Boşanmada Kusur Neye Göre Belirlenir? 2026: Ağır, Eşit ve Az Kusur

Kusur dereceleri ve sonuçları

Tablonun dayanakları şunlardır: boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurunun belirlenmesi kaçınılmazdır (Yargıtay HGK, 2017/2065 E., 2020/46 K., 23.01.2020); tamamen kendi kusuruyla evlilik birliğini sarsan eşin açtığı dava reddedilir (Yargıtay 2. HD, 2025/5291 E., 2025/11719 K., 23.12.2025); davacının kusuru daha ağırsa davalının itiraz hakkı vardır, ancak itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında korunmaya değer yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir (TMK m. 166/2); eşit kusurlu sayılan eşler arasında tazminata hükmedilemez (Yargıtay 2. HD, 2025/5202 E., 2025/7097 K., 10.09.2025); yoksulluk nafakası için isteyenin kusurunun daha ağır olmaması yeterlidir, nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m. 175).

Kusurun adlandırılması bu yüzden sonucu değiştirir: eşit kusur ile az kusur arasındaki fark tazminat hakkının varlığı ya da yokluğu demektir. Tazminatın miktarını ve şartlarını boşanmada tazminat, nafakayı boşanmada nafaka rehberinde anlattım.

Kusur nasıl belirlenir?

Kanun kusurlu davranışları tek tek saymaz. Yargıtay kararlarından çıkan kurallar şunlardır:

Hâkim, boşanma davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve delilleri serbestçe takdir eder (TMK m. 184). Kusurlar bu yüzden tek tek değil, birlikte tartılır.

Yargıtay'ın kusur saydığı davranışlar

Kusur sayılmayan durumlar

Evden ayrılmanın kusur olup olmadığını terk nedeniyle boşanma, delillerin hukuka uygunluğunu WhatsApp yazışmaları ve ses kaydı rehberlerinde ayrıntılı anlattım.

Kusur velayeti ve mal paylaşımını etkiler mi?

Velayette ölçü kusur değil çocuğun üstün yararıdır. Yargıtay, ebeveynlerin yararlarının ve kusurlarının çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde gözetileceğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2026/1166 E., 2026/3505 K., 01.04.2026). Velayetin nasıl belirlendiğini boşanmada çocuk kime verilir rehberinde anlattım.

Mal paylaşımında da kusur kural olarak rol oynamaz. Artık değere katılma alacağında kusurlu eşin payının azaltılması veya kaldırılması yalnız zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada mümkündür (TMK m. 236/2); evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanmada mal rejimi kusura bakılmadan tasfiye edilir. Ayrıntısı boşanmada mal paylaşımı rehberindedir.

Kusur oranı yüzdeyle mi belirlenir?

Hayır. Kusur yüzde ile değil, beş dereceyle ifade edilir. Hukuk Genel Kurulu'nun aktardığına göre Yargıtay eşlerin kusursuz, az, eşit, ağır veya tam kusurlu şeklinde nitelendirilmesini arar ve kimin daha fazla kusurlu olduğunu belirlemek için önceden bir ölçü konulamayacağı 1978 tarihli bir içtihadı birleştirme kararıyla kabul edilmiştir (Yargıtay HGK, 2020/727 E., 2022/1620 K., 29.11.2022). Bu yüzden aynı davranış bir dosyada ağır, başka bir dosyada az kusur sonucuna götürebilir; belirleyici olan iki eşin davranışlarının karşılaştırılmasıdır.

Kusurunuzu ispatlamak ve korumak için

1. Her olayı ayrı yazın.

   Dava veya cevap dilekçesinde olayı tarihi, yeri ve tanığıyla belirtin; iddia edilen her vakıanın hangi delille ispat edileceğini gösterin (HMK m. 119/1-e, f; 129/1-d, e).

2. Cevap dilekçesini süresinde verin.

   Süresinde cevap vermeyen davalı davacının vakıalarını inkâr etmiş sayılır (HMK m. 128), ama kendi vakıalarını ileri sürmemiş olur; böyle bir dosyada davacıya kusur yüklenmesi doğru bulunmadı (Yargıtay 2. HD, 2025/6062 E., 2026/1938 K., 19.02.2026).

3. Olayı bilen tanık seçin.

   Duyuma dayalı ve soyut anlatımlar kusur ispatına yetmez; tanık listesini boşanma davasında tanık rehberine göre hazırlayın.

4. Delili hukuka uygun toplayın.

   Gizli kayıt ve izinsiz erişim hem delili düşürür hem size kusur olarak yüklenebilir.

5. Dava sırasında davranışınıza dikkat edin.

   Sadakat yükümlülüğü dava sırasında da sürer (Yargıtay HGK, 2011/12-403 E., 2011/509 K., 13.07.2011); dava açtıktan sonra kendi isteğiyle yaklaşık üç ay eşiyle birlikte yaşayan davacının önceki olayları affettiği kabul edildi (Yargıtay HGK, 2017/2426 E., 2020/243 K., 04.03.2020).

6. Kusur belirlemesine itiraz edin.

   İlk derece kararındaki kusur belirlemesine itirazınız varsa istinaf edin; istinaf etmeyen taraf, bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararını temyiz edemez (Yargıtay 2. HD, 2026/890 E., 2026/7401 K., 30.06.2026).

Dosyanızdaki kusur dengesini ve tazminat ihtimalini birlikte değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz. Çekişmeli davanın aşamalarını çekişmeli boşanma davası rehberinde bulabilirsiniz.