı?#
Çekinme sebebini ve delilini önceden yazılı olarak bildiren tanık belirlenen günde gelmek zorunda değildir; çekinmenin haklı olup olmadığına mahkeme karar verir (HMK m. 252; 8. Bölüm).
Sebepsiz yere tanıklıktan çekinen tanığa ne olur?#
Beş yüz Türk lirasından beş bin Türk lirasına kadar disiplin para cezası ve giderlere hükmedilir; sorulara cevap vermemekte veya yemin etmemekte direnirse iki haftayı geçmemek üzere disiplin hapsine mahkûm edilir (HMK m. 253; 8. ve 24. Bölümler).
Tanık yemin eder mi?#
Evet, kural olarak dinlenmeden önce yemin eder. On beş yaşını bitirmemiş olanlar ve yeminin önemini kavrayamayacak durumdakiler yeminsiz dinlenir (HMK m. 257–258; 9. Bölüm).
Tanık yemini nasıl yapılır?#
Herkes ayağa kalkar; tanık, sorulara hiçbir şey saklamadan doğru cevap vereceğine namusu, şerefi ve kutsal saydığı bütün inanç ve değerleri üzerine yemin ettiğini söyler (HMK m. 258; 9. Bölüm).
Duruşmada Tanık#
Tanık duruşmada nasıl dinlenir?#
Önce kimliği, taraflarla yakınlığı ve güvenilirliğini etkileyebilecek durumu sorulur; çekinme hakkı varsa hatırlatılır; gerçeği söylemenin önemi ve yalan tanıklığın cezası anlatılır; yemin ettirilir. Ardından olay hakkında bilgi verilerek bildiklerini anlatması istenir (HMK m. 254–260; 9. Bölüm).
Tanıklar birlikte mi dinlenir?#
Hayır. Tanıklar ayrı ayrı dinlenir; henüz dinlenmemiş tanıklar salonda bulunamaz (HMK m. 261/1; 9. Bölüm).
Tanık notlarına bakarak konuşabilir mi?#
Hayır, tanık yazılı not kullanamaz. Ancak tarih ve rakamlar gibi hususlarda yazılarına bakması gerektiğini söylerse hâkim buna izin verebilir (HMK m. 261/2; 9. Bölüm).
Tanığa kim soru sorar?#
Önce tanık sözü kesilmeden anlatır; sonra hâkim açıklama ve tamamlama soruları sorar. Taraf vekilleri tanığa doğrudan, taraflar ise hâkim aracılığıyla soru sorabilir; itiraz edilen sorunun sorulup sorulmayacağına hâkim karar verir (HMK m. 152, 261/3; 9. Bölüm).
Duruşmada tanığa hakaret edilebilir mi, sözü kesilebilir mi?#
Hayır. Tarafların tanığın sözünü kesmeleri, onu övmeleri veya tahkir etmeleri yasaktır (HMK m. 262; 9. ve 24. Bölümler).
Tanığın söyledikleri nasıl kayda geçer?#
Beyan tutanağa yazılır, tanığa okunur ve imzalatılır. Tutanaktaki eksik veya yanlış bir ifadenin o anda düzeltilmesini istemek önemlidir (9. Bölüm).
Tanıklar birbiriyle çelişirse ne olur?#
Hâkim çelişkiyi gidermeye çalışır; gerekirse tanıkları yüzleştirir (HMK m. 261/1). Çelişkili beyanlar arasında tercih yapan hâkim gerekçesini göstermelidir (9. ve 15. Bölümler) (Yargıtay 8. HD, 2020/944 E., 2020/5388 K., 24.09.2020; Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025).
Boşanma davası herkese açık mı görülür?#
Hâkim, taraflardan birinin istemi üzerine duruşmanın gizli yapılmasına karar verebilir (TMK m. 184/6). Gizli duruşma, tanığın rahatça anlatabilmesine de hizmet eder (9. Bölüm).
Başka Şehir ve Yurt Dışındaki Tanık#
Başka şehirdeki tanık nasıl dinlenir?#
Bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılarak veya ses ve görüntü aktarımıyla (SEGBİS) davaya bakan mahkemeden dinlenir (HMK m. 149/2, 259/4; 10. Bölüm).
Talimatla dinlenen tanığa bütün konular sorulmalı mı?#
Evet. Talimat yazısı tanığın dinleneceği konuları göstermelidir. Tanıklara yalnız boşanma sorulup ziynet sorulmadığı için ziynet davasının reddi bozulmuştur (10. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2024/1912 E., 2024/9220 K., 28.11.2024).
Talimat duruşmasına katılabilir miyim?#
Evet. Talep ederseniz dinlemenin yeri, günü ve saati size bildirilir. Talimat duruşmasına katılıp soru soran taraf, tanığın sonradan yeniden dinlenmesini kolayca isteyemez (HMK m. 259/4; 10. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2023/385 E., 2023/3072 K., 07.06.2023).
Tanık SEGBİS ile dinlenebilir mi?#
Evet. Mahkeme resen veya talep üzerine tanığın bulunduğu yerden ses ve görüntü aktarımıyla dinlenmesine karar verebilir. Bu yolda tanığı davaya bakan hâkim doğrudan dinler (HMK m. 149/2–3; 10. Bölüm).
Yurt dışındaki tanık nasıl dinlenir?#
İstinabe yoluyla, yardım istenen devletin usulüne göre. O ülke usulüne göre yeminsiz dinlenmiş olması beyanı tek başına geçersiz kılmaz. Tanık Türkiye’ye geliyorsa duruşmada hazır bulundurulabilir (10. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2024/1304 E., 2024/8588 K., 12.11.2024).
Tanığa yazılı soru gönderilebilir mi?#
İstisnai olarak, evet: Hâkim gerekli görürse tanığa soru kâğıdı gönderebilir; cevaplar yetersizse tanığı dinlemeye çağırabilir (HMK m. 246). Çekişmeli kusur olaylarında sözlü dinleme esastır (10. Bölüm).
Hâkim tanıklarımı dinlemeden karar verebilir mi?#
Yasal bir sebep yoksa hayır. Usulüne uygun gösterilmiş tanığın dinlenmemesi hukuki dinlenilme hakkını ihlal eden önemli bir usul hatasıdır (11. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2017/2707 E., 2018/1998 K., 20.12.2018).
Hâkim tanıklardan bir kısmını dinleyip yetinebilir mi?#
Evet, ispat edilmek istenen husus hakkında yeterli bilgi edindiyse geri kalanları dinlemeyebilir (HMK m. 241). Ancak bunu gerekçesinde göstermelidir (11. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2024/7352 E., 2025/9063 K., 21.10.2025).
Tanık Beyanının Değeri#
Tanık ne anlatmalı?#
Kendi gözüyle gördüğünü ve kulağıyla duyduğunu; olayın yaklaşık zamanını, yerini, kimlerin bulunduğunu ve nasıl başladığını. Hükme esas alınan beyan, görgüye dayalı ve somut beyandır (12. ve 13. Bölümler) (Yargıtay HGK, 2022/768 E., 2023/976 K., 18.10.2023).
Duyduğunu anlatan tanığın beyanı geçerli mi?#
Olayı taraflardan veya üçüncü kişilerden duyduğunu aktaran tanığın beyanı duyuma dayalıdır ve kusur belirlemesinde tek başına esas alınamaz (12. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/130 E., 2024/147 K., 06.03.2024; Yargıtay HGK, 2022/768 E., 2023/976 K., 18.10.2023).
Tarafın kendisi tanığa olayı anlatmışsa ne olur?#
Tanık yalnız tarafın anlattığını aktarıyorsa beyan duyuma dayalıdır. Buna karşılık eşin, kendi davranışını tanığa doğrudan açıklaması, tanığın bizzat duyduğu bir olgudur; Hukuk Genel Kurulu böyle bir açıklamayı diğer delillerle birlikte zinanın ispatında dikkate almıştır (12. ve 18. Bölümler) (Yargıtay HGK, 2025/201 E., 2026/200 K., 01.04.2026; oyçokluğuyla).
Morlukları gören ama dövüldüğünü görmeyen tanığın beyanı geçerli mi?#
Evet. Şiddetin sonucunu, örneğin morlukları veya yara izlerini bizzat gören tanığın beyanı görgüye dayalıdır (12. ve 13. Bölümler) (Yargıtay 2. HD, 2026/1444 E., 2026/7357 K., 29.06.2026; Yargıtay HGK, 2025/454 E., 2026/470 K., 09.09.2026).
Soyut tanık beyanı ne demektir?#
“Sürekli kavga ederlerdi”, “kadın evine bakmazdı” gibi yer, zaman ve somut olay içermeyen genel anlatımdır. Bu tür beyanlar evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını kabule elverişli değildir (13. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2022/771 E., 2023/1039 K., 01.11.2023; Yargıtay HGK, 2022/768 E., 2023/976 K., 18.10.2023).
Tanık olayların tarihini hatırlamazsa beyanı geçersiz mi olur?#
Hayır. Süreklilik arz eden davranışları görgüye dayalı olarak anlatan beyan, her olayın tarihi verilmedi diye soyut sayılamaz. Yaklaşık dönem ve yer belirtilmesi yeterli olabilir (13. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2025/454 E., 2026/470 K., 09.09.2026).
Tanık “bence kadın haklı” diyebilir mi?#
Diyebilir, ama bu bir kanaattir. Tanığın kişisel kanaati vakıa yerine geçmez; hükme esas alınan, tanığın anlattığı olaylardır (13. Bölüm).
Akraba tanığın beyanı neden değerli sayılır?#
Evlilik içindeki olayları en çok yakınlar görür. Akrabalık veya başka bir yakınlık başlı başına tanık beyanını değerden düşürmez (14. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/130 E., 2024/147 K., 06.03.2024; Yargıtay HGK, 2022/765 E., 2023/974 K., 18.10.2023).
Tanık ile aramızda husumet varsa ne yapmalıyım?#
Husumeti somut olarak ileri sürüp ispatlamalısınız (HMK m. 255). Kesinleşmiş bir ceza davası gibi somut bir husumet varsa beyan hükme esas alınmayabilir (14. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2025/3085 E., 2025/10769 K., 08.12.2025).
Hâkim tanık beyanının sadece işine gelen kısmını alabilir mi?#
Hayır. Tanık beyanı bir bütündür; bir bölümü esas alınan beyanın aynı konuya ilişkin devamı da esas alınmalıdır (15. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025).
Tanığın küçük ayrıntılarda yanılması beyanı çürütür mü?#
Her farklılık çelişki sayılmaz. Belirleyici olan, çelişkinin olayın özüne, tanığın olayı nasıl öğrendiğine veya olay yerinde bulunup bulunmadığına ilişkin olup olmadığıdır (15. Bölüm) (Nuhoğlu, s. 635).
Ceza dosyasındaki ifadeler boşanma davasında kullanılabilir mi?#
Evet, delil olarak dayanılmışsa. Kesinleşmiş ceza kararı ve ceza dosyasındaki tespitler tanık beyanlarını doğrular veya çürütür (16. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/705 E., 2025/239 K., 16.04.2025).
Önceki boşanma davasındaki tanık beyanları kullanılabilir mi?#
Delil olarak dayanılan önceki dosyadaki tanık beyanları eldeki davadaki beyanlarla birlikte değerlendirilebilir (16. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2025/1397 E., 2025/8448 K., 08.10.2025).
Sosyal inceleme raporundaki beyanlar tanık beyanı yerine geçer mi?#
Hayır. Çocuğun veya üçüncü kişilerin uzmana yaptığı açıklamalarla kusur yüklenemez; bu açıklamalar velayet ve kişisel ilişki için değerlendirilebilir (16. ve 20. Bölümler) (Yargıtay 2. HD, 2024/7219 E., 2025/9055 K., 21.10.2025).
Mesaj, fotoğraf ve video tanık beyanıyla birlikte değerlendirilir mi?#
Evet. Fotoğraf gibi deliller, bir tanık veya tarafın kendisi onlardaki kişiyi teşhis ettiğinde anlam kazanır; belge ve tanık birbirini tamamlar (16. ve 18. Bölümler) (Yargıtay HGK, 2025/201 E., 2026/200 K., 01.04.2026; oyçokluğuyla).
Kusur, Aldatma ve Şiddet#
Kusur tanıkla nasıl belirlenir?#
Hâkim, dilekçelerde dayanılan ve tanıklarla ispatlanan, evlilik içinde ve dava tarihinden önce yaşanan, affedilmemiş olayları tek tek tespit eder ve eşlerin kusurlarını karşılaştırır (17. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2024/129 E., 2025/499 K., 10.09.2025).
Barıştıktan sonra eski olaylar ileri sürülebilir mi?#
Affedilen olaylar kusur olarak yüklenemez. Ancak af, kayıtsız şartsız bir irade beyanıyla veya en azından affı gösteren tutum ve davranışla ispatlanmalıdır; zorunluluk nedeniyle bir araya gelmek af değildir (17. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2024/213 E., 2025/557 K., 24.09.2025).
Karşı tarafın davranışına verdiğim tepki kusur sayılır mı?#
Tepki sınırları içinde kalan davranış kusur sayılmaz; tepkiyi aşan hakaret ise kusurdur. Bu yüzden tanık olayın nasıl başladığını da anlatmalıdır (17. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/1141 E., 2025/395 K., 25.06.2025; oyçokluğuyla; Yargıtay HGK, 2023/705 E., 2025/239 K., 16.04.2025).
Aldatma tanıkla ispatlanabilir mi?#
Evet. Güven sarsıcı davranış, olayı bizzat gören tanığın beyanıyla ispatlanabilir. Zina için ise cinsel ilişkinin gerçekleştiğine dair kuvvetli emare gerekir; salt şüphe ve duyuma dayalı beyan yetmez (18. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2023/1143 E., 2025/416 K., 02.07.2025; Yargıtay HGK, 2025/33 E., 2025/839 K., 17.12.2025).
Zina davasında tanık ne anlatmalı?#
Kendi gördüklerini: kişileri birlikte nerede, ne zaman ve hangi durumda gördüğünü; eşin kendisine doğrudan bir açıklaması olduysa onu. Başkasından duyduklarını değil (18. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2025/201 E., 2026/200 K., 01.04.2026; oyçokluğuyla; Yargıtay HGK, 2025/33 E., 2025/839 K., 17.12.2025).
Şiddet tanıkla nasıl ispatlanır?#
Şiddete veya sonucuna bizzat tanık olan kişinin beyanıyla; doktor raporu, kolluk tutanağı ve ceza dosyası gibi delillerle birlikte. Süreklilik arz eden şiddeti görgüye dayalı anlatan beyan, her olayın tarihi olmasa da değerlidir (12., 13. ve 16. Bölümler) (Yargıtay HGK, 2025/454 E., 2026/470 K., 09.09.2026).
Evi terk ettiğini tanıkla ispatlayabilir miyim?#
Terk ayrı bir boşanma sebebidir ve ihtar şartına bağlıdır. Yalnız eşlerin ayrı yaşadığını anlatan soyut tanık beyanı, ayrılığın kimden ve neden kaynaklandığını göstermediği için kusuru ispatlamaz (18. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2022/771 E., 2023/1039 K., 01.11.2023).
Önceki boşanma davası reddedildikten sonra açılan davada tanık neyi anlatır?#
Ret kararının kesinleşmesinden sonra ortak hayatın yeniden kurulamadığını. Hukuk Genel Kurulu, ortak çocukların ve yakın akrabaların evliliği kurtarmaya yönelik beyanlarına itibar etmemiştir (TMK m. 166/4; 18. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2021/825 E., 2023/136 K., 01.03.2023).
Nafaka, Tazminat ve Velayet#
Eşin geliri tanıkla ispatlanabilir mi?#
Evet. Kişinin ekonomik ve sosyal durumu, diğer delillerin yanında tanık deliliyle de ispatlanabilir; bu konuda bildirilen tanıklar dinlenmeden nafaka uyuşmazlığı karara bağlanamaz (19. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2020/728 E., 2022/237 K., 01.03.2022).
Kayıt dışı çalışan eşin geliri nasıl gösterilir?#
Tanık beyanlarıyla birlikte resmî kayıtlar ve tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının etraflıca araştırılmasıyla. Tanık, eşin işini, iş yerini ve yaşam biçimini somut olarak anlatmalıdır (19. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2020/728 E., 2022/237 K., 01.03.2022; Yargıtay 2. HD, 2026/7341 E., 2026/7625 K., 07.09.2026).
Maddi ve manevi tazminat için tanık ne anlatmalı?#
Karşı tarafın kusurlu davranışlarını ve bu davranışların tarafın kişilik haklarına etkisini, somut olaylar hâlinde. Tazminat, kusur belirlemesinde ispatlanan olaylara dayanır (17. ve 19. Bölümler).
Velayet davasında tanık dinlenir mi?#
Evet. Velayette çocuğun üstün yararı esastır; tanık beyanları, sosyal inceleme raporu, uzman görüşü ve çocuğun görüşü birlikte değerlendirilir (20. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2024/7807 E., 2025/4137 K., 22.04.2025; Yargıtay 2. HD, 2025/9730 E., 2026/5995 K., 03.06.2026).
Velayet için tanık hangi konuları anlatmalı?#
Çocuğun günlük bakımını kimin üstlendiğini, okul ve sağlık işleriyle kimin ilgilendiğini, çocuğun anne ve babasıyla ilişkisini ve çocuğun yararını tehlikeye sokan somut olayları (20. Bölüm).
Ziynet ve Mal#
Ziynet davasında neyi ispat etmem gerekir?#
Ziynetlerin varlığını ve elinizden çıkıp erkeğin hâkimiyetine girdiğini. Teslime bizzat şahit olan tanığın beyanı bu ispatı sağlayabilir, duyuma dayalı beyan sağlamaz (21. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2025/200 E., 2026/52 K., 28.01.2026).
Düğünde takılan ziynetleri kim anlatabilir?#
Düğünde bulunan ve takılanları gören herkes. Düğün fotoğrafları ve videosu takıların listesini çıkarmaya yarar; ancak ziynetin erkeğin hâkimiyetine girdiği ayrıca ispatlanmalıdır. Duyuma dayalı tanık beyanı ziynet alacağını ispatlamaz (21. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2025/8901 E., 2026/4068 K., 14.04.2026).
Ziynet davasında tanık yoksa ne yapılabilir?#
Ziynet alacağı bir mal davası olduğundan ispat yükü altındaki taraf yemin deliline dayanabilir. Yargıtay, ziynet iddiasını ispatlayamayan kadının yemin deliline de dayanmadığını belirterek davanın reddi gerektiğine karar vermiştir; yemine dayanılmışsa gerektiğinde yemin delili hatırlatılır (10. ve 21. Bölümler) (Yargıtay 2. HD, 2025/8901 E., 2026/4068 K., 14.04.2026; Yargıtay 2. HD, 2024/1912 E., 2024/9220 K., 28.11.2024).
Kişisel mal savunması tanıkla ispatlanabilir mi?#
Evet. Kişisel mal savunması tanık dâhil her türlü delille ispatlanabilir (21. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2024/618 E., 2025/646 K., 22.10.2025; oyçokluğuyla).
Eşler arasındaki bir işlemde hile veya baskı tanıkla ispatlanabilir mi?#
Evet. Hile, korkutma gibi irade bozukluğu iddialarında senede karşı da tanık dinlenebilir (HMK m. 203/1-ç; 21. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2023/1061 E., 2023/2206 K., 04.05.2023).
İstinaf ve Temyiz#
Tanık beyanlarının yanlış değerlendirildiğini düşünüyorsam ne yapmalıyım?#
Kararı istinaf etmeli ve hangi tanığın hangi beyanının neden yanlış değerlendirildiğini, bunun karara etkisini istinaf dilekçesinde açıkça göstermelisiniz (22. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2024/760 E., 2025/637 K., 15.10.2025).
Dinlenmeyen tanığım bölge adliye mahkemesinde dinlenir mi?#
Usulüne uygun gösterildiği hâlde dinlenmemişse bölge adliye mahkemesi bu tanığı dinleyebilir (HMK m. 357/3; 22. Bölüm).
İstinafta yeni tanık gösterilebilir mi?#
Kural olarak hayır. İlk derece mahkemesinde gösterilmeyen yeni delillere istinafta dayanılamaz; ancak mücbir bir sebeple gösterilemeyen deliller incelenebilir (HMK m. 357/1, 3; 22. Bölüm).
Yargıtay tanık beyanlarını yeniden değerlendirir mi?#
Yargıtay vakıa tespitini kural olarak bölge adliye mahkemesine bırakır; ancak delillerle çelişen, bir delili gözden kaçıran veya mantık kurallarına aykırı tespitle bağlı değildir (22. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2022/280 E., 2022/409 K., 29.03.2022).
Yalan Tanıklık#
Tanık yalan söylerse ne olur?#
Mahkeme huzurunda gerçeğe aykırı tanıklık yapan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m. 272/2; 23. Bölüm).
Yeminsiz dinlenen tanık da yalan tanıklıktan cezalandırılır mı?#
Evet. Mahkeme huzurunda yapılan tanıklıkta yemin ettirilmiş olmak suçun şartı değildir (23. Bölüm) (Yargıtay 8. CD, 2024/20720 E., 2024/7460 K., 08.10.2024).
Yakınını korumak için yalan söyleyen tanığın cezası indirilir mi?#
Boşanma davası bir özel hukuk uyuşmazlığı olduğundan TCK m. 273’teki indirim ve cezasızlık imkânı uygulanmaz (TCK m. 273/2; 23. Bölüm).
Tanık yalan söylediğini sonradan kabul ederse ne olur?#
Aleyhine tanıklık yapılan kişi hakkında hak kısıtlaması veya yoksunluğu sonucunu doğuracak karar verilmeden ya da hükümden önce gerçeği söyleyen tanığa ceza verilmez (TCK m. 274; 23. Bölüm).
Tanığın yalan söylediğini nasıl ileri sürerim?#
Duruşmada beyana karşı diyeceklerinizi somut olarak bildirir, çelişkileri ve aksini gösteren delilleri ortaya koyarsınız. Hâkim yalan tanıklık hakkında yeterli delil veya emare elde ederse tutanak düzenleyip Cumhuriyet başsavcılığına gönderir; siz de suç duyurusunda bulunabilirsiniz (HMK m. 264; 23. Bölüm).
Yalan tanıklık soruşturması boşanma davasını bekletir mi?#
Kusur belirlemesinde tek ve belirleyici olan tanık hakkında soruşturma varsa, sonucu bekletici mesele yapılmalıdır (23. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2025/7799 E., 2026/3530 K., 01.04.2026).
Karar kesinleştikten sonra tanığın yalan söylediği anlaşılırsa ne yapılabilir?#
İfadesi karara esas alınan tanığın yalan tanıklığı kesinleşmiş ceza kararıyla sabitse yargılamanın iadesi istenebilir (HMK m. 375/1-e). Süre, ceza kararının kesinleşmesinden itibaren üç ay ve her hâlde boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıldır (HMK m. 377/1-ç; 23. Bölüm).
Sonradan yeni bir tanık bulursam yargılamanın iadesini isteyebilir miyim?#
Hayır. Yargılamanın iadesinde yeni delil sebebi yalnız belgeye ilişkindir; yeni tanık bulunması iade sebebi değildir (HMK m. 375/1-ç; 23. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2025/520 E., 2025/769 K., 03.12.2025).
Tanığın Hakları ve Hazırlık#
Tanığın hakları nelerdir?#
Ücret ve giderlerini almak, kanuni hâllerde tanıklıktan çekinmek, hasta veya engelliyse bulunduğu yerde dinlenmek, gerektiğinde tercüman yardımıyla dinlenmek ve duruşmada sözü kesilmeden, tahkir edilmeden anlatmak (HMK m. 247, 259, 262, 263, 265; 24. Bölüm).
Tanık, beyanı nedeniyle taraflarca dava edilebilir mi?#
Kanaatimizce gerçeğe uygun beyanı nedeniyle tanığın sorumluluğu yoktur; tanıklık kanunun yüklediği bir yükümlülüktür. Sorumluluk ancak bilerek gerçeğe aykırı beyan veya uyuşmazlıkla ilgisiz küçük düşürücü ifadeler hâlinde gündeme gelir (TCK m. 24/1, 128; 24. Bölüm).
Avukat tanıkla görüşebilir mi?#
Evet; tanığın hangi olayları bildiğini öğrenmek ve ona tanıklık usulünü anlatmak meşrudur. Tanığa ne söyleyeceğini dikte etmek, beyanını yönlendirmek veya ona menfaat sağlamak ise yasaktır (Avukatlık Kanunu m. 34; TCK m. 277; 24. Bölüm).
Tanığa yol parası vermek suç mu?#
Tanığın kanuni ücret ve giderleri mahkeme kanalıyla avanstan ödenir. Beyanın içeriğine bağlı herhangi bir menfaat sağlamak ise tanığı etkileme niteliği taşır ve o tanığın beyanının hükme esas alınmamasına yol açabilir (HMK m. 264–265; TCK m. 277; 24. Bölüm) (Yargıtay 2. HD, 2022/10089 E., 2024/1260 K., 27.02.2024).
Tanığımı duruşmaya nasıl hazırlamalıyım?#
Tanığa duruşmanın nasıl geçeceğini, yemin ve çekinme hakkını, ayrı dinleneceğini ve not kullanamayacağını anlatın. Yalnız kendi gördüğünü ve duyduğunu, yaklaşık zaman ve yeriyle anlatmasını, emin olmadığı konuda tahmin yürütmemesini söyleyin. Ona hazır metin vermeyin; ezberletilmiş beyan inandırıcılığını yitirir (15. ve 24. Bölümler; Ek 4).
Tanık listesini hazırlarken nelere dikkat etmeliyim?#
Her tanığın hangi vakıayı bildiğini, olayı nasıl öğrendiğini ve taraflarla yakınlığını önceden belirleyin. Dilekçede dayandığınız her önemli olay için en az bir görgü tanığı bulunmasına çalışın ve listeyi kesin süre içinde verin (4., 5. ve 12. Bölümler; Ek 3 ve Ek 4).
Bu bölümde anılan öğreti
- Nuhoğlu, Hatice, “Boşanma Sürecine Kolektif Katılım: Tanıklık Müessesesi”, International Journal of Social Inquiry, C. 15, S. 2, Aralık 2022, s. 627–647