HEMEN ARA
Türk Medeni Kanunu · C. Karar

TMK Madde 174: Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Türk Medeni Kanunu'nun 174. maddesine göre mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf ise kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat isteyebilir. Bu sayfada madde metnini, iki tazminatın şartlarını, hangi kayıpların kapsama girdiğini, kusurun nasıl belirlendiğini, miktarın nasıl hesaplandığını ve denetlendiğini, harç, faiz ve zamanaşımı kurallarını, eşin birlikte olduğu üçüncü kişiye karşı dava sorununu, madde gerekçesini, eski Kanun'daki karşılığını, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarını bulacaksınız.

Av. Aydın AydarAv. Aydın AydarHazırlayan · Boşanma avukatı 16 yüksek mahkeme kararı Güncelleme: 23 Eylül 2026
Resmî metin4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

İkinci Kitap: Aile Hukuku › Birinci Kısım: Evlilik Hukuku › İkinci Bölüm: Boşanma › C. Karar › V. Boşanmada tazminat ve nafaka

1. Maddî ve manevî tazminat

Madde 174

  1. (1)Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir.
  2. (2)Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.
Yürürlük: 01.01.2002 · Yürürlüğe girdiğinden beri değişmedimevzuat.gov.tr

Fıkra numaraları atıf kolaylığı için eklenmiştir; metin, mevzuat.gov.tr'deki güncel resmî metinle aynıdır.

Bu sayfada
  1. Madde metni
  2. TMK 174 ne düzenler?
  3. Maddi tazminat (TMK m. 174/1)
  4. Manevi tazminat (TMK m. 174/2)
  5. Kusur ve tazminat
  6. Tazminatın miktarı ve denetimi
  7. Dava, harç, faiz ve süre
  8. Eşin birlikte olduğu üçüncü kişiye karşı tazminat
  9. Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları
  10. Madde gerekçesi
  11. 743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
  12. Değişiklik geçmişi
  13. İlgili maddeler
  14. Sık sorulan sorular
Kısaca

TMK 174'e göre boşanmada maddi tazminatı kusursuz veya daha az kusurlu taraf, manevi tazminatı ise kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan isteyebilir; eşit kusurda tazminat verilmez. Hukuk Genel Kurulu'na göre kanun, eşit kusurlu eşlere birbirinin boşanmayla uğradığı ekonomik kaybı karşılama borcu yüklememiştir (Yargıtay HGK, 2023/949 E., 2025/394 K., 25.06.2025). Maddi tazminat boşanma ile zarar arasında nedensellik bağı bulunan kayıpları karşılar (Yargıtay HGK, 2021/1022 E., 2023/60 K., 08.02.2023); Anayasa Mahkemesi bu kuralı Anayasa'ya uygun bulmuştur (AYM, E. 2024/21, K. 2025/15, 16.01.2025).

Mevcut menfaat
Evlilik birliğinin sağladığı ve boşanmayla ileriye dönük olarak yitirilen yararlar; örneğin eşin maddi desteği, ortak konutta oturma ve geçim olanakları.
Beklenen menfaat
Evlilik sürseydi elde edilecek olası yararlar.
Kişilik hakkına saldırı
Boşanmaya sebep olan olayların eşin şeref, haysiyet, beden bütünlüğü, özel hayatı gibi kişilik değerlerini zedelemesi; manevi tazminatın şartıdır (TMK m. 174/2).
Kusur karşılaştırması
Eşlerin ispatlanan kusurlu davranışlarının ağırlık, süreklilik ve tahrik bakımından karşılaştırılarak tam, ağır, eşit veya az kusur belirlenmesi.
Muacceliyet
Alacağın istenebilir hâle gelmesi; boşanmaya bağlı tazminatlar boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur.

TMK 174 ne düzenler?

KonuKuralDayanak
Maddi tazminatı isteyenKusursuz veya daha az kusurlu tarafTMK m. 174/1; Yargıtay HGK, 2025/378 K.
Maddi zararın kapsamıBoşanmayla nedensellik bağı bulunan mevcut ve beklenen menfaat kaybıYargıtay HGK, 2023/60 K.
Kapsam dışı istemlerEvlenmek için işten ayrılmanın zararı, evlilikteki emeğin karşılığıYargıtay HGK, 2022/313 K.; Yargıtay HGK, 2023/446 K.
Manevi tazminatın şartıBoşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkına saldırıTMK m. 174/2; Yargıtay HGK, 2022/1668 K.
Eşit kusurMaddi ve manevi tazminat verilmezYargıtay HGK, 2025/394 K.
Kesinleşen kusurTazminat bakımından da bağlayıcıdırYargıtay HGK, 2011/668 K.
MiktarHakkaniyet, ekonomik ve sosyal durum, kusur, evlilik süresi, paranın alım gücüTMK m. 4; TBK m. 50-51; Yargıtay HGK, 2021/1383 K.
DenetimYargıtay bölge adliye mahkemesinin miktar takdirini denetlerYargıtay HGK, 2022/408 K.
FaizBoşanma hükmünün kesinleşmesinden, istenmişseYargıtay 2. HD, 2024/5842 K.
SüreKesinleşmeden itibaren bir yıl; def'i süresinde ileri sürülmeliTMK m. 178; Yargıtay 2. HD, 2009/1382 K.
Üçüncü kişiEşin birlikte olduğu kişiden salt bu nedenle manevi tazminat istenemezAYM, Ömer Sivrikaya, B. No: 2020/3519

TBMM gerekçesine göre madde, eski Kanun'un 143. maddesini karşılar; eski metinden farklı olarak maddi tazminatı daha az kusurlu taraf da isteyebilir, manevi tazminatta ise karşı tarafın kusurlu olması yeterli görülmüş, isteyenin kusuru genel hükümlere göre indirim veya ret sebebi sayılmıştır.

Dikkat

Tazminat istemlerinizi ve miktarlarını dilekçede açıkça yazın; hâkim istenenden fazlasına hükmedemez (Yargıtay 2. HD, 2023/7942 E., 2024/6026 K., 18.09.2024). Faiz istemini de ekleyin; faiz boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren ancak istenirse işletilir. Karşı tarafın dilekçesine süresi içinde cevap vererek dayandığınız bütün olayları belirtin; kusur ve dolayısıyla tazminat bu olaylara göre belirlenir. Boşanma hükmündeki kusur belirlemesine itiraz ediyorsanız bunu da kanun yoluna taşıyın; kesinleşen kusur tazminat bakımından da bağlayıcıdır.

Maddi tazminat (TMK m. 174/1)

  • Şartlar: Boşanmaya karar verilmiş olmalı, tazminat isteyen kusursuz veya diğerine göre daha az kusurlu, karşı taraf kusurlu olmalı ve isteyenin mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenmelidir (TMK m. 174/1). Anayasa Mahkemesi bu koşulların objektif olduğunu ve kuralın, boşanmaya sebebiyet vermeyen eşin evlilik birliğinin ortadan kalkmasıyla uğradığı zararı gidermeye yönelik olduğunu belirterek iptal istemini reddetmiştir (AYM, E. 2024/21, K. 2025/15, 16.01.2025).
  • Mevcut ve beklenen menfaat: Hukuk Genel Kurulu'na göre mevcut menfaatler evliliğin sağladığı ve boşanmayla ileriye dönük olarak yitirilen yararlar, beklenen menfaatler ise evlilik sürseydi elde edilecek olası çıkarlardır; boşanma ile zarar arasında nedensellik bağı bulunmalıdır (Yargıtay HGK, 2021/1022 E., 2023/60 K., 08.02.2023). Yargıtay kararlarında kusursuz eş için sıkça kullanılan ifadeyle, bu eş boşanma sonucu en azından diğerinin maddi desteğini yitirmiştir (Yargıtay 2. HD, 2010/5945 E., 2011/7259 K., 28.04.2011).
  • Kapsama girmeyen kayıplar: Başka bir sebepten doğan kayıplar maddi tazminatın konusu değildir. Hukuk Genel Kurulu, evlenmek için işten ayrılmanın zararına ilişkin istemin Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine tabi olduğunu ve aile mahkemesinin görevli olmadığını kabul etmiş (Yargıtay HGK, 2019/492 E., 2022/313 K., 15.03.2022); evlilik süresince tarım işlerinde çalışıp halı dokuyan kadının bu emeğinin karşılığına ilişkin istemin de 174/1 tazminatı olmadığını, ancak harcı tamamlatılarak incelenmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 2022/324 E., 2023/446 K., 10.05.2023). Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar da ayrı bir davanın konusudur (TMK m. 179).
  • Mutlak butlan: Evlilik mutlak butlanla iptal edilirse tazminat bakımından boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (TMK m. 158/2). Hukuk Genel Kurulu bu hâlde de 174'e göre tazminat değerlendirmesi yapmıştır (Yargıtay HGK, 2018/20 E., 2021/1383 K., 09.11.2021).

Manevi tazminat (TMK m. 174/2)

  • Şartlar: Boşanmaya sebep olan olaylar tazminat isteyenin kişilik hakkına saldırı oluşturmalı ve bu olaylarda karşı taraf kusurlu olmalıdır (TMK m. 174/2). Gerekçeye göre isteyenin kusuru, genel hükümlere göre tazminattan indirim veya tazminata hiç hükmetmeme sebebidir. Hukuk Genel Kurulu, 174/2'yi aile hukukuna özgü bir haksız fiil düzenlemesi olarak nitelendirmiştir (Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025).
  • Kişilik hakkına saldırı örnekleri: Hukuk Genel Kurulu, gerçekliği ispatlanamayan ve kadının namusuna yönelik iddialar içeren bir mektuba değer vererek eşini babasının evine gönderen ve mektubun içeriğini yayan erkeğin davranışını kişilik haklarına saldırı saymıştır (Yargıtay HGK, 2021/667 E., 2022/1668 K., 06.12.2022). Süregelen fiziksel şiddet ve hakaret de kişilik haklarına saldırının tipik örnekleridir (Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025). Hukuk Genel Kurulu, eşini evden kovmanın kendi içinde hakaret eylemini barındırdığını belirterek manevi tazminat isteminin reddini bozmuştur (Yargıtay HGK, 2017/2644 E., 2021/68 K., 11.02.2021). Yargıtay, eşinin görüşünü almadan kendi adına kayıtlı taşınmazı satan erkeğin bu davranışını ekonomik anlamda güven sarsıcı bularak kadının kişilik haklarına saldırı saymıştır (Yargıtay 2. HD, 2022/9210 E., 2023/126 K., 11.01.2023).
  • Saldırı oluşturmayan olaylar: Yargıtay, terk sebebiyle verilen boşanmada boşanmaya sebep olan olaylardan dolayı terk edilen eşin kişilik haklarına saldırı oluştuğundan söz edilemeyeceğini belirterek manevi tazminatı bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 2007/6137 E., 2008/6052 K., 30.04.2008). Hukuk Genel Kurulu da terk edilmiş olmanın kişilik haklarına saldırı niteliği taşımadığını ve başka bir mahkemenin yargılamasına konu olup boşanmaya sebep olmayan olayların manevi tazminata dayanak yapılamayacağını kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2017/2717 E., 2021/761 K., 15.06.2021). Evlilik birliğinin görevlerini yerine getirmemek ve "ekonomik şiddet" olarak nitelenen bu tür davranışlar da Yargıtay'a göre tek başına kişilik haklarına saldırı sayılmamıştır (Yargıtay 2. HD, 2011/21940 E., 2012/17000 K., 20.06.2012). Hukuk Genel Kurulu'nun direnme üzerine incelediği bir dosyada Özel Daire, bağımsız konut temin etmemenin tek başına kişilik haklarına saldırı oluşturmadığı görüşündeydi; Kurul ise aynı dosyada ispatlanan başka davranışlar nedeniyle manevi tazminatı yerinde bulmuştur (Yargıtay HGK, 2021/667 E., 2022/1668 K., 06.12.2022).
  • Amaç ve miktar: Hukuk Genel Kurulu'na göre manevi tazminatın amacı bozulan ruhsal dengeyi telafi etmektir; bir ceza olmadığı gibi bir taraf için zenginleşme, diğeri için yıkım aracı da olmamalıdır (Yargıtay HGK, 2018/20 E., 2021/1383 K., 09.11.2021).
  • Ödeme biçimi: Manevi tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez; maddi tazminat ise toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenebilir (TMK m. 176). Ayrıntılar TMK m. 176 sayfasında anlatılacaktır.

Kusur ve tazminat

  • Eşit kusur: Hukuk Genel Kurulu'na göre eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata karar verilemez; kanun eşit kusurlu eşlere boşanma sebebiyle ekonomik durumda meydana gelecek azalmaları tamamlama borcu yüklememiştir (Yargıtay HGK, 2023/949 E., 2025/394 K., 25.06.2025; Yargıtay HGK, 2022/146 E., 2023/242 K., 22.03.2023).
  • Daha az kusur: Hukuk Genel Kurulu, eşine hakaret eden, fiziksel şiddet uygulayan ve birlik görevlerini yerine getirmeyen erkek karşısında son tartışmada eşine tokat atan kadını az kusurlu saymış ve kadın yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025). Kusur karşılaştırmasında davranışların ağırlığı, sürekliliği ve tahrik durumu birlikte değerlendirilir.
  • Sır niteliği taşımayan bilgi: Hukuk Genel Kurulu, zaten bilinen ve sır niteliği taşımayan bir bilginin üçüncü kişilere anlatılmasını kusur saymamış ve eşleri eşit kusurlu bulmuştur (Yargıtay HGK, 2023/949 E., 2025/394 K., 25.06.2025).
  • Kesinleşen kusur: Hukuk Genel Kurulu'na göre boşanma hükmü temyiz edilmeyip kesinleşirse içindeki kusur belirlemesi tazminat bakımından da tarafları bağlar (Yargıtay HGK, 2011/2-561 E., 2011/668 K., 02.11.2011); boşanmadan sonra açılan tazminat davasında da kesinleşen karardaki kusurlu davranışlar bir kenara bırakılarak yeniden kusur belirlemesi yapılamaz (Yargıtay HGK, 2018/456 E., 2021/1511 K., 30.11.2021).
  • Dayanılan olaylar: Kusur, tarafların dilekçelerinde süresi içinde dayandıkları ve ispatladıkları olaylara göre belirlenir. Hukuk Genel Kurulu, dava dilekçesinde tam anlatılmamış olsa bile süresi içinde verilen cevap dilekçesinde ileri sürülüp tanıklarla ispatlanan fiziksel şiddet vakıasının erkeğe kusur olarak yüklenmesi gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025).

Tazminatın miktarı ve denetimi

Dava, harç, faiz ve süre

  • Boşanmayla birlikte veya sonra: Tazminat boşanma davasıyla birlikte istenebileceği gibi boşanmadan sonra ayrı bir davayla da istenebilir; gerekçeye göre maddede "eş" yerine "taraf" denmesinin nedeni budur. Yargıtay, boşanmanın kesinleşmesinden sonra süresi içinde açılan manevi tazminat davasını esastan incelemiştir (Yargıtay 2. HD, 2007/6137 E., 2008/6052 K., 30.04.2008).
  • Harç: Tazminat istemleri değer üzerinden nispi harca tabidir. Hukuk Genel Kurulu, cevap dilekçesinde ileri sürülen bir tazminat istemi için harcın tamamlanması amacıyla süre verilmesi gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2022/324 E., 2023/446 K., 10.05.2023).
  • Faiz: Yargıtay'a göre boşanmanın eki niteliğindeki tazminatlar boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur ve faiz istenmişse bu tarihten itibaren işletilir (Yargıtay 2. HD, 2023/8066 E., 2024/5842 K., 12.09.2024).
  • Zamanaşımı: Boşanmadan doğan dava hakları boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Yargıtay'a göre zamanaşımı def'i cevap süresi içinde ileri sürülmelidir (Yargıtay 2. HD, 2007/16658 E., 2009/1382 K., 04.02.2009); yurt dışında verilen boşanma kararında süre, kararın Türkiye'de tanınmasına veya tenfizine ilişkin hükmün kesinleşmesinden başlar (Yargıtay 2. HD, 2008/8466 E., 2009/14071 K., 15.07.2009).
  • Yargılama giderleri: Anayasa Mahkemesi, kısmen haklı çıkılan davalarda giderlerin haklılık oranına göre paylaştırılmasını öngören HMK m. 326/2'yi manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir; iptal 14.12.2025'te yürürlüğe girmiştir (AYM, E. 2024/29, K. 2024/226, 25.12.2024).

Eşin birlikte olduğu üçüncü kişiye karşı tazminat

  • Kural: Yargıtay'ın 2018 tarihli içtihadı birleştirme kararına göre evlilik birliği devam ederken eşlerden biriyle evli olduğunu bilerek birlikte olan üçüncü kişiye karşı diğer eş manevi tazminat isteyemez; Hukuk Genel Kurulu bu bağlayıcı kararı uygulamaktadır (Yargıtay HGK, 2019/813 E., 2022/774 K., 31.05.2022). Anayasa Mahkemesi de bu nedenle verilen ret kararında aile hayatına saygı hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir (AYM, Ömer Sivrikaya, B. No: 2020/3519, 25.10.2023).
  • Sınır: Kural, salt birlikte olma eylemiyle sınırlıdır. Hukuk Genel Kurulu, üçüncü kişinin salt evli bir kişiyle birlikte olmak dışında doğrudan davacıya yönelik bağımsız, özel ve nitelikli bir kişilik hakkı ihlaline ilişkin bir iddia bulunmadığını belirterek davayı içtihadı birleştirme kararı kapsamında değerlendirmiştir; böyle bir ihlal ileri sürülen davalar ayrıca değerlendirilir (Yargıtay HGK, 2019/813 E., 2022/774 K., 31.05.2022). Eşin kendisine karşı ise boşanma davasında 174'e göre tazminat istenebilir.
Uygulamada

Dilekçenizde maddi ve manevi tazminatı ayrı ayrı ve miktarıyla isteyin, "boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren yasal faiziyle" ibaresini ekleyin ve harcını yatırın. Karşı tarafın kusurlu davranışlarını tarih, yer ve tanıklarıyla anlatın; karşı dava veya cevap dilekçesinde dayanmadığınız olaylar kusur olarak dikkate alınmayabilir. Mevcut ve beklenen menfaatinizi göstermek için gelir durumunuzu, evliliğin size sağladığı yararları ve boşanmayla yitireceklerinizi belgeleyin. Evlilikte yaptığınız harcamaların veya emeğinizin karşılığı gibi istemleri ayrı hukuki sebeplere dayandırın. Boşanma hükmündeki kusur belirlemesine itirazınız varsa bunu da kanun yoluna taşıyın; tazminatı boşanmadan sonra isteyecekseniz kesinleşmeden itibaren bir yılı geçirmeyin.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları

Aşağıdaki kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.

Anayasa MahkemesiE. 2024/21 · K. 2025/1516.01.2025

Boşanmada maddi tazminat Anayasa'ya uygundur; amacı evlilik birliğinin sona ermesiyle uğranılan zararın giderilmesidir

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle açılan bir boşanma davasında Ankara 18. Aile Mahkemesi, TMK m. 174/1'in boşanma kapsamında başka yollarla da istenebilecek zararların yeniden istenmesine imkân verdiğini ve eşler arasındaki menfaat dengesini bozduğunu ileri sürerek kuralın iptali için Anayasa Mahkemesine başvurdu.

“Kuralda boşanma nedeniyle menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu tarafa diğer tarafça maddi tazminat ödeme yükümlülüğü getirilmek suretiyle boşanmaya sebebiyet vermeyen eşin boşanmadan kaynaklanan zararlarının giderilmesi amaçlanmaktadır. Başka bir ifadeyle söz konusu tazminatın tamamen evlilik birliğinin ortadan kalkması nedeniyle uğranılan zararın giderilmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.”

Ne anlama geliyor? Anayasa Mahkemesi itirazı oybirliğiyle reddetmiştir. Kararda maddi tazminatın talep edilebilmesinin evliliğin boşanmayla sona ermesi, talep edenin kusursuz veya daha az kusurlu olması ve mevcut veya beklenen menfaatlerinin boşanma yüzünden zedelenmesi gibi objektif koşullara bağlandığı, miktarın ise hâkimin TMK m. 4'teki hakkaniyet ölçüsüyle ve Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri çerçevesinde belirleneceği vurgulanmıştır. Mahkeme, Yargıtay'ın yerleşik tanımını da benimsemiştir: mevcut menfaatler evlilik birliğinde sağlanan ve boşanmayla ileriye dönük olarak yitirilen yararlar, beklenen menfaatler ise evlilik sürseydi elde edilecek olası yararlardır.

Kaynak: Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi BankasıKararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2019/492 E. · 2022/313 K.15.03.2022

Evlenmek için işten ayrılmanın zararı boşanmaya bağlı maddi tazminat değildir; genel hükümlere göre ve genel mahkemede istenir

Davacı eş, boşanma davasıyla birlikte, evlenirken işinden ayrılmak zorunda kaldığı için uğradığı zararın ödenmesini de istedi; bu istem daha sonra ayrılarak aile mahkemesinde görüldü. Ankara 2. Aile Mahkemesi bu istem yönünden görevsizlik kararı verdi; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi istemin aile hukukundan doğduğunu belirterek kararı bozdu, mahkeme direndi.

“Bu çerçeveden bakıldığında, uyuşmazlığa konu tazminat isteminin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği ve aile mahkemelerinin görevli olmadığı kabul edilmelidir.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını oyçokluğuyla yerinde bulmuştur. Karara göre aile mahkemelerinin görevi yorum yoluyla genişletilemez; evlenme nedeniyle işten ayrılmanın zarara yol açtığı iddiası TMK m. 174/1'in değil, Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinin konusudur. Azınlıkta kalan görüş ise istemin boşanma talebiyle bir bütün olarak 174/1 çerçevesinde incelenmesi gerektiğini savunmuştur. Karar, maddi tazminatın ancak boşanmanın kendisinden doğan menfaat kayıplarını kapsadığını gösterir.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2022/324 E. · 2023/446 K.10.05.2023

Evlilikteki emeğin karşılığı olarak istenen tazminat 174/1 kapsamında değildir; cevap dilekçesinde istenmişse harç tamamlatılmalıdır

Kocanın açtığı fiili ayrılık davasında kadın, cevap dilekçesinde evlilik süresince eşiyle birlikte tarım işlerinde çalıştığını ve halı dokuduğunu, bu kazançların eşinde kaldığını belirterek maddi tazminat istedi. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, bu istem için harcı yatırılmış bir dava veya karşı dava bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verdi; Özel Daire bozdu, bölge adliye mahkemesi direndi.

“1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, Özel Daire bozma kararında açıklanan nedenlere, Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32 nci maddeleri dikkate alındığında, direnme kararının yerinde olmadığının anlaşılmasına göre davalı kadının maddi tazminat talebi hakkında bozma kararı doğrultusunda işlem yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını oyçokluğuyla bozmuştur. Taraflar arasında bu istemin boşanmanın eki olan 174/1 tazminatı olmadığı konusunda uyuşmazlık yoktu; Kurul'a göre böyle bir istem hakkında Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca istenen değer üzerinden nispi harcın tamamlanması için süre verilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Boşanmaya bağlı tazminat ile evlilikteki emeğin ve katkının karşılığına ilişkin istemler ayrı hukuki temellere dayanır.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2021/1022 E. · 2023/60 K.08.02.2023

Maddi tazminat boşanma yüzünden yitirilen mevcut ve beklenen menfaatlerin karşılığıdır; tam kusurlu eşin geliri gözetilerek uygun miktar belirlenir

Eşler 1988'de evlenmişti. Lokanta işleten, kira geliri ve evi bulunan erkek boşanmada tam kusurlu bulundu; bulaşıkçı olarak düşük bir gelirle çalışan ve malvarlığı bulunmayan kadın yararına maddi tazminata hükmedildi. Özel Daire miktarı az bularak bozdu, yerel mahkeme direndi.

“Maddi tazminatın ön koşulu, talep edenin boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatlerinin zedelenmesi, boşanma ve maddi zarar arasında nedensellik bağının bulunmasıdır. Başka bir sebepten kaynaklı kayıplar maddi tazminat kapsamında yer alamaz. Mevcut menfaatlerin belirlenmesinde evliliğin taraflara sağladığı yararlar göz önünde bulundurularak tarafın maddi tazminat talebi değerlendirilir. Evliliğin boşanma ile sona ermesi hâlinde taraflar birliğin sağladığı menfaatlerden ileriye dönük olarak faydalanamayacaklardır. Beklenen menfaatler ise evlilik birliği sona ermeseydi kazanılacak olan olası çıkarları ifade eder.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu, evliliğin süresini, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, kusur derecesini, paranın alım gücünü, hakkaniyet ilkesini ve günün ekonomik koşullarını gözeterek kadın yararına hükmedilen maddi tazminatı az bulmuş ve direnme kararını bozmuştur. Kararın tanımına göre maddi tazminat, boşanma ile zarar arasında nedensellik bağı bulunan kayıpları karşılar; başka bir sebepten doğan kayıplar bu tazminatın kapsamına girmez.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2021/667 E. · 2022/1668 K.06.12.2022

Eşini asılsız bir mektuba dayanarak babasının evine gönderen ve mektubun içeriğini yayan eşin davranışı kişilik haklarına saldırıdır

Kadının evine, göndereni belli olmayan ve kadının namusuna yönelik ağır iddialar içeren bir mektup bırakılmıştı. Erkek, gerçekliği ispatlanamayan bu mektuba değer vererek eşini babasının evine gönderdi ve içeriğini çevresine anlattı. Mahkeme kadın yararına manevi tazminata hükmetti; Özel Daire, erkeğe yüklenebilecek tek kusurun bağımsız konut temin etmemek olduğunu ve bunun kişilik haklarına saldırı sayılamayacağını belirterek bozdu, mahkeme direndi.

“Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda açıklandığı gibi baştan sona kadının kişilik, namus, şeref ve haysiyetine ağır saldırı teşkil eden ve gerçekliği ispatlanamayan asılsız bir mektuba değer vererek eşini babasının evine gönderen ve mektup içeriğinden herkese bahseden erkeğin bu kusurlu davranışının kadın eşin kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği hususu tartışmasızdır.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını yerinde bulmuş ve manevi tazminatın miktarına yönelik itirazların incelenmesi için dosyayı Özel Daireye göndermiştir. Manevi tazminat için boşanmaya sebep olan olayların, tazminat isteyen eşin şeref, haysiyet, beden bütünlüğü veya özel hayatı gibi kişilik değerlerine saldırı oluşturması gerekir. Eşin, ispatlanmamış bir iddiayı gerçek gibi kabul edip yayması bu saldırının tipik örneğidir.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2007/6137 E. · 2008/6052 K.30.04.2008

Terk nedeniyle boşanmada, boşanmaya sebep olan olaylar kişilik haklarına saldırı oluşturmuyorsa manevi tazminata hükmedilemez

Kocanın terk sebebiyle açtığı boşanma davası kabul edilmiş ve hüküm 06.05.2005'te kesinleşmişti. Koca, kesinleşmeden sonra süresi içinde TMK m. 174/2'ye dayanarak manevi tazminat davası açtı; mahkeme istemi kabul etti.

“Türk Medeni Kanununun 174/2. maddesi uyarınca tazminata hükmedilmesi için boşanmaya neden olan olaylar yüzünden kişilik haklarına saldırının varlığı gerekir. Terk sebebiyle boşanmaya karar verilmiş olmakla boşanmaya sebep olan olaylardan dolayı davacı kocanın kişilik haklarına saldırı oluştuğundan söz edilemez.Davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.”

Ne anlama geliyor? Karar iki noktayı gösterir: manevi tazminat boşanmadan sonra ayrı bir davayla da istenebilir, ancak TMK m. 178'deki bir yıllık süre içinde; ve manevi tazminat, boşanma kararının kendisine değil, boşanmaya sebep olan olayların kişilik haklarına saldırı niteliği taşımasına bağlıdır. Daire, terkin tek başına terk edilen eşin kişilik haklarına saldırı oluşturmadığını kabul etmiştir. Hukuk Genel Kurulu da terk edilmiş olmanın kişilik haklarına saldırı niteliği taşımadığını kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2017/2717 E., 2021/761 K., 15.06.2021). Terkle birlikte hakaret, şiddet veya aşağılama gibi ayrı olgular ispatlanmışsa sonuç değişebilir.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2018/20 E. · 2021/1383 K.09.11.2021

Manevi tazminat ceza değildir; bir taraf için zenginleşme, diğeri için yıkım aracı olmamalıdır

Eşlerin evliliği mutlak butlanla iptal edilmişti; bu hâlde de tazminat bakımından boşanma hükümleri uygulanır (TMK m. 158/2). Yerel mahkeme erkek eş yararına 60.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminata hükmetti; Özel Daire maddi tazminatı onadı, manevi tazminatı fazla bularak bozdu. Yerel mahkeme direndi.

“Manevi tazminatın amacı kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, bozulan ruhsal dengesini telafi etmek, manevi değerlerindeki eksilmeyi karşılamaktır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesi hâkimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla birlikte, hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı ve duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi bir taraf için zenginleşme aracı diğer taraf içinde yıkım olmamalıdır. Hâkim, tazminat miktarını saptarken tarafların ekonomik ve sosyal durumunu, boşanmaya sebep olan kusurlu davranışların derecesini göz önünde bulundurmak zorundadır.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu, evliliğin süresini, tarafların sosyal ve ekonomik düzeylerini ve ölçülülük ilkesini gözeterek manevi tazminatı fazla bulmuş ve direnme kararını oyçokluğuyla bozmuştur. Manevi tazminatın miktarı hâkimin takdirindedir; ancak bu takdir, uğranılan zararla orantılı, acıyı hafifletecek ve tarafların ekonomik gücüyle uyumlu bir miktar belirlenerek kullanılmalıdır.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2023/947 E. · 2025/378 K.18.06.2025

Eşine hakaret ve fiziksel şiddet uygulayan eş ağır, son tartışmada eşine tokat atan eş az kusurludur; az kusurlu eşe maddi ve manevi tazminat verilir

Eşler 2001'de evlenmişti. Erkeğin eşine hakaret ettiği ve birlik görevlerini yerine getirmediği, kadının da son tartışmada eşine tokat attığı, kayınvalidesinin boğazını sıktığı ve eşiyle yatağını ayırdığı sabitti. Kadın fiziksel şiddet vakıasına karşı davaya cevap dilekçesinde de dayanmıştı. Bölge adliye mahkemesi, kadının dava dilekçesindeki bir ifadeye dayanarak şiddet vakıasını erkeğe yüklemedi ve kadını ağır kusurlu saydı; Özel Daire bozdu, bölge adliye mahkemesi direndi.

“Gerçekleşen olaylara göre eşine hakaret eden, fiziksel şiddet uygulayan ve birlik görevlerini yerine getirmeyen erkek karşısında kadının da son yaşanan tartışma anında eşine tokat attığı ve kayın validesinin boğazını sıktığı, ayrıca eşi ile yatağını ayırdığı sabittir. Tespit edilen bu kusurlu davranışlara göre boşanmaya sebep olan olaylarda erkek ağır, buna karşılık kadın az kusurludur. Öyle ise mahkemece yapılması gereken iş, 4721 sayılı Kanun'un 174. maddesi uyarınca az kusurlu kadın yararına uygun miktarda maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi ve ağır kusurlu erkeğin tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinden ibarettir.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını oyçokluğuyla bozmuştur. Kurul, kadına yüklenen davranışların süreklilik göstermediğini ve kayınvalidenin ağır bir sözü üzerine gerçekleştiğini, buna karşılık süregelen şiddetin ağır bir kusur olduğunu belirtmiştir. Kusur karşılaştırmasında davranışların ağırlığı, sürekliliği ve tahrik durumu birlikte değerlendirilir; bir vakıa dava dilekçesinde tam anlatılmamış olsa bile süresi içinde verilen cevap dilekçesinde ileri sürülmüşse dikkate alınır.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2023/949 E. · 2025/394 K.25.06.2025

Eşit kusurlu eşe maddi ve manevi tazminat verilmez; kanun eşit kusurlu eşlere birbirinin kaybını karşılama borcu yüklememiştir

Karşılıklı açılan boşanma davalarında mahkeme, kadının eşine ilişkin mahrem bir bilgiyi üçüncü kişilere anlattığını kabul ederek kadını ağır kusurlu saydı ve erkek yararına maddi ve manevi tazminata hükmetti. Özel Daire eşlerin eşit kusurlu olduğunu belirterek bozdu, mahkeme direndi.

“Tarafların kusurlu davranışları kıyaslandığında eşit kusurlu olduklarının kabulü gerekir. Kanun koyucu; evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına neden olan olaylarda eşit kusurlu davranışlar sergileyen eşlere, boşanma sebebiyle ekonomik durumda meydana gelecek azalmaları tamamlama borcu yüklememiştir. Hâl böyle olunca kadın eşin ağır kusurlu olduğunun kabulü ile dosya kapsamına uygun düşmeyen bu kusur belirlemesine bağlı olarak erkek yararına maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını bozmuştur. Kurul'a göre söz konusu bilgi, tedavi sürecinde kadının iş çevresi tarafından zaten bilinen ve sır niteliği taşımayan bir bilgidir; bu nedenle kadına kusur olarak yüklenemez. TMK m. 174/1 tazminatı kusursuz veya daha az kusurlu tarafa, 174/2 ise kusurlu olan diğer taraftan istenebilir; eşit kusurda iki fıkranın şartları da oluşmaz. Hukuk Genel Kurulu aynı ilkeyi başka kararlarında da tekrarlamıştır (Yargıtay HGK, 2022/146 E., 2023/242 K., 22.03.2023).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2011/2-561 E. · 2011/668 K.02.11.2011

Boşanma hükmü temyiz edilmeyip kesinleşirse içindeki kusur belirlemesi tazminat bakımından da tarafları bağlar

Mahkeme eşleri eşit kusurlu sayarak boşanmaya karar verdi ve kadının maddi tazminat istemini reddetti. Boşanma hükmü temyiz edilmedi; kadın yalnız tazminat ve kusur yönünden temyiz etti. Özel Daire kadının kusursuz olduğunu belirterek tazminat yönünden bozdu, mahkeme direndi.

“Sonuç olarak, boşanma kararının temyiz edilmemesi nedeniyle kusur oranı kesinleştiğinden, taraflardan birinin tazminat yönünden kusura itiraz etmesi, sonuca etkili değildir. Kesinleşmiş mahkeme kararı ile tarafların kusurları belirlendiğinden bundan sonra bu konuda kesin hükmün bağlayıcılığı kuralı gereği, yeniden inceleme yapılamaz, boşanma davasındaki kusur belirlemesi tarafları bağlar.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu, ön sorunda oyçokluğuyla, kesinleşen boşanma hükmündeki eşit kusur belirlemesinin tazminat bakımından da kesin hüküm oluşturduğunu kabul etmiş ve eşit kusurlu kadına maddi tazminat verilemeyeceği gerekçesiyle direnme kararını değişik gerekçeyle onamıştır. Karşı oyda, boşanmaya ilişkin hüküm temyiz edilmese bile kusurun açıkça temyiz edilmesi hâlinde tazminat bakımından kesinleşmeyeceği savunulmuştur. Uygulama bakımından sonuç açıktır: kusur belirlemesine itiraz eden taraf, boşanma hükmünü de kusur yönünden temyiz etmelidir. Hukuk Genel Kurulu, boşanmadan sonra açılan tazminat davasında da kesinleşen karardaki kusurlu davranışlar bir kenara bırakılarak yeniden kusur belirlemesi yapılamayacağını belirtmiştir (Yargıtay HGK, 2018/456 E., 2021/1511 K., 30.11.2021).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2022/144 E. · 2022/408 K.29.03.2022

Tazminat miktarının takdiri hukuki bir değerlendirmedir; Yargıtay bölge adliye mahkemesinin belirlediği miktarı denetleyip bozabilir

Bölge adliye mahkemesi, ağır kusurlu erkeğe karşı kadın yararına maddi ve manevi tazminata hükmetti. Özel Daire miktarları fazla bularak bozdu. Bölge adliye mahkemesi, istinaftan sonra Yargıtay'ın yalnız hukuki denetim yapabileceğini, miktar takdirinin maddi vakıa değerlendirmesi olduğunu belirterek direndi.

“Hâkim, TMK'nın 4. maddesi, TBK'nın 50 ve 51. maddeleri gereği gerçekleşen kusurun ağırlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ve hakkaniyet ilkesi gereği uygun bir maddi ve manevi tazminata hükmetme yetkisine sahiptir. Burada hâkime tanınan takdir hakkının maddi hukuktan kaynaklanan ve hukukî sonuca yönelik olarak kullanılan bir hukuka uygunluk sorunu olduğu tartışmasızdır.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını oyçokluğuyla bozmuştur. Karara göre bölge adliye mahkemesi maddi vakıaları ve delilleri doğru belirlese de bunlardan varılacak hukuki sonucu, yani uygun tazminat miktarını yanlış değerlendirmişse Yargıtay bu hatayı denetleyebilir. Hukuk Genel Kurulu aynı gün ve aynı dönemde verdiği kararlarda da bu yaklaşımı benimsemiştir (Yargıtay HGK, 2021/1009 E., 2022/363 K., 22.03.2022).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2023/7942 E. · 2024/6026 K.18.09.2024

Mahkeme istenen tazminat miktarını aşamaz; fazlasına hükmedilen kısım düzeltilir

Kadın karşı boşanma dava dilekçesinde 30.000 TL manevi tazminat istedi. Bölge adliye mahkemesi az kusurlu kadın yararına 40.000 TL manevi tazminata hükmetti; hükmü erkek temyiz etti.

“Hakim tarafların talepleriyle bağlı olup talepten fazlasına ve başka bir şeye hükmedemez (6100 sayılı Kanun md. 26). Somut olayda; davalı-karşı davacı kadın vekili karşı boşanma dava dilekçesi ile kadın lehine 30.000,00 TL manevî tazminat talep etmiş, Bölge Adliye Mahkemesince az kusurlu davalı-karşı davacı kadın lehine talep aşılarak 40.000,00 TL manevî tazminata hükmedilmiştir. Mahkemece taleple bağlı kalınarak bir karar verilmesi gerekirken, talep aşılarak karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirir.”

Ne anlama geliyor? Daire, yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama gerektirmediğinden kararı düzelterek onamıştır. Tazminat miktarı dilekçede açıkça belirtilmelidir; miktar yargılama sırasında artırılmak isteniyorsa bunun ıslah gibi usule uygun bir yolla ve harcı yatırılarak yapılması gerekir. Hâkim, miktarı talep sınırı içinde hakkaniyete göre takdir eder.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2023/8066 E. · 2024/5842 K.12.09.2024

Boşanmaya bağlı tazminatlar boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur; faiz istenmişse bu tarihten itibaren işletilir

Bölge adliye mahkemesi kadın yararına maddi ve manevi tazminata hükmetti, ancak kadın faiz istediği hâlde tazminatlara faiz işletilmesine karar vermedi. Kadın temyiz etti.

“Boşanmanın fer'î niteliğindeki tazminatlar boşanma hükmünün kesinleşmesi tarihinden itibaren muaccel (istenebilir) hale gelir. Faiz talebi varsa, belirtilen tarihten geçerli olarak faize hükmedilmesi gerekir. Kadının tazminatlar için faiz talebi bulunduğu halde Bölge Adliye Mahkemesince hüküm altına alınan tazminatlara kararın kesinleşmesinden itibaren faize hükmedilmemesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.”

Ne anlama geliyor? Daire, yanlışlığı düzelterek onamıştır. Faiz ancak istenirse işletilir (HMK m. 26); başlangıç tarihi dava veya karar tarihi değil, boşanma hükmünün kesinleştiği tarihtir. Tazminat dilekçesinde "kararın kesinleşmesinden itibaren yasal faiziyle birlikte" ibaresine yer verilmesi bu nedenle önemlidir.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2007/16658 E. · 2009/1382 K.04.02.2009

Boşanmadan sonra açılan tazminat davasında zamanaşımı def'i cevap süresi içinde ileri sürülmelidir

Boşanma hükmü kesinleştikten sonra açılan davada dava dilekçesi davalıya 07.11.2006'da tebliğ edildi. Davalı, cevap süresi geçtikten sonra, 20.11.2006'da zamanaşımı def'inde bulundu; davacı bu itirazın süresinde olmadığını belirtti. Mahkeme davayı zamanaşımından reddetti.

“Zamanaşımı definin davaya cevap süresi içerisinde ileri sürülmesi halinde incelenmesi imkan dahilindedir. (HUMK. md. 189, 195) Dava dilekçesi davalıya Tebligat Kanununu 21. maddesi gereğince 7.11.2006 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı cevap süresi geçtikten sonra 20.11.2006 tarihinde zamanaşımı defini ileri sürmüş, davacı itirazın süresinde olmadığını beyan etmiştir. Gerçekleşen bu durum karşısında işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.”

Ne anlama geliyor? Boşanmadan doğan dava hakları boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Zamanaşımı hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz; davalı bunu süresi içinde ileri sürmelidir. Madde gerekçesi de tazminat davasının boşanma kararından sonra açılabileceğini belirtmiş ve bu nedenle maddede "eş" yerine "taraf" sözcüğü kullanılmıştır.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2008/8466 E. · 2009/14071 K.15.07.2009

Yurt dışında verilen boşanma kararında bir yıllık süre, kararın Türkiye'de tanınmasına ilişkin hükmün kesinleşmesinden başlar

Eşler yurt dışında boşanmış ve bu karar daha sonra Türkiye'de tanınmıştı; tanıma kararı 22.03.2007'de kesinleşti. Kadın ardından boşanmaya bağlı manevi tazminat ve yoksulluk nafakası istedi. Mahkeme bir yıllık süreyi boşanma kararının verildiği ülkedeki kesinleşme tarihinden başlatarak davayı zamanaşımından reddetti.

“Olayda boşanma kararı yabancı mahkemece verilmiş olup, bu kararın tanınmasına veya tenfizine karar verilmedikçe, boşanmaya bağlı dava haklarının kullanılması olanağı bulunmadığına göre, zamanaşımı süresinin, hakkın kullanılabilir duruma geldiği tarihten, başka bir ifade ile tenfiz veya tanımaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden itibaren başlaması gerekir. Yabancı mahkeme ilamının tanınmasına ilişkin karar 22.03.2007 tarihinde kesinleşmiştir. Buna göre dava süresindedir. Bu husus gözetilmeden işin esasının incelenmesi gerekirken, sürenin, ilamın verildiği ülkedeki kesinleşme tarihinden başlatılarak davanın zamanaşımından reddi doğru bulunmamıştır.”

Ne anlama geliyor? Daire'ye göre yabancı boşanma kararı tanınmadıkça veya tenfiz edilmedikçe boşanmaya bağlı dava hakları Türkiye'de kullanılamaz; bu nedenle süre, hakkın kullanılabilir hâle geldiği tanıma veya tenfiz hükmünün kesinleştiği tarihte başlar. Daire aynı ilkeyi sonraki bir kararında tekrarlamış ve davacıya nispi harcı tamamlaması için süre verilmesi gerektiğini de belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2016/11268 E., 2016/14451 K., 07.11.2016).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Anayasa Mahkemesi Genel KuruluB. No: 2020/3519 · Ömer Sivrikaya başvurusu25.10.2023

Aldatılan eşin, eşiyle birlikte olan üçüncü kişiden manevi tazminat alamaması aile hayatına saygı hakkını ihlal etmez

Başvurucu, evlilik birliği içinde eşinin kendisini aldattığını ve bunda sorumluluğu bulunan üçüncü kişinin kişilik haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek üçüncü kişiye karşı manevi tazminat davası açtı. Dava, Yargıtay'ın 2018 tarihli içtihadı birleştirme kararı doğrultusunda reddedildi; başvurucu bireysel başvuruda bulundu.

“Evlilik birliği içinde gerçekleşen aldatma durumunda -başka bir kişilik hakkı ihlali bulunmadıkça- salt bu eylem nedeniyle aldatılan eşin üçüncü kişiden manevi tazminat talep edemeyeceği şeklinde verilen söz konusu içtihadı birleştirme kararının Yargıtay ve derece mahkemelerince uygulandığı ve bu konuda son dönemde istikrarlı bir yargısal yaklaşımın bulunduğu görülmektedir.”

Ne anlama geliyor? Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, aile hayatına saygı hakkının ihlal edilmediğine oyçokluğuyla karar vermiştir. Kararda aldatılan eşin boşanma davası açma ve bu davada eşinden tazminat isteme imkânının bulunduğu vurgulanmıştır. Hukuk Genel Kurulu da bağlayıcı içtihadı birleştirme kararı uyarınca, evli olduğunu bilerek eşle birlikte olan üçüncü kişiye karşı diğer eşin manevi tazminat isteyemeyeceğini kabul etmektedir (Yargıtay HGK, 2019/813 E., 2022/774 K., 31.05.2022). Üçüncü kişinin, salt birliktelik dışında doğrudan davacıya yönelik bağımsız bir kişilik hakkı ihlali varsa durum farklıdır.

Kaynak: Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi BankasıKararın tam metni

Madde gerekçesi

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 143 üncü maddesini karşılamaktadır. Maddenin birinci fıkrası boşanma nedeniyle maddî tazminatı düzenlemektedir. Yürürlükteki maddeden farklı şekilde davacının kusursuz olması mutlak bir şart olarak aranmamış, daha az kusurlu olan tarafın da bu davayı açabilmesi kabul edilmiştir. Maddenin ikinci fıkrası boşanma nedeniyle manevî tazminatı düzenlemektedir. Yürürlükteki maddeden farklı olarak davacının kusursuz olması şartı yasadan çıkarılmış, davalının kusurlu olması yeterli görülmüştür. Davalının kusurlu olması şartının arandığı her olayda, davacının kusursuz olması gerekeceğinden böyle bir koşulun maddede yer almasına gerek görülmemiştir. Davacının da boşanmada kusurunun bulunması genel hükümler gereğince Borçlar Kanununun 42 nci madde ve devamı hükümlerinin uygulanması sonucu tazminattan indirim ya da tazminata hiç hükmetmeme sebebi sayılacaktır. Maddenin her iki fıkrasında da yürürlükteki maddeden farklı "eş" sözcüğü yerine "taraf" sözcüğü kullanılmıştır. Zira maddî ve manevî tazminat davası, boşanma kararından sonra da açılabilen bir davadır. Bu durumda boşanmış eşlere hâlen "eş" demek mümkün değildir. Bu nedenle, bu hâli de kapsayacak şekilde maddedeki "eş" sözcüğü yerine "taraf" sözcüğü kullanılmıştır.

Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 74

Adalet Komisyonu maddeyi Tasarıdaki gibi aynen kabul etmiştir (S. Sayısı 723, s. 403). Gerekçeden üç sonuç çıkar: maddi tazminatı daha az kusurlu taraf da isteyebilir; manevi tazminatta aranan, karşı tarafın kusurlu olmasıdır ve isteyenin kusuru genel hükümlere göre indirim ya da ret sebebidir; tazminat boşanmadan sonra ayrı bir davayla da istenebilir. Gerekçede anılan eski Borçlar Kanunu'nun 42 ve devamı maddelerinin bugünkü karşılığı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ila 52. maddeleridir.

743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı

743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 143 (mülga)

Mevcut ve hatta muntazar bir menfaati boşanma yüzünden haleldar olan kabahatsız karı veya kocanın, kabahatli olan taraftan münasip maddi bir tazminat talebine hakkı vardır. Bundan başka boşanmaya sebebiyet vermiş olan hadiseler kabahatsiz karı veya kocanın şahsi menfaatlerini ağır bir surette haleldar etmiş ise, hakim manevi tazminat namiyle muayyen bir meblağ dahi hükmedebilir.

743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr
743 sayılı Kanun m. 1434721 sayılı Kanun m. 174
Maddi tazminatı isteyenYalnız kusursuz ("kabahatsız") eşKusursuz veya daha az kusurlu taraf
Korunan menfaatMevcut ve beklenen ("muntazar") menfaatMevcut veya beklenen menfaat
Manevi tazminatın şartıKusursuz eşin şahsi menfaatlerinin "ağır bir surette" zedelenmesiBoşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkının saldırıya uğraması
Manevi tazminatın yükümlüsüAçıkça gösterilmemiştiKusurlu olan diğer taraf
Terim"Karı veya koca""Taraf"; boşanmadan sonra açılan davayı da kapsar

Değişiklik geçmişi

TarihGelişmeDayanak
01.01.2002Madde yürürlüğe girdi4721 s. K.
16.01.2025Birinci fıkraya yönelik iptal istemi reddedildiAYM, E. 2024/21, K. 2025/15, 16.01.2025
14.12.2025Kısmen haklı çıkılan davada giderlerin paylaştırılması kuralının manevi tazminat davaları yönünden iptali yürürlüğe girdiAYM, E. 2024/29, K. 2024/226, 25.12.2024

Madde yürürlüğe girdiği günden beri değiştirilmemiştir. Anayasa Mahkemesi, birinci fıkradaki maddi tazminat kuralının Anayasa'ya aykırı olmadığına oybirliğiyle karar vermiştir (AYM, E. 2024/21, K. 2025/15, 16.01.2025). Ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun, iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa yargılama giderlerinin haklılık oranına göre paylaştırılmasını öngören 326. maddesinin ikinci fıkrası manevi tazminat davaları yönünden iptal edilmiştir; karar 14.03.2025'te yayımlanmış ve iptal dokuz ay sonra yürürlüğe girmiştir (AYM, E. 2024/29, K. 2024/226, 25.12.2024).

İlgili maddeler

İlgili maddeler
  • TMK m. 158: Mutlak butlanın hükümleri; tazminatta boşanma hükümleri uygulanır.
  • TMK m. 161: Zina.
  • TMK m. 162: Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış.
  • TMK m. 166: Evlilik birliğinin sarsılması.
  • TMK m. 172: Ayrılık süresinin bitimi.
  • TMK m. 175: Yoksulluk nafakası.
  • TMK m. 176: Tazminat ve nafakanın ödenme biçimi.
  • TMK m. 178: Zamanaşımı.
  • TMK m. 185: Evliliğin genel hükümleri.
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 50, 51, 52: Zararın belirlenmesi, tazminatın belirlenmesi ve indirim sebepleri.
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 26 ve 326: Taleple bağlılık ve yargılama giderleri.
  • 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 30 ve 32: Harcın tamamlanması.

Boşanma davasında maddi ve manevi tazminat talebinizi, kusur durumunu ya da boşanmadan sonra açılacak tazminat davasını değerlendirmek isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

TMK 174 ne diyor?

TMK m. 174'e göre mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf da kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat isteyebilir. Madde 2002'den beri değiştirilmemiştir.

Maddi tazminat ile manevi tazminat arasındaki fark nedir?

Maddi tazminat, boşanma yüzünden yitirilen mevcut ve beklenen menfaatlerin, örneğin eşin maddi desteğinin karşılığıdır. Manevi tazminat ise boşanmaya sebep olan olayların kişilik hakkına saldırı oluşturması hâlinde duyulan acı ve üzüntünün telafisidir. Hukuk Genel Kurulu'na göre manevi tazminat bir ceza ya da zenginleşme aracı değildir (Yargıtay HGK, 2018/20 E., 2021/1383 K., 09.11.2021).

Boşanmada kimler tazminat alabilir?

Maddi tazminatı kusursuz veya diğerine göre daha az kusurlu taraf, manevi tazminatı kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf isteyebilir; iki hâlde de karşı taraf kusurlu olmalıdır. Hukuk Genel Kurulu, ağır kusurlu erkek karşısında az kusurlu kadın yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025).

Eşit kusurlu eşler tazminat alabilir mi?

Hayır. Hukuk Genel Kurulu'na göre kanun eşit kusurlu eşlere birbirinin boşanmayla uğradığı ekonomik kaybı karşılama borcu yüklememiştir (Yargıtay HGK, 2023/949 E., 2025/394 K., 25.06.2025).

Kusurlu olan eş tazminat öder mi, kusursuz eş de öder mi?

Tazminatı yalnız kusurlu taraf öder. Kusursuz bir eş, boşanma gerçekleşse bile tazminata mahkûm edilmez; karşı tarafın tazminat talebi, onun daha az kusurlu olmasına ve sizin kusurlu olmanıza bağlıdır (TMK m. 174).

Maddi tazminata hangi kayıplar girer?

Boşanmayla nedensellik bağı bulunan mevcut ve beklenen menfaat kayıpları girer; Hukuk Genel Kurulu'na göre başka bir sebepten doğan kayıplar bu tazminatın kapsamında değildir (Yargıtay HGK, 2021/1022 E., 2023/60 K., 08.02.2023). Evlenmek için işten ayrılmanın zararı genel hükümlere göre ve genel mahkemede istenir (Yargıtay HGK, 2019/492 E., 2022/313 K., 15.03.2022).

Evlilikte çalışıp kazancımı eşime bıraktım; bunu tazminat olarak isteyebilir miyim?

Bu istem 174/1'deki boşanmaya bağlı maddi tazminat değildir; ayrı bir hukuki sebebe dayanır. Hukuk Genel Kurulu, cevap dilekçesinde bu yönde istemde bulunan kadına harcı tamamlaması için süre verilip istemin incelenmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 2022/324 E., 2023/446 K., 10.05.2023).

Hangi davranışlar manevi tazminat gerektirir?

Şeref, haysiyet, beden bütünlüğü ve özel hayat gibi kişilik değerlerine saldırı oluşturan davranışlar; örneğin şiddet, hakaret, aşağılama ya da asılsız iddiaların yayılması. Hukuk Genel Kurulu, eşini asılsız bir mektuba dayanarak babasının evine gönderen ve mektubun içeriğini yayan erkeğin davranışını kişilik haklarına saldırı saymıştır (Yargıtay HGK, 2021/667 E., 2022/1668 K., 06.12.2022).

Eşim beni terk etti; manevi tazminat alabilir miyim?

Terk tek başına yeterli olmayabilir. Yargıtay, terk sebebiyle verilen boşanmada boşanmaya sebep olan olaylardan dolayı kişilik haklarına saldırı oluştuğundan söz edilemeyeceğini belirterek manevi tazminatı bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 2007/6137 E., 2008/6052 K., 30.04.2008). Terkle birlikte hakaret veya şiddet gibi ayrı olaylar ispatlanırsa durum değişebilir.

Tazminat miktarı nasıl belirlenir?

Hâkim hakkaniyete göre, evliliğin süresini, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, kusur derecesini ve paranın alım gücünü gözeterek belirler. Hukuk Genel Kurulu, tam kusurlu ve geliri yüksek erkek karşısında düşük gelirli kadın yararına hükmedilen maddi tazminatı az bulmuştur (Yargıtay HGK, 2021/1022 E., 2023/60 K., 08.02.2023). Hukuk Genel Kurulu'na göre Yargıtay bölge adliye mahkemesinin belirlediği miktarı denetleyebilir (Yargıtay HGK, 2022/144 E., 2022/408 K., 29.03.2022).

İstediğimden fazla tazminata hükmedilebilir mi?

Hayır. Yargıtay, 30.000 TL manevi tazminat istenen dosyada 40.000 TL'ye hükmeden kararı talep sınırına göre düzelterek onamıştır (Yargıtay 2. HD, 2023/7942 E., 2024/6026 K., 18.09.2024).

Tazminata faiz işler mi?

İstenmişse işler. Yargıtay'a göre boşanmaya bağlı tazminatlar boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur ve faiz bu tarihten itibaren işletilir (Yargıtay 2. HD, 2023/8066 E., 2024/5842 K., 12.09.2024).

Boşandıktan sonra tazminat davası açabilir miyim?

Açabilirsiniz; gerekçeye göre maddede "eş" yerine "taraf" denmesinin nedeni budur. Ancak boşanmadan doğan dava hakları boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Yargıtay'a göre zamanaşımı def'i cevap süresi içinde ileri sürülmelidir (Yargıtay 2. HD, 2007/16658 E., 2009/1382 K., 04.02.2009).

Yurt dışında boşandım; tazminat için bir yıllık süre ne zaman başlar?

Yargıtay'a göre yabancı boşanma kararı Türkiye'de tanınmadıkça veya tenfiz edilmedikçe boşanmaya bağlı haklar kullanılamayacağından, süre tanıma veya tenfiz hükmünün kesinleşmesinden başlar (Yargıtay 2. HD, 2008/8466 E., 2009/14071 K., 15.07.2009).

Boşanma kararındaki kusur belirlemesine itiraz etmezsem tazminatta tekrar tartışabilir miyim?

Hayır. Hukuk Genel Kurulu'na göre boşanma hükmü temyiz edilmeyip kesinleşirse içindeki kusur belirlemesi tazminat bakımından da tarafları bağlar (Yargıtay HGK, 2011/2-561 E., 2011/668 K., 02.11.2011).

Eşimin birlikte olduğu kişiye tazminat davası açabilir miyim?

Salt bu birliktelik nedeniyle açamazsınız. Hukuk Genel Kurulu, içtihadı birleştirme kararı uyarınca evli olduğunu bilerek eşle birlikte olan üçüncü kişiye karşı diğer eşin manevi tazminat isteyemeyeceğini kabul etmektedir (Yargıtay HGK, 2019/813 E., 2022/774 K., 31.05.2022); Anayasa Mahkemesi de bunun aile hayatına saygı hakkını ihlal etmediğine karar vermiştir (AYM, Ömer Sivrikaya, B. No: 2020/3519, 25.10.2023). Eşinize karşı ise boşanma davasında tazminat isteyebilirsiniz.

Tazminat davası kısmen kabul edilirse yargılama giderlerini ben mi öderim?

Kural olarak giderler haklılık oranına göre paylaştırılır (HMK m. 326/2). Anayasa Mahkemesi bu kuralı manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiş, iptal 14.12.2025'te yürürlüğe girmiştir (AYM, E. 2024/29, K. 2024/226, 25.12.2024).

Evlilik mutlak butlanla iptal edilirse tazminat istenebilir mi?

Evet. Mutlak butlanda tazminat bakımından boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (TMK m. 158/2); Hukuk Genel Kurulu böyle bir dosyada 174'e göre değerlendirme yapmıştır (Yargıtay HGK, 2018/20 E., 2021/1383 K., 09.11.2021).

Kaynaklar ve Mevzuat

Av. Aydın Aydar
Av. Aydın Aydar Boşanma avukatı · İstanbul Barosu

1986'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu; 35 yılı aşkın süredir boşanma ve aile hukuku davalarında çalışıyor. Madde şerhleri resmî metin, TBMM gerekçesi ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi kararları esas alınarak hazırlanır ve güncellenir.

HakkımdaRehberlerİletişim

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Kanun metni yayın tarihindeki yürürlükteki metindir. Yayın: 22 Eylül 2026 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026.

Hemen Ara WhatsApp