Türk Medeni Kanunu · Evlenme Ehliyeti ve Engelleri

TMK Madde 127: Kısıtlının Evlenmesinde Yasal Temsilcinin İzni

Türk Medeni Kanunu'nun 127. maddesi, kısıtlının yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemeyeceğini düzenler. Kısıtlının yasal temsilcisi vasidir ve izin, kısıtlama sebebi ne olursa olsun aranır. Bu sayfada madde metnini, TBMM gerekçesini, eski Kanun'daki karşılığını, izinsiz evlenmenin sonuçlarını, Yargıtay ve AİHM kararlarını bulacaksınız.

Av. Aydın AydarAv. Aydın AydarHazırlayan · Boşanma avukatı 4 yüksek mahkeme kararı Güncelleme: 20 Eylül 2026
Resmî metin4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

İkinci Kitap: Aile Hukuku › Birinci Kısım: Evlilik Hukuku › Birinci Bölüm: Evlenme › İkinci Ayırım: Evlenme Ehliyeti ve Engelleri › A. Ehliyetin koşulları › III. Yasal temsilcinin izni

2. Kısıtlılar hakkında

Madde 127

  1. (1)Kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez.
Yürürlük: 01.01.2002 · Yürürlüğe girdiğinden beri değişmedimevzuat.gov.tr

Fıkra numaraları atıf kolaylığı için eklenmiştir; metin, mevzuat.gov.tr'deki güncel resmî metinle aynıdır.

Bu sayfada
  1. Madde metni
  2. TMK 127 ne düzenler?
  3. Kişiye sıkı sıkıya bağlı hak ve vasinin izni
  4. İzin nasıl verilir?
  5. Vasi izin vermezse: mahkemeye başvurma
  6. Ayırt etme gücü ve akıl hastalığı: izin tek başına yetmez
  7. İzinsiz evlenmenin sonuçları
  8. Uygulamada sık karşılaşılan durumlar
  9. Yargıtay kararları
  10. Madde gerekçesi
  11. 743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
  12. Değişiklik geçmişi
  13. İlgili maddeler
  14. Sık sorulan sorular
Kısaca

TMK 127'ye göre kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez. Kısıtlı, vesayet altına alınmış ergindir; yasal temsilcisi vasidir (TMK m. 448). İzin, kısıtlama sebebi ne olursa olsun aranır. Yargıtay, isteğe bağlı kısıtlamada da vasinin izninin gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, 2015/11390 E., 2015/13359 K., 23.06.2015). İzin, imzası onaylanmış yazılı belgeyle evlendirme memurluğuna verilir (TMK m. 136). Vasi haklı bir sebep olmadan izin vermezse kısıtlı mahkemeye başvurabilir (TMK m. 128). İzinsiz evlenmede iptal davasını izni alınmayan yasal temsilci açar; kısıtlılık sona erer veya kadın gebe kalırsa iptale karar verilemez (TMK m. 153). Vasinin izni, evlenme anında ayırt etme gücü bulunmayan kişiyi evlenmeye ehil kılmaz (TMK m. 125).

Kısıtlı
Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık veya bağımlılık, hapis cezası ya da kendi isteği gibi sebeplerle vesayet altına alınmış ergin (TMK m. 405–408).
Vasi
Kısıtlının yasal temsilcisi. Vesayet dairelerinin yetkileri saklı kalmak üzere vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil eder (TMK m. 448).
İzin
Yasal temsilcinin evlenmeye önceden verdiği onay. Eski Kanun'daki "rıza" yerine kullanılmıştır.
Yasal danışman
Kısıtlanması için yeterli sebep bulunmayan bir ergine, belirli işlerde görüşü alınmak üzere atanan kişi. Yasal danışman atanan kişi kısıtlı değildir (TMK m. 429).

TMK 127 ne düzenler?

Kısıtlama, ergin bir kişinin fiil ehliyetini sınırlar. 127. madde, kısıtlının evlenmesini de yasal temsilcisinin iznine bağlar. Kanun bu konuda kısıtlama sebepleri arasında ayrım yapmaz:

DurumVasinin izni gerekir mi?Dayanak
Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaEvetTMK m. 405, 127
Savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşama tarzı ya da kötü yönetim sebebiyle kısıtlamaEvetTMK m. 406, 127
Hapis cezasının infazı sırasında kısıtlamaEvetTMK m. 407, 127
İstek üzerine kısıtlama (yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik, ağır hastalık)EvetTMK m. 408, 127; Yargıtay 2. HD, 2015/13359 K.
Yasal danışman atanmasıKişi kısıtlı değildir; 429. maddede danışmanın görüşüne bağlanan işler arasında evlenme sayılmamıştırTMK m. 429

Hapis cezası sebebiyle kısıtlamaya ilişkin 407. madde, 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. Bu maddeye göre ceza infaz kurumundaki ergin hükümlü isteği üzerine kısıtlanır veya kendisine kayyım atanır; toplam beş yıl veya daha fazla hapis cezasının infazı için ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü, gerekli görülürse isteği olmasa da kısıtlanabilir (TMK m. 407).

Kişiye sıkı sıkıya bağlı hak ve vasinin izni

Ayırt etme gücüne sahip kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça kendi işlemleriyle borç altına giremez; kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada ise bu rıza kural olarak gerekli değildir (TMK m. 16). Evlenme iradesini de evlenecek kişi, evlendirme memurunun sorusuna olumlu sözlü cevap vererek kendisi açıklar (TMK m. 142). 127. madde ise evlenme için yasal temsilcinin önceden izin vermesini açıkça şart koşar. Vasinin rolü, kısıtlı adına evlenmek değil, evlenmeye izin vermektir.

Yargıtay'ın incelediği bir olayda ilk derece mahkemesi, kısıtlamanın isteğe bağlı olduğunu ve evlenmenin kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olduğunu belirterek izin aranmayacağını kabul etmiş ve vasinin iptal davasını reddetmişti (Yargıtay 2. HD, 2015/11390 E., 2015/13359 K., 23.06.2015). Daire bu kararı bozdu ve izinsiz evlenmenin nispi butlanla sakat olduğunu belirtti.

İzin nasıl verilir?

Evlenecek kişi kısıtlıysa, nüfus belgeleri ve sağlık raporunun yanında yasal temsilcisinin imzası onaylanmış yazılı izin belgesini de evlendirme memurluğuna vermek zorundadır (TMK m. 136). Yargıtay kararlarında yazılı izin belgesinin bulunmaması belirleyici olmuştur:

Kısıtlı akıl hastası ise, evlenmesinde tıbbi sakınca bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla anlaşılması da gerekir (TMK m. 133).

Vasi izin vermezse: mahkemeye başvurma

743 sayılı Kanun'da vasinin izin vermemesi hâlinde kısıtlının mahkemeye başvurabileceği aynı maddede düzenlenmişti. TBMM gerekçesine göre bu hüküm 127. maddeye alınmamış, hem velilerin hem de vasilerin izin vermemesini kapsayacak şekilde 128. maddede düzenlenmiştir. Buna göre hâkim, haklı sebep olmaksızın izin vermeyen yasal temsilciyi dinledikten sonra kısıtlının evlenmesine izin verebilir (TMK m. 128).

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, fiil ehliyeti sınırlandırılarak koruma altına alınmış bir kişinin evlenmesinin koruyucusunun iznine bağlanmasını ve bu iznin verilmemesini evlenme hakkının (AİHS m. 12) ihlali saymamıştır (AİHM, Delecolle/Fransa, B. No: 37646/13, 25.10.2018). Bu karara göre koruma altındaki kişiler evlenme hakkından yoksun bırakılmamış, yalnız evlenmeleri önceden izne bağlanmıştır. Mahkeme, sınırlamaların çerçevesinin belirli olduğunu ve ret kararına karşı çekişmeli bir yargılamada denetim yolu bulunduğunu dikkate alarak sınırlamanın keyfî veya orantısız olmadığı sonucuna varmıştır (AİHM, Delecolle/Fransa, B. No: 37646/13, 25.10.2018). Somut olayda psikiyatri raporu başvurucunun evlenmeye rıza gösterebildiğini, ancak bunun mali sonuçlarını denetleyemeyeceğini belirtmişti. Karar altıya karşı bir oyla verilmiştir.

Ayırt etme gücü ve akıl hastalığı: izin tek başına yetmez

Vasinin izni, kısıtlının evlenme ehliyetindeki eksikliği giderir; ayırt etme gücünün yokluğunu gidermez. Evlenme anında ayırt etme gücü bulunmayan kişi evlenemez (TMK m. 125). Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması veya evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı mutlak butlan sebebidir (TMK m. 145/2, 145/3).

Bu nedenle kısıtlının evliliğine ilişkin davalarda dayanılan sebep önemlidir. Yargıtay, iptal davası izin eksikliğine (TMK m. 153/1) değil evlenmeye engel akıl hastalığına (TMK m. 145/3) dayandığında, mahkemenin bu sebeple verdiği iptal kararını onamıştır (Yargıtay 2. HD, 2011/18438 E., 2012/29794 K., 10.12.2012).

İzinsiz evlenmenin sonuçları

KonuKuralDayanak
Davayı kim açar?İzni alınmayan yasal temsilci, yani vasiTMK m. 153/1; Yargıtay 2. HD, 2015/13359 K.
Vasinin dava açabilmesiAcele hâller saklı kalmak üzere vesayet makamının izni gerekirTMK m. 462/8
Vasinin avukatıVasinin kısıtlı adına vesayeten verdiği, evliliğin iptali davası açma yetkisini de içeren vekâletname gerekirYargıtay 2. HD, 2014/3699 K.
İptale karar verilemeyen durumlarEvlenen kişi kısıtlı olmaktan çıkarsa veya kadın gebe kalırsaTMK m. 153/2
Gebelik iddiasıMahkeme kadının gebe olup olmadığını araştırmalıdırYargıtay 2. HD, 2007/13672 K.
Doğan çocuk kocadan değilseSoybağı reddedilen çocuğa rağmen evlilik iptal edildiYargıtay 2. HD, 2024/6536 K.
İptal kararına kadarEvlilik geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğururTMK m. 156
Mal rejimi, tazminat, nafaka, soyadıBoşanmaya ilişkin hükümler uygulanırTMK m. 158
Uygulamada

Vasinin iptal davası, kısıtlı adına açılan bir davadır. Dava için vesayet makamından izin alınmalı (TMK m. 462/8) ve avukata vekâletname kısıtlı adına vesayeten, evliliğin iptali davası açma yetkisini de içerecek şekilde verilmelidir (Yargıtay 2. HD, 2013/17699 E., 2014/3699 K., 24.02.2014). Kısıtlılık sona erdiğinde veya kadın gebe kaldığında artık iptale karar verilemeyeceğinden (TMK m. 153/2) davanın geciktirilmemesi gerekir.

Uygulamada sık karşılaşılan durumlar

DurumSonuçDayanak
Kendi isteğiyle kısıtlanan kişi, vasisine sormadan evlendiVasi iptal davası açabilirYargıtay 2. HD, 2015/13359 K.
Vasi evlilikten haberdardı ama yazılı izin vermemiştiEvlilik iptal edildiYargıtay 2. HD, 2024/6536 K.
İzinsiz evlenen kısıtlı kadın gebeİptale karar verilemez; mahkeme gebeliği araştırırTMK m. 153/2; Yargıtay 2. HD, 2007/13672 K.
Kısıtlılık kararı kaldırıldıİzin eksikliği sebebiyle iptale karar verilemezTMK m. 153/2
Vasi haklı bir sebep olmadan izin vermiyorKısıtlı mahkemeye başvurabilir; hâkim vasiyi dinlerTMK m. 128
Kısıtlı evlenme sırasında ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunduVasinin izni olsa bile mutlak butlanTMK m. 125, 145/2
Kişiye yalnız yasal danışman atanmışKısıtlı değildir; 127. madde uygulanmazTMK m. 429

Yargıtay kararları

Aşağıdaki kararlar resmî karar arama sisteminden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2024/912 E. · 2024/6536 K.26.09.2024

Vasinin yazılı izni olmadan evlenen kısıtlının evliliği iptal edildi; kocadan olmayan çocuk iptale engel olmadı

Akıl hastalığı sebebiyle kısıtlanan bir erkek 2018'de evlendi. Vasisi olan annesi, evlilikten haberdar olduğunu ama evlenme sırasında vasi olarak izninin bulunmadığını ileri sürerek evliliğin nispi butlan sebebiyle iptalini istedi. Kadın ise karşı dava açarak eşinin akıl hastası ve kısıtlı olduğunu bilmeden evlendiğini ileri sürdü. Belediyeden gelen evlenme beyannamesinde yasal temsilcinin izni bölümünün boş olduğu, vasinin yazılı izin belgesinin bulunmadığı anlaşıldı. İlk derece mahkemesi, Adli Tıp raporuna dayanarak evlenmenin mutlak butlanla batıl olduğuna karar verdi. Bölge adliye mahkemesi ise evlenme tarihinde kısıtlı olan erkeğin vasisinin izninin bulunmadığını, kadın gebe kalmışsa da çocuğun erkekten olmadığının anlaşıldığını belirterek evliliği 153. madde uyarınca nispi butlan sebebiyle iptal etti. Başka bir erkekten çocuk sahibi olduğu anlaşılan kadının yoksulluk nafakası talebini de reddetti. Yargıtay kararı onadı.

“daha sonra kadın gebe kalmış ise de çocuğun davacı- karşı davalıdan olmadığının anlaşıldığı bu itibarla erkeğin davasının 4721 sayılı Kanun'un 153 üncü maddesi kapsamında kabulüne karar verilmesi gerekir”

Ne anlama geliyor? Alıntı, Yargıtay'ın onadığı bölge adliye mahkemesi gerekçesindendir. 153/2'deki gebelik engeli, kocadan olmadığı soybağının reddiyle anlaşılan bir çocuk için uygulanmamıştır. Aynı dosyada bölge adliye mahkemesi ilk incelemesinde, vasinin davası için vesayet makamının bu davaya özgü izninin bulunmadığını da eksiklik saymıştı.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2015/11390 E. · 2015/13359 K.23.06.2015

İsteğe bağlı kısıtlamada da evlenmek için vasinin izni gerekir

Bir kişi kendi isteğiyle kısıtlanmış ve kardeşi vasi olarak atanmıştı. Kısıtlı, kısıtlılığı devam ederken vasisinin izni olmadan evlendi. Vasi, 153. madde uyarınca evliliğin iptalini istedi. Mahkeme, kısıtlamanın isteğe bağlı olduğunu ve evlenmenin kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olduğunu belirterek izin gerekmediği gerekçesiyle davayı reddetti. Daire, izni alınmayan yasal temsilcinin evlenmenin iptalini dava edebileceğini, tarafların nikâh sırasında vasinin yazılı rızasını içeren belgeyi evlendirme memuruna vermediklerini belirterek davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.

“Yasal temsilcinin izni olmadan yapılan evlilik nispi butlanla sakattır.”

Ne anlama geliyor? Kanun kısıtlama sebepleri arasında ayrım yapmaz. Kişi kendi isteğiyle kısıtlanmış olsa bile, kısıtlılık devam ettiği sürece evlenmesi için vasinin yazılı izni gerekir.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2006/19058 E. · 2007/13672 K.09.10.2007

Vasinin izni olmadan evlenen kısıtlı kadının gebe olup olmadığı araştırılmadan iptale karar verilemez

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlanan bir kadın, vasisinden izin almadan evlendi. Vasi evliliğin nispi butlan sebebiyle iptalini istedi. Kadının vasisinin izni olmadan evlendiği tartışmasızdı. Daire, 153. maddenin ikinci fıkrasına göre kadın gebe kalırsa evlenmenin iptaline karar verilemeyeceğini hatırlattı. Mahkemenin kadının gebe olup olmadığını araştırmadan eksik inceleme ile hüküm kurmasını bozdu.

“gebe olup olmadığı araştırılarak hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.”

Ne anlama geliyor? Gebelik, izin eksikliğine dayanan iptal davasını sona erdiren bir olaydır. Mahkeme bu durumu araştırmadan karar veremez.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2013/17699 E. · 2014/3699 K.24.02.2014

Vasinin avukatı, kısıtlı adına verilmiş ve evliliğin iptali davası açma yetkisini içeren vekâletnameyi sunmalıdır

Kısıtlının evliliğinin iptali davası, vasinin kendi adına vekâlet verdiği bir avukat tarafından açılmış ve takip edilmiş, karar da bu avukata tebliğ edilmişti. Daire dosyayı esastan incelemeden geri çevirdi. Vasinin kısıtlıya vesayeten verdiği ve evliliğin iptali davası açma yetkisini de içeren bir vekâletname varsa bunun dosyaya konmasını istedi. Böyle bir vekâletname sunulmazsa kararın kısıtlının yasal temsilcisi olarak vasiye tebliğ edilmesi gerektiğini belirtti.

“Vasinin adı geçen avukata “vesayeti altındaki ...’a vesayeten” vermiş olduğu “boşanma veya evliliğin iptali davası açma yetkisini” de taşıyan vekaletname varsa, aslı veya onaylı örneğinin dosyaya alınması”

Ne anlama geliyor? Vasi davayı kendi adına değil, kısıtlı adına açar. Vekâletnamede bu sıfat ve evliliğin iptali davası açma yetkisi açıkça yer almalıdır.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni

Madde gerekçesi

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 91 inci maddesini karşılamaktadır. Yürürlükteki maddenin kenar başlığında ve metninde kullanılan "mahcur" terimi yerine daha isabetli ve arı Türkçe bir sözcük olan "kısıtlı" sözcüğü tercih edilmiştir. Ayrıca maddede kullanılan "rıza" yerine buradaki anlamına uygun olarak "izin" sözcüğü kullanılmıştır. Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrası, aşağıdaki 128 inci maddede, yasal temsilcilerden her ikisinin de, yani hem velilerin hem de vasilerin izin vermemesi hâlini kapsayacak şekilde kaleme alınmıştır.

Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 65

743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı

743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 91 (mülga)

Mahcur, vasisinin rızası olmadıkça evlenemez. Vasinin imtinaı takdirinde mahcur mahkemeye müracaat edebilir.

743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr
743 sayılı Kanun m. 914721 sayılı Kanun m. 127 ve 128
Terim"Mahcur""Kısıtlı"
Onayın adı"Rıza""İzin"
Kimin onayı?"Vasisinin""Yasal temsilcisinin"
İzin verilmezseAynı maddede mahkemeye başvurma128. maddede, veli ve vasi için ortak düzenleme

Değişiklik geçmişi

TMK m. 127, 01.01.2002'de yürürlüğe girdiğinden bu yana hiç değiştirilmemiştir. mevzuat.gov.tr'deki güncel metinde bu maddeye ilişkin bir Anayasa Mahkemesi iptal notu da yer almamaktadır. Kısıtlama sebeplerinden 407. madde ise 2024'te 7499 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

İlgili maddeler

İlgili maddeler
  • TMK m. 16: Ayırt etme gücüne sahip kısıtlıların işlemleri ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar.
  • TMK m. 125: Evlenmede ayırt etme gücü.
  • TMK m. 126: Küçüğün evlenmesinde yasal temsilcinin izni.
  • TMK m. 128: Yasal temsilci izin vermezse mahkemeye başvurma.
  • TMK m. 133: Akıl hastalığı ve resmî sağlık kurulu raporu.
  • TMK m. 136 ve m. 142: Yazılı izin belgesi ve evlenme töreni.
  • TMK m. 145, m. 153, m. 156 ve m. 158: Mutlak butlan, yasal temsilcinin dava hakkı ve butlanın sonuçları.
  • TMK m. 405–408, 429, 448, 462: Kısıtlama sebepleri, yasal danışmanlık, vasinin temsil yetkisi ve vesayet makamının izni.

Kısıtlının evlenmesi, evliliğin iptali ya da aile hukukundan doğan diğer konularda dosyanızı değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

TMK 127 ne diyor?

TMK m. 127'ye göre kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez.

Vesayet altındaki kişi evlenebilir mi?

Evet, ancak vasisinin izniyle. Kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez (TMK m. 127). Vasi haklı bir sebep olmadan izin vermezse hâkim, vasiyi dinledikten sonra evlenmeye izin verebilir (TMK m. 128).

Kendi isteğimle kısıtlandım; evlenmek için vasimin izni gerekir mi?

Evet. Yargıtay, kısıtlamanın isteğe bağlı olduğu ve evlenmenin kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğu gerekçesiyle izin aranmayacağını kabul eden ret kararını bozmuş, izinsiz evliliğin nispi butlanla sakat olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2015/11390 E., 2015/13359 K., 23.06.2015).

Vasinin izni nasıl verilir?

Vasinin imzası onaylanmış yazılı izin belgesi evlendirme memurluğuna verilir (TMK m. 136). Yargıtay'ın onadığı bir kararda, vasinin haberdar olduğu ama yazılı izin vermediği bir evlilik iptal edilmiştir (Yargıtay 2. HD, 2024/912 E., 2024/6536 K., 26.09.2024).

Vasi izin vermezse ne yapılabilir?

Kısıtlı mahkemeye başvurabilir. Hâkim, haklı sebep olmaksızın izin vermeyen yasal temsilciyi dinledikten sonra evlenmeye izin verebilir (TMK m. 128).

Vasisinin izni olmadan evlenen kısıtlının evliliği geçersiz mi?

Evlilik iptal edilebilir, ama iptal kararına kadar geçerlidir (TMK m. 156). İptal davasını izni alınmayan yasal temsilci açar (TMK m. 153/1). Kısıtlılık sona erer veya kadın gebe kalırsa iptale karar verilemez (TMK m. 153/2).

Kısıtlı kadın gebeyse evlilik iptal edilebilir mi?

Kadın gebe kalmışsa iptale karar verilemez ve mahkeme gebeliği araştırmalıdır (Yargıtay 2. HD, 2006/19058 E., 2007/13672 K., 09.10.2007). Yargıtay'ın onadığı bir kararda ise doğan çocuğun kocadan olmadığı soybağının reddiyle anlaşıldığından evliliğin iptaline karar verilmiştir (Yargıtay 2. HD, 2024/912 E., 2024/6536 K., 26.09.2024).

Vasinin izni varsa akıl hastası kısıtlı her durumda evlenebilir mi?

Hayır. Evlenmesinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla anlaşılmalıdır (TMK m. 133). Evlenme anında ayırt etme gücü bulunmayan kişi evlenemez; sürekli yoksunluk ve evlenmeye engel akıl hastalığı mutlak butlan sebebidir (TMK m. 125, 145/2, 145/3).

Vasi, iptal davası için neye dikkat etmeli?

Dava için vesayet makamının izni gerekir (TMK m. 462/8). Avukata verilen vekâletname, kısıtlı adına vesayeten ve evliliğin iptali davası açma yetkisini de içerecek şekilde düzenlenmelidir (Yargıtay 2. HD, 2013/17699 E., 2014/3699 K., 24.02.2014).

Kısıtlının evlenmesinin izne bağlanması insan haklarına aykırı mı?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, koruma altındaki bir kişinin evlenmesinin izne bağlanmasını ve iznin verilmemesini, ret kararına karşı yargısal denetim yolu bulunduğu için evlenme hakkının ihlali saymamıştır (AİHM, Delecolle/Fransa, B. No: 37646/13, 25.10.2018).

Av. Aydın Aydar
Av. Aydın Aydar Boşanma avukatı · İstanbul Barosu

1986'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu; 35 yılı aşkın süredir boşanma ve aile hukuku davalarında çalışıyor. Madde şerhleri resmî metin, TBMM gerekçesi ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi kararları esas alınarak hazırlanır ve güncellenir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Kanun metni yayın tarihindeki yürürlükteki metindir. Yayın: 19 Eylül 2026 · Son güncelleme: 20 Eylül 2026.

Hemen Ara WhatsApp