Boşanmada Kadının Hakları 2026: Nafaka, Tazminat, Mal Paylaşımı, Ziynet, Konut ve Soyadı

"Çalışmıyorum, nasıl geçineceğim? Ev eşimin adına, çocuklarla nerede kalacağım?" Boşanmaya karar veren bir kadın aynı anda birçok soruyla yüz yüze gelir. Bu soruların her birinin kanunda ayrı bir cevabı vardır. Bu cevapların bir kısmı ise ancak dilekçede açıkça istenirse işler.

Bazı kadınlar haklarını, bilmedikleri ya da istemedikleri için kaybeder; hâkim istenmeyen tazminata ya da yoksulluk nafakasına hükmetmez.

Boşanan kadının hakları nelerdir?

Soyadı ve bekleme süresi dışındaki haklar kanunda "eş" veya "taraf" için tanınır; kadın ya da erkek aynı şartlarla yararlanır. Haklar ve ayrıntılı rehberleri şöyledir.

Kadın hangi nafakaları isteyebilir?

Dava açılınca hâkim, eşlerin barınması ve geçimi ile çocukların bakımı için geçici önlemleri kendiliğinden alır (boşanmada geçici önlemler). Tedbir nafakasında kusurun bir önemi yoktur (Yargıtay HGK, 2011/2-533 E., 2011/670 K., 02.11.2011). Boşanmadan sonra yoksulluk nafakası istenebilir (yoksulluk nafakası). Asgari ücret düzeyindeki bir gelir bu hakkı kendiliğinden ortadan kaldırmaz (Yargıtay 2. HD, 2026/141 E., 2026/6719 K., 16.06.2026).

Çocuk için iştirak nafakası kamu düzenine ilişkindir ve talep olmasa da hükmedilir (Yargıtay HGK, 2017/1894 E., 2019/918 K., 19.09.2019). Miktarın nasıl belirlendiğini boşanmada nafaka ne kadar rehberinde ayrıntılı anlattım.

Kadın tazminat alabilir mi?

Kusursuz veya daha az kusurlu eş, boşanma yüzünden zedelenen menfaatleri için maddi tazminat isteyebilir. Kişilik hakkı saldırıya uğramışsa manevi tazminat da isteyebilir (maddi ve manevi tazminat). Eşit kusurlu eş yararına tazminata hükmedilmez (Yargıtay HGK, 2023/949 E., 2025/394 K., 25.06.2025).

Tazminatı boşanma davasında istemediyseniz boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava açabilirsiniz (boşanmada zamanaşımı). Şartları ve miktarın belirlenmesini boşanmada tazminat rehberinde anlattım.

Çalışmayan kadın mal paylaşımından pay alır mı?

Evet. Eşler başka bir mal rejimi seçmemişse her eş, diğerinin edinilmiş mallarından kalan artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir (artık değere katılma). Katılma alacağı kanundan doğan bir haktır. Bu hakkı isteyen eşin gelirinin olmasına veya malın edinilmesine katkıda bulunmasına gerek yoktur (Yargıtay 8. HD, 2020/3459 E., 2021/4238 K., 24.05.2021). Ev hanımı olarak evliliğe emek veren kadın da bu nedenle eşinin adına kayıtlı edinilmiş mallardan pay alır.

Düğünde takılan altınlar kimin?

Düğün takılarının aidiyetine ilişkin kural 2024'te değiştirildi. Önce tarafların anlaşmasına, sonra yöre âdetine, bunlar yoksa takının kime takıldığına bakılır; karşı cinse özgü takılar o eşe aittir (Yargıtay 2. HD, 2023/5704 E., 2024/2402 K., 04.04.2024). Ziynet alacağı mal rejiminden ayrı bir istemdir; nasıl isteneceğini boşanmada ziynet eşyaları rehberinde anlattım.

Aile konutu nasıl korunur?

Aile konutu kanunda özel olarak korunur (aile konutu).

Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

Aynı maddeye göre konutun maliki olmayan eş, tapuya aile konutu şerhi verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir. Tapuya şerh konulmamış olsa bile koruma geçerlidir.

Dava süresince konutta kimin oturacağına hâkim geçici önlemlerle karar verir. Satış riski varsa ihtiyati tedbir ve şerh yollarını boşanma davasında ihtiyati tedbir, satılan konutun akıbetini eşim aile konutunu sattı rehberinde anlattım.

Velayet nasıl belirlenir?

Mahkeme boşanmaya karar verirken ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler. Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır (çocuklar bakımından düzenleme). Velayette temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır (Yargıtay 2. HD, 2025/696 E., 2025/7688 K., 23.09.2025). Haklı ve zorunlu bir neden bulunmadıkça kardeşlerin birbirinden ayrılmaması ilkesi de gözetilmelidir (Yargıtay 2. HD, 2025/8669 E., 2026/3763 K., 07.04.2026). Velayetin kadına verilmesi, çocukla babanın kişisel ilişkisinin kurulmasına engel değildir.

Boşanan kadın hangi soyadını kullanır?

Soyadına ilişkin kural kanunda şöyle yazılıdır (boşanan kadının soyadı).

Boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eğer kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir. Kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim, kocasının soyadını taşımasına izin verir.

Aynı maddeye göre koşullar değişirse eski eş bu iznin kaldırılmasını isteyebilir.

Boşanan kadın ne zaman evlenebilir?

Kanun kadın için bir bekleme süresi öngörür (bekleme süresi).

Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez. Doğurmakla süre biter. Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.

Süre, evliliğin sona ermesiyle, yani boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar. Kararın ne zaman kesinleştiğini boşanma kararı ne zaman kesinleşir rehberinde anlattım.

Dava sürecinde hangi haklarınız var?

Dava sürerken de korunursunuz. Şu talepleri unutmayın.

1. Tedbir nafakası. Hâkim kendiliğinden karar verir; ihtiyacınızı ve eşinizin gelirini gösterin.
2. Konut ve eşya. Dava süresince konutta kimin kalacağı ve eşyanın kullanımı için geçici önlem isteyin.
3. Mallar için tedbir. Satış riski varsa ihtiyati tedbir ve tasarruf yetkisinin sınırlanmasını isteyin.
4. Koruma kararı. Güvenliğiniz tehlikedeyse 6284 sayılı Kanun'a göre koruma kararı isteyebilirsiniz.
5. Adli yardım. Masrafları karşılayamıyorsanız adli yardım talebinde bulunun.

Masrafları karşılayamayanların nasıl başvuracağını adli yardım ve ücretsiz avukat, dava masraflarını boşanma davası ücreti rehberinde anlattım.

Anlaşmalı boşanmada kadının hakları nasıl korunur?

Anlaşmalı boşanmada boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu protokolde düzenlenir. Hâkim bu düzenlemeyi uygun bulursa hükme geçer (anlaşmalı boşanmanın şartları). Protokolde nafaka, tazminat, mal paylaşımı ve ziynet konularını tek tek ve açıkça yazın. Protokolde çocuk için nakdî nafaka kararlaştırılmamış olması, sonradan iştirak nafakası istenmesine engel olmadı (Yargıtay 2. HD, 2025/8708 E., 2026/6569 K., 15.06.2026). Protokolün nasıl hazırlanacağını anlaşmalı boşanma protokolü rehberinde anlattım.

Ne yapmalısınız?

1. Yoksulluk nafakasını açıkça isteyin. Tedbir nafakasının aksine talep gerekir.
2. Tazminatı isteyin. Hâkim istenmeyen tazminata hükmetmez.
3. Mal paylaşımından vazgeçmeyin. Çalışmasanız da katılma alacağınız vardır.
4. Aile konutu şerhini koydurun. Şerh satış riskini baştan azaltır.
5. Takılarınızı belgeleyin. Düğün videosu ve tanıklar ziynet alacağınızın temelidir.
6. Protokolü eksiksiz yazın. Nafaka, tazminat, mal ve ziynet konularını açıkça düzenleyin.
7. Süreleri kaçırmayın. Boşanmadan sonra tazminat ve nafaka davası için bir yıllık süre işler.

Sonuç

Boşanma sürecinde kadının hakları birbirinden ayrı talepler hâlinde korunur: nafaka, tazminat, mal paylaşımı, ziynet, konut, velayet ve soyadı. Tedbir nafakası ve çocuk için nafaka gibi bazıları hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir. Yoksulluk nafakası, tazminat ve katılma alacağı ise açıkça istenmedikçe verilmez.

Dilekçenizde her talebi ayrı ayrı yazın ve delillerini gösterin. Anlaşmalı boşanıyorsanız protokolde her konuyu açıkça düzenleyin ve boşanmadan sonraki bir yıllık süreyi kaçırmayın.

Haklarınızı kendi dosyanız üzerinden değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.