TMK 480, vasilik görevinin sürenin dolmasıyla sona ermesini düzenler. Vasi kural olarak iki yıl için atanır ve vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir (TMK m. 456). Süre uzatılmazsa, vasilik görevi sürenin dolmasıyla sona erer; görevi sona eren vasi yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmakla yükümlüdür (TMK m. 482). Süresi dolan vasiye yapılan tebligat konusunda farklı kararlar vardır: bir kararda vasinin görevi zımnen devam etmiş sayılmış (Yargıtay 12. HD, 2022/1212 E., 2022/2455 K., 28.02.2022), boşanma davasına ilişkin bir kararda ise yeni vasi atanıp atanmadığının veya sürenin uzatılıp uzatılmadığının araştırılması istenmiştir (Yargıtay 2. HD, 2026/373 E., 2026/6476 K., 11.06.2026).
- Görev süresi
- Vasinin atandığı süre; kural olarak iki yıldır (TMK m. 456).
- Süre uzatma
- Vesayet makamının vasinin görev süresini her defasında ikişer yıl uzatması (TMK m. 456).
- Göreve devam zorunluluğu
- Görevi sona eren vasinin yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapma yükümlülüğü (TMK m. 482).
TMK 480 ne düzenler?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Görev süresi | Kural olarak iki yıl | TMK m. 456/1 |
| Uzatma | Her defasında ikişer yıl | TMK m. 456/2 |
| Sona erme | Uzatılmazsa sürenin dolmasıyla | TMK m. 480 |
| Zorunlu işler | Yeni vasi göreve başlayıncaya kadar sürer | TMK m. 482 |
| Kaçınma | Dört yıl dolunca vasi kaçınma hakkını kullanabilir | TMK m. 456/3 |
| Vesayet | Vasinin görevinin sona ermesi kısıtlamayı kaldırmaz | TMK m. 456, 472 |
| Eski Kanun | 743 sayılı Kanun m. 424 | Gerekçe, s. 155 |
TBMM gerekçesine göre madde eski Kanun'un 424. maddesini karşılar; hüküm değişikliği yoktur, madde anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır (S. Sayısı 723, s. 155). Eski Kanun da vasilik sıfatının, uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle sona ereceğini öngörüyordu. Tasarının 480. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (s. 476).
Bu maddede dikkat edilecek ilk nokta, vasilik görevinin uzatılmazsa sürenin dolmasıyla sona ermesidir; bu, vesayeti kaldırmaz (Yargıtay 8. HD, 2021/949 E., 2021/4033 K., 17.05.2021). İkinci nokta, süresi dolan vasiye yapılan tebligat konusunda farklı kararların bulunmasıdır (Yargıtay 12. HD, 2022/1212 E., 2022/2455 K., 28.02.2022; Yargıtay 2. HD, 2026/373 E., 2026/6476 K., 11.06.2026). Üçüncü nokta, süre uzatma isteminin vesayeti kuran mahkemede görülmesidir; izinsiz başka yerde oturma yetkiyi değiştirmez (Yargıtay 17. HD, 2010/6942 E., 2010/7217 K., 23.09.2010).
Görev süresi ve uzatma
- Süre: Vasi kural olarak iki yıl için atanır.
- Uzatma: Vesayet makamı süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir.
- Sona erme: Uzatılmazsa görev sürenin dolmasıyla sona erer.
Madde, vasilik görevinin uzatılmadığı takdirde sürenin dolmasıyla sona ereceğini düzenler. Vasi kural olarak iki yıl için atanır; vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir ve dört yıl dolunca vasi vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir (TMK m. 456). Gerekçeye göre madde eski Kanun'un 424. maddesini karşılar ve hüküm değişikliği yoktur (S. Sayısı 723, s. 155).
Vasinin görev süresi ile kısıtlılık birbirinden ayrıdır. Yargıtay, vasinin görev süresine ilişkin kuralın kısıtlılığın süresiyle ilgili olmadığını, vasinin görevinin sona ermesinin kısıtlanmayı ortadan kaldırmadığını ve yalnız yeni vasi atanmasını gerektirdiğini belirtmiştir (Yargıtay 8. HD, 2021/949 E., 2021/4033 K., 17.05.2021).
Sürenin dolmasından sonra
- Zorunlu işler: Görevi sona eren vasi yenisi başlayana kadar zorunlu işleri yapar.
- Tebligat: Süresi dolan vasiye yapılan tebligat konusunda farklı kararlar vardır.
- Araştırma: Yeni vasi veya uzatma kararı olup olmadığı araştırılmıştır.
Görevi sona eren vasi, yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmakla yükümlüdür (TMK m. 482). Yargıtay da sürenin dolmasıyla sona erme kuralını hatırlatırken bu yükümlülüğe değinmiştir (Yargıtay 17. HD, 2010/6942 E., 2010/7217 K., 23.09.2010).
Süresi dolan vasiye yapılan tebligatın geçerliliği konusunda farklı kararlar bulunmaktadır. Bir icra takibine ilişkin kararda Yargıtay, yetkili mahkemece görevin sona erdiğine ilişkin karar alınmamışsa süre sonunda vasinin ve mahkemenin zımni kabulüyle görevin devam ettiğini, bunun kısıtlının temsilcisiz kalmaması amacıyla uyumlu olduğunu kabul ederek vasiye yapılan satış ilanı tebligatını usulüne uygun saymıştır (Yargıtay 12. HD, 2022/1212 E., 2022/2455 K., 28.02.2022). Bir boşanma davasına ilişkin kararda ise Yargıtay, kararın ve temyiz dilekçesinin görev süresi bitmiş temsilciye tebliğ edildiğini belirleyerek yeni vasi atanıp atanmadığının veya görev süresinin uzatılıp uzatılmadığının araştırılmasını, gerekirse yeni vasi atanmasının sağlanmasını ve tebligatın görevli vasiye yapılmasını istemiştir (Yargıtay 2. HD, 2026/373 E., 2026/6476 K., 11.06.2026).
Süre uzatma istemi ve yetki
- Nitelik: Süresi dolan vasinin yeniden görevlendirilmesi istemi süre uzatma istemidir.
- Yetki: Vesayeti kuran mahkeme yetkilidir.
- Velayet: Kısıtlı velayet altındaysa aile mahkemesi görevlidir.
Yargıtay, süresi dolan vasinin başka bir mahkemeye başvurarak yeniden vasi atanmak istemesini vasilik süresinin uzatılması istemi olarak nitelendirmiş; vesayet makamının izni olmadan kısıtlının başka bir yerde oturmasının o yeri yetkili kılmadığını ve uyuşmazlığın vesayeti kuran mahkemede görülmesi gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay 17. HD, 2010/6942 E., 2010/7217 K., 23.09.2010; Yargıtay 2. HD, 2009/1000 E., 2009/10683 K., 03.06.2009). Aynı yaklaşım, vasinin süre uzatma istemi üzerine kolluk araştırmasıyla kısıtlının başka bir yerde yaşadığının anlaşıldığı bir dosyada da izlenmiş; yerleşim yeri değişikliği için izin kararı ve izin talebi bulunmadığından vesayet makamı yargı yeri olarak belirlenmiştir (Yargıtay 5. HD, 2025/4858 E., 2025/8169 K., 22.05.2025).
Kısıtlanan ergin çocuk vesayet altına alınmayıp velayet altında bırakılmışsa (TMK m. 419), süre uzatma istemi velayet hükümlerine tabidir; Yargıtay bu durumda görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 20. HD, 2015/5022 E., 2015/4258 K., 14.05.2015).
Kısıtlı bir yakınınızın vasisiyseniz, görev sürenizin bitiş tarihini takip edin ve süre dolmadan vesayet makamından uzatma isteyin (TMK m. 456, 480). Bir davada karşı taraf kısıtlıysa, tebligatın görev süresi içindeki bir vasiye yapıldığını kontrol edin; görev süresi bitmiş temsilciye yapılan tebligat bir boşanma davasında yeterli görülmemiştir. Kısıtlı başka bir şehre taşındıysa, süre uzatma istemini vesayeti kuran mahkemeye yapın; yerleşim yeri ancak vesayet makamının izniyle değişir (TMK m. 412).
Yargıtay kararları
Aşağıdaki kararlar, 480. madde uyarınca vasilik görevinin sürenin dolmasıyla sona ermesini, süresi dolan vasiye yapılan tebligatı ve süre uzatma isteminde yetkili ve görevli mahkemeyi gösteren kararlardan seçilmiştir. İlgililerin kimlik ve sağlık bilgilerine yer verilmemiştir. Kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.
Boşanma davasında karar, görev süresi bitmiş temsilciye tebliğ edilmişse yeni vasi atanıp atanmadığı veya sürenin uzatılıp uzatılmadığı araştırılmalıdır
Boşanma davasında taraflardan biri kısıtlıydı. Bölge adliye mahkemesi kararı ile temyiz dilekçesi, dosyadaki vesayet kararına göre görev süresi 29.09.2023'te sona ermiş olan temsilcisine tebliğ edildi; kısıtlıya yeni vasi atandığına veya görev süresinin uzatıldığına ilişkin bir karar dosyada ve UYAP'ta bulunmuyordu.
“Bölge Adliyesi Mahkemesi kararının ve temyiz dilekçesinin dosyada bulunan vesayet mahkemesi kararına göre 29.09.2023 tarihinde görev süresi biten kısıtlı velisine tebliğ edildiği, dosya kapsamında ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda ise kısıtlıya yeni bir vasi atandığına veya görev süresinin uzatıldığına ilişkin bir kararın yer almadığı belirlenmiştir. Bu itibarla; 1.Kısıtlı ...'ye yeni bir vasi atanıp atanmadığı veya eski vasinin görev süresinin uzatılıp uzatılmadığı araştırılarak, a) Mahkeme kararı ve temyiz dilekçesinin görevli vasiye tebliği ile temyiz ve cevap süresi beklenerek, 2.Yeni vasi atanmadığı veya görev süresi uzatılmadığının anlaşılması halinde, a)Davacıya yetki ve izin verilerek kısıtlıya yeni vasi atanmasının sağlanması, b)Mahkeme kararı ve temyiz dilekçesi yeni vasiye tebliğ edilerek temyiz ve cevap süresi beklenerek, belirtilen usuli işlemler tamamlandıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.”
Ne anlama geliyor? Karar, 480. maddedeki sürenin dolmasının boşanma davasındaki sonucunu gösterir. Daire, görev süresi biten temsilciye yapılan tebligatla yetinmemiş; kısıtlıya yeni vasi atanıp atanmadığının veya eski vasinin görev süresinin uzatılıp uzatılmadığının araştırılmasını, atanmamış veya uzatılmamışsa davacıya yetki ve izin verilerek yeni vasi atanmasının sağlanmasını ve kararla temyiz dilekçesinin görevli vasiye tebliğ edilmesini aramıştır. Görev süresinin dolmasına rağmen vasinin görevinin zımnen devam ettiğini kabul eden bir karar da bulunmaktadır (Yargıtay 12. HD, 2022/1212 E., 2022/2455 K., 28.02.2022).
Vasilik süresi dolduğu hâlde görevin sona erdiğine ilişkin karar alınmamışsa vasinin görevi zımnen devam eder; bu dönemde vasiye yapılan tebligat geçerli sayılmıştır
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takipte satış ilanı, borçlunun vasisine vasilik süresinin dolmasından sonra tebliğ edildi; ardından mahkemece vasilik süresinin uzatılmasına karar verildi. Vasi, satış ilanının vasilik görev süresi içinde tebliğ edilmediğini ileri sürerek ihalenin feshini istedi.
“Somut olayda vasilik kararının sona erdiği tarihten sonra yapılan tebligatı takiben mahkemece yeniden vasilik uzatma kararı verilmiştir. Türk Medeni Kanunu' nun 480'inci maddesine göre, vasilik görevi uzatılmadığı takdirde sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona erecektir. Ancak, yetkili mahkemece vasinin görevinin sona erdiğine ilişkin karar alınmaması halinde, süre sonunda vasinin ve mahkemenin zımni kabulüyle vasinin görevi devam eder. Bu durum, vesayet altındaki kişinin temsilcisiz kalmaması için getirilen diğer hükümler ve kanun koyucunun iradesiyle de uyumludur.”
Ne anlama geliyor? Karar, sürenin dolmasına rağmen görevine devam eden vasinin durumuna ilişkin bir yaklaşımı yansıtır. Daire, vasilik görevinin uzatılmadığı takdirde sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona ereceğini belirtmiş; ancak yetkili mahkemece görevin sona erdiğine ilişkin karar alınmamışsa vasinin ve mahkemenin zımni kabulüyle görevin devam ettiğini, bunun kısıtlının temsilcisiz kalmaması amacıyla uyumlu olduğunu kabul ederek vasiye yapılan satış ilanı tebligatını usulüne uygun saymıştır. İhalenin feshi istemi süresi geçtikten sonra yapıldığından ret kararı sonucu itibarıyla onanmıştır.
Görev süresi dolan vasinin yeniden görevlendirilmesi istemi süre uzatma istemidir; vesayeti kuran mahkeme yetkilidir, izinsiz başka yerde oturma yetkiyi değiştirmez
Kişi 2001'de Görele Sulh Hukuk Mahkemesince vesayet altına alınmış ve annesi vasi atanmıştı. Anne, bu kez başka bir yerdeki sulh hukuk mahkemesine başvurarak oğluna vasi olarak atanmak istedi. Bu mahkeme talebin vasilik süresinin uzatılmasına ilişkin olduğunu belirterek yetkisizlik kararı verdi; vesayeti kuran mahkeme ise vasilik görevinin iki yıl sonunda uzatılmadığı için kendiliğinden sona erdiğini belirterek o da yetkisizlik kararı verdi.
“Vasilik görevi uzatılmadığı takdirde, sürenin dolmasıyla sona erer.(TMK.md.480) Görevi sona eren vasi, yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmakla görevlidir. Davacının talebi, vasilik süresinin uzatılmasına ilişkindir.Vesayet kararı verilmekle kısıtlının yerleşim yeri artık karar veren vesayet makamının bulunduğu yer olur. (TMK.md.21/2) Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. ( TMK. md.412/1) Kısıtlının yerleşim yerinin değiştirildiğine ilişkin vesayet makamının herhangi bir izni bulunmamaktadır. Böyle bir izin alınmaksızın kısıtlının vesayet makamının bağlı bulunduğu yer dışına gitmiş olması veya başka bir yerde oturuyor olması o yeri yetkili kılmaz. Bu durumda uyuşmazlığın vesayet makamı olan Görele Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.”
Ne anlama geliyor? Karar, süresi dolan vasinin yeniden görevlendirilmesi isteminin niteliğini ve yetkili makamı belirler. Daire, vasilik görevinin uzatılmadığı takdirde sürenin dolmasıyla sona erdiğini ve görevi sona eren vasinin yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmakla yükümlü olduğunu hatırlatmış; talebi vasilik süresinin uzatılması istemi olarak nitelendirmiştir. Vesayet makamının izni olmadan kısıtlının başka bir yerde oturması o yeri yetkili kılmadığından, uyuşmazlığın vesayeti kuran mahkemede görülmesi gerektiği kabul edilmiştir (TMK m. 412).
Kısıtlı velayet altında bırakılmışsa süre uzatma istemi velayet hükümlerine tabidir; görevli mahkeme aile mahkemesidir
Ergin bir kişi 2011'de kısıtlanarak babasının velayeti altında bırakılmıştı. Baba, 2013'te vasilik süresinin dolduğunu belirterek sürenin uzatılmasını istedi. Sulh hukuk mahkemesi velayet hükümleri uygulanacağı gerekçesiyle aile mahkemesine görevsizlik kararı verdi; aile mahkemesi de görevsizlik kararı verdi.
“Türk Medenî Kanununun 419/3. maddesi uyarınca, velayet altında bırakılmalarına karar verilen ergin kısıtlı ve bunların malları hakkındaki uyuşmazlıklarda "velayet" hükümleri uygulanacaktır. Bu hükümleri uygulayacak görevli mahkeme ise, 4787 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca aile mahkemesidir. Bu durumda uyuşmazlığın ... Aile Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.”
Ne anlama geliyor? Karar, velayet altında bırakılan kısıtlı bakımından yapılan süre uzatma isteminde görevli mahkemeyi belirler. Kısıtlanan ergin çocuk vesayet altına alınmayıp velayet altında bırakılmışsa, onun ve malları hakkındaki uyuşmazlıklarda velayet hükümleri uygulanır. Daire, bu hükümleri uygulayacak görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğunu belirterek aile mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiştir (TMK m. 419).
Madde gerekçesi
Madde 480-Yürürlükteki Kanunun 424 üncü maddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği yoktur. Anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.
Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 155Tasarının 480. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 476); Kanun metni Tasarı metniyle aynıdır.
743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
Eski Kanun'da maddenin karşılığı 424. maddeydi; madde "Vesayet müddetinin temdit edilmemesi" başlığı altında "Tayin devresinin hitamı" kenar başlığını taşıyordu.
Vasilik sıfatı, temdit edilmediği takdirde; müddetin bitmesiyle hitam bulur.
743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr| 743 sayılı Kanun m. 424 | 4721 sayılı Kanun m. 480 | |
|---|---|---|
| Şart | Vasilik uzatılmamış olmalı | Vasilik görevi uzatılmamış olmalı |
| Sonuç | Vasilik sıfatı sürenin bitmesiyle sona erer | Vasilik görevi sürenin dolmasıyla sona erer |
| Kenar başlık | Tayin devresinin hitamı | Sürenin dolması |
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Gelişme | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasarı aşaması | Adalet Komisyonu maddeyi aynen kabul etti | S. Sayısı 723, s. 476 |
| 01.01.2002 | Madde yürürlüğe girdi | 4721 s. K. |
Madde 2002'den bu yana değişmemiştir. Bu sayfa hazırlanırken norm denetimi karar bankasında 480. maddenin itiraz veya iptal konusu olduğu bir karara rastlanmamıştır.
İlgili maddeler
- TMK m. 456: Görevin süresi.
- TMK m. 482: Göreve devam zorunluluğu.
- TMK m. 479: Fiil ehliyetinin yitirilmesi ve ölüm.
- TMK m. 481: Engelin veya kaçınma sebebinin ortaya çıkması.
- TMK m. 412: Yerleşim yerinin değişmesi.
- TMK m. 419: Vasinin atanması.
Vasilik süresinin dolması veya uzatılması, kısıtlı eşe yapılan tebligat ya da aile hukukundan doğan diğer sorularınız için boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TMK 480 ne diyor?
Vasilik görevinin, uzatılmadığı takdirde, sürenin dolmasıyla sona ereceğini düzenler.
Vasi kaç yıl için atanır?
Kural olarak iki yıl için; vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir (TMK m. 456).
Süre uzatılmazsa ne olur?
Vasilik görevi sürenin dolmasıyla sona erer (TMK m. 480).
Görev süresi biten vasi çalışmaya devam eder mi?
Yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmakla yükümlüdür (TMK m. 482).
Vasiliğin sona ermesi kısıtlılığı kaldırır mı?
Hayır; vasinin görevinin sona ermesi kısıtlanmayı ortadan kaldırmaz, yeni vasi atanmasını gerektirir (Yargıtay 8. HD, 2021/949 E., 2021/4033 K., 17.05.2021).
Süresi dolan vasiye yapılan tebligat geçerli mi?
Farklı kararlar vardır: bir kararda görevin zımnen devam ettiği kabul edilmiş (Yargıtay 12. HD, 2022/1212 E., 2022/2455 K., 28.02.2022), bir boşanma davasında ise görevli vasinin araştırılması istenmiştir (Yargıtay 2. HD, 2026/373 E., 2026/6476 K., 11.06.2026).
Süre uzatma istemini hangi mahkeme inceler?
Vesayeti kuran mahkeme; izinsiz başka yerde oturma yetkiyi değiştirmez (Yargıtay 17. HD, 2010/6942 E., 2010/7217 K., 23.09.2010).
Kısıtlı velayet altında bırakılmışsa hangi mahkeme görevlidir?
Aile mahkemesi (Yargıtay 20. HD, 2015/5022 E., 2015/4258 K., 14.05.2015).
Eski Kanun'da karşılığı var mıydı?
Evet; 743 sayılı Kanun'un 424. maddesi. Gerekçeye göre hüküm değişikliği yoktur.
Madde yürürlüğe girdiğinden beri değişti mi?
Hayır; madde 01.01.2002'den beri aynı metinle yürürlüktedir.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 412, 419, 456, 472, 479, 480, 481, 482
- 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 424 (mülga)
- Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), m. 480 gerekçesi s. 155, Tasarı ve Komisyon metni s. 476
- Yargıtay 2. HD, 2026/373 E., 2026/6476 K., 11.06.2026
- Yargıtay 2. HD, 2009/1000 E., 2009/10683 K., 03.06.2009
- Yargıtay 5. HD, 2025/4858 E., 2025/8169 K., 22.05.2025
- Yargıtay 8. HD, 2021/949 E., 2021/4033 K., 17.05.2021
- Yargıtay 12. HD, 2022/1212 E., 2022/2455 K., 28.02.2022
- Yargıtay 17. HD, 2010/6942 E., 2010/7217 K., 23.09.2010
- Yargıtay 20. HD, 2015/5022 E., 2015/4258 K., 14.05.2015