TMK Madde 487: Vesayet Makamının Diğer Koruma Önlemleri

Diğer önlemler

Vesayet makamının görevden alma ve uyarı dışında, vesayet altındaki kişinin korunması için aldığı önlemler (TMK m. 487).

Koruma yükümlülüğü

Vesayet makamının bu önlemleri almasının Kanun'da bir yetki değil yükümlülük olarak düzenlenmesi ("almakla yükümlüdür").

Kişisel ilişki

Vesayet altındaki kişinin yakınlarıyla görüşmesinin düzenlenmesi; ergin kısıtlıda bu konu vesayet makamının koruma görevi içinde değerlendirilmiştir.

TMK 487 ne düzenler?

TBMM gerekçesine göre madde eski Kanun'un 431. maddesini karşılar; anlaştırılarak ve "sulh mahkemesi" yerine "vesayet makamı" deyimi kullanılarak yeniden kaleme alınmıştır; hüküm değişikliği yoktur (S. Sayısı 723, s. 156). Tasarının 487. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (s. 478).

Görevden alma ve uyarının ötesinde koruma yükümlülüğü

• Yükümlülük: Vesayet makamı gerekli diğer önlemleri almakla yükümlüdür.
• Ölçüt: Vesayet altındaki kişinin korunması.
• Sayım yok: Kanun önlemleri tek tek saymaz.

Madde, vesayet makamının görevden alma ve uyarıda bulunmanın yanı sıra vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli diğer önlemleri de almakla yükümlü olduğunu düzenler. Eski Kanun da sulh mahkemesinin, azle gitme ve disiplin cezası dışında, vesayet altındaki kişinin menfaati için gereken tedbirleri almakla yükümlü olduğunu öngörüyordu; gerekçeye göre yeni metinde hüküm değişikliği yoktur (S. Sayısı 723, s. 156). Madde, görevden alma sebeplerini ve usulünü düzenleyen 483 ila 486. maddelerin ardından gelir; vesayet makamının koruma görevinin görevden alma ve uyarıyla sınırlı olmadığını belirtir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, vasinin görevini yapmakta yetersizliği karşısında vasinin görevden alınmasının istenebileceğini, vesayet makamının da bunu re'sen gözeterek kısıtlının korunması için gerekli diğer önlemleri almakla yükümlü olduğunu 483, 484 ve 487. maddelere dayanarak belirtmiştir (Yargıtay HGK, 2024/780 E., 2025/377 K., 18.06.2025).

Kısıtlıyla kişisel ilişki kurulması

• Kapsam: Kısıtlının kimlerle ve nasıl görüşeceği koruma kapsamındadır.
• Görev: İstemi vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi inceler.
• Sonuç: Aile mahkemesinin verdiği karar görev yönünden bozulmuştur.

Vesayet altındaki ergin kardeşiyle kişisel ilişki kurulmasını isteyen bir davacının davasını aile mahkemesi kabul etmiştir. Yargıtay, vasinin kısıtlıyı koruma ve kişisel işlerinde ona yardım etme yükümlülüğünü (TMK m. 447), vesayet organlarının özen yükümünü (TMK m. 466) ve 487. maddeyi birlikte değerlendirerek kısıtlının kimlerle ve ne şekilde görüşeceğinin koruyucu yardım, gözetim ve bakım kapsamında olduğunu belirtmiş; görevli mahkemenin vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle kararı bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 2026/3240 E., 2026/6481 K., 11.06.2026). Daire, üçüncü kişilerin çocukla kişisel ilişkisini düzenleyen hükmün (TMK m. 325) velayet altındaki küçüklere ilişkin olduğunu da vurgulamıştır.

Daha eski bir kararda da kısıtlı ile babası arasında kurulan kişisel ilişki, kısıtlıyı korumaya yönelik bir önlem olarak nitelendirilmiş ve vesayet makamının vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli olan tüm önlemleri almakla yükümlü olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 2. HD, 2007/9282 E., 2007/10462 K., 20.06.2007).

Önlem kararlarına karşı başvuru yolu

• İtiraz: Vesayet makamının önlem kararına karşı denetim makamına itiraz edilir.
• Süre: Tebliğden itibaren on gün.
• Temyiz: Temyiz dilekçesi görev yönünden reddedilmiştir.

Vesayet makamının kararlarına karşı ilgililer tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir ve denetim makamı gerektiğinde duruşma yaparak itirazı kesin karara bağlar (TMK m. 488). Yargıtay, kısıtlı ile babası arasında kişisel ilişki kuran vesayet makamı kararına karşı verilen temyiz dilekçesini görev yönünden reddederek, itirazın denetim makamınca incelenmesi için dosyayı geri çevirmiştir (Yargıtay 2. HD, 2007/9282 E., 2007/10462 K., 20.06.2007).

Diğer maddelerle ilişki

• Vasi: Kısıtlıyı korur ve kişisel işlerinde ona yardım eder.
• Rapor ve hesap: Vesayet makamı inceler, gerektiğinde uygun önlemleri alır.
• Sorumluluk: Vesayet organları özen yükümüne tabidir.

Koruma yükümlülüğü Kanun'un başka hükümlerinde de yer alır. Vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür (TMK m. 447). Vesayet makamı, vasinin rapor ve hesaplarını inceler ve gerektiğinde vesayet altındaki kişinin menfaatini korumak için uygun önlemleri alır (TMK m. 464). Vesayet organları ve vesayet işleriyle görevlendirilmiş diğer kişiler, görevlerini yerine getirirken iyi bir yönetimin gerektirdiği özeni göstermekle yükümlüdür (TMK m. 466); Devlet ise vesayet dairelerinde görevli olanların hukuka aykırı olarak sebep oldukları zararlardan doğrudan doğruya sorumludur (TMK m. 468).

Yargıtay kararları

Aşağıdaki kararlar, 487. madde uyarınca vesayet makamının vesayet altındaki kişinin korunması için aldığı diğer önlemleri ve bu kararlara karşı başvuru yolunu konu alan kararlardan seçilmiştir. İlgililerin kimlik ve sağlık bilgilerine yer verilmemiştir. Kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.

Madde gerekçesi

Tasarının 487. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 478); Kanun metni Tasarı metniyle aynıdır.

743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı

Eski Kanun'da maddenin karşılığı 431. maddeydi; madde "Azil usulü" başlığı altında "Sair tedbirler" kenar başlığını taşıyordu.

Değişiklik geçmişi

Madde 2002'den bu yana değişmemiştir. Bu sayfa hazırlanırken norm denetimi karar bankasında 487. maddenin itiraz veya iptal konusu olduğu bir karara rastlanmamıştır.

İlgili maddeler

Vesayet altındaki yakınınızın korunması, kısıtlıyla kişisel ilişki kurulması ya da aile hukukundan doğan diğer sorularınız için boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular