Anlaşmalı boşanma protokolü, en az 1 yıl evli kalmış eşlerin boşanmayı ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumunu madde madde düzenleyip imzaladığı yazılı anlaşmadır (TMK m. 166/3). Hâkim tarafları duruşmada bizzat dinleyip protokolü uygun bulursa protokol boşanma kararının eki sayılır ve kesin hüküm gücü kazanır. Aşağıda çocuksuz, çocuklu, mal paylaşımlı ve kapsamlı olmak üzere 4 hazır örneği Word ve PDF olarak indirebilir, her maddenin nasıl yazılacağını Yargıtay kararlarıyla görebilirsiniz.
- Protokol için noter gerekmez; her iki eşin imzaladığı yazılı metin, boşanma dilekçesinin ekinde mahkemeye verilir.
- Protokolde velayet, kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, tazminat, ziynet, ev eşyası, mal paylaşımı, aile konutu, soyadı ve yargılama gideri mutlaka düzenlenmelidir; eksik kalan konu davanın çekişmeliye dönmesine yol açar.
- Yargıtay'a göre protokolde muğlak ifade olmaz; "mal talebimiz yoktur" cümlesi mal rejimi alacağından feragat sayılmaz (2. HD, 2026/4692 K.).
- Taşınmazlar ada, parsel ve bağımsız bölüm numarasıyla yazılmalı, devir tarihi ve masrafı belirtilmelidir; kesinleşen protokolün dışına çıkılamaz (2. HD, 2026/3575 K.).
- Karar kesinleşinceye kadar taraflardan biri protokolden dönebilir; bu hâlde dava çekişmeli boşanma olarak görülür (2. HD, 2026/2521 K.).
- Protokole uyulmazsa ilamın icrası, ifa davası ve varsa cezai şart istenebilir; protokoldeki iştirak nafakası çocuğun ihtiyaçları değiştikçe sonradan artırılabilir.
Anlaşmalı boşanma protokolü nedir, neden bu kadar önemli?
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanma iradelerini ve boşanmanın bütün sonuçlarını düzenleyen, her iki eşin imzasını taşıyan yazılı bir sözleşmedir. Türk Medeni Kanunu bu belgeye "protokol" adını vermez; kanun, hâkimin "boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulmasını" arar. Uygulamada bu düzenleme protokol adıyla dilekçeye eklenir.
Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/3Protokolün önemi, hâkim onayından sonra kazandığı güçtedir. Onaylanan protokol boşanma kararının eki sayılır; artık sıradan bir sözleşme değil, kesin hüküm ve kesin delil niteliğinde bir mahkeme ilamıdır. Protokolde yazan taşınmaz devri, ödeme veya nafaka yükümlülüğü yerine getirilmezse icra takibi ve ifa davası açılabilir; taraflar protokolde vazgeçtikleri bir hakkı sonradan dava edemez.
Boşanma veya ayrılığın fer'î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar, hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 184/5İstanbul Anadolu 17. Aile Mahkemesinde onaylanan protokolde erkek, rezidans dairenin 1/2 hissesini kararın kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde kadına devretmeyi, 500.000 TL tasfiye bedelini 31.12.2018'e kadar ödemeyi ve aksi hâlde 100.000 TL cezai şart ödemeyi kabul etmişti. Yükümlülükler yerine getirilmeyince kadın ifa davası açtı. Mahkeme "protokolün mahkemece onaylanmakla boşanma kararının eki olduğu ve hukuki sonuç doğuracak hâle geldiği, tarafların beyanlarının her iki tarafı bağladığı" gerekçesiyle tasfiye alacağına ve cezai şarta faiziyle hükmetti; Yargıtay kararı onadı.
Ne anlama geliyor? Protokole yazılan her taahhüt, kararla birlikte icra edilebilir bir borca dönüşür. Cezai şart maddesi, karşı tarafın devir ve ödeme yükümlülüklerini süresinde yerine getirmesini sağlayan en etkili araçtır.
Protokol hazırlamadan önce hangi şartlar sağlanmalı?
Protokol yazmaya başlamadan önce anlaşmalı boşanmanın kanuni şartlarının sağlandığından emin olmalısınız; şartlardan biri eksikse en iyi protokol bile işe yaramaz.
| Şart | Açıklama | Sağlanmazsa ne olur? |
|---|---|---|
| Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı | Nikâh tarihinden dava tarihine kadar tam 1 yıl geçmiş olmalıdır | Anlaşmalı yol kapalıdır; yalnızca çekişmeli dava açılabilir |
| Her iki eş boşanmayı istemeli | Eşler birlikte başvurur ya da biri açar, diğeri kabul eder | Kabul yoksa dava çekişmeli olarak görülür |
| Bütün fer'î konularda anlaşma | Velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı, ziynet, eşya, konut, soyadı | Tek bir konuda bile anlaşmazlık varsa hâkim protokolü onaylayamaz |
| Duruşmada bizzat hazır bulunma | Hâkim eşleri yüz yüze dinlemek zorundadır; vekil beyanı yetmez | Duruşmaya gelmeyen eş için karar verilemez |
| Hâkimin uygun bulması | Özellikle çocuklarla ilgili maddeler çocuğun üstün yararına uygun olmalı | Hâkim değişiklik önerir; taraflar kabul etmezse dava çekişmeliye döner |
Şartların tamamını, bir yılı dolmamış evliliklerdeki seçenekleri ve duruşma gününün nasıl alındığını anlaşmalı boşanma şartları rehberinde ayrıntılı anlattım. Davanın nasıl açılacağı, harçlar ve tevzi işlemleri için boşanma davası nasıl açılır yazısına bakabilirsiniz.
Hangi durumda hangi protokol örneğini kullanmalıyım?
Her boşanma dosyası aynı maddeleri gerektirmez. Çocuğu ve ortak malı olmayan bir çiftin 11 maddelik kısa bir protokolü yeterken, çocuklu ve mal varlıklı bir dosyada 17 maddelik kapsamlı protokol gerekir. Aşağıdaki tabloyu kullanarak durumunuza uygun şablonu seçin; hepsi doldurulabilir Word ve yazdırılabilir PDF formatındadır.
| Durumunuz | Uygun şablon | Madde sayısı | Word | |
|---|---|---|---|---|
| Çocuk yok, ortak mal ve nafaka talebi yok | Çocuksuz protokol | 11 | İndir | İndir |
| Ortak çocuk var; velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası düzenlenecek | Çocuklu protokol | 14 | İndir | İndir |
| Ev, araç, banka birikimi veya borç paylaşılacak | Mal paylaşımlı protokol | 14 | İndir | İndir |
| Çocuk, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı birlikte | Kapsamlı protokol | 17 | İndir | İndir |
Şablonlardaki her madde, aile mahkemelerinde onaylanan protokollerde kullandığım ifadelerle hazırlandı. Yine de protokol sizin dosyanıza göre "terzi işi" olmalıdır: kullanmadığınız maddeyi silin, "[Seçimlik]" ibaresiyle işaretlenen alternatifler arasından size uyanı bırakın ve her sayfanın altını her iki eş paraflasın. Mahkemeye vermeden önce metni bir İstanbul boşanma avukatına kontrol ettirmek, yıllar sonra açılabilecek mal rejimi ve nafaka davalarını baştan önler.
Anlaşmalı boşanma protokolü örneği (tam metin)
Aşağıda kapsamlı şablonun tam metni yer alıyor. Her madde, yerine göre çocuksuz veya mal paylaşımsız dosyalarda çıkarılabilir; madde numaralarını yeniden sıralamayı unutmayın.
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
Aşağıda kimlik ve adres bilgileri yazılı taraflar, aralarındaki evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını kabul ederek 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmaya karar vermiş; boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hakkında aşağıdaki hususlarda tam bir mutabakata varmışlardır.
MADDE 1 – TARAFLAR. Davacı: Adı Soyadı ……… T.C. Kimlik No ……… Adres ……… / Davalı: Adı Soyadı ……… T.C. Kimlik No ……… Adres ……… Taraflar …/…/…… tarihinde ……… Evlendirme Memurluğunda evlenmiş olup evlilik birliği bir yılı aşkın süredir devam etmektedir.
MADDE 2 – BOŞANMA İRADESİ. Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını, ortak hayatın sürdürülmesinin kendilerinden beklenemeyeceğini ve boşanmayı karşılıklı olarak kabul ettiklerini serbest iradeleriyle beyan ederler. Taraflar boşanma konusunda ve aşağıdaki tüm hususlarda anlaşmış olup davanın TMK m. 166/3 uyarınca kabulü ile boşanmalarına karar verilmesini talep ederler.
MADDE 3 – VELAYET. Tarafların …/…/…… doğumlu ……… T.C. Kimlik numaralı müşterek çocuğu ……… 'nın velayeti anne/baba ……… 'a verilecektir. Velayet kendisine verilmeyen taraf, çocuğun eğitimi, sağlığı ve yaşamına ilişkin önemli kararlar hakkında bilgilendirilecek; okul ve hastane kayıtlarına erişimi engellenmeyecektir. Çocuğun yerleşim yerinin il dışına taşınması hâlinde diğer taraf en az 30 gün önceden yazılı olarak bilgilendirilecektir.
MADDE 4 – KİŞİSEL İLİŞKİ. Velayet kendisine verilmeyen anne/baba ……… ile müşterek çocuk arasında şu şekilde kişisel ilişki kurulacaktır: (a) her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10.00 – Pazar 18.00; (b) dinî bayramların ikinci günü 10.00'dan üçüncü günü 18.00'e kadar; (c) yarıyıl tatilinin ilk haftası; (d) her yıl 1 Temmuz 10.00 – 31 Temmuz 18.00; (e) Anneler/Babalar Günü 10.00–18.00 ve çocuğun doğum günü 14.00–18.00; (f) haftada en az iki kez telefon veya görüntülü görüşme. Çocuk, velayet sahibinin ikametinden alınıp aynı adrese teslim edilecektir.
MADDE 5 – İŞTİRAK NAFAKASI. ……… , müşterek çocuk için aylık ……… TL iştirak nafakasını boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren her ayın en geç 5. gününe kadar velayet sahibinin ……… Bankası TR…… IBAN numaralı hesabına yatıracaktır; karar kesinleşinceye kadar aynı tutar tedbir nafakası olarak ödenecektir. Nafaka her yıl Ocak ayında TÜİK tarafından açıklanan bir önceki yılın on iki aylık ortalama ÜFE değişim oranında kendiliğinden artırılır ve çocuğun eğitim, sağlık, giyim, barınma, ulaşım ve sosyal ihtiyaçları dâhil tüm giderlerini kapsar. [Seçimlik: Çocuğun devam edeceği özel okulun yıllık ücreti, yıllık ……… TL'yi aşmamak üzere ……… tarafından doğrudan okula ödenecektir.]
MADDE 6 – YOKSULLUK NAFAKASI. ……… , diğer eş ……… lehine aylık ……… TL yoksulluk nafakası ödemeyi kabul eder; nafaka her ayın en geç 5. gününe kadar TR…… IBAN numaralı hesaba ödenir ve her yıl ÜFE oranında artırılır. Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi, evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması veya TMK m. 176'daki diğer hâllerde nafaka kendiliğinden sona erer. [Feragat seçeneği: Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmediklerini, bu haklarından karşılıklı olarak ve kesin biçimde feragat ettiklerini beyan ederler.]
MADDE 7 – MADDÎ VE MANEVÎ TAZMİNAT. ……… , ……… 'a ……… TL maddî ve ……… TL manevî tazminatı kararın kesinleşmesinden itibaren en geç 30 gün içinde tek seferde ödeyecektir; ödenmeyen kısma yasal faiz işler. [Feragat seçeneği: Taraflar TMK m. 174 kapsamındaki tazminat haklarından karşılıklı olarak feragat ederler.]
MADDE 8 – ZİYNET VE ÇEYİZ EŞYALARI. Düğünde takılan tüm ziynet eşyaları (……… adet bilezik, ……… adet çeyrek altın, ……… gram altın, ……… TL nakit) hâlen ……… 'da bulunmakta olup ……… 'a aittir; taraflar birbirlerinden başkaca ziynet ve çeyiz eşyası talebi olmadığını kabul ederler.
MADDE 9 – EV EŞYALARI. Ortak konuttaki ev eşyaları paylaşılmış olup ekli listede yazılı eşyalar ……… 'a, diğer tüm eşyalar ……… 'a aittir. Taraflar ev eşyalarına ilişkin birbirlerinden başkaca talepte bulunmayacaklardır.
MADDE 10 – TAŞINMAZLAR. ……… adına tapuda kayıtlı ……… İli ……… İlçesi ……… Mahallesi ……… ada ……… parsel ……… bağımsız bölüm numaralı taşınmaz, kararın kesinleşmesinden itibaren en geç 30 gün içinde tapuda ……… adına bedelsiz olarak devir ve tescil edilecektir; tapu harcı ve masrafları ……… tarafından karşılanacaktır. Taşınmaz üzerindeki ……… Bankası ipoteğine konu konut kredisinin kalan taksitleri ……… tarafından ödenecektir. Devrin süresinde yapılmaması hâlinde ……… , ……… 'a ……… TL cezai şart ödeyecek; ayrıca protokol ve ilama dayanılarak tapu iptal ve tescil talep edilebilecektir.
MADDE 11 – ARAÇLAR. ……… plakalı ……… marka/model araç ……… adına kayıtlı olup kararın kesinleşmesinden itibaren 15 gün içinde noterde ……… adına devredilecektir. Devir masrafları ……… tarafından karşılanır; araca ilişkin kredi, ceza ve vergi borçları devir tarihine kadar ……… tarafından ödenir.
MADDE 12 – BANKA HESAPLARI, BİRİKİMLER VE BORÇLAR. Evlilik birliği içinde edinilen banka mevduatı, BES birikimi, kripto varlık ve diğer birikimler ……… şeklinde paylaşılmıştır. ……… Bankası nezdindeki ……… TL kredi kartı/kredi borcu ……… tarafından ödenecek; bunun dışında taraflar birbirlerinin borçlarından sorumlu olmayacaktır.
MADDE 13 – MAL REJİMİNİN TASFİYESİ. Taraflar, yukarıdaki maddelerde yazılı paylaşım dışında, edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan katılma alacağı, katkı payı alacağı ve değer artış payı alacağı dâhil TMK m. 225 ve devamı maddelerinden kaynaklanan tüm alacak haklarından karşılıklı, kayıtsız ve şartsız olarak feragat ettiklerini; birbirlerine karşı mal rejiminin tasfiyesine ilişkin herhangi bir dava ve talep hakları bulunmadığını kabul ve beyan ederler.
MADDE 14 – AİLE KONUTU. ……… adresindeki aile konutunda ……… , …/…/…… tarihine kadar oturmaya devam edecek ve bu tarihte konutu tahliye edecektir; bu tarihe kadar kira, aidat ve faturalar ……… tarafından ödenecektir. Tapudaki aile konutu şerhi kararın kesinleşmesiyle terkin edilecektir. [Seçimlik: ……… lehine …/…/…… tarihine kadar oturma hakkı tanınmasına, bu hakkın tapuya şerhine ve hükümde açıkça gösterilmesine karar verilmesi talep edilir.]
MADDE 15 – SOYADI. Kadın eş, kararın kesinleşmesiyle evlenmeden önceki soyadı olan "………" soyadını kullanacaktır. [Seçimlik: Kadın eş TMK m. 173/2 uyarınca evlilik soyadını kullanmaya devam etmek istemekte olup erkek eş buna muvafakat eder.]
MADDE 16 – YARGILAMA GİDERLERİ VE VEKÂLET ÜCRETİ. Taraflar yaptıkları yargılama giderlerini kendi üzerlerinde bırakmayı, birbirlerinden yargılama gideri ve vekâlet ücreti talep etmemeyi kabul ederler.
MADDE 17 – SON HÜKÜMLER. İşbu protokol taraflarca serbest iradeleriyle okunup anlaşılarak …/…/…… tarihinde iki nüsha olarak imzalanmıştır. Protokol, mahkemece onaylanmakla boşanma kararının eki ve ayrılmaz parçası sayılacaktır. Taraflar, protokolde düzenlenmeyen hususlarda birbirlerinden başkaca hak ve alacak talebinde bulunmayacaklarını kabul ederler.
DAVACI: Adı Soyadı – İmza | DAVALI: Adı Soyadı – İmza
Protokolde hangi maddeler mutlaka bulunmalı?
Hâkim, protokolü onaylamadan önce boşanmanın bütün sonuçlarının düzenlenip düzenlenmediğine bakar. Aşağıdaki tablo her maddenin neden gerekli olduğunu ve uygulamada en sık gördüğüm hatayı gösterir.
| Madde | Ne yazılmalı? | En sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Taraflar ve evlilik bilgisi | Ad, T.C. kimlik no, adres, evlilik tarihi ve yeri | Evlilik tarihinin yazılmaması; 1 yıl şartının belgelenememesi |
| Boşanma iradesi | Her iki eşin boşanmayı serbest iradeyle kabul ettiği | "Şartlı" boşanma iradesi ("nafaka ödenirse boşanırım") |
| Velayet | Her çocuk için ayrı ayrı, doğum tarihi ve kimlik numarasıyla | Çocuklardan birinin unutulması; "ortak velayet" yazıp kimin yanında kalacağının belirtilmemesi |
| Kişisel ilişki | Gün, saat, bayram, tatil ve teslim yeri | "Taraflar anlaşarak görüşür" gibi infaz edilemez ifadeler |
| İştirak nafakası | Tutar, ödeme günü, IBAN, ÜFE artışı, kapsam | Eğitim giderinin belirsiz ek yükümlülük olarak yazılması |
| Yoksulluk nafakası | Tutar ve süre ya da açık feragat | Sessiz kalınması; sonradan "unuttuk" denilmesi |
| Maddî ve manevî tazminat | Tutar ve ödeme planı ya da açık feragat | Ödeme tarihinin ve gecikme sonucunun yazılmaması |
| Ziynet ve çeyiz | Adet, gram ve kimde kaldığı | "Takılar konusunda anlaşıldı" gibi belirsiz cümle |
| Ev eşyaları | Kimde hangi eşyanın kalacağı (gerekirse liste) | Hiç düzenlenmemesi |
| Taşınmaz ve araç | Ada/parsel, plaka, devir tarihi, masraf, kredi ve cezai şart | Adres yazıp ada/parsel yazmamak; devir tarihi vermemek |
| Banka hesabı ve borçlar | Kimin hangi borcu ödeyeceği | Ortak kredi kartı borcunun unutulması |
| Mal rejiminin tasfiyesi | Katılma, katkı payı ve değer artış payı alacaklarından açık feragat | "Mal talebimiz yoktur" gibi genel ifade (feragat sayılmaz) |
| Aile konutu | Kimin ne zamana kadar oturacağı, kira, şerhin terkini | Oturma hakkının hükme yazdırılmaması |
| Soyadı | Kadının hangi soyadını kullanacağı | Evlilik soyadını kullanma isteğinin belirtilmemesi |
| Yargılama gideri ve vekâlet ücreti | Kimin üstleneceği | Düzenlenmezse hâkim takdir eder |
| Kesinleşme | Protokole yazılmaz: karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta geçince ya da tebliğden sonra verilen istinaftan feragat dilekçeleriyle kesinleşir (HMK m. 349) | Protokole "kanun yolundan feragat" maddesi koyup kararın aynı gün kesinleşeceğini sanmak |
Protokolün tamamı 2–4 sayfayı geçmez; önemli olan uzunluk değil, her maddenin tereddütsüz uygulanabilir olmasıdır. Bir madde hükme geçirildiğinde icra memurunun ne yapacağını anlayamayacağı şekilde yazılmışsa, o madde uygulamada sorun çıkarır.
Çocuklu protokolde velayet ve kişisel ilişki nasıl düzenlenir?
Çocuklu dosyalarda hâkimin en dikkatli incelediği maddeler velayet ve kişisel ilişkidir; çünkü bu maddelerde tarafların anlaşması yeterli değildir, düzenlemenin çocuğun üstün yararına uygun olması gerekir.
Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 182/2-3Velayet maddesinde her çocuk için ad, doğum tarihi ve T.C. kimlik numarası yazılmalı; velayetin hangi eşe verileceği açıkça belirtilmelidir. Uygulamada yaygın olan ortak velayet talebi de protokole yazılabilir; Yargıtay 2017'den bu yana ortak velayeti Türk kamu düzenine aykırı görmemektedir. Ancak ortak velayet yazılsa bile çocuğun kimin yanında yaşayacağı, kişisel ilişki düzeni ve nafakanın kimden kime ödeneceği yine düzenlenmelidir; aksi hâlde hâkim protokolü uygun bulmaz.
Kişisel ilişki maddesi en çok uyuşmazlık çıkaran maddedir. "Taraflar anlaşarak görüşür" gibi ifadeler infaz edilemez; ileride görüşme engellenirse icra dairesi hangi gün çocuğu teslim ettireceğini bilemez. Bu nedenle günleri saatiyle yazın:
| Dönem | Örnek düzenleme | Not |
|---|---|---|
| Hafta sonu | Her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10.00 – Pazar 18.00 | Okul çağındaki çocuklarda 2. ve 4. hafta sonu da tercih edilebilir |
| Hafta içi | Her Çarşamba 17.00–20.00 (aynı şehirde oturuluyorsa) | Küçük yaştaki çocuklar için yatılı olmayan kısa görüşme |
| Dinî bayramlar | Bayramın 2. günü 10.00'dan 3. günü 18.00'e kadar | Bayramların bir yıl anne, bir yıl babada geçmesi de düzenlenebilir |
| Yarıyıl tatili | Tatilin ilk haftası Pazartesi 10.00 – Pazar 18.00 | İkinci hafta velayet sahibinde kalır |
| Yaz tatili | 1–31 Temmuz veya 1–15 Temmuz ile 1–15 Ağustos | Uzun ayrılıklar çocuğun yaşına göre kısaltılmalıdır |
| Özel günler | Anneler/Babalar Günü 10.00–18.00, çocuğun doğum günü 14.00–18.00 | Doğum günü tek/çift yıllara göre değişebilir |
| İletişim | Haftada en az iki kez telefon veya görüntülü görüşme | Saat aralığı yazılması tartışmayı önler |
Protokole "çocuk velayet sahibinin ikametinden alınacak ve aynı adrese teslim edilecektir" cümlesini ekleyin; teslim yeri yazılmayan protokollerde en küçük anlaşmazlık icra dairesine taşınır. Velayet ölçütlerini ve hangi yaşta hangi düzenin uygun görüldüğünü boşanmada çocuk kimde kalır rehberinde bulabilirsiniz.
Nafaka maddeleri nasıl yazılır?
Nafaka maddelerinde dört unsur eksiksiz yazılmalıdır: tutar, ödeme günü, ödeme yeri (IBAN) ve artış oranı. Artış oranı olarak uygulamada en çok "TÜİK tarafından açıklanan bir önceki yılın on iki aylık ortalama ÜFE değişim oranı" kullanılır; bu ifade icra dairesinin nafakayı her yıl kendiliğinden güncellemesini sağlar.
İştirak nafakası
İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; taraflar bu haktan çocuk adına vazgeçemez. Protokolde çok düşük bir tutar yazılmışsa hâkim bunu artırabilir. Eğitim gideri gibi kalemleri ayrı bir yükümlülük olarak yazarken dikkatli olun: Yargıtay, sınırları belirsiz "okul ücreti" taahhütlerini infazda tereddüt yarattığı için uygun bulmuyor.
Küçükçekmece 3. Aile Mahkemesinde görülen davada anne, anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenen aylık 1.000 TL iştirak nafakasının artırılmasını ve protokoldeki eğitim gideri maddesinin uyarlanmasını istedi. Yargıtay, iştirak nafakasının "kamu düzenine ilişkin" olduğunu, çocuğun üstün yararı gereği ıslah yoluyla dahi artırılabileceğini belirtti ve şunu vurguladı: "Okul ücreti ve eğitim giderleri iştirak nafakasından ayrı ve bağımsız bir yükümlülük değil, iştirak nafakasının içinde değerlendirilmesi gereken giderlerdir." Sınırları belirsiz "eğitim gideri" yükümlülüğü kurulması "infazda tereddüt yaratabilecek" bulundu.
Ne anlama geliyor? Protokolde eğitim giderini ayrı yazacaksanız tutarını, üst sınırını ve kime ödeneceğini açıkça belirtin; aksi hâlde en güvenli yol, eğitim giderini de kapsayan tek bir iştirak nafakası tutarı belirlemektir. Protokoldeki nafaka tutarı sonradan TMK m. 331 uyarınca artırılabilir.
Yoksulluk nafakası
Yoksulluk nafakası konusunda iki seçenek vardır: ya tutar, süre ve artış oranı yazılır ya da taraflar açıkça feragat eder. Sessiz kalınması protokolün eksik sayılmasına yol açar. Feragat yazıldıktan sonra yoksulluk nafakası ayrı bir davayla istenemez; bu yüzden ev hanımı olan ya da geliri düşük eşin bu maddeyi imzalamadan önce iyi düşünmesi gerekir. Nafakanın ne zaman sona erdiğini (yeniden evlenme, fiilen evli gibi yaşama) protokole yazmak da ileride doğacak "nafakanın kaldırılması" davalarını önler.
Nafaka sonradan değiştirilebilir mi?
Evet. Protokolde kararlaştırılan nafaka, tarafların ekonomik durumu veya çocuğun ihtiyaçları değiştiğinde artırılabilir, azaltılabilir ya da kaldırılabilir (TMK m. 331). Buna karşılık protokolün tamamının uyarlanması için olağanüstü ve öngörülemez bir değişiklik gerekir; sıradan gelir düşüşü yeterli değildir.
Beykoz Aile Mahkemesinde 2013'te onaylanan protokolde büyük çocuk için aylık 5.000 TL iştirak nafakası ve üniversite sonuna kadar tüm eğitim giderleri babaya yüklenmişti. Anne 2019'da nafakanın artırılmasını, baba ise "aşırı ifa güçlüğü" iddiasıyla protokolün uyarlanmasını ve nafakanın kaldırılmasını istedi. Mahkeme iştirak nafakasını 10.000 TL'ye çıkardı, protokolün uyarlanması talebini ise "tarafların ekonomik durumunda olağanüstü bir değişiklik meydana gelmediği, sözleşmeye bağlılık ilkesine aykırı olduğu" gerekçesiyle reddetti; Yargıtay kararı onadı.
Ne anlama geliyor? Protokolde üstlendiğiniz eğitim ve nafaka yükümlülükleri yıllar sonra "artık ödeyemiyorum" diyerek kaldırılamaz; ancak çocuk lehine artırım her zaman mümkündür. İmzalamadan önce uzun vadeli ödeme gücünüzü hesaplayın.
Mal paylaşımı protokole nasıl yazılır?
Mal paylaşımı, protokolün en fazla dava üreten bölümüdür. Üç kural, yıllar sonra açılabilecek davaların çoğunu önler.
1. Mal rejimi alacaklarından feragat açıkça yazılmalı
Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesindeki "boşanmanın malî sonuçları" ifadesi nafaka ve tazminatı kapsar, mal rejiminin tasfiyesini kapsamaz. Bu nedenle protokolde "mal talebimiz yoktur" yazmak, katılma alacağından vazgeçildiği anlamına gelmez; eşlerden biri yıllar sonra mal rejimi davası açabilir.
Eşler 2015'te anlaşmalı boşanmış, duruşmada "mal tasfiyesi talebimiz yoktur" demiş ve mahkeme "mal tasfiyesi konusunda karar verilmesine yer olmadığına" hükmetmişti. Kadın 2022'de mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak davası açtı. Yargıtay, "boşanmanın malî sonuçları kavramının mal rejiminin tasfiyesini kapsamayacağını", protokolde mal rejimine ilişkin bir düzenleme bulunmadığını ve duruşmadaki beyanın "kayıtsız, şartsız ve açık irade beyanı niteliği taşımadığını" belirterek davanın esastan görülmesi gerektiğine karar verdi. Kararda protokollerde "soyut, muğlak, her anlama gelebilen, farklı şekilde yorumlanmaya açık, müphem sözcük ve cümleler" kullanılmaması gerektiği vurgulandı.
Ne anlama geliyor? Şablonlardaki 13. madde, tam da bu karardaki boşluğu kapatmak için "katılma alacağı, katkı payı ve değer artış payı alacağı dâhil TMK m. 225 ve devamından kaynaklanan tüm alacak haklarından karşılıklı, kayıtsız ve şartsız feragat" ifadesini kullanır.
2. Taşınmazlar tapu bilgisiyle, devir tarihi ve masrafıyla yazılmalı
Taşınmazı "Beylikdüzü'ndeki ev" diye değil, il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm numarasıyla yazın; devrin ne zaman, kimin masrafıyla yapılacağını ve devir yapılmazsa ne olacağını ekleyin. Karar kesinleştikten sonra protokolde yazmayan bir taşınmazın devrini istemek mümkün değildir.
Ankara'da 2021'de onaylanan protokolde erkeğin "41… parseldeki taşınmazı" kadına devredeceği yazılmıştı. Kadın, aslında 3 katlı yazlık evin (3079 parsel, 24 numaralı bağımsız bölüm) kendisine bırakılmasının kararlaştırıldığını, protokole yanlışlıkla sitenin ortak alanına ait 1/50 hisseli parselin yazıldığını ileri sürerek "protokolün iptali" ve yazlık evin adına tescilini istedi. İlk derece mahkemesi aldatma bulunduğunu kabul ederek yazlık evin tescilini kararlaştırdı; Yargıtay ise "protokol hükümlerinin ve kesinleşmiş mahkeme kararının dışına çıkılarak" karar verilemeyeceğini belirtip hükmü bozdu.
Ne anlama geliyor? Kesinleşen protokolde hangi taşınmaz yazıyorsa o taşınmaz devredilir; "aslında başka evi kastetmiştik" savunması Yargıtay'da kabul görmedi. Tapu kaydını protokole yazmadan önce e-Devlet'ten güncel tapu bilgisini kontrol edin.
3. Konutta oturma hakkı ve benzeri haklar hüküm fıkrasına geçirilmeli
Protokolün "kararın eki sayılması" yeterli görünse de, icra edilecek her hak hüküm fıkrasında açıkça yer almalıdır. Aksi hâlde tapu müdürlüğü veya icra dairesi hükümde yazmayan bir hakkı uygulamaz.
Kemalpaşa'da onaylanan protokolün 4. maddesinde kadının, erkek adına kayıtlı evde oturmaya devam etmesi kararlaştırılmış, ancak karar yalnızca "protokolün kararın eki sayılmasına" şeklinde yazılmıştı. Erkek evi satmaya kalkınca kadın oturma hakkının tapuya şerhi için tavzih istedi; mahkeme reddetti. Yargıtay, "protokolde kararlaştırılan oturma hakkının hükümde açıkça yazılmamasının kararın icrasında tereddüt uyandırdığını" belirterek tavzih koşullarının oluştuğuna ve ret kararının bozulmasına hükmetti.
Ne anlama geliyor? Duruşmada hâkimden, protokoldeki taşınmaz devri, oturma hakkı ve ödeme maddelerinin hüküm fıkrasına aynen yazılmasını isteyin. Şablonlardaki "[Seçimlik]" oturma hakkı cümlesi bu talebi içerir.
Kredili ev, araç, banka hesabı ve borçlarla ilgili maddelerde kimin hangi taksiti ödeyeceğini, devir tarihine kadar oluşacak ceza ve vergilerin kime ait olacağını yazın. Ortak kredi kartı borcu en sık unutulan kalemdir. Mal rejiminin nasıl işlediğini ve hangi malların paylaşıma girdiğini boşanmada mal paylaşımı rehberinde anlattım.
Tazminat, ziynet ve ev eşyaları nasıl düzenlenir?
Maddî ve manevî tazminat, anlaşmalı boşanmada da istenebilir; ancak taraflar genellikle karşılıklı feragat eder. Tazminat kararlaştırılıyorsa tutar, ödeme tarihi, taksit varsa taksit sayısı ve bir taksitin ödenmemesi hâlinde kalan borcun muaccel olacağı yazılmalıdır. Kesinleşen protokoldeki tazminat, icra yoluyla tahsil edilir.
Ziynet eşyalarında adet, tür ve gram bilgisi (bilezik, çeyrek altın, gram altın, takı seti) ile takıların kimde kaldığı yazılmalıdır. Uygulamada düğün takılarının kime ait olduğu konusunda Yargıtay içtihadı kadın lehine olduğundan, erkek eşin "takılar bende kalsın" talebi protokolde açıkça kabul edilmedikçe geçerli olmaz; bu konudaki güncel içtihadı düğün takıları ve ziynet eşyaları yazısında bulabilirsiniz. Ev eşyaları için kısa bir liste eklemek, taşınma günü yaşanan tartışmaları önler.
Hâkim protokolü değiştirebilir mi, reddederse ne olur?
Hâkim protokolü olduğu gibi onaylamak zorunda değildir. Kanun, hâkime "tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapma" yetkisi verir. Uygulamada hâkimin müdahale ettiği başlıca konular şunlardır:
- Çocuğun yararına aykırı velayet veya kişisel ilişki düzeni: Örneğin 2 yaşındaki çocuk için ayda bir kez görüşme öngören protokol.
- Çok düşük iştirak nafakası: Çocuğun hakkı olduğundan hâkim tutarı artırabilir.
- Kanuna aykırı maddeler: Çocuğun soyadının değiştirilmesi, nafakanın "ömür boyu hiçbir şekilde artırılmayacağı" gibi hükümler.
- Belirsiz ifadeler: "Taraflar anlaşarak görüşür", "mallar hakkaniyete göre paylaşılır" gibi cümleler.
Hâkim değişiklik önerdiğinde taraflar aynı duruşmada kabul ederse boşanmaya karar verilir; taraflardan biri kabul etmezse anlaşma ortadan kalkar ve dava çekişmeli boşanma davası olarak devam eder. Bu durumda tarafların dilekçelerini vermesi, delillerini sunması ve boşanma sebebini ispat etmesi gerekir. Duruşmada hâkimin sorduğu sorular ve verilmesi gereken cevaplar için anlaşmalı boşanma duruşmasında hâkim ne sorar rehberine bakabilirsiniz.
Protokolden vazgeçilebilir mi?
Evet, karar kesinleşinceye kadar. Duruşmada protokolü kabul eden eş, karar kesinleşmeden önce istinaf yoluna başvurarak anlaşmadan döndüğünü bildirirse anlaşmalı boşanma kararı bozulur ve dava çekişmeli olarak yeniden görülür. Karar, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık istinaf süresi geçince ya da bu süre içinde her iki tarafın istinaftan feragat dilekçesi vermesiyle kesinleşir. HMK m. 349 gereği ilamın tebliğinden önce istinaf hakkından feragat edilemez; bu yüzden protokole "kanun yolundan feragat" maddesi yazmak kararı aynı gün kesinleştirmez. Kesinleşmeyi hızlandırmanın tek yolu, gerekçeli karar tebliğ edilir edilmez her iki tarafın mahkemeye istinaftan feragat dilekçesi vermesidir.
Taraflar TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmış, ancak kadın kararı "anlaşmalı boşanma talebinden ve anlaşma protokolünden vazgeçtiği" beyanıyla temyiz etmişti. Yargıtay, "anlaşmalı boşanma yönünde oluşan karar kesinleşinceye kadar eşlerin bu yöndeki irade beyanından dönmesini engelleyici yasal bir hüküm bulunmadığını" belirterek davanın çekişmeli boşanma olarak görülmesi için hükmü bozdu.
Ne anlama geliyor? Protokol imzalanmış, duruşma yapılmış ve karar verilmiş olsa bile karar kesinleşmeden vazgeçmek mümkündür. Kararın kesinleşmesini beklemeden taşınmaz devri veya ödeme yapmayın; gerekçeli karar tebliğ edilir edilmez istinaftan feragat dilekçelerinizi verin.
Karar kesinleştikten sonra ise protokolden dönülemez; yalnızca yargılamanın yenilenmesi gibi olağanüstü yollar veya nafaka gibi değişebilir kalemler için yeni dava söz konusu olur. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanma kararına itiraz edilebilir mi yazısına bakın.
Protokole uyulmazsa ne olur?
Onaylanan protokol bir mahkeme ilamı olduğundan üç yol açıktır:
- İlamlı icra: Nafaka, tazminat ve para borçları için doğrudan icra takibi başlatılır; nafaka borcunu ödemeyen eş için ayrıca icra ceza mahkemesinde şikâyet yolu vardır.
- İfa (yerine getirme) davası: Taşınmaz veya araç devri gibi edimler yerine getirilmezse aile mahkemesinde protokolün ifası istenir; hâkim tapu iptal ve tesciline karar verebilir.
- Cezai şart: Protokolde cezai şart yazılmışsa, gecikme hâlinde ayrıca bu tutar istenir; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2024/4045 sayılı kararında 100.000 TL cezai şartın tahsilini onamıştır.
Kişisel ilişkinin engellenmesi hâlinde çocuk teslimi için Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurulur; görüşmeyi ısrarla engelleyen velayet sahibinin velayeti değiştirilebilir.
Protokol noterde mi hazırlanır, avukat şart mı?
Protokolün noterde düzenlenmesi zorunlu değildir; adi yazılı şekilde hazırlanıp her iki eşin imzalaması yeterlidir. Noter onayı yalnızca imzaların inkâr edilmemesini sağlar, protokole mahkeme onayının verdiği gücü vermez. Mahkeme onayı olmadan noter protokolü tek başına boşanma sonucu doğurmaz.
Avukat da zorunlu değildir; ancak protokol, boşanmadan sonraki yılları belirleyen bir belgedir. Bu rehberdeki Yargıtay kararlarının tamamı, protokolü kendi başına yazan ya da eksik yazan eşlerin yıllar sonra karşılaştığı davalardır. Her iki eşin aynı avukatla çalışması etik kurallar gereği mümkün değildir; taraflardan biri avukatla temsil ediliyorsa diğer eşin de protokolü bağımsız bir avukata okutması yerinde olur. Avukatsız süreci avukatsız boşanma davası rehberinde anlattım.
Protokol mahkemeye nasıl sunulur, süreç nasıl işler?
- Protokolün yazılması ve imzalanması
Durumunuza uygun şablonu indirin, noktalı alanları doldurun, kullanmadığınız maddeleri silin. Her sayfayı her iki eş paraflar, son sayfayı imzalar; en az iki nüsha hazırlanır.
- Dilekçenin hazırlanması
Protokol, anlaşmalı boşanma dilekçesinin ekidir. Dilekçede tarafların bilgileri, evliliğin 1 yılı doldurduğu, boşanma iradesi ve protokolün onaylanması talebi yer alır; örneği anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği yazısında bulabilirsiniz.
- Davanın açılması
Dilekçe, protokol ve varsa vekâletname ile adliyedeki tevzi bürosuna başvurulur; 2026'da başvurma harcı 732 TL, peşin harç 732 TL ve gider avansı yaklaşık 3.180 TL ödenir.
- Duruşma gününün alınması
Anlaşmalı boşanmada tensip zaptıyla birlikte yakın bir duruşma günü verilir; İstanbul aile mahkemelerinde bu süre genellikle 1–4 haftadır.
- Duruşma
Hâkim her iki eşi ayrı ayrı dinler, boşanma iradelerini ve protokolü kabul edip etmediklerini sorar, gerekiyorsa değişiklik önerir ve protokolü onaylayarak boşanmaya karar verir.
- Kesinleşme ve infaz
Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir; tebliğden itibaren 2 haftalık istinaf süresi geçince ya da bu süre içinde her iki taraf istinaftan feragat dilekçesi verince karar kesinleşir (tebliğden önce feragat geçersizdir, HMK m. 349). Kesinleşen karar nüfusa işlenir, taşınmaz devri ve ödemeler protokoldeki sürelerde yapılır.
Sürenin nasıl kısaldığını ve tek celsede bitmesi için nelere dikkat edileceğini anlaşmalı boşanma ne kadar sürer ve tek celsede boşanma yazılarında bulabilirsiniz.
Protokol hazırlarken en sık yapılan 10 hata
- "Mal talebimiz yoktur" ile yetinmek: Mal rejimi alacaklarından feragat açıkça yazılmazsa yıllar sonra katılma alacağı davası açılabilir.
- Taşınmazı adresle yazmak: Ada, parsel ve bağımsız bölüm numarası olmayan taşınmaz maddesi uygulanamaz.
- Devir tarihi ve masrafı yazmamak: "Ev kadına kalacak" cümlesi, tapuda ne zaman ve kimin masrafıyla devir yapılacağını söylemez.
- Kişisel ilişkiyi belirsiz bırakmak: Gün, saat ve teslim yeri olmayan düzen icra edilemez.
- Eğitim giderini sınırsız yazmak: "Tüm eğitim masrafları babaya aittir" ifadesi infazda tereddüt yaratır; tutar ve üst sınır yazın.
- Nafakaya artış oranı koymamak: Artış yazılmayan nafaka birkaç yılda değersizleşir ve yeni dava gerektirir.
- Yoksulluk nafakası ve tazminat konusunda sessiz kalmak: Hâkim protokolü eksik sayar.
- Protokole "kanun yolundan feragat" yazıp kararın hemen kesinleşeceğini sanmak: Tebliğden önce feragat geçersizdir (HMK m. 349); kesinleşme için gerekçeli kararın tebliğinden sonra 2 haftalık sürenin dolması ya da her iki tarafın istinaftan feragat dilekçesi vermesi gerekir.
- Kredi ve ortak borçları unutmak: Ortak kredi kartı ve konut kredisi taksitleri en sık ihmal edilen kalemlerdir.
- Kararın kesinleşmesini beklemeden edim ifa etmek: Kesinleşmeden yapılan devir ve ödemeler, dava çekişmeliye dönerse geri alınması güç sorunlar doğurur.
Protokol kontrol listesi
- Evlilik tarihi yazıldı ve 1 yıl şartı sağlanıyor mu?
- Her çocuk için velayet, kişisel ilişki takvimi ve teslim yeri yazıldı mı?
- İştirak nafakasının tutarı, ödeme günü, IBAN'ı ve ÜFE artışı var mı; eğitim gideri tutar ve üst sınırla belirlendi mi?
- Yoksulluk nafakası ve tazminat için ya tutar ya da açık feragat yazıldı mı?
- Ziynet eşyaları adet ve gramıyla, ev eşyaları listeyle düzenlendi mi?
- Taşınmazlar ada/parsel/bağımsız bölüm numarasıyla, devir tarihi, masrafı ve cezai şartıyla yazıldı mı?
- Araç plaka ve devir süresiyle, kredi ve ortak borçlar kimin ödeyeceğiyle belirtildi mi?
- Mal rejimi alacaklarından (katılma, katkı payı, değer artış payı) açık feragat cümlesi var mı?
- Aile konutunda kimin ne zamana kadar oturacağı ve şerhin terkini yazıldı mı?
- Soyadı maddesi eklendi mi?
- Yargılama gideri ve vekâlet ücreti maddesi var mı?
- Her sayfa paraflandı, son sayfa imzalandı ve iki nüsha hazırlandı mı?
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma protokolü noterde mi yapılır?
Hayır. Protokol adi yazılı şekilde hazırlanıp her iki eşin imzalamasıyla geçerli hâle gelir; noter zorunlu değildir. Protokole hukuki gücünü veren, aile mahkemesi hâkiminin duruşmada tarafları dinleyip protokolü onaylamasıdır.
Protokol olmadan anlaşmalı boşanma olur mu?
Kanun yazılı protokol şartı aramaz; taraflar anlaşmalarını duruşmada sözlü olarak da beyan edebilir ve hâkim tutanağa geçirir. Ancak uygulamada bütün mahkemeler yazılı protokol ister; taşınmaz, nafaka ve velayet gibi ayrıntıların duruşmada sözlü olarak eksiksiz anlatılması mümkün değildir.
Çocuksuz anlaşmalı boşanmada protokole neler yazılır?
Boşanma iradesi, yoksulluk nafakası ve tazminat (tutar veya feragat), ziynet ve ev eşyaları, mal rejiminin tasfiyesi, aile konutu, soyadı, yargılama giderleri ve kanun yolundan feragat maddeleri yazılır. Yukarıdaki 12 maddelik çocuksuz şablon bu düzeni içerir.
Hâkim protokolü değiştirebilir mi?
Evet. Hâkim, tarafların ve özellikle çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapabilir. Değişikliği taraflar kabul ederse boşanmaya karar verilir; kabul etmezlerse dava çekişmeli olarak devam eder.
Protokol imzalandıktan sonra vazgeçilebilir mi?
Boşanma kararı kesinleşinceye kadar taraflardan her biri anlaşmadan dönebilir; bu hâlde dava çekişmeli boşanma davası olarak görülür. Karar kesinleştikten sonra protokolden dönülemez.
Protokolde mal paylaşımı yazılmazsa ne olur?
Mal rejimine ilişkin açık bir düzenleme yoksa eşlerden her biri, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde mal rejiminin tasfiyesi (katılma alacağı) davası açabilir. "Mal talebimiz yoktur" gibi genel ifadeler feragat sayılmaz.
Protokoldeki nafaka sonradan artırılabilir mi?
Evet. İştirak nafakası çocuğun ihtiyaçları ve tarafların ekonomik durumu değiştikçe TMK m. 331 uyarınca artırılabilir; yoksulluk nafakası da aynı şekilde artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir. Protokole "artırılamaz" yazılması bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Anlaşmalı boşanmada kadın neler isteyebilir?
Kadın eş protokolde yoksulluk nafakası, maddî ve manevî tazminat, ziynet eşyalarının iadesi, aile konutunda oturma hakkı, taşınmaz veya araç devri, evlilik soyadını kullanmaya devam etme ve çocuklar varsa velayet ile iştirak nafakası isteyebilir. Erkek eş de aynı haklara sahiptir; protokol karşılıklı anlaşmayla şekillenir.
Protokole uyulmazsa ne yapılır?
Onaylanan protokol mahkeme ilamı gücündedir. Para borçları için ilamlı icra takibi, taşınmaz ve araç devri için ifa davası açılır; protokolde cezai şart varsa ayrıca istenir. Nafakanın ödenmemesi hâlinde icra ceza şikâyeti de mümkündür.
Anlaşmalı boşanma kaç günde biter?
Protokol eksiksizse ve her iki eş duruşmaya katılırsa dava tek celsede sonuçlanır. İstanbul'da duruşma günü genellikle 1–4 hafta içinde verilir. Karar ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta geçince ya da tebliğden sonra tarafların istinaftan feragat dilekçesi vermesiyle kesinleşir.
Yurt dışında yaşayan eş protokolü nasıl imzalar?
Yurt dışındaki eş protokolü konsoloslukta imzalayabilir ya da konsolosluktan boşanma yetkisi içeren vekâletname vererek avukatının imzalamasını sağlayabilir. Ancak hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerektiğinden duruşmaya katılım şarttır; bazı mahkemeler SEGBİS ile katılımı kabul eder.
Avukatsız anlaşmalı boşanma protokolü geçerli mi?
Evet, taraflar protokolü kendileri hazırlayıp imzalayabilir. Ancak protokoldeki eksik ve muğlak ifadeler yıllar sonra mal rejimi, nafaka veya velayet davalarına yol açtığından, imzalamadan önce en azından bir avukata okutulması önerilir.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166, 173, 174, 175, 176, 182, 184, 225 vd., 331
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 305 (tavzih), 307 (feragat), 349 (istinaftan feragat)
- Yargıtay 2. HD, 2023/9267 E., 2024/4045 K., 30.05.2024 – protokolün ifası ve cezai şart
- Yargıtay 2. HD, 2025/10739 E., 2026/2494 K., 04.03.2026 – iştirak nafakası ve eğitim gideri
- Yargıtay 2. HD, 2024/2915 E., 2024/3726 K., 22.05.2024 – protokolün uyarlanması
- Yargıtay 2. HD, 2025/6039 E., 2026/4692 K., 28.04.2026 – mal rejimi ve muğlak ifade
- Yargıtay 2. HD, 2026/147 E., 2026/3575 K., 02.04.2026 – protokoldeki taşınmaz
- Yargıtay 2. HD, 2023/7962 E., 2024/5219 K., 02.07.2024 – oturma hakkının hükme yazılması
- Yargıtay 2. HD, 2025/10352 E., 2026/2521 K., 04.03.2026 – kesinleşmeden önce vazgeçme