TMK 447, kısıtlının kişisine özen gösterilmesini düzenler. Vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde vasi, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümlere göre kısıtlıyı bir kuruma yerleştirebilir veya orada alıkoyabilir ve durumu derhal vesayet makamına bildirir; bildirim yükümlülüğü Tasarıya Adalet Komisyonunca eklenmiştir. Yargıtay, ergin kısıtlının kimlerle ve ne şekilde görüşeceğinin bu koruyucu yardım ve gözetim kapsamında olduğunu, kısıtlı ile kişisel ilişki istemini inceleme görevinin aile mahkemesine değil vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesine ait olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2026/3240 E., 2026/6481 K., 11.06.2026). Madde eski Kanun'un 390. maddesini karşılar.
- Kısıtlı
- Kısıtlanarak vesayet altına alınan kişi (TMK m. 405-408).
- Kişiye özen
- Vasinin, vesayet altındaki kişinin kişisine ilişkin görevleri; Kanun'da 445-447. maddelerin başlığıdır.
- Kuruma yerleştirme veya alıkoyma
- Kişinin koruma amacıyla bir kuruma konulması veya orada tutulması (TMK m. 432).
- Vesayet makamı
- Sulh hukuk mahkemesi (TMK m. 397).
TMK 447 ne düzenler?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Koruma ve yardım | Vasi, kısıtlıyı korur ve bütün kişisel işlerinde ona yardım eder | TMK m. 447/1 |
| Acele hâl | Gecikmesinde sakınca varsa vasi kısıtlıyı kuruma yerleştirebilir veya orada alıkoyabilir | TMK m. 447/2 |
| Usul | Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümler | TMK m. 447/2, 432-437 |
| Bildirim | Vasi durumu derhal vesayet makamına bildirir | TMK m. 447/2 |
| Kişisel ilişki | Kısıtlı ile yakınları arasındaki kişisel ilişki istemine vesayet makamı bakar | Yargıtay 2. HD, 2026/3240 E., 2026/6481 K., 11.06.2026 |
| Eski Kanun | 743 sayılı Kanun m. 390 | Gerekçe, s. 148 |
TBMM gerekçesine göre madde eski Kanun'un 390. maddesini karşılar. Gerekçe, maddenin amacına uygun olarak kenar başlığın "Kısıtlılarda" şeklinde değiştirildiğini, maddenin İsviçre Medeni Kanunu'nun 406. maddesinin 1978'de değiştirilen ve 1981'de yürürlüğe giren yeni metnine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlendiğini ve ikinci fıkrada vasinin gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kısıtlıyı bir kuruma yerleştirme veya orada alıkoyma yetkisine sahip kılındığını açıklar. Gerekçeye göre vasinin bu yetkiyi kullanabilmesi için kısıtlı hakkında 432. maddede sayılan sebeplerden birinin bulunması ve kısıtlının kişisel korumasının başka şekilde yeterince sağlanamaması gerekir (S. Sayısı 723, s. 148). Adalet Komisyonu, vasinin denetimini sağlamak amacıyla ikinci fıkraya "ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir" ibaresini eklemiştir (S. Sayısı 723, s. 315).
Bu maddede dikkat edilecek ilk nokta, vasinin görevinin yalnız malvarlığıyla sınırlı olmayıp kısıtlının kişisel işlerini de kapsamasıdır. İkinci nokta, kısıtlı ile yakınları arasında kişisel ilişki kurulması istemlerinde görevli makamın vesayet makamı olmasıdır (Yargıtay 2. HD, 2012/13859 E., 2013/5880 K., 06.03.2013). Üçüncü nokta, vasinin kısıtlıyı kendi kararıyla kuruma yerleştirme yetkisinin yalnız gecikmesinde sakınca bulunan hâllerle sınırlı olmasıdır; bunun dışında vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m. 462).
Koruma ve yardım yükümlülüğü
- Kural: Vasi, kısıtlıyı korur ve bütün kişisel işlerinde ona yardım eder.
- Genel görev: Vasi, vesayet altındaki kişinin kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korur.
- Özen: Vesayet organları görevlerini iyi bir yönetimin gerektirdiği özenle yerine getirir.
Birinci fıkraya göre vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür. Vasinin genel görevi, vesayet altındaki kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmektir (TMK m. 403); 447. madde, Kanun'un "Kişiye özen" başlığı altında bu görevin kısıtlının kişisine ilişkin yönünü düzenler. Vesayet organları ve vesayet işleriyle görevlendirilmiş olan diğer kişiler, görevlerini yerine getirirken iyi bir yönetimin gerektirdiği özeni göstermekle yükümlüdür (TMK m. 466).
Vesayet altındaki kişi görüşlerini oluşturma ve açıklama yeteneğine sahipse, vasi önemli işlerde karar vermeden önce olanak ölçüsünde onun görüşünü almakla yükümlüdür; vesayet altındaki kişinin işi uygun bulmuş olması vasiyi sorumluluktan kurtarmaz (TMK m. 450). Eski Kanun, vasinin kısıtlıyı himaye edeceğini, şahsi işlerinde ona yardım edeceğini ve gerektiğinde bir kuruma konulmasını sağlayacağını öngörüyordu (743 s. K. m. 390).
Kısıtlının kişisel ilişkileri ve görevli makam
- Kural: Kısıtlının kimlerle ve ne şekilde görüşeceği koruyucu yardım ve gözetim kapsamındadır.
- Görevli makam: Vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi.
- Kanun yolu: Vesayet makamının kararına karşı denetim makamına itiraz.
Yargıtay, ergin kısıtlının şahsına, bakımına ve üçüncü kişilerle hangi zamanlarda ve ne şekilde kişisel ilişki kurulacağına ilişkin düzenlemelerin vesayet hukukunun konusunu oluşturduğunu, kısıtlının kimlerle ve ne şekilde görüşeceğinin de bu koruyucu yardım, gözetim ve bakım kapsamında olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2026/3240 E., 2026/6481 K., 11.06.2026). Üçüncü kişilerin çocukla kişisel ilişki kurmasına ilişkin hüküm (TMK m. 325) velayet altındaki küçüklere ilişkindir; ergin kısıtlı ile yakınları arasında kişisel ilişki kurulması istemi ise kısıtlının korunması için tedbir alınması niteliğindedir ve vesayet hükümlerine göre incelenir (Yargıtay 2. HD, 2012/13859 E., 2013/5880 K., 06.03.2013).
Vesayet makamı, görevden alma ve uyarıda bulunmanın yanı sıra vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli diğer önlemleri de almakla yükümlüdür (TMK m. 487). Kişisel ilişki istemi sürerken ilgili kişinin kısıtlanması hâlinde de görev sulh hukuk mahkemesine geçer ve husumetin vasiye yöneltilmesi gerekir (Yargıtay 2. HD, 2013/13444 E., 2013/18360 K., 01.07.2013). Vesayet makamının bu konuda verdiği kararlara karşı ilgililer tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir (TMK m. 488); Yargıtay, bu nitelikteki bir karara karşı yapılan temyiz başvurusunu görev yönünden reddederek dosyayı mahkemesine geri çevirmiştir (Yargıtay 2. HD, 2007/9282 E., 2007/10462 K., 20.06.2007).
Acele hâllerde kuruma yerleştirme veya alıkoyma
- Koşul: Gecikmesinde sakınca bulunması.
- Dayanak: Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümler.
- Bildirim: Vasi durumu derhal vesayet makamına bildirir.
İkinci fıkraya göre gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde vasi, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümlere göre kısıtlıyı bir kuruma yerleştirebilir veya orada alıkoyabilir ve durumu derhal vesayet makamına bildirir. Gerekçe, vasinin bu yetkiyi kullanabilmesi için kısıtlı hakkında 432. maddede sayılan sebeplerden birinin bulunması ve kısıtlının kişisel korumasının başka şekilde yeterince sağlanamaması şartının da gerçekleşmesi gerektiğini belirtir (S. Sayısı 723, s. 148). Tasarıda vasinin bildirim yükümlülüğü yoktu; Adalet Komisyonu bu ibareyi vasinin denetimini sağlamak amacıyla eklemiştir (S. Sayısı 723, s. 315).
Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi kural olarak ilgilinin yerleşim yeri, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise bulunduğu yer vesayet makamına aittir; yerleştirme veya alıkoymaya karar veren vesayet makamı kurumdan çıkarmaya da yetkilidir (TMK m. 433). Kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, verilen karara karşı kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir (TMK m. 435).
Acele hâl dışında vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m. 462). Yargıtay, kısıtlanan ergin bir kişinin koruma altına alınarak yatılı ve sürekli bakım için bir bakım kuruluşuna yerleştirilmesine, vesayet makamından izin alınmadan karar verilmesini bozma nedeni saymıştır (Yargıtay 2. HD, 2014/19753 E., 2015/4038 K., 10.03.2015).
Vasinin görevden alınması ve vesayet makamının önlemleri
- Görevden alma: Görevin ağır surette savsaklanması, yetkinin kötüye kullanılması veya yetersizlik.
- İstem: Ayırt etme gücüne sahip kısıtlı veya her ilgili isteyebilir; vesayet makamı re'sen de görevden alır.
- Diğer önlemler: Vesayet makamı kısıtlının korunması için gerekli diğer önlemleri alır.
Vasi görevini ağır surette savsaklar, yetkilerini kötüye kullanır veya güveni sarsıcı davranışlarda bulunursa vesayet makamı tarafından görevden alınır; görevini yapmakta yetersizliği sebebiyle vesayet altındaki kişinin menfaatleri tehlikeye düşerse vesayet makamı kusuru olmasa bile vasiyi görevden alabilir (TMK m. 483). Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi veya her ilgili vasinin görevden alınmasını isteyebilir; görevden alınmayı gerektiren sebebin varlığını başka bir yoldan öğrenen vesayet makamı vasiyi re'sen görevden almakla yükümlüdür (TMK m. 484).
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, vasinin kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle, vesayet makamının da kısıtlının korunması için gerekli diğer önlemleri almakla yükümlü olduğunu belirterek, borçlunun hükümlü, vasisinin de tutuklu olması nedeniyle satış ilanı tebliğinin amacına ulaşmadığı bir icra satışında ihalenin feshi gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2024/780 E., 2025/377 K., 18.06.2025).
Kısıtlı bir yakınınızla görüşmeniz vasi tarafından engelleniyorsa, kişisel ilişki kurulması istemiyle aile mahkemesine değil, vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesine başvurun. Vasi olarak kısıtlıyı acilen bir kuruma yerleştirmek zorunda kaldıysanız, durumu derhal vesayet makamına bildirin (TMK m. 447). Acele bir durum yoksa, yerleştirmeden önce vesayet makamından izin isteyin (TMK m. 462).
Yargıtay kararları
Aşağıdaki kararlar, 447. maddedeki koruma ve yardım yükümlülüğünün kısıtlının kişisel ilişkilerine uygulanmasını, bu istemlerde görevli makamı ve kanun yolunu, kısıtlının kuruma yerleştirilmesinde vesayet makamının iznini ve vesayet makamının koruma önlemlerini gösteren kararlardan seçilmiştir. İlgililerin kimlik ve sağlık bilgilerine yer verilmemiştir. Kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.
Ergin kısıtlının kimlerle ve ne şekilde görüşeceği vasinin koruyucu yardım ve gözetim görevi kapsamındadır; kardeşin kişisel ilişki istemine vesayet makamı bakar
Bir kişi, kısıtlanarak vesayet altına alınan ergin kardeşiyle arasında kişisel ilişki kurulmasını istedi; vasi olarak atanan diğer kardeşin görüşmeleri haksız olarak engellediğini ileri sürdü. Aile mahkemesi davayı kabul ederek belirli gün ve saatlerde kişisel ilişki kurdu. Bölge adliye mahkemesi kararı yalnız yargılama giderleri yönünden değiştirdi; karar kişisel ilişkinin süresi ve vekâlet ücreti yönünden davacı vekilince temyiz edildi.
“Açıklanan hükümler dikkate alındığında vesayet altındaki ergin kısıtlının şahsına, bakımına ve üçüncü kişilerle hangi zamanlarda ve ne şekilde kişisel ilişki kurulacağına ilişkin düzenlemeler vesayet hukukunun konusunu oluşturmaktadır. Kısıtlının kimlerle, ne şekilde görüşeceği ve kişisel ilişki kuracağı hususu da bu koruyucu yardım, gözetim ve bakım kapsamındadır.”
Ne anlama geliyor? Karar, 447. maddenin birinci fıkrasındaki yardım yükümlülüğünün kısıtlının kişisel ilişkilerini de kapsadığını gösterir. Daire, vasinin kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle, vesayet makamının da vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli diğer önlemleri almakla yükümlü olduğunu hatırlatmıştır (TMK m. 487). Üçüncü kişilerin çocukla kişisel ilişki kurmasına ilişkin hüküm (TMK m. 325) velayet altındaki küçüklere ilişkin olduğundan, ergin kısıtlı ile kişisel ilişki istemini inceleme görevi aile mahkemesine değil vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesine aittir; hüküm görev yönünden bozulmuştur.
Ebeveynin, eşinin vesayeti altındaki ergin çocuğuyla kişisel ilişki istemi velayet hükümlerine göre değil vesayet hükümlerine göre incelenir
Bir kişi, evli olan ve kısıtlanarak eşinin vesayeti altına alınan ergin çocuğuyla vasinin kendisini görüştürmediğini ileri sürerek uygun günlerde görüşmesine izin verilmesini istedi. Aile mahkemesi istemi kabul ederek görüş günleri belirledi; karar vasi tarafından temyiz edildi.
“Kısıtlı ergin kişi ile davacı arasında kişisel ilişki tesisine yönelik istek kısıtlının korunması ve ona yardım etme yükümlülüğü kapsamında tedbir alınması niteliğinde (TMK.md.487) olup, bu talebi inceleme ve karara bağlama görevi vesayet makamına (sulh hakimine) aittir. Aile mahkemesi aile hukukundan doğan dava ve işlerde görevlidir (4787s.K.md.4/1). İsteğin soybağının hüküm ve sonuçlarından olan ergin olmayan çocuklarla ebeveynleri arasında kişisel ilişki tesisine ve velayete ilişkin hükümler çerçevesinde değil, vesayet hükümlerine göre incelenip sonuca bağlanması gerekir.”
Ne anlama geliyor? Karar, 447. maddedeki koruma ve yardım yükümlülüğünün velayetteki kişisel ilişki hükümlerinden ayrıldığını gösterir. Daire, vesayet organlarının görevlerini yerine getirirken iyi bir yönetimin gerektirdiği özeni göstermekle yükümlü olduğunu (TMK m. 466) ve kısıtlı ergin ile yakını arasında kişisel ilişki kurulması isteminin kısıtlının korunması için tedbir alınması niteliğinde bulunduğunu belirtmiştir. Bu istem, soybağının sonuçlarından olan küçük çocuklarla ebeveynleri arasındaki kişisel ilişki ve velayet hükümleri çerçevesinde değil vesayet hükümlerine göre incelenir; aile mahkemesinin işin esasına girmesi görev yönünden bozma nedeni sayılmıştır.
Vesayet makamının kısıtlı ile yakını arasında kurduğu kişisel ilişkiye karşı temyiz yoluna değil denetim makamına itiraz yoluna gidilir
Bir kişi, kısıtlanan ve eşinin vesayeti altına alınan ergin çocuğuyla vasinin görüşmesini engellediğini ileri sürerek kişisel ilişki kurulmasını istedi. Sulh hukuk mahkemesi istemi kabul ederek kişisel ilişki kurdu; karar temyiz edildi.
“Vesayet Makamı, vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli olan tüm önlemleri almakla yükümlüdür. (TMK. 487) İlgililerin vesayet makamının kararlarına karşı tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz etmeleri imkan dahilindedir. Denetim makamın da, gerektiğinde duruşma yaparak itirazı karara bağlar. Denetim makamının bu konuda verdiği karar kesindir.”
Ne anlama geliyor? Karar, kısıtlının kişisel ilişkilerine ilişkin istemin vesayet makamınca karara bağlanmasının kanun yolunu da gösterir. Daire, vasinin kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlü olduğunu ve kısıtlı ile yakını arasında kurulan kişisel ilişkinin kısıtlıyı korumaya yönelik olduğunu belirtmiştir. Vesayet makamının kararlarına karşı ilgililer tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir ve denetim makamı itirazı kesin karara bağlar (TMK m. 488). Bu nedenle temyiz dilekçesi görev yönünden reddedilmiş ve bu konuda karar verilmek üzere dosya mahkemesine geri çevrilmiştir.
Kişisel ilişki kurulması istenen ebeveyn yargılama sırasında kısıtlanırsa istem vesayet işi niteliği kazanır; görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir
Bir kişi, ebeveyniyle arasında kişisel ilişki kurulmasını istedi. Yargılama sürerken kişisel ilişki kurulması istenen ebeveyn kısıtlandı ve davalı eşi vasi olarak atandı; vasi daha sonra değiştirildi. Aile mahkemesinin verdiği hüküm davalı tarafından temyiz edildi.
“Vesayet işlerinde Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Görev kamu düzenine ilişkin olup re'sen nazara alınır. Bu nedenle görevsizlik kararı verilerek dosyanın sulh hukuk mahkemesine gönderilmesi gerekirken davaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.”
Ne anlama geliyor? Karar, kişisel ilişki istemi sürerken ilgili kişinin kısıtlanmasının davaya etkisini gösterir. Daire, vasinin kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlü olduğunu belirterek kısıtlı ile yakını arasında kurulacak kişisel ilişkiyi kısıtlıyı korumaya yönelik bir tedbir olarak nitelendirmiş, görevin kamu düzenine ilişkin olduğunu ve aile mahkemesinin görevsizlik kararı vermesi gerektiğini kabul etmiştir. Kabule göre de, kişisel ilişki kurulması istenen kişi kısıtlandığından husumetin vasiye yöneltilmesi gerektiği belirtilmiştir (TMK m. 403).
Vesayet altındaki kişinin bir bakım kuruluşuna yerleştirilmesi vesayet makamının iznine bağlıdır; izin alınmadan verilen yerleştirme kararı bozulur
Kısıtlanan ergin bir kişinin, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu uyarınca koruma altına alınarak yatılı ve sürekli bakım için bir bakım kuruluşuna yerleştirilmesi istendi. Aile mahkemesi istemi kabul etti; karar kısıtlının vasisi tarafından temyiz edildi.
“Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım ve sağlık kurumuna yerleştirilmesi vesayet makamının iznine tabidir (TMK m. 462/13). Vesayet makamının izni alınmadan vesayet altındaki kişi eğitim, bakım veya sağlık kuruluşuna yerleştirilemez. Dosyada açıklanan hususta vesayet makamından izin alındığına ilişkin bir bilgi ve karar mevcut değildir. İzin alınmadan talebin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.”
Ne anlama geliyor? Karar, 447. maddenin ikinci fıkrasındaki acele hâl yetkisi dışında kısıtlının kuruma yerleştirilmesinin vesayet makamının iznine bağlı olduğunu gösterir. Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi vesayet makamının izni gereken işler arasındadır (TMK m. 462). Dosyada vesayet makamından izin alındığına ilişkin bir bilgi ve karar bulunmadığından, istemin kabulüne ilişkin hüküm bozulmuştur. Karar oyçokluğuyla verilmiştir.
Hükümlü kısıtlının vasisi tutukluyken yapılan satış ilanı tebliği amacına ulaşmaz; kısıtlının menfaati zarar gördüğünden ihalenin feshine karar verilmelidir
Hükümlülük nedeniyle kısıtlanan bir borçluya vasi atandı; vasi daha sonra tutuklandı. Borçluya ait bir taşınmaz icra yoluyla ihale edildi; satış ilanı cezaevinde vasiye tebliğ edilmişti. Borçlu vekilinin ihalenin feshi istemini ilk derece mahkemesi kabul etti, bölge adliye mahkemesi reddetti; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kararı bozdu, bölge adliye mahkemesi önceki kararında direndi.
“TMK'nın 447. maddesi gereğince vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür. Anılan Kanun'un 483/2. maddesine göre vasinin görevini yapmakta yetersizliği sebebiyle vesayet altındaki kişinin menfaatleri tehlikeye düşerse, vesayet makamı kusuru olmasa bile vasiyi görevden alabilir. TMK'nın 484. maddesine göre ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi veya her ilgili vasinin görevden alınmasını isteyebilir. Görevden alınmayı gerektiren sebebin varlığını başka bir yoldan öğrenen vesayet makamı, vasiyi resen görevden almakla yükümlüdür. Aynı Kanun'un 487. maddesi uyarınca vesayet makamı, görevden alma ve uyarıda bulunmanın yanı sıra, vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli diğer önlemleri de almakla yükümlüdür.”
Ne anlama geliyor? Karar, 447. maddedeki koruma yükümlülüğünün icra takiplerinde de gözetildiğini gösterir. Kurul, hükümlülük nedeniyle vasi atanmasındaki amacın kişinin cezasını çektiği sürede korunması ve hak ve menfaatlerinin zarar görmesinin önlenmesi olduğunu (TMK m. 407), vasinin görevini yapmakta yetersizliği hâlinde vesayet makamının kusuru olmasa bile vasiyi görevden alabileceğini (TMK m. 483) ve kısıtlının korunması için gerekli diğer önlemleri de almakla yükümlü olduğunu (TMK m. 487) belirtmiştir. Borçlunun hükümlü, vasinin de tutuklu olması nedeniyle satışa hazırlanma ve alıcı bulma imkânı bulunmadığından satış ilanı tebliğinin beklenen amaca uygun olmadığı kabul edilmiş ve direnme kararı oy çokluğuyla bozulmuştur.
Madde gerekçesi
Madde 447- Yürürlükteki Kanunun 390 ıncı maddesini karşılamaktadır. Maddenin amacına uygun olarak kenar başlık “Kısıtlılarda” şeklinde değiştirilmiştir. Madde, İsviçre Medenî Kanununun 406 ncı maddesinin 6 Ekim 1978'de değiştirilip, 1 Ocak 1981'de yürürlüğe giren yeni metnine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde vasi koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümler uyarınca kısıtlıyı bir kuruma yerleştirme veya orada alıkoyma yetkisine sahip kılınmıştır. Vasinin bu yetkisini kullanabilmesi için kısıtlı hakkında 432 nci maddede teker teker sayılan sebeplerden birinin mevcut olması gerektiği gibi, aynı zamanda kısıtlının kişisel korumasının başka şekilde yeterince sağlanamaması şartının da gerçekleşmiş olması aranmaktadır.
Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 148- Tasarının 446 nci maddesinin birinci fıkrası ile 447 nci maddesinin ikinci fıkrasına vasinin denetimini sağlamak amacıyla "ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe Tasarı metnini anlatır. Adalet Komisyonu, vasinin denetimini sağlamak amacıyla ikinci fıkraya "ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir" ibaresini eklemiş, madde bu biçimde yürürlüğe girmiştir. Kanun metninde ibare "derhal" biçiminde yer alır. Maddenin birinci fıkrası Tasarıdaki gibi kabul edilmiştir.
| Tasarı m. 447 | Kanun m. 447 | |
|---|---|---|
| İkinci fıkra | "...kısıtlıyı bir kuruma yerleştirebilir veya orada alıkoyabilir." | "...kısıtlıyı bir kuruma yerleştirebilir veya orada alıkoyabilir ve durumu derhal vesayet makamına bildirir." |
| Birinci fıkra | Vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür | Tasarıdaki gibi |
| Dayanak | Tasarı metni, s. 469 | Komisyon değişikliği, s. 315; Komisyon metni, s. 469 |
743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
Eski Kanun'da maddenin karşılığı 390. maddeydi; madde "İtina ve temsil" başlığı altında "Mahcurlar" kenar başlığını taşıyordu.
Vasi, mahcuru himaye ve şahsi muamelelerinde ona müzaheret ve icabı halinde bir müesseseye konulmasını temin eder.
743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr| 743 sayılı Kanun m. 390 | 4721 sayılı Kanun m. 447 | |
|---|---|---|
| Kenar başlık | Mahcurlar | Kısıtlılarda |
| Koruma ve yardım | Mahcuru himaye ve şahsi işlerinde yardım | Kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde yardım |
| Kuruma konma | Gerektiğinde bir kuruma konulmasını sağlama | Gecikmesinde sakınca varsa koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümlere göre yerleştirme veya alıkoyma |
| Bildirim | Düzenleme yoktu | Vasi durumu derhal vesayet makamına bildirir |
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Gelişme | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasarı aşaması | Adalet Komisyonu ikinci fıkraya "ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir" ibaresini ekledi | S. Sayısı 723, s. 315 |
| 01.01.2002 | Madde yürürlüğe girdi | 4721 s. K. |
Madde 2002'den bu yana değişmemiştir. Tasarı aşamasında Adalet Komisyonu ikinci fıkraya vasinin bildirim yükümlülüğünü eklemiştir. Bu sayfa hazırlanırken norm denetimi karar bankasında 447. maddenin itiraz veya iptal konusu olduğu bir karara rastlanmamıştır.
İlgili maddeler
- TMK m. 403: Vasi ve kayyım.
- TMK m. 445: Küçüklerde kişiye özen.
- TMK m. 446: Küçüklerin koruma amacıyla kuruma yerleştirilmesi.
- TMK m. 432: Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasının koşulları.
- TMK m. 435: İtiraz.
- TMK m. 462: Vesayet makamının izni.
- TMK m. 483: Vasinin görevden alınma sebepleri.
- TMK m. 487: Vesayet makamının diğer önlemleri.
Kısıtlı bir yakınınızla görüşme, vasinin görev ve yetkileri, vasinin görevden alınması ya da aile hukukundan doğan diğer sorularınız için boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TMK 447 ne diyor?
Vasinin kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlü olduğunu; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde vasinin, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümlere göre kısıtlıyı bir kuruma yerleştirebileceğini veya orada alıkoyabileceğini ve durumu derhal vesayet makamına bildireceğini düzenler.
Vasinin görevi yalnız kısıtlının mallarıyla mı ilgilidir?
Hayır; vasi kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle de yükümlüdür (TMK m. 403, 447).
Vasi, kısıtlının yakınlarıyla görüşmesini engelleyebilir mi?
Kısıtlının kimlerle ve ne şekilde görüşeceği vasinin koruyucu yardım ve gözetim görevi kapsamındadır; yakınlar bu konuda vesayet makamına başvurabilir (Yargıtay 2. HD, 2026/3240 E., 2026/6481 K., 11.06.2026).
Kısıtlı ile kişisel ilişki davası hangi mahkemede açılır?
Vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesinde; aile mahkemesi bu istemde görevli değildir (Yargıtay 2. HD, 2012/13859 E., 2013/5880 K., 06.03.2013).
Sulh hukuk mahkemesinin kişisel ilişki kararına nasıl itiraz edilir?
Tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına (asliye hukuk mahkemesi) itiraz edilir; denetim makamı itirazı kesin karara bağlar (TMK m. 488).
Vasi kısıtlıyı kendi kararıyla bir kuruma yerleştirebilir mi?
Yalnız gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ve koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümlere göre; bu durumda durumu derhal vesayet makamına bildirir. Bunun dışında kuruma yerleştirme vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m. 462).
Kuruma yerleştirme kararına itiraz edilebilir mi?
Evet; kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, kararın kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir (TMK m. 435).
Görevini yapmayan vasi görevden alınabilir mi?
Evet; ayırt etme gücüne sahip kısıtlı veya her ilgili vasinin görevden alınmasını isteyebilir, vesayet makamı re'sen de görevden alabilir (TMK m. 483, 484).
Eski Kanun'da karşılığı var mıydı?
Evet; 743 sayılı Kanun'un 390. maddesi.
Madde yürürlüğe girdiğinden beri değişti mi?
Hayır; Tasarı aşamasında Adalet Komisyonu ikinci fıkraya vasinin bildirim yükümlülüğünü eklemiştir.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 325, 397, 403, 405, 407, 432, 433, 435, 447, 450, 462, 466, 483, 484, 487, 488
- 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 390 (mülga)
- Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), m. 447 gerekçesi s. 148, Komisyon değişikliği s. 315, Tasarı ve Komisyon metni s. 469
- Yargıtay HGK, 2024/780 E., 2025/377 K., 18.06.2025
- Yargıtay 2. HD, 2026/3240 E., 2026/6481 K., 11.06.2026
- Yargıtay 2. HD, 2014/19753 E., 2015/4038 K., 10.03.2015
- Yargıtay 2. HD, 2013/13444 E., 2013/18360 K., 01.07.2013
- Yargıtay 2. HD, 2012/13859 E., 2013/5880 K., 06.03.2013
- Yargıtay 2. HD, 2007/9282 E., 2007/10462 K., 20.06.2007