Türk Medeni Kanunu boşanmanın sonuçlarını cinsiyete göre değil, kusur, ihtiyaç ve çocuğun yararına göre düzenler. Erkek de boşanma yüzünden yoksulluğa düşecekse ve kusuru daha ağır değilse yoksulluk nafakası isteyebilir (TMK m. 175); kusursuz veya daha az kusurluysa maddi ve manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174); velayet çocuğun üstün yararına göre belirlenir ve velayet kendisine verilmeyen baba çocukla kişisel ilişki kurulmasını isteyebilir (TMK m. 323). Mal paylaşımında da edinilmiş mallar üzerindeki artık değerin yarısına iki eş eşit olarak hak kazanır (TMK m. 236).
Boşanmayı düşünen erkek danışanlarımdan ilk görüşmede şu iki cümleyi duyarım: "Nafakayı ben ödeyeceğim" ve "Çocuğu nasılsa anneye verecekler." İki cümle de kanunda yazmaz. Boşanmanın sonuçları kusura, ihtiyaca ve çocuğun yararına göre belirlenir; erkeğin de nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımında hakları vardır.
Meslek hayatım boyunca bu yanlış kanaat yüzünden hiç talepte bulunmadığı için hak kaybına uğrayan babalar gördüm. Bu rehberde erkeğin boşanmadaki haklarını, nafaka ödeyen eş olarak sizi koruyan kuralları, velayet ve kişisel ilişkiyi, tazminatı ve mal paylaşımını sade bir dille anlatıyorum.
Boşanmada erkeğin hakları: kısa cevap
| Konu | Erkeğin hakkı |
|---|---|
| Yoksulluk nafakası | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan erkek de isteyebilir |
| Tedbir nafakası | Dava süresince hâkim eşlerin geçimine ilişkin önlemleri kendiliğinden alır; bu önlem cinsiyete bağlı değildir |
| Maddi ve manevi tazminat | Kusursuz ya da daha az kusurlu erkek, kusurlu eşten isteyebilir |
| Velayet | Çocuğun üstün yararına göre belirlenir; ebeveynin cinsiyeti ölçü değildir |
| Kişisel ilişki | Velayet kendisine verilmeyen baba, çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteyebilir |
| İştirak nafakası | Velayet anneye verilirse baba gücü oranında katılır; velayet babaya verilirse anne katılır |
| Nafakanın kaldırılması | Alacaklı yeniden evlenirse nafaka kendiliğinden kalkar; fiilen evliymiş gibi yaşarsa ya da yoksulluğu sona ererse mahkeme kaldırır |
| Mal paylaşımı | Diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir |
| Soyadı izni | Kadına verilen soyadı kullanma izninin, koşullar değişince kaldırılmasını isteyebilir |
| Bekleme süresi | Erkek için bekleme süresi yoktur |
Erkek nafaka alabilir mi?
Evet. Yoksulluk nafakasına ilişkin madde "boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf" der ve cinsiyet ayrımı yapmaz. İsteyenin kusurunun daha ağır olmaması yeterlidir; nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (yoksulluk nafakası). Ancak şartlar erkek için de aynı titizlikle aranır.
Boşanma davasında erkek yararına yoksulluk nafakasına hükmedilmişti; kadın bu yönden kararı temyiz etti. Yargıtay, toplanan delillerden erkeğin emekli olduğunu, düzenli ve sürekli bir gelirinin bulunduğunu, bu nedenle boşanmakla yoksulluğa düşmeyeceğini belirtti. Yoksulluk nafakasının koşullarının erkek yararına gerçekleşmediğini belirterek kararı bu yönden bozdu.
Ne anlama geliyor? Kanun erkeğe de yoksulluk nafakası imkânı tanır; ama düzenli emekli aylığı gibi bir gelir, yoksulluğa düşme şartını ortadan kaldırabilir. Nafaka isteyecekseniz gelir ve gider durumunuzu belgeleriyle ortaya koyun.
Nafakanın türlerini, hesaplanmasını ve artırılıp azaltılmasını boşanmada nafaka rehberinde ayrıntılı anlattım.
Nafaka ödeyen erkek nasıl korunur?
Nafaka ödeyen eş olarak da korunursunuz. Mahkeme istenen miktarı aşan nafakaya hükmedemez; istinaf edilmeyen nafaka miktarı da sizin lehinize usuli kazanılmış hak doğurur.
İlk derece mahkemesi kadın yararına aylık 650 TL yoksulluk nafakasına hükmetmiş, kadın bu miktara karşı istinaf yoluna başvurmamıştı. Yargıtay'ın başka bir yönden verdiği bozma kararından sonra mahkeme kadın yararına aylık 2.500 TL yoksulluk nafakasına hükmetti; oysa kadın dilekçelerinde aylık 1.500 TL istemişti. Yargıtay, bu durumda nafakanın miktarı yönünden erkek yararına usuli kazanılmış hak doğduğunu, bunu gözetmeden talebi aşan miktarda nafakaya hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek kararı bozdu.
Ne anlama geliyor? Nafaka yükümlüsü olarak dilekçelerdeki talep miktarını ve karara kimin, hangi yönden itiraz ettiğini takip edin; itiraz edilmeyen miktar sonradan aleyhinize artırılamaz.
Nafaka ne zaman azaltılır ya da kaldırılır?
İrat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Alacaklı evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşarsa, yoksulluğu ortadan kalkarsa ya da haysiyetsiz bir hayat sürerse nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların mali durumları değişirse ya da hakkaniyet gerektirirse nafakanın azaltılması istenebilir (tazminat ve nafakanın ödenme biçimi).
Süresiz nafaka kalktı mı?
Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasına ilişkin maddedeki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti (AYM, E. 2025/156, K. 2026/131, 04.06.2026). Karar 30.09.2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve iptal 30.06.2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar madde bugünkü hâliyle uygulanır ve iptal geriye yürümediği için hükmedilmiş nafakalar kendiliğinden sona ermez. Ayrıntıları süresiz nafaka kaldırıldı mı rehberinde anlattım.
Velayet babaya verilir mi?
Kanunda velayetin anneye verileceğine dair bir kural yoktur. Hâkim boşanma kararı verirken ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler; belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır (hâkimin takdir yetkisi). Ana ve babanın yararları ile boşanmadaki kusurları, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde gözetilir (Yargıtay 2. HD, 2026/1166 E., 2026/3505 K., 01.04.2026).
Velayetin hangi ölçütlerle belirlendiğini boşanmada çocuk kime verilir rehberinde anlattım.
Ortak velayet mümkün mü?
Kanun boşanmada velayetin eşlerden birine verilmesini öngörür. Ortak velayet ise yabancı bir mahkeme kararının tanınması yoluyla tartışıldı. Yurt dışında boşanan Türk vatandaşı eşlerin çocukları için verilen ortak velayet kararının Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmadığı kabul edildi (Yargıtay 2. HD, 2016/18674 E., 2017/13800 K., 04.12.2017). Anlaşmalı boşanmada ortak velayeti düşünüyorsanız çocuğun ikametini, eğitimini ve kişisel ilişki düzenini protokolde ayrıntılı yazın.
Çocuğu göremezseniz ne olur?
Velayet anneye verilirse babanın çocukla kişisel ilişki kurma hakkı vardır (kişisel ilişki). Mahkeme, kararında kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerinin yerine getirilmemesi hâlinde, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini ihtar eder. Kişisel ilişki kararları adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince yerine getirilir (5395 s. K. m. 41/A). Görüşmelerin engellenmesi hâlinde neler yapılabileceğini çocuğu görme hakkı rehberinde anlattım.
Erkek tazminat alabilir mi?
Alabilir. Maddi ve manevi tazminat cinsiyete değil kusura bağlıdır. Mevcut ya da beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf maddi tazminat isteyebilir. Kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf da manevi tazminat isteyebilir (boşanmada tazminat).
Eşit kusurlu eşler arasında ise tazminata hükmedilemez (Yargıtay 2. HD, 2025/5202 E., 2025/7097 K., 10.09.2025). Kusurun nasıl belirlendiğini boşanmada kusur, tazminatın miktarını boşanmada tazminat rehberinde anlattım.
Mal paylaşımında erkeğin hakkı nedir?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eş, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir (artık değere katılma). Evin ya da aracın kimin adına kayıtlı olduğu, paylaşımı tek başına belirlemez. Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır (ispat kuralları); malın edinme tarihine ve kaynağına bakılır.
Düğünde takılan takıların kime ait olduğu ise ayrı bir ispat konusudur. Ayrıntıları boşanmada mal paylaşımı ve boşanmada ziynet eşyaları rehberlerinde bulabilirsiniz.
Erkeğe özgü konular nelerdir?
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Soyadı | Kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır; hâkim izin verirse kocanın soyadını taşıyabilir, koca koşullar değişince bu iznin kaldırılmasını isteyebilir |
| Yeniden evlenme | Erkek için kanuni bekleme süresi yoktur; üç yüz günlük süre kadına ilişkindir |
| Nafaka yükümlülüğü | Yükümlünün kusuru aranmaz; ama nafaka, yükümlünün mali gücü oranında belirlenir |
| İştirak nafakası | Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır |
Soyadı izninin şartlarını boşanan kadının kişisel durumu, bekleme süresini kadın için bekleme süresi şerhinde anlattım. Kadının boşanmada sahip olduğu haklar da aynı kurallara bağlıdır; karşılaştırmak isterseniz boşanmada kadının hakları rehberine bakabilirsiniz.
Haklarınızı korumak için ne yapmalısınız?
- Gelir durumunuzu belgeleyin. Nafaka isteyecekseniz de ödeyecekseniz de maaş, kira, borç ve gider belgelerini hazırlayın.
- Talep miktarlarını takip edin. Karşı tarafın dilekçelerindeki nafaka ve tazminat miktarları, mahkemenin hükmedebileceği üst sınırdır.
- Çocukla ilişkinizi belgeleyin. Çocuğun bakımına, okuluna ve sağlığına katkınızı gösteren belgeler velayet ve kişisel ilişki değerlendirmesinde önemlidir.
- Kişisel ilişkiyi dava sırasında isteyin. Dava sürerken de çocukla görüşme düzenlemesi talep edebilirsiniz.
- Kusur delillerini hukuka uygun toplayın. Tazminat kusura bağlı olduğu için tanık ve belgelerinizi dilekçede gösterin.
- Kararı tüm yönleriyle kontrol edin. İtiraz etmediğiniz yönler kesinleşir; kusur, nafaka ve tazminat için ayrı ayrı değerlendirme yapın.
- Değişen durumları izleyin. Nafaka alacaklısı yeniden evlenir, fiilen evliymiş gibi yaşar ya da yoksulluğu sona ererse nafakanın kaldırılmasını isteyin.
Yazıda dayandığım kararlar
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 2. HD, 2024/2690 E., 2025/479 K., 20.01.2025 | Emekli erkek yararına yoksulluk nafakası | Yoksulluk şartı yok; bozuldu |
| Yargıtay 2. HD, 2025/282 E., 2025/848 K., 03.02.2025 | Talebi aşan nafaka | Erkek yararına usuli kazanılmış hak; bozuldu |
| Yargıtay 2. HD, 2026/1166 E., 2026/3505 K., 01.04.2026 | Velayette ölçü | Çocuğun üstün yararı |
| Yargıtay 2. HD, 2016/18674 E., 2017/13800 K., 04.12.2017 | Yabancı ortak velayet kararı | Kamu düzenine aykırı değil |
| Yargıtay 2. HD, 2025/5202 E., 2025/7097 K., 10.09.2025 | Eşit kusurda tazminat | Tazminata hükmedilemez |
| AYM, E. 2025/156, K. 2026/131, 04.06.2026 | Süresiz yoksulluk nafakası | "Süresiz olarak" ibaresi iptal; yürürlük 30.06.2027 |
Sonuç
Boşanmada erkeğin hakları kadınınkilerden farklı kurallara bağlı değildir; sonuçları kusur, ihtiyaç ve çocuğun yararı belirler. Yoksulluğa düşecekseniz nafaka, kusursuz ya da daha az kusurluysanız tazminat isteyebilirsiniz; velayet de kendiliğinden anneye verilmez. Nafaka ödeyecekseniz talep miktarlarını ve kanun yolu sürelerini takip edin; koşullar değişirse nafakanın azaltılmasını ya da kaldırılmasını isteyin.
Boşanma sürecinde haklarınızı birlikte değerlendirmek isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Erkek boşanmada nafaka alabilir mi?
Evet. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan erkek de yoksulluk nafakası isteyebilir (TMK m. 175); düzenli geliri olan emekli erkek yararına verilen nafaka bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2024/2690 E., 2025/479 K., 20.01.2025).
Velayet kendiliğinden anneye mi verilir?
Hayır. Kanunda böyle bir kural yoktur; ölçü çocuğun üstün yararıdır (TMK m. 182).
Eşim çocuğu göstermezse ne yapabilirim?
Kişisel ilişki kararları adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince yerine getirilir (5395 s. K. m. 41/A); düzenlemeye uyulmaması hâlinde velayetin değiştirilebileceği de mahkeme kararında ihtar edilir (TMK m. 182/2).
Erkek manevi tazminat alabilir mi?
Evet. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174/2).
Nafaka istenen miktardan fazla olabilir mi?
Hayır. Talebi aşan miktarda nafakaya hükmedilmesi, erkek yararına oluşan usuli kazanılmış hak gerekçesiyle bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2025/282 E., 2025/848 K., 03.02.2025).
Eski eşim yeniden evlenirse nafaka biter mi?
Evet. İrat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesiyle kendiliğinden kalkar; evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşarsa mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m. 176/3).
Boşanınca ev kimde kalır?
Tapu kaydı tek başına belirleyici değildir; bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir ve paylaşım artık değer üzerinden yapılır (TMK m. 222, TMK m. 236).
Erkek boşandıktan sonra hemen evlenebilir mi?
Evet. Üç yüz günlük bekleme süresi yalnız kadın için öngörülmüştür (TMK m. 132).
Eski eşim soyadımı kullanmaya devam edebilir mi?
Hâkim, kadının menfaati bulunduğu ve kocaya zarar vermeyeceği ispatlanırsa izin verir; koşullar değişirse koca bu iznin kaldırılmasını isteyebilir (TMK m. 173).
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 132, 169, 173, 174, 175, 176, 182, 222, 236, 323
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m. 41/A
- Anayasa Mahkemesi, E. 2025/156, K. 2026/131, 04.06.2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/2690 E., 2025/479 K., 20.01.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/282 E., 2025/848 K., 03.02.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2026/1166 E., 2026/3505 K., 01.04.2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2016/18674 E., 2017/13800 K., 04.12.2017
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/5202 E., 2025/7097 K., 10.09.2025

