İmam Nikâhlı Eşin Hakları: Ayrılık, Mal, Çocuk ve Miras 2026

"On iki yıl imam nikâhıyla yaşadık, iki çocuğumuz var. Şimdi beni evden gönderdi; hiçbir hakkım yok mu?" Bu soruyla gelen danışanlarım, haklarının ya hepsinin ya hiçbirinin olmadığını düşünür. Gerçek ikisinin arasındadır: eşlik hakları doğmaz, ama çocukların hakları ve ispatlanan alacaklar korunur.

Meslek hayatım boyunca bu dosyalarda sonucu, birlikte geçen yılların belgelerle ne kadar gösterilebildiğinin belirlediğini gördüm. Bu rehberde imam nikâhının hukuki değerini, ayrılıkta nafaka ve tazminatı, verilen para ve alınan malları, çocukların haklarını, ölüm hâlinde miras ve tazminatı ve koruma kararını sade bir dille anlatıyorum.

İmam nikâhlı eşin hakları: kısa cevap

İmam nikâhı hukuken ne ifade eder?

Kanun, evlenmenin geçerliliğini resmî törene bağlar.

Evlenmenin geçerli olması dinî törenin yapılmasına bağlı değildir.

Bu cümle maddenin son fıkrasıdır (aile cüzdanı ve dinî tören). Evlenme töreni evlendirme memurunun ve iki tanığın önünde yapılır (evlenme töreni). Resmî nikâh olmaksızın dinî tören yaptırmayı cezalandıran hükümler ise iptal edildi (AYM, E. 2014/36, K. 2015/51, 27.05.2015). Yani imam nikâhı suç değildir, ama resmî evliliğin sonuçlarını da doğurmaz.

Resmî evli olan eşin başka biriyle imam nikâhı kıymasının boşanma davasındaki sonuçlarını eşim imam nikâhıyla evlendi rehberinde anlattım.

Ayrılırken nafaka veya tazminat alabilir misiniz?

Boşanma davası resmî evliliği sona erdirmek için açılır (evlilik birliğinin sarsılması). Boşanma yüzünden menfaati zedelenen eşin maddi ve manevi tazminatı (boşanmada tazminat) ile yoksulluk nafakası (yoksulluk nafakası) da boşanmaya bağlı haklardır. İmam nikâhlı birliktelikte bu haklar doğmaz; talepler borçlar hukukuna göre kurulur.

Taraflar resmî evlenmeden önce nişanlanmışsa, nişanın bozulmasının sonuçları ayrıca doğabilir. Nişan haklı bir sebep olmaksızın bozulursa, evlenme amacıyla iyiniyetle harcama yapan nişanlıya uygun bir tazminat ödenir (maddi tazminat); alışılmışın dışındaki hediyeler de geri istenebilir (hediyelerin geri verilmesi). Bunları nişan bozulunca takılar kime kalır rehberinde anlattım.

Verilen para ve birlikte alınan mallar ne olur?

Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (yasal mal rejimi); mal rejimi ve tasfiye kuralları resmî evlilik için düzenlenmiştir. İmam nikâhlı birliktelikte para veya mal geri istenirken ödünç, adi ortaklık ya da sebepsiz zenginleşme gibi genel hükümlere dayanılır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 77, 620). Bu iddiaların ispatı gerekir.

Partner adına alınan mallarda da aynı ölçüt uygulandı. Resmî nikâhsız birlikte yaşadığı kişinin kendisini kandırarak taşınmazları ve aracı kendi adına aldırdığını ileri süren davacı, hileyi ve ödemenin kendisinden çıktığını ispatlayamadı. Tapu ve araç kaydının iptali davası reddedildi ve karar onandı (Yargıtay 7. HD, 2024/2720 E., 2025/3045 K., 17.06.2025). Resmî evlilikte malların nasıl paylaşıldığını boşanmada mal paylaşımı rehberinde anlattım.

Çocukların hakları nelerdir?

Çocuğun hakları, ana ve babanın evli olmasına bağlı değildir; önce soybağının kurulması gerekir.

Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur.

Bu cümle soybağının kurulmasını düzenleyen maddenin ikinci fıkrasıdır (soybağının kurulması). Baba, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusuyla, resmî senette ya da vasiyetnamesinde çocuğu tanıyabilir (tanıma). Tanıma yoksa ana ve çocuk babalık davası açabilir (babalık davası); ananın dava hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer (hak düşürücü süreler).

Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir (ana ve baba evli değilse). Çocuğun bakım ve eğitim giderleri ana ve baba tarafından karşılanır (bakım borcu); küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir (dava hakkı). Ana ayrıca doğum giderlerini ve doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini babadan isteyebilir (ananın malî hakları).

Soybağı kurulan çocuk, mirasbırakanın altsoyu olarak mirasçıdır (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 495). Bir muris muvazaası davasında mirasbırakanın mirasçıları arasında, resmî nikâhsız birlikte yaşadığı kişiden olan çocukları da sayıldı (Yargıtay 1. HD, 2025/859 E., 2026/821 K., 09.02.2026). Babalık davasını eşimin evlilik dışı çocuğu oldu rehberinde anlattım.

Partneriniz ölürse miras ve tazminat ne olur?

Kanun sağ kalan eşi, birlikte bulunduğu zümreye göre mirasçı sayar (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 499); bu hükümdeki eş resmî evlilikteki eştir. Ölüm hâlinde ise ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin kayıpları ayrıca tazmin edilir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 53). Bu talep resmî nikâhsız eş için de kabul gördü.

Birlikteliğin ispatlanamaması talebi baştan düşürdü. Trafik kazasında ölen kişinin imam nikâhlı eşi olduğunu ileri süren davacının, imam nikâhlı eş olmadığı tespit edildiği için dava açma sıfatı bulunmadığı kabul edildi. Davacı temyizde, olaydan sonra korktuğu için kolluğa ölenle arkadaş olduğunu söylediğini ileri sürmüştü; davanın usulden reddi onandı (Yargıtay 4. HD, 2025/4065 E., 2026/1820 K., 18.02.2026).

Desteğin gerçekten kaybedilmiş olması da arandı. Başka bir kadınla resmî evli olan ve ölen imam nikâhlı eşiyle de birlikte yaşayan erkek, ölümden sonra resmî eşiyle yaşamaya devam etmişti. Bakım ihtiyacından yoksun kalmadığı gözetilerek talebinin reddi gerektiği belirtildi; karar oy çokluğuyla bozuldu (Yargıtay 3. HD, 2025/5267 E., 2026/2921 K., 11.05.2026).

İmam nikâhlı eşe karşı koruma kararı alınır mı?

Koruma kararı için resmî nikâh şartı aranmaz. Kanun; şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve ısrarlı takip mağdurlarını korur (6284 sayılı Kanun m. 1). Ev içi şiddet, aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan kişiler arasında yaşanan şiddet olarak tanımlanır (6284 sayılı Kanun m. 2). Uzaklaştırma ve koruma kararlarını darp raporu ve uzaklaştırma kararı rehberinde anlattım.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

İncelediğim kararlarda imam nikâhlı birliktelik şöyle değerlendirildi:

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Birlikteliği belgeleyin. Ortak adres, fotoğraf, tanık ve ortak ödemeler ölüm ve ayrılık taleplerinde belirleyicidir.
2. Parayı ve malı yazıya geçirin. Verdiğiniz parayı veya onun adına aldığınız malı yazılı belge ve banka kaydıyla gösterin.
3. Çocuğu tanıtın. Baba, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvuruyla çocuğu tanıyabilir.
4. Tanıma yoksa süreyi kaçırmayın. Ananın babalık davası hakkı doğumdan başlayarak bir yılda düşer.
5. Doğum giderlerini isteyin. Doğum ve gebelik giderleri ile altışar haftalık geçim giderleri babadan istenebilir.
6. Çocuk için nafaka davası açın. Küçüğe fiilen bakan ana, çocuk adına babaya karşı dava açabilir.
7. Şiddet varsa koruma kararı isteyin. Resmî nikâh şartı yoktur.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

İmam nikâhı resmî evliliğin yerine geçmez; ayrılıkta boşanma davası, nafaka, boşanma tazminatı, mal paylaşımı ve eşin mirasçılığı doğmaz. Bu birliktelik borçlar hukukuna göre değerlendirildi; verilen para ve alınan mallar için iddiayı yazılı delille ispatlamak gerekti. Çocukların hakları ise evliliğe bağlı değildir: soybağı kurulunca nafaka ve miras hakkı doğar. Partner ölürse destekten yoksun kalma tazminatı istenebildi; ama birlikteliğin ve desteğin ispatı arandı.

İmam nikâhlı birliktelikte ayrılık, çocuk ve mal konusundaki haklarınızı değerlendirmek için boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.