Anlaşmalı boşanma protokolü, en az bir yıl evli kalmış eşlerin boşanmanın bütün sonuçlarını madde madde yazıp imzaladığı belgedir; velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat, ziynet, eşya ve mal paylaşımı bu belgede düzenlenir. Protokol dilekçeye eklenir; hâkim iki eşi bizzat dinleyip düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir ve protokol kararın eki olur (boşanmada yargılama kuralları). Yoksulluk nafakası, tazminat ve mal paylaşımından vazgeçebilirsiniz; ama mal paylaşımından vazgeçtiğinizi açıkça yazmanız gerekir (Yargıtay 2. HD, 2025/6039 E., 2026/4692 K., 28.04.2026). Çocuğun iştirak nafakasından vazgeçilemez; aşağıda dört hazır örneği Word ve PDF olarak indirebilirsiniz.
"Boşanmaya karar verdik, kavga etmeden ayrılmak istiyoruz; protokolü nasıl yazacağız?" Bu soruyla gelen eşlere önce şunu söylerim: En zor kısmı geçtiniz. Şimdi sıra, bu kararları bir belgeye dökmekte.
Meslek hayatım boyunca şunu defalarca gördüm: Anlaşmalı boşanmanın kendisi bir duruşmada bitebilir, ama özensiz yazılmış bir protokol yıllar sonra yeni bir davanın kapısını açabilir. Bu rehberde önce dört hazır örneği veriyorum. Ardından her maddenin nasıl yazılacağını, hangi haklardan vazgeçilebileceğini ve imzadan sonra işleyen süreleri anlatıyorum. Örnekleri doldurmadan önce feragat ve mal paylaşımı bölümlerini okumanızı öneririm.
Anlaşmalı boşanma protokolü örneği: kısa cevap
| Soru | Kısa cevap |
|---|---|
| Protokol nedir? | Boşanmanın bütün sonuçlarını düzenleyen, iki eşin imzaladığı belge |
| Noterde yapılması gerekir mi? | Hayır; gücünü hâkim onayından alır |
| Hangi haklardan vazgeçilebilir? | Yoksulluk nafakası, tazminat ve açıkça yazılırsa mal paylaşımı |
| Çocuğun nafakasından vazgeçilebilir mi? | Hayır; iştirak nafakası kamu düzenine ilişkindir |
| Okul masrafı ayrı yazılmalı mı? | Hayır; eğitim giderleri iştirak nafakasının içinde değerlendirildi |
| İmzadan sonra vazgeçilebilir mi? | Karar kesinleşinceye kadar evet; dava çekişmeli devam eder |
| Protokole uyulmazsa ne olur? | İlamlı icra, yerine getirme davası ve varsa cezai şart |
Hangi protokol örneği size uygun?
Her dosya aynı maddeleri gerektirmez. Çocuğu ve ortak malı olmayan bir çift için kısa bir protokol yeterken, çocuklu ve mal varlıklı bir dosyada kapsamlı bir protokol gerekir. Durumunuza uyanı seçin.
| Durumunuz | Uygun örnek | Madde sayısı | Word | |
|---|---|---|---|---|
| Çocuk yok, ortak mal ve nafaka talebi yok | Çocuksuz protokol | 11 | İndir | İndir |
| Ortak çocuk var; velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası düzenlenecek | Çocuklu protokol | 14 | İndir | İndir |
| Ev, araç, banka birikimi veya borç paylaşılacak | Mal paylaşımlı protokol | 14 | İndir | İndir |
| Çocuk, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı birlikte | Kapsamlı protokol | 17 | İndir | İndir |
Örneklerde "[Seçimlik]" diye işaretlenen cümleler alternatiftir; size uyanı bırakıp diğerini silin. Kullanmadığınız maddeyi çıkarınca madde numaralarını yeniden sıralayın. Metni mahkemeye vermeden önce bir avukata okutmak, yıllar sonra açılabilecek mal paylaşımı ve nafaka davalarını baştan önler.
Anlaşmalı boşanma protokolü ne işe yarar?
Protokol, boşanmanın sözleşmesidir. Kanun bu belgeye "protokol" adını vermez; hâkimin boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulmasını arar (anlaşmalı boşanmanın şartları). Bu düzenleme protokol adıyla dilekçeye eklenir. Protokolün gücü ise hâkim onayından gelir; kanun bunu şöyle söyler.
Boşanma veya ayrılığın fer'î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar, hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz.
Bu cümle boşanmada yargılama kurallarını sayan maddenin beşinci bendidir (boşanmada yargılama kuralları). Onaylanan protokol artık sıradan bir sözleşme değildir; boşanma kararının eki olur ve sizi de eşinizi de bağlar.
Eşler 2018'de anlaşmalı olarak boşanmıştı. Onaylanan protokole göre erkek, bir rezidanstaki konutun yarı hissesini kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde kadına devredecekti. 500.000 TL'lik tasfiye bedelini 31.12.2018'e kadar ödeyecek, yükümlülüklerini yerine getirmezse 100.000 TL cezai şart ödeyecekti. Erkek bunları yapmayınca kadın dava açtı. İlk derece mahkemesi, onaylanan protokolün boşanma kararının eki olduğunu ve her iki tarafı bağladığını belirterek kadının taleplerini kabul etti. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin kararı temyiz incelemesinde oy birliğiyle onandı.
Ne anlama geliyor? Protokole yazdığınız her taahhüt, kararla birlikte yerine getirilmesi istenebilen bir borca dönüşür. Ödeme ve devirlere süre ve cezai şart koymak, karşı tarafın taahhüdünü yerine getirmesini kolaylaştırır.
Protokolden önce hangi şartlar sağlanmalı?
Özenle yazılmış bir protokol bile şartlar eksikse işe yaramaz. Kontrol etmeniz gerekenler şunlardır.
| Şart | Ne anlama gelir? | Sağlanmazsa |
|---|---|---|
| Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı | Nikâhtan dava tarihine kadar bir yıl dolmalı | Anlaşmalı yol kapalıdır; çekişmeli dava açılabilir |
| İki eş de boşanmayı istemeli | Birlikte başvurulur ya da biri açar, diğeri kabul eder | Kabul yoksa dava çekişmeli görülür |
| Bütün sonuçlarda anlaşma | Velayet, nafaka, tazminat, ziynet, eşya | Tek konuda anlaşmazlık bile onayı engeller |
| Duruşmada bizzat hazır olmak | Hâkim iki eşi yüz yüze dinler | Gelmeyen eş için anlaşmalı karar verilemez |
| Hâkimin uygun bulması | Özellikle çocuklarla ilgili maddeler çocuğun yararına olmalı | Hâkim değişiklik önerir; kabul edilmezse dava çekişmeli devam eder |
Bütün şartları ve bir yılı dolmamış evliliklerdeki seçenekleri anlaşmalı boşanma şartları rehberinde, davanın nasıl açılacağını boşanma davası nasıl açılır yazısında anlattım.
Protokolün tam metni nasıl olmalı?
Aşağıda kapsamlı örneğin tam metni var. Çocuksuz ya da mal paylaşımsız dosyalarda ilgili maddeleri çıkarabilirsiniz.
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
Aşağıda kimlik ve adres bilgileri yazılı taraflar, aralarındaki evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını kabul ederek 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmaya karar vermiş; boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hakkında aşağıdaki hususlarda tam bir mutabakata varmışlardır.
MADDE 1 – TARAFLAR. Davacı: Adı Soyadı ……… T.C. Kimlik No ……… Adres ……… / Davalı: Adı Soyadı ……… T.C. Kimlik No ……… Adres ……… Taraflar …/…/…… tarihinde ……… Evlendirme Memurluğunda evlenmiş olup evlilik birliği bir yılı aşkın süredir devam etmektedir.
MADDE 2 – BOŞANMA İRADESİ. Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını, ortak hayatın sürdürülmesinin kendilerinden beklenemeyeceğini ve boşanmayı karşılıklı olarak kabul ettiklerini serbest iradeleriyle beyan ederler. Taraflar boşanma konusunda ve aşağıdaki tüm hususlarda anlaşmış olup davanın TMK m. 166/3 uyarınca kabulü ile boşanmalarına karar verilmesini talep ederler.
MADDE 3 – VELAYET. Tarafların …/…/…… doğumlu ……… T.C. Kimlik numaralı müşterek çocuğu ………'nın velayeti anne/baba ………'a verilecektir. Velayet kendisine verilmeyen tarafa, çocuğun eğitim ve sağlığı konusunda, bulunduğu okul ya da sağlık kuruluşu binasında, idarenin belirleyeceği uygun yer ve süre içinde bir görevli yanında bilgi edinme ve ziyaret hakkı tanınmıştır. Çocuğun yerleşim yerinin il dışına taşınması hâlinde diğer taraf en az 30 gün önceden yazılı olarak bilgilendirilecektir.
MADDE 4 – KİŞİSEL İLİŞKİ. Velayet kendisine verilmeyen anne/baba ……… ile müşterek çocuk arasında şu şekilde kişisel ilişki kurulacaktır: (a) her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10.00 – Pazar 18.00; (b) dinî bayramların ikinci günü 10.00'dan üçüncü günü 18.00'e kadar; (c) yarıyıl tatilinin ilk haftası; (d) her yıl 1 Temmuz 10.00 – 31 Temmuz 18.00; (e) Anneler/Babalar Günü 10.00–18.00 ve çocuğun doğum günü 14.00–18.00; (f) her hafta Salı ve Perşembe günleri 19.00–20.00 arasında telefonla veya görüntülü görüşme. Çocuk, velayet sahibinin ikametinden alınıp aynı adrese teslim edilecektir.
MADDE 5 – İŞTİRAK NAFAKASI. ………, müşterek çocuk için aylık ……… TL iştirak nafakasını boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren her ayın en geç 5. gününe kadar velayet sahibinin ……… Bankası TR…… IBAN numaralı hesabına yatıracaktır; karar kesinleşinceye kadar aynı tutar tedbir nafakası olarak ödenecektir. Nafaka her yıl Ocak ayında TÜİK tarafından açıklanan bir önceki yılın on iki aylık ortalama ÜFE değişim oranında kendiliğinden artırılır ve çocuğun eğitim, sağlık, giyim, barınma, ulaşım ve sosyal ihtiyaçları dâhil tüm giderlerini kapsar. [Seçimlik: Taraflar, iştirak nafakası tutarını çocuğun özel okul ücreti, servis, kıyafet ve sağlık sigortası giderleri de dâhil bütün eğitim ve bakım giderlerini dikkate alarak belirlemişlerdir; bu giderler için ayrıca ödeme yükümlülüğü yoktur.]
MADDE 6 – YOKSULLUK NAFAKASI. ………, diğer eş ……… lehine aylık ……… TL yoksulluk nafakası ödemeyi kabul eder; nafaka her ayın en geç 5. gününe kadar TR…… IBAN numaralı hesaba ödenir ve her yıl ÜFE oranında artırılır. Nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir (TMK m. 176/3). [Feragat seçeneği: Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmediklerini, bu haklarından karşılıklı olarak ve kesin biçimde feragat ettiklerini beyan ederler.]
MADDE 7 – MADDÎ VE MANEVÎ TAZMİNAT. ………, ………'a ……… TL maddî ve ……… TL manevî tazminatı kararın kesinleşmesinden itibaren en geç 30 gün içinde tek seferde ödeyecektir; ödenmeyen kısma yasal faiz işler. [Feragat seçeneği: Taraflar TMK m. 174 kapsamındaki tazminat haklarından karşılıklı olarak feragat ederler.]
MADDE 8 – ZİYNET VE ÇEYİZ EŞYALARI. Düğünde takılan tüm ziynet eşyaları (……… adet bilezik, ……… adet çeyrek altın, ……… gram altın, ……… TL nakit) hâlen ………'da bulunmakta olup ………'a aittir; taraflar birbirlerinden başkaca ziynet ve çeyiz eşyası talebi olmadığını kabul ederler.
MADDE 9 – EV EŞYALARI. Ortak konuttaki ev eşyaları paylaşılmış olup ekli listede yazılı eşyalar ………'a, diğer tüm eşyalar ………'a aittir. Taraflar ev eşyalarına ilişkin birbirlerinden başkaca talepte bulunmayacaklardır.
MADDE 10 – TAŞINMAZLAR. ……… adına tapuda kayıtlı ……… İli ……… İlçesi ……… Mahallesi ……… ada ……… parsel ……… bağımsız bölüm numaralı taşınmaz, kararın kesinleşmesinden itibaren en geç 30 gün içinde tapuda ……… adına bedelsiz olarak devir ve tescil edilecektir; tapu harcı ve masrafları ……… tarafından karşılanacaktır. Taşınmaz üzerindeki ……… Bankası ipoteğine konu konut kredisinin kalan taksitleri ……… tarafından ödenecektir. Devrin süresinde yapılmaması hâlinde ………, ………'a ……… TL cezai şart ödeyecek; ayrıca protokol ve ilama dayanılarak tapu iptal ve tescil talep edilebilecektir.
MADDE 11 – ARAÇLAR. ……… plakalı ……… marka/model araç ……… adına kayıtlı olup kararın kesinleşmesinden itibaren 15 gün içinde noterde ……… adına devredilecektir. Devir masrafları ……… tarafından karşılanır; araca ilişkin kredi, ceza ve vergi borçları devir tarihine kadar ……… tarafından ödenir.
MADDE 12 – BANKA HESAPLARI, BİRİKİMLER VE BORÇLAR. Evlilik birliği içinde edinilen banka mevduatı, BES birikimi, kripto varlık ve diğer birikimler ……… şeklinde paylaşılmıştır. ……… Bankası nezdindeki ……… TL kredi kartı/kredi borcu ……… tarafından ödenecek; bunun dışında taraflar birbirlerinin borçlarından sorumlu olmayacaktır.
MADDE 13 – MAL REJİMİNİN TASFİYESİ. Taraflar, yukarıdaki maddelerde yazılı paylaşım dışında, edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan katılma alacağı, katkı payı alacağı ve değer artış payı alacağı dâhil TMK m. 225 ve devamı maddelerinden kaynaklanan tüm alacak haklarından karşılıklı, kayıtsız ve şartsız olarak feragat ettiklerini; birbirlerine karşı mal rejiminin tasfiyesine ilişkin herhangi bir dava ve talep hakları bulunmadığını kabul ve beyan ederler.
MADDE 14 – AİLE KONUTU. ……… adresindeki aile konutunda ………, …/…/…… tarihine kadar oturmaya devam edecek ve bu tarihte konutu tahliye edecektir; bu tarihe kadar kira, aidat ve faturalar ……… tarafından ödenecektir. Tapudaki aile konutu şerhi kararın kesinleşmesiyle terkin edilecektir. [Seçimlik: ……… lehine …/…/…… tarihine kadar oturma hakkı tanınmasına, bu hakkın tapuya şerhine ve hükümde açıkça gösterilmesine karar verilmesi talep edilir.]
MADDE 15 – SOYADI. Kadın eş, kararın kesinleşmesiyle evlenmeden önceki soyadı olan "………" soyadını kullanacaktır. [Seçimlik: Kadın eş TMK m. 173/2 uyarınca evlilik soyadını kullanmaya devam etmek istemekte olup erkek eş buna muvafakat eder.]
MADDE 16 – YARGILAMA GİDERLERİ VE VEKÂLET ÜCRETİ. Taraflar yaptıkları yargılama giderlerini kendi üzerlerinde bırakmayı, birbirlerinden yargılama gideri ve vekâlet ücreti talep etmemeyi kabul ederler.
MADDE 17 – SON HÜKÜMLER. İşbu protokol taraflarca serbest iradeleriyle okunup anlaşılarak …/…/…… tarihinde iki nüsha olarak imzalanmıştır. Protokol, mahkemece onaylanmakla boşanma kararının eki ve ayrılmaz parçası sayılacaktır. Taraflar, protokolde düzenlenmeyen hususlarda birbirlerinden başkaca hak ve alacak talebinde bulunmayacaklarını kabul ederler.
DAVACI: Adı Soyadı – İmza | DAVALI: Adı Soyadı – İmza
Protokolde hangi maddeler bulunmalı?
Hâkim, onaylamadan önce boşanmanın bütün sonuçlarının düzenlenip düzenlenmediğine bakar. Aşağıdaki tabloda her maddede neyin yazılması gerektiğini ve hangi hatadan kaçınmanız gerektiğini topladım.
| Madde | Ne yazılmalı? | Kaçınılacak hata |
|---|---|---|
| Taraflar ve evlilik | Ad, T.C. kimlik no, adres, evlilik tarihi ve yeri | Evlilik tarihini yazmamak |
| Boşanma iradesi | İki eşin serbest iradeyle boşanmayı kabul ettiği | Şarta bağlı irade ("nafaka ödenirse boşanırım") |
| Velayet | Her çocuk için ad, doğum tarihi ve kimlik numarası | Bir çocuğu unutmak |
| Kişisel ilişki | Gün, saat, bayram, tatil, teslim yeri ve telefon saatleri | "Taraflar anlaşarak görüşür" gibi uygulanamaz ifade |
| İştirak nafakası | Tutar, ödeme günü, IBAN, artış ölçütü | Okul ücretini sınırsız ve ayrı bir borç olarak yazmak |
| Yoksulluk nafakası | Tutar ve ödeme düzeni ya da açık feragat | Hiç değinmemek |
| Maddi ve manevi tazminat | Tutar ve ödeme tarihi ya da açık feragat | Ödeme tarihini ve gecikmenin sonucunu yazmamak |
| Ziynet ve çeyiz | Adet, gram ve kimde kaldığı | "Takılar konusunda anlaşıldı" demek |
| Ev eşyası | Kimde ne kalacağı, gerekirse liste | Hiç düzenlememek |
| Taşınmaz ve araç | Ada, parsel, bağımsız bölüm; plaka; devir tarihi, masraf, kredi ve cezai şart | Adresle yetinip tapu bilgisini yazmamak |
| Banka hesapları ve borçlar | Kimin hangi borcu ödeyeceği | Ortak kredi kartı borcunu unutmak |
| Mal rejimi | Katılma alacağı, katkı payı ve değer artış payından açık feragat ya da "saklıdır" kaydı | "Mal talebimiz yoktur" gibi genel ifade |
| Aile konutu | Kimin ne zamana kadar oturacağı, şerhin kaldırılması | Oturma hakkını hükme yazdırmamak |
| Soyadı | Kadının hangi soyadını kullanacağı | Evlilik soyadını kullanma isteğini belirtmemek |
| Yargılama gideri | Kimin üstleneceği | Boş bırakmak |
Protokolün uzun olması gerekmez; önemli olan her maddenin tereddüt yaratmadan uygulanabilmesidir. Bir maddeyi okuyan icra memuru ne yapacağını anlayamıyorsa, o madde ileride sorun çıkarır.
Protokolde hangi haklardan vazgeçebilirsiniz?
Protokolün kalbi, tarafların neyi istediği kadar neyden vazgeçtiğidir. Onaylanan protokol taraflar arasında bağlayıcı olduğu için vazgeçtiğiniz bir hakkı sonradan dava etmeniz mümkün olmaz (Yargıtay 2. HD, 2023/9267 E., 2024/4045 K., 30.05.2024). Ama her haktan vazgeçemezsiniz.
| Hak | Vazgeçebilir misiniz? | Neden? |
|---|---|---|
| Yoksulluk nafakası | Evet | Size ait bir haktır; protokolde açıkça vazgeçebilirsiniz |
| Maddi ve manevi tazminat | Evet | Size ait bir haktır; açık feragat yazılır |
| Mal paylaşımı (mal rejimi alacakları) | Evet, ama açık ve kayıtsız şartsız yazılmalı | Genel ifadeler feragat sayılmadı |
| Çocuğun iştirak nafakası | Hayır | Çocuğun hakkıdır ve kamu düzenine ilişkindir |
| Velayet ve kişisel ilişki | Anlaşabilirsiniz, ama hâkimi bağlamaz | Hâkim çocukların menfaatine göre değişiklik yapabilir |
Yoksulluk nafakasından vazgeçmeden önce iyi düşünün. Geliri olmayan ya da düşük olan eşin bu cümleyi imzalaması, boşanmadan sonraki yıllarını doğrudan etkiler.
Velayet ve kişisel ilişki maddeleri nasıl yazılır?
Çocuklu dosyalarda hâkimin en dikkatli incelediği maddeler bunlardır; burada sizin anlaşmanız yetmez, düzenlemenin çocuğun yararına olması gerekir. Kanun ölçütü şöyle koyar.
Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.
Bu cümleler çocuklar bakımından düzenlemeye ilişkin maddenin üçüncü fıkrasıdır (çocuklar bakımından düzenleme).
Velayet maddesi nasıl yazılır?
Her çocuk için adı, doğum tarihi ve kimlik numarası ayrı ayrı yazılır ve velayetin hangi eşe verileceği açıkça belirtilir. Velayet kendisine verilmeyen eşin okuldan ve hastaneden bilgi alabilmesi için genel bir cümle yerine, onanan kararlarda kullanılan ifadeyi tercih edin. Bu ifade, çocuğun eğitim ve sağlığı konusunda, bulunduğu okul ya da sağlık kuruluşu binasında, idarenin belirleyeceği uygun yer ve süre içinde bir görevli yanında bilgi edinme ve ziyaret hakkıdır (Yargıtay 2. HD, 2024/7109 E., 2024/8846 K., 20.11.2024).
Ortak velayet düşünüyorsanız bu konudaki kararları boşanmada çocuk kime verilir rehberinde anlattım; protokole yazacaksanız çocuğun kimin yanında yaşayacağını, kişisel ilişkiyi ve nafakayı da ayrıca belirleyin.
Kişisel ilişki takvimi nasıl yazılır?
Kişisel ilişki maddesi, protokollerde uyuşmazlığa açık maddelerden biridir. "Taraflar anlaşarak görüşür" cümlesi, görüşme engellendiği gün işe yaramaz; adli destek müdürlüğü hangi gün çocuğu teslim ettireceğini bilemez. Günleri saatiyle yazın.
| Dönem | Örnek düzenleme | Not |
|---|---|---|
| Hafta sonu | Her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10.00 – Pazar 18.00 | 2. ve 4. hafta sonu da seçilebilir |
| Hafta içi | Her Çarşamba 17.00–20.00 (aynı şehirde oturuluyorsa) | Küçük çocuklar için yatısız kısa görüşme |
| Dinî bayramlar | Bayramın 2. günü 10.00'dan 3. günü 18.00'e kadar | Bayramlar yıllara göre dönüşümlü de düzenlenebilir |
| Yarıyıl tatili | Tatilin ilk haftası | İkinci hafta velayet sahibinde kalır |
| Yaz tatili | 1–31 Temmuz veya iki ayrı on beş gün | Çocuğun yaşına göre kısaltılabilir |
| Özel günler | Anneler/Babalar Günü 10.00–18.00, doğum günü 14.00–18.00 | Doğum günü tek ve çift yıllara bölünebilir |
| Telefon ve görüntülü görüşme | Salı ve Perşembe 19.00–20.00 | Saat yazmak tartışmayı önler |
Teslim yerini de yazın: "Çocuk velayet sahibinin ikametinden alınıp aynı adrese teslim edilecektir." Eşlerden biri başka şehre taşınacaksa uzak mesafeye uygun yatılı ve tatil ağırlıklı bir düzen kurun. Görüşme hakkının ayrıntılarını çocuğu görme hakkı rehberinde anlattım.
Nafaka maddeleri nasıl yazılır?
Nafaka maddesinde dört unsur eksiksiz olmalıdır: tutar, ödeme günü, ödeme yapılacak hesap ve artış ölçütü. Artış için TÜİK'in açıkladığı bir önceki yılın on iki aylık ortalama ÜFE değişim oranı gibi tek ve belirli bir ölçüt seçin; iki farklı endeksi aynı maddede kullanmayın. Hâkim istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (tazminat ve nafakanın ödenme biçimi); protokoldeki artış maddesi bu yüzden karara geçebilir.
Süresiz nafaka: Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasına ilişkin maddedeki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti (AYM, E. 2025/156, K. 2026/131, 04.06.2026). Karar 30.09.2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve iptal 30.06.2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar madde bugünkü hâliyle uygulanır; ayrıntıları süresiz nafaka kaldırıldı mı rehberinde anlattım.
İştirak nafakası eğitim giderlerini kapsar mı?
Evet. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; çocuğun korunmasına yöneliktir, kamu düzenine ilişkindir ve hâkim talep olmasa bile kendiliğinden hükmeder (Yargıtay 2. HD, 2025/10739 E., 2026/2494 K., 04.03.2026). Okul ücretini protokolde nafakadan ayrı bir borç olarak yazmak ise yakın tarihli kararlarda doğru bulunmadı.
Eşler 2021'de anlaşmalı olarak boşanmıştı. Protokole göre baba, çocuğun özel okul, servis ve kıyafet giderlerini karşılayacak ve her yıl sağlık sigortası yaptıracaktı. Bu ödemeler nafaka yerine geçecek, nakit nafaka ödenmeyecekti; taraflar ayrıca birbirlerinden nafaka taleplerinden vazgeçtiklerini yazmıştı. Anne 2023'te çocuk için iştirak nafakası davası açtı. Temyiz incelemesinde okul ücreti, kıyafet masrafları, sağlık sigortası ve eğitim giderlerinin iştirak nafakasından ayrı bir yükümlülük olmadığı belirtildi. Bu giderlerin kapsamı açıklattırılmalı, tarafların güncel ekonomik durumu araştırılmalı ve hepsini kapsayan tek bir iştirak nafakası belirlenmeliydi. Karar oy birliğiyle bozuldu.
Ne anlama geliyor? Protokole "okul masraflarını baba öder, nafaka ödenmez" yazmak çocuğun nafaka hakkını ortadan kaldırmadı. Sağlam yol, eğitim giderlerini de kapsayan belirli bir iştirak nafakası tutarı yazmaktır.
2025'te oy çokluğuyla verilen bir kararda, protokoldeki özel okul ücretinin yarı yarıya ödenmesi hükmünün kaldırılması istemi reddedilmişti. Karşı oy ise eğitim giderinin iştirak nafakası dışında ayrı bir yükümlülük olarak düzenlenmemesi gerektiğini savunuyordu (Yargıtay 2. HD, 2025/1519 E., 2025/9250 K., 23.10.2025). 2026 kararları bu ikinci görüş doğrultusunda. Bu yüzden örneklerdeki seçimlik cümleyi, eğitim giderlerinin nafaka tutarına dahil edildiğini söyleyecek biçimde yazdım.
Yoksulluk nafakası nasıl yazılır?
Yoksulluk nafakasında iki seçenek vardır: ya tutar ve ödeme düzeni yazılır ya da taraflar açıkça vazgeçer. Konuyu hiç yazmamak protokolü eksik bırakır. Nafakanın nasıl sona ereceğini kanundaki gibi yazın. Nafaka alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeksizin fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır (nafakanın kaldırılması). Eski örneklerdeki "bu hâllerin hepsinde nafaka kendiliğinden biter" cümlesi bu yüzden doğru değildir. Protokolde nafakanın belirli bir süre ödeneceğini taraflar kendileri kararlaştırabilir; hâkim uygun bulursa bu süre karara geçer.
Nafaka sonradan değişir mi?
Evet. İrat biçimindeki yoksulluk nafakası, tarafların malî durumu değişirse ya da hakkaniyet gerektirirse artırılabilir veya azaltılabilir (nafakanın artırılması ve azaltılması). Çocuk nafakasında da durum değişirse hâkim, istem üzerine nafakayı yeniden belirler veya kaldırır (çocuk nafakasının değiştirilmesi). Protokole "nafaka artırılamaz" yazmak bu hakkı ortadan kaldırmaz. Nafakanın hesabını boşanmada nafaka ne kadar ve anlaşmalı boşanmada nafaka rehberlerinde anlattım.
Mal paylaşımı protokole nasıl yazılır?
Mal paylaşımı, protokolün yıllar sonra dava üretme ihtimali yüksek bölümüdür. Üç kural bu ihtimali büyük ölçüde azaltır.
Mal rejimi alacaklarından vazgeçmek nasıl yazılır?
Kanundaki "boşanmanın malî sonuçları" kavramı nafaka ve tazminatı ifade eder; mal rejiminin tasfiyesini kendiliğinden kapsamaz. 2014'te anlaşmalı olarak boşanan eşlerden biri 2022'de mal rejiminden doğan alacak için dava açmıştı. Protokoldeki açıklama, mal rejiminden doğan alacaklardan kayıtsız şartsız feragat sayılmadı ve ret kararı bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2025/6039 E., 2026/4692 K., 28.04.2026). Kararda, mal paylaşımının protokolde hiçbir duraksamaya yer vermeyecek açıklıkta yazılması gerektiği vurgulandı. Bu yüzden katılma alacağı, katkı payı ve değer artış payından vazgeçtiğinizi tek tek ve şartsız yazın; örneklerdeki 13. madde bu amaçla hazırlandı.
Mal paylaşımında henüz anlaşamadıysanız bunu protokole koymak zorunda değilsiniz. "Taraflar arasındaki mal rejiminin tasfiyesine ilişkin haklar saklıdır" diyerek anlaşmalı boşanabilir, paylaşımı sonra ayrı bir davada görebilirsiniz. Hangi malların paylaşıma girdiğini boşanmada mal paylaşımı rehberinde anlattım.
Taşınmazlar nasıl yazılır?
Taşınmazı "yazlık ev" ya da "Beylikdüzü'ndeki konut" diye değil; il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm numarasıyla yazın. Devrin ne zaman ve kimin masrafıyla yapılacağını, yapılmazsa ne olacağını da ekleyin. Kesinleşen protokolde hangi taşınmaz yazıyorsa o devredilir.
Ankara 8. Aile Mahkemesinin 2021'de onayladığı protokolde erkeğin bir parseldeki taşınmazı kadına devredeceği yazılmıştı. Kadın, aslında üç katlı yazlık evin kendisine bırakılmasının kararlaştırıldığını ileri sürdü. Protokole yanlışlıkla sitenin ortak alanına ait 1/50 hisseli parselin yazıldığını söyleyerek dava açtı. İlk derece mahkemesi maddenin irade fesadı nedeniyle geçersiz olduğunu kabul etti ve protokolde yer almayan yazlık evin kadın adına tesciline karar verdi. Temyiz incelemesinde tarafların anlaşmalı boşanmada avukatla temsil edildiği, protokolü imzaladığı ve maddelerin açık olduğu belirtildi. Protokol hükümlerinin ve kesinleşmiş kararın dışına çıkılamazdı. Karar oy birliğiyle bozuldu.
Ne anlama geliyor? "Aslında başka evi kastetmiştik" demek kesinleşmiş protokolü değiştirmedi. Protokolü imzalamadan önce e-Devlet'ten güncel tapu bilgisini kontrol edin ve ada, parsel ile bağımsız bölüm numarasını tek tek yazın.
Oturma hakkı ve ödemeler hükme nasıl yazdırılır?
Protokolün "kararın eki" sayılması yeterli görünse de uygulanacak her hak hüküm fıkrasında açıkça yer almalıdır. Kemalpaşa'da onaylanan bir protokolde kadının erkek adına kayıtlı evde oturmaya devam etmesi kararlaştırılmıştı. Karar ise yalnızca protokolün kararın eki sayılmasına diye yazılmıştı; erkek evi satmak isteyince kadının tavzih talebi reddedildi. Oturma hakkının infazında tereddüt bulunduğu belirtilerek ret kararı bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2023/7962 E., 2024/5219 K., 02.07.2024). Duruşmada hâkimden taşınmaz devri, oturma hakkı ve ödeme maddelerinin hüküm fıkrasına aynen yazılmasını isteyin.
Tazminat, ziynet ve ev eşyası nasıl yazılır?
Maddi ve manevi tazminat anlaşmalı boşanmada da kararlaştırılabilir; eşler karşılıklı olarak vazgeçmeyi de seçebilir. Tazminat yazılıyorsa tutar, ödeme tarihi, taksit varsa sayısı ve bir taksidin ödenmemesi hâlinde kalan borcun tamamının muaccel olacağı yazılmalıdır.
Ziynet maddesinde adet, tür ve gram bilgisini (bilezik, çeyrek altın, gram altın, takı seti) ve takıların şu an kimde olduğunu yazın. 2024'te "bütün takılar kadınındır" yönündeki eski içtihat değiştirildi (Yargıtay 2. HD, 2023/5704 E., 2024/2402 K., 04.04.2024). Artık anlaşma yoksa takıların kime ait olduğu örf ve adete, kime takıldığına ve takının cinsiyete özgü olup olmadığına göre belirleniyor. Protokolde açıkça yazmak bu tartışmayı baştan bitirir; kuralın ayrıntısını boşanmada ziynet eşyaları rehberinde anlattım. Ev eşyası için kısa bir liste eklemek, taşınma günü yaşanacak tartışmaları önler.
Protokolü imzaladıktan sonra neler olur?
İmza işin sonu değildir; protokol hâkimin onayından geçer, kesinleşir ve yıllarca uygulanır. Bu aşamada bilmeniz gerekenler şunlardır.
Hâkim protokolü değiştirebilir mi?
Evet. Kanun hâkime, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapma yetkisi verir; değişiklikleri taraflar da kabul ederse boşanmaya hükmedilir (anlaşmalı boşanmanın şartları). Hâkimin müdahale ettiği konular şunlardır.
- Çocuğun yararına aykırı düzen: Örneğin küçük bir çocuk için çok seyrek görüşme öngören bir takvim.
- Çocuğun ihtiyacını karşılamayan iştirak nafakası: Çocuğun hakkı olduğu için hâkim tutarı değiştirebilir.
- Uygulanamayacak ifadeler: "Taraflar anlaşarak görüşür", "mallar hakkaniyete göre paylaşılır" gibi cümleler.
Taraflardan biri hâkimin önerdiği değişikliği kabul etmezse anlaşma ortadan kalkar ve dava çekişmeli boşanma olarak devam eder. Duruşmada hâkimin sorduğu soruları anlaşmalı boşanmada hâkim ne sorar rehberinde anlattım.
Protokolden vazgeçilebilir mi?
Karar kesinleşinceye kadar evet.
Taraflar anlaşmalı olarak boşanmıştı; kadın ise kararı, anlaşmalı boşanma talebinden ve protokolden vazgeçtiğini bildirerek temyiz etti. Temyiz incelemesinde karar kesinleşinceye kadar eşlerin irade beyanından dönmesini engelleyen yasal bir hüküm bulunmadığı belirtildi. Bu dönüş hem malî sonuçlar hem de çocukların durumu hakkındaki beyanları kapsıyordu. Dava çekişmeli boşanma olarak görülmeliydi. Karar oy birliğiyle bozuldu.
Ne anlama geliyor? Protokol imzalanmış ve karar verilmiş olsa bile kesinleşmeden vazgeçmek mümkün. Bu yüzden kesinleşmeyi beklemeden taşınmaz devri ya da büyük ödemeler yapmayın.
Karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresi geçince ya da tebliğden sonra iki tarafın istinaftan feragat etmesiyle kesinleşir. İlamın tebliğinden önce istinaf hakkından feragat edilemez (6100 sayılı Kanun m. 345, 349). Bu yüzden protokole "kanun yolundan feragat ediyoruz" yazmak kararı aynı gün kesinleştirmez. Kesinleşmeden sonra ise protokolden dönülemez; ayrıntıları anlaşmalı boşanma kararına itiraz rehberinde anlattım.
Protokole uyulmazsa ne olur?
Onaylanan protokol bir mahkeme kararının parçası olduğu için şu yollar açıktır.
- İcra takibi: Nafaka, tazminat ve diğer para borçları için ilamlı icra takibi yapılır. Nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (2004 sayılı Kanun m. 344).
- Yerine getirme davası: Taşınmaz ya da araç devri yapılmazsa protokolün ifası istenir; mahkeme tapu iptali ve tescile karar verebilir.
- Cezai şart: Protokolde cezai şart varsa ayrıca istenir; yukarıdaki rezidans dosyasında 100.000 TL cezai şart da hüküm altına alındı.
- Kişisel ilişkinin engellenmesi: Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararları adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince yerine getirilir (5395 sayılı Kanun m. 41/A).
Protokolden sonra hangi süreler işler?
İmzadan ve kesinleşmeden sonra da takvim işlemeye devam eder.
- Bir yıllık süre: Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (boşanmada zamanaşımı). Protokolde düzenlemediğiniz ve boşanmadan doğan bir talebi sonradan ileri sürecekseniz bu süreyi kaçırmayın.
- On yıllık süre: Mal rejiminden doğan alacak için kanunda özel bir süre bulunmadığından on yıllık genel zamanaşımı uygulanır. Evlilik sürdükçe eşlerin birbirinden alacakları için zamanaşımı işlemediği için süre, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren hesaplanır (6098 sayılı Kanun m. 146, 153).
Protokol noterde mi hazırlanır, avukat şart mı?
Protokolün noterde düzenlenmesi zorunlu değildir; yazılı olarak hazırlanıp iki eş tarafından imzalanması yeterlidir. Noter onayı yalnız imzaların inkâr edilmesini zorlaştırır; protokole gücünü mahkemenin onayı verir.
Avukat da zorunlu değildir. Ancak iki eşin aynı avukatla çalışması mümkün değildir; avukat, aynı işte menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmişse teklifi reddetmek zorundadır (1136 sayılı Kanun m. 38). Eşlerden birinin avukatı protokolü hazırladıysa, diğer eşin metni kendi avukatına okutması yerinde olur. Avukatsız süreci avukatsız boşanma davası rehberinde anlattım.
İmzalamadan önce neyi kontrol etmelisiniz?
Küçük görünen biçim kuralları duruşma günü sorun çıkmasını önler. Her sayfayı iki eş paraflar, son sayfayı imzalar; mahkeme dosyası ve her eş için birer nüsha hazırlanır ve imza tarihi yazılır. Protokol, anlaşmalı boşanma dilekçesinin ekidir; örneğini anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği yazısında bulabilirsiniz. Son kontrol için şu listeyi kullanın.
- Evlilik tarihi yazıldı mı, bir yıl şartı sağlanıyor mu?
- Her çocuk için velayet, kişisel ilişki takvimi, teslim yeri ve telefon saatleri yazıldı mı?
- İştirak nafakasının tutarı, ödeme günü, IBAN'ı ve artış ölçütü var mı; eğitim giderleri tutara dahil mi?
- Yoksulluk nafakası ve tazminat için ya tutar ya da açık feragat yazıldı mı?
- Ziynet adet ve gramıyla, ev eşyası listeyle düzenlendi mi?
- Taşınmazlar ada, parsel ve bağımsız bölüm numarasıyla; devir tarihi, masrafı ve cezai şartıyla yazıldı mı?
- Mal rejimi alacakları için açık feragat ya da "saklıdır" kaydı var mı?
- Aile konutunda kimin ne zamana kadar oturacağı, soyadı ve yargılama gideri maddeleri yazıldı mı?
Sürenin nelere bağlı olduğunu anlaşmalı boşanma ne kadar sürer ve tek celsede boşanma yazılarında anlattım.
Mahkemeler nasıl değerlendirdi?
Yazıda dayandığım kararlarda protokol uyuşmazlıkları şöyle sonuçlandı.
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Protokoldeki devir, ödeme ve cezai şart taahhüdü | Protokol bağlayıcı; talepler kabul edildi |
| Nafaka yerine okul ve sigorta giderleri yazılması | Giderler iştirak nafakası içinde; tek nafaka belirlenmeli |
| "Mal talebi yok" gibi genel ifade | Mal rejimi tasfiye edilmiş sayılmadı |
| Protokolde yazılı olmayan taşınmazın devri istemi | Protokolün dışına çıkılamaz |
| Kesinleşmeden önce protokolden dönme | Dava çekişmeli görülmeli |
| Hükme yazılmayan oturma hakkı | Tavzih talebinin reddi bozuldu |
| Okulda bilgi edinme ve ziyaret hakkı ifadesi | Bu ifadeyle kurulan düzen onandı |
| Düğün takılarının kime ait olduğu | "Hepsi kadının" kuralı değiştirildi |
Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.
Ne yapmalısınız?
- Durumunuza uyan örneği seçin. Noktalı alanları doldurun, kullanmadığınız maddeleri silip numaraları yeniden sıralayın.
- Mal rejimi alacaklarını açık yazın. Ya tek tek ve şartsız vazgeçin ya da hakların saklı olduğunu yazın.
- Taşınmazı tapu bilgisiyle yazın. Ada, parsel, bağımsız bölüm, devir tarihi, masraf ve cezai şartı ekleyin.
- Kişisel ilişkiyi saatiyle belirleyin. Gün, saat, bayram, tatil ve teslim yeri olmayan takvim uygulanamaz.
- Eğitim giderini nafaka tutarına katın. Okul ücretini ayrı ve sınırsız bir borç olarak yazmayın; nafakaya artış ölçütü koyun.
- Hakları hükme yazdırın. Duruşmada devir, oturma hakkı ve ödeme maddelerinin hüküm fıkrasına aynen yazılmasını isteyin.
- Kesinleşmeyi bekleyin. Tebliğden önce istinaftan feragat geçersizdir; kesinleşmeden devir ve büyük ödeme yapmayın.
Yazıda dayandığım kararlar
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 2. HD, 2025/8708 E., 2026/6569 K., 15.06.2026 | Protokolde nafaka yerine okul ve sigorta giderleri | Giderler iştirak nafakası içinde; tek nafaka belirlenmesi için bozuldu |
| Yargıtay 2. HD, 2025/6039 E., 2026/4692 K., 28.04.2026 | Protokoldeki genel "mal talebi yok" ifadesi | Mal rejimi tasfiye edilmiş sayılmadı; bozuldu |
| Yargıtay 2. HD, 2026/147 E., 2026/3575 K., 02.04.2026 | Protokolde yazılı olmayan taşınmazın devri istemi | Protokolün dışına çıkılamaz; bozuldu |
| Yargıtay 2. HD, 2025/10352 E., 2026/2521 K., 04.03.2026 | Kesinleşmeden önce protokolden dönme | Dava çekişmeli görülmeli; bozuldu |
| Yargıtay 2. HD, 2025/10739 E., 2026/2494 K., 04.03.2026 | İştirak nafakası ve eğitim giderleri | İştirak nafakası kamu düzenine ilişkin; eğitim gideri nafakanın içinde |
| Yargıtay 2. HD, 2025/1519 E., 2025/9250 K., 23.10.2025 | Protokoldeki özel okul ücreti paylaşımı | Kaldırma istemi reddedildi; oy çokluğuyla onandı |
| Yargıtay 2. HD, 2024/7109 E., 2024/8846 K., 20.11.2024 | Okulda bilgi edinme ve ziyaret hakkı | Bu ifadeyle kurulan düzen onandı |
| Yargıtay 2. HD, 2023/7962 E., 2024/5219 K., 02.07.2024 | Hükme yazılmayan oturma hakkı | Tavzih reddi bozuldu |
| Yargıtay 2. HD, 2023/9267 E., 2024/4045 K., 30.05.2024 | Protokoldeki devir, ödeme ve cezai şart | Protokol bağlayıcı; talepler kabul edildi, onandı |
| Yargıtay 2. HD, 2023/5704 E., 2024/2402 K., 04.04.2024 | Düğün takılarının kime ait olduğu | "Hepsi kadının" kuralı değiştirildi |
Sonuç
İyi bir protokol, boşanmadan sonraki yıllarınızı koruyan bir belgedir. Her maddeyi uygulanabilir biçimde yazın: tutar, tarih, tapu bilgisi, saat ve teslim yeri.
Vazgeçtiğiniz hakları açıkça ve tek tek belirtin; çocuğun nafakasını eğitim giderlerini de kapsayacak biçimde belirli bir tutara bağlayın. İmzadan sonra da kararın kesinleşmesini bekleyin.
Protokolünüzü imzalamadan önce birlikte gözden geçirmek isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Anlaşmalı boşanma protokolü noterde mi yapılır?
Hayır. Protokol yazılı olarak hazırlanıp iki eşin imzalamasıyla yeterlidir; gücünü aile mahkemesi hâkiminin onayından alır (boşanmada yargılama kuralları).
Hâkim protokolü değiştirebilir mi?
Evet. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatine göre değişiklik yapabilir; değişikliği taraflar kabul ederse boşanmaya karar verilir, kabul etmezlerse dava çekişmeli devam eder (anlaşmalı boşanmanın şartları).
Protokol imzalandıktan sonra vazgeçilebilir mi?
Karar kesinleşinceye kadar vazgeçilebilir; bu durumda dava çekişmeli boşanma olarak görülür (Yargıtay 2. HD, 2025/10352 E., 2026/2521 K., 04.03.2026).
Protokolde iştirak nafakasından vazgeçilebilir mi?
Hayır. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır ve kamu düzenine ilişkindir (Yargıtay 2. HD, 2025/10739 E., 2026/2494 K., 04.03.2026).
Okul masraflarını protokolde ayrı yazmak doğru mu?
Yakın tarihli kararlarda okul ücreti, kıyafet ve sağlık sigortası giderleri iştirak nafakasının içinde değerlendirildi ve tek bir nafaka belirlenmesi istendi (Yargıtay 2. HD, 2025/8708 E., 2026/6569 K., 15.06.2026).
Protokolde mal paylaşımı yazılmazsa ne olur?
Mal rejimine ilişkin açık bir feragat yoksa eşler sonradan mal rejimi davası açabilir (Yargıtay 2. HD, 2025/6039 E., 2026/4692 K., 28.04.2026); bu alacak için on yıllık zamanaşımı uygulanır (6098 sayılı Kanun m. 146).
Protokole uyulmazsa ne yapılır?
Para borçları için ilamlı icra takibi yapılır; nafaka kararına uymayan borçlu hakkında şikâyet üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (2004 sayılı Kanun m. 344). Devir yapılmazsa yerine getirme davası açılır.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166, 173, 174, 175, 176, 178, 182, 184, 225, 331
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 345, 349
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 146, 153
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 344
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m. 41/A
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 38
- Anayasa Mahkemesi, E. 2025/156, K. 2026/131, 04.06.2026 (RG 30.09.2026)
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/8708 E., 2026/6569 K., 15.06.2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/6039 E., 2026/4692 K., 28.04.2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2026/147 E., 2026/3575 K., 02.04.2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/10352 E., 2026/2521 K., 04.03.2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/10739 E., 2026/2494 K., 04.03.2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/1519 E., 2025/9250 K., 23.10.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/7109 E., 2024/8846 K., 20.11.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/7962 E., 2024/5219 K., 02.07.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/9267 E., 2024/4045 K., 30.05.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/5704 E., 2024/2402 K., 04.04.2024