Çocuğa doğumda, sünnette ya da doğum gününde takılan altınlar çocuğundur; anne veya baba bunları kendi adına isteyemez. Velâyeti babaya verilen çocuğun doğumda takılan altınlarını annenin istemesinin mümkün olmadığı, velâyet annede olsa bile davanın çocuk adına velâyeten açılması gerektiği belirtildi (Yargıtay 6. HD, 2013/8283 E., 2013/10249 K., 11.06.2013). Velâyet kendisinde olan anne, kayınpederin kasasında saklanan çocuk altınlarını velâyete dayanarak geri aldı (Yargıtay 3. HD, 2022/4382 E., 2023/829 K., 28.03.2023). Boşanmadan sonra velâyet kendisinde kalan eş, çocuğun malvarlığının dökümünü hâkime vermek zorundadır (evlilik sona erince çocuk malları).
"Sünnet düğününde oğluma takılan altınlar annesinde kaldı; onları isteyebilir miyim?" Bu soruyu soran danışanlarım, çocuğa takılan altınların düğün takıları gibi eşler arasında paylaşılacağını düşünür. Oysa mahkemeler bu altınları anne ya da babanın değil, çocuğun malı saydı.
Meslek hayatım boyunca bu dosyalarda sonucu, altınların kime takıldığının ispatı ile davanın doğru kişi adına açılıp açılmadığının belirlediğini gördüm. Bu rehberde çocuğa takılan altınların kimin olduğunu, davayı kimin açacağını, altınlar bozdurulduysa ya da büyükanne veya büyükbabada kaldıysa ne yapılacağını ve çocuk büyüyünce ne olacağını sade bir dille anlatıyorum.
Çocuğa takılan altınlar kimin: kısa cevap
| Soru | Kısa cevap |
|---|---|
| Doğum ve sünnet altınları kimin? | Çocuğun |
| Anne ya da baba kendi adına isteyebilir mi? | Hayır; dava çocuk adına, velâyeten açılır |
| Velâyet babadaysa anne isteyebilir mi? | İstemesi mümkün görülmedi |
| Altınlar kayınpederde kaldıysa? | Velâyet sahibi anne ondan geri aldı |
| Boşanma davası sürerken? | Velâyet belli olmadan sonucun beklenmesi gerekti |
| Kadının ziynet davasına girer mi? | Hayır; ayrı tutuldu |
| Çocuk ergin olunca? | Hak çocuğa geçer; anne onun adına dava açamadı |
Çocuğa takılan altınlar kimin malıdır?
Doğumda, sünnette ya da doğum gününde takılan altınlar çocuğa yapılmış bir kazandırmadır. Bu altınları velâyet sahibi ana ve baba yönetir:
Ana ve baba, velâyetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.
Bu cümle maddenin ilk fıkrasıdır (çocuk mallarının yönetimi). Kazandırmada bulunan kişi açıkça aksini öngörmedikçe ana ve baba çocuğa yapılan kazandırmalar üzerinde de yönetim hakkına sahiptir (çocuğa yapılan kazandırmalar). Yönetmek, sahip olmak demek değildir; altınlar çocuğun malvarlığında kalır.
Aile mahkemesi sıfatıyla görülen eşya alacağı davasında anne, ortak çocuğun doğumu nedeniyle çocuğa takılan bir bileklik ile çeyrek, yarım ve cumhuriyet altınlarının iadesini istedi. Baba, altınların çocuğa kendi arkadaşları ve akrabaları tarafından takıldığını savundu. Çocuğun velâyeti tedbiren kendisine verilmişti. Boşanma kararında da velâyet babaya verilmiş ve karar kesinleşmişti. Mahkeme altınların bedelinin yarısını anneye verdi. Yargıtay, bu durumda annenin çocuğa doğum hediyesi olarak takılan altınları istemesinin mümkün olmadığını belirtti. Velâyet annede olsaydı bile anne davayı kendi adına açmıştı; çocuk adına velâyeten açılmış bir dava yoktu. Çocuğa ait altınlar için ancak velâyeten dava açılabileceği gerekçesiyle hüküm bozuldu.
Ne anlama geliyor? Çocuğun altınlarını kendi ziynet davanızın içinde kendi adınıza istemeyin. Velâyet sizdeyse dava çocuk adına ve velâyeten açılmalıdır.
Kadının ziynet alacağı davasında da çocuğa takılan ziynetler ayrı tutuldu. Bozma kararında, hediyelik olarak bozdurulan ve çocuğa takılan ziynetler dışında kadının istediği ve varlığı ispatlanan ziynetler yönünden davanın kabulü gerektiği belirtilmişti; bozmaya uyularak verilen karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/9603 E., 2024/2734 K., 22.04.2024). Düğünde kadına takılan takıların kuralını boşanmada ziynet eşyaları rehberinde anlattım.
Davayı kim, kime karşı açar?
Velâyet sahibi ana veya baba, çocuğunu üçüncü kişilere karşı temsil eder:
Ana ve baba, velâyetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.
Bu cümle maddenin ilk fıkrasıdır (çocuğun temsili). Altınlar diğer ebeveyndeyse dava ona, büyükanne veya büyükbabadaysa onlara karşı açılır.
Kadın, eski eşinin babasına karşı Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtı. Düğünde kendisine ve çocuklarının doğumunda çocuklara takılan altınları saklanması için kayınpederin kasasına emanet ettiğini, geri verilmediğini söyledi. Boşanma kararıyla çocukların velâyeti anneye verilmişti. Kayınpeder, çocuklara ait altınlar yönünden kadının dava ehliyeti bulunmadığını savundu. Mahkeme tanık beyanlarına dayanarak altınların kayınpedere verildiğini kabul etti. Velâyet annede olduğu için çocukların doğumunda takılan altınları da isteyebileceğini belirterek davayı kısmen kabul etti. Yargıtay, talebin ödünç değil istihkak talebi olduğunu ve tanık beyanları ile bilirkişi raporuyla ispatlandığını belirtti. Hem kadının hem de velâyet nedeniyle çocukların altınları yönünden kabul kararını yerinde buldu ve gerekçeyi düzelterek onadı.
Ne anlama geliyor? Çocuğun altınları büyükanne veya büyükbabada kaldıysa velâyet sahibi olarak onlardan isteyebilirsiniz. Altınların teslim edildiğini görmüş tanıklarınızı belirleyin.
Boşanma davası sürerken çocuğun altınları istenebilir mi?
Velâyetin kime verileceği belli olmadan çocuğa ait altınlar konusunda karar vermek sorun yaratır.
Davacı eş, düğünde kendisine ve iki çocuğun doğumlarında çocuklara takılan ziynetlerin davalı eşin kasasında saklandığını söyledi. Ortak haneden ayrıldığı hâlde ziynetler iade edilmemişti. Davalı yargılama sırasında ziynetlerin büyük bölümünü teslim etti. Çocuklardan birine takılan on küçük altının ise kendisinde olmadığını bildirdi. Mahkeme, teslim edilen ziynetler yönünden davayı reddetti. O çocuğa ait on altın için velâyetin anne ve baba tarafından kullanıldığını belirterek hüküm kurmadı. Yargıtay, teslim edilen ziynetler için davanın konusuz kaldığına karar verilmesi gerektiğini söyledi. Davanın açılmasına davalı sebep olduğu için yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ona yüklenmeliydi. Boşanma davası sürdüğü ve o çocuğun velâyeti belli olmadığı için on altın yönünden boşanma davasının sonucu da beklenmeliydi; karar bozuldu.
Ne anlama geliyor? Boşanma davası sürerken çocuğun altınlarını istiyorsanız velâyet kararını bekleyin. Velâyet size verilirse talebinizi çocuk adına sürdürün.
Boşanma davasıyla birlikte istenen çocuk altınları ayrı dosyaya da alınabildi. Bir dosyada mahkeme, kadının ziynet eşyası ve ortak çocuğa doğumunda takılan altınlara ilişkin taleplerini boşanma davasından ayırarak ayrı esasta görmeye karar verdi (Yargıtay 2. HD, 2023/7536 E., 2024/5822 K., 12.09.2024). Başka bir dosyada mal rejimi, çocuğa takılan altınlar ve ziynet alacağı talepleri ara kararla ayrıldı (Yargıtay 2. HD, 2023/2075 E., 2023/5828 K., 30.11.2023). Velâyetin nasıl belirlendiğini boşanmada çocuk kime verilir rehberinde anlattım.
Boşanmadan sonra velâyet sahibinin yükümlülüğü nedir?
Kanun, boşanmadan sonra çocuğun mallarını yöneten eşe ayrıca bir yükümlülük getirir:
Evlilik sona erince velâyet kendisinde kalan eş, hâkime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.
Bu cümle maddenin tamamıdır (evlilik sona erince çocuk malları). Çocuğa takılan altınlar çocuğun malvarlığındadır; bu yüzden dökümde yer almalıdır. Altınlar bozdurulur ya da yatırıma dönüştürülürse bu önemli değişiklik de hâkime bildirilir.
Altınlar bozdurulduysa ya da başkasına verildiyse ne olur?
Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için harcayabilir (gelirlerin harcanması). Altınların kendisini bozdurup harcamak ise farklıdır: çocuğun bakımı ve eğitimi için zorunluluk varsa hâkim, ana ve babaya belirlediği miktarda çocuğun diğer mallarına başvurma yetkisi tanıyabilir (çocuk mallarının kısmen harcanması).
Ana ve baba çocuğun mallarını yönetirken yeterince özen göstermezse hâkim, malların korunması için uygun önlemleri alır. Hâkim talimat verebilir, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir (çocuk mallarının korunması). Tehlike başka şekilde önlenemiyorsa yönetimi bir kayyıma devredebilir (yönetimin kayyıma verilmesi).
Çocuğun altınlarını habersiz başkasına vermek evlilik içinde de sorun oldu. Kadının ortak çocuğa takılan altınları erkeğin haberi olmadan annesine vermesi, tartışmaları artıran olaylar arasında sayıldı. Erkeğin şiddet, hakaret ve tehdit içeren davranışları nedeniyle erkek ağır, kadın hafif kusurlu bulundu; karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/7688 E., 2024/4373 K., 06.06.2024). Kusurun nasıl belirlendiğini boşanmada kusur rehberinde anlattım.
Çocuk ergin olunca ne olur?
Velâyet sona erince altınlar hesabıyla birlikte çocuğa geçer. Ana ve baba, velâyetleri veya yönetim hakları sona erince çocuğun mallarını hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devreder (malların devri).
Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.
Bu cümle sorumluluk maddesinin ilk fıkrasıdır (ana ve babanın sorumluluğu). Aynı maddeye göre dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine yalnız aldıkları karşılığı geri verirler. Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.
Çocuk ergin olduktan sonra dava hakkı da ona geçer. Bir dosyada ilk derece mahkemesi, çocuklar ergin olduğu için annenin onlar adına dava açma hakkı bulunmadığını belirterek çocuklara takılan ziynetlere ilişkin talebi usulden reddetti; bu bölüm istinaf edilmedi (Yargıtay 2. HD, 2023/4144 E., 2023/5576 K., 23.11.2023).
Mahkemeler nasıl değerlendirdi?
İncelediğim kararlarda çocuğa takılan altınlar şöyle değerlendirildi:
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Velâyeti babada olan çocuğun altınlarını anne kendi adına istedi | Talep reddedilmeliydi; bozuldu |
| Kayınpederin kasasındaki çocuk altınlarını velâyet sahibi anne istedi | Kabul edildi; onandı |
| Boşanma davası sürerken çocuğun altınları istendi | Velâyet sonucu beklenmeliydi; bozuldu |
| Kadının ziynet davasında çocuğa takılan ziynetler | Kadının talebinin dışında tutuldu |
| Çocuk altınları boşanma davasıyla birlikte istendi | Ayrı dosyaya ayrıldı |
| Çocuğun altınları habersiz büyükanneye verildi | Tartışmaları artıran olay sayıldı |
| Çocuklar ergin, anne onlar adına dava açtı | Usulden reddedildi |
Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.
Ne yapmalısınız?
- Takıları kayda geçirin. Doğum, sünnet veya doğum günü videosunu, fotoğrafları ve takan kişilerin listesini saklayın.
- Kadının takılarından ayırın. Düğün takıları ile çocuğa takılanları dilekçede ayrı ayrı yazın.
- Davayı çocuk adına açın. Velâyet sizdeyse talebi çocuk adına ve velâyeten ileri sürün.
- Velâyet kararını bekleyin. Boşanma davası sürerken velâyet belli değilse çocuğun altınları için sonucu bekleyin.
- Altınların kimde olduğunu gösterin. Kasaya, büyükanneye veya diğer ebeveyne teslimi gören tanıkları belirleyin.
- Harcamayı belgelendirin. Altınları çocuğun zorunlu ihtiyacı için bozacaksanız hâkimden izin isteyin ve belgeleri saklayın.
- Dökümü hâkime verin. Velâyet sizde kaldıysa çocuğun altınlarını malvarlığı dökümüne yazın.
Yazıda dayandığım kararlar
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 2. HD, 2023/7536 E., 2024/5822 K., 12.09.2024 | Çocuk altınlarının ayrı dosyaya alınması | İlk derece ayırdı |
| Yargıtay 2. HD, 2023/7688 E., 2024/4373 K., 06.06.2024 | Altınları habersiz büyükanneye vermek | Onandı |
| Yargıtay 2. HD, 2023/9603 E., 2024/2734 K., 22.04.2024 | Çocuğa takılan ziynetler kadının talebi dışında | Onandı |
| Yargıtay 2. HD, 2023/2075 E., 2023/5828 K., 30.11.2023 | Taleplerin ara kararla ayrılması | İlk derece ayırdı |
| Yargıtay 2. HD, 2023/4144 E., 2023/5576 K., 23.11.2023 | Ergin çocukların altınları | Usulden ret, istinaf edilmedi |
| Yargıtay 3. HD, 2022/4382 E., 2023/829 K., 28.03.2023 | Kayınpederdeki çocuk altınları | Düzeltilerek onandı |
| Yargıtay 6. HD, 2013/8283 E., 2013/10249 K., 11.06.2013 | Annenin kendi adına istemesi | Bozuldu |
| Yargıtay 6. HD, 2011/3188 E., 2011/7507 K., 05.07.2011 | Boşanma sürerken çocuğun altınları | Bozuldu |
Sonuç
Çocuğa takılan altınlar kimin sorusunun cevabı açıktır: altınlar çocuğundur. Anne veya baba bunları kendi adına isteyemez; velâyet sahibi ebeveyn çocuk adına dava açar. Altınlar büyükanne veya büyükbabada kaldıysa velâyet sahibi onlardan da isteyebildi. Boşanma davası sürerken velâyet belli değilse sonucun beklenmesi gerekti. Velâyet sahibi altınları yönetir ama çocuğun yararı için korur, gerekirse hâkimden izin alarak harcar ve çocuk ergin olunca hesabıyla teslim eder.
Çocuğa takılan altınlar ve ziynet talepleriniz için boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Doğumda çocuğa takılan altınlar kimin?
Çocuğun; doğum hediyesi olarak takılan altınları annenin kendi adına istemesinin mümkün olmadığı belirtildi (Yargıtay 6. HD, 2013/8283 E., 2013/10249 K., 11.06.2013).
Sünnette takılan altınları anne mi baba mı alır?
Altınlar çocuğundur; velâyet sahibi ebeveyn çocuğun mallarını yönetir (çocuk mallarının yönetimi). Velâyet sahibi anne, çocukların altınlarını velâyete dayanarak geri aldı (Yargıtay 3. HD, 2022/4382 E., 2023/829 K., 28.03.2023).
Çocuğun altınlarını ziynet davamla birlikte isteyebilir miyim?
Kendi adınıza isteyemezsiniz; çocuğa ait altınlar için ancak velâyeten dava açılabileceği belirtildi (Yargıtay 6. HD, 2013/8283 E., 2013/10249 K., 11.06.2013).
Boşanma davası sürerken çocuğun altınları için karar verilir mi?
Velâyetin kime verileceği belli olmadığından boşanma davasının sonucunun beklenmesi gerektiği belirtildi (Yargıtay 6. HD, 2011/3188 E., 2011/7507 K., 05.07.2011).
Eşim çocuğun altınlarını bozdurup harcadı; ne yapabilirim?
Hâkim çocuk mallarının korunması için önlem alabilir (çocuk mallarının korunması), gerekirse yönetimi kayyıma devredebilir (yönetimin kayyıma verilmesi); ana ve baba geri vermede vekil gibi sorumludur (ana ve babanın sorumluluğu).
Çocuğun altınlarını çocuğun ihtiyacı için bozdurabilir miyim?
Gelirler bakım ve eğitim için harcanabilir (gelirlerin harcanması); diğer mallara başvurmak için zorunluluk hâlinde hâkimin yetki tanıması gerekir (çocuk mallarının kısmen harcanması).
Çocuk büyüyünce altınlarını isteyebilir mi?
Velâyet sona erince mallar hesabıyla birlikte ergin çocuğa devredilir (malların devri); ergin çocuklar adına annenin açtığı dava usulden reddedildi (Yargıtay 2. HD, 2023/4144 E., 2023/5576 K., 23.11.2023).
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 342, 352, 353, 355, 356, 357, 360, 361, 362, 363
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/7536 E., 2024/5822 K., 12.09.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/7688 E., 2024/4373 K., 06.06.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/9603 E., 2024/2734 K., 22.04.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/2075 E., 2023/5828 K., 30.11.2023
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/4144 E., 2023/5576 K., 23.11.2023
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2022/4382 E., 2023/829 K., 28.03.2023
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2013/8283 E., 2013/10249 K., 11.06.2013
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2011/3188 E., 2011/7507 K., 05.07.2011