Evlilik sözleşmesi hukuken mal rejimi sözleşmesidir: evlenmeden önce veya sonra yapılabilir (TMK m. 203), noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır; taraflar evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı olarak da bildirebilir (TMK m. 205). Nişanlıyken noterde yapılan mal ayrılığı sözleşmesi geçerli sayıldı ve boşanmadan sonra açılan katılma alacağı davası reddedildi (Yargıtay 2. HD, 2023/7665 E., 2024/3041 K., 02.05.2024); evlilik tarihinden geçerli olacağı yazılan bir sözleşmenin ise ancak yapıldığı tarihten itibaren geçerli olduğu belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2023/626 E., 2024/6099 K., 19.09.2024).
- Sözleşme yoksa edinilmiş mallara katılma. Kanunun asıl kabul ettiği rejim budur; sözleşmeyle diğer rejimlerden biri seçilebilir (TMK m. 202).
- Noter şart. Sözleşme noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır ve taraflarca imzalanır (TMK m. 205).
- Geçmişe etki sınırlı. Geçmişe etkili hükümler geçersiz sayıldı, sözleşme yapıldığı tarihten itibaren uygulandı (Yargıtay 2. HD, 2023/626 E., 2024/6099 K., 19.09.2024).
- Evlilik içinde rejim değişirse dönemler ayrılır. Her dönem kendi rejimine göre tasfiye edildi (Yargıtay 2. HD, 2024/10455 E., 2025/12022 K., 25.12.2025).
- Gelirler için açık hüküm gerekir. Sözleşmeyle aksi kararlaştırılmadıkça kişisel malların gelirleri edinilmiş maldır (Yargıtay 2. HD, 2024/8166 E., 2025/11072 K., 11.12.2025).
Evlilik sözleşmesiyle hangi mal rejimi seçilebilir?
Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır; eşler mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini kabul edebilir (TMK m. 202). Taraflar istedikleri mal rejimini ancak kanunda yazılı sınırlar içinde seçebilir, kaldırabilir veya değiştirebilir (TMK m. 203).
| Rejim | Ne anlama gelir | Dayanak |
|---|---|---|
| Edinilmiş mallara katılma | Sözleşme yoksa uygulanır; evlilik içinde karşılığı verilerek edinilenler artık değer üzerinden paylaşılır | TMK m. 202, 219 |
| Mal ayrılığı | Her eş, yasal sınırlar içinde kendi malvarlığı üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarruf haklarını korur | TMK m. 242 |
| Paylaşmalı mal ayrılığı | Her eş kendi malvarlığını yönetir; tasfiyede paylaştırmanın ayın olarak yapılması asıldır, mümkün değilse bedel ödenir | TMK m. 244; Yargıtay 2. HD, 2023/1310 E., 2024/6903 K., 07.10.2024 |
| Mal ortaklığı | Ortaklık mallarına eşler bölünmemiş bir bütün olarak sahip olur; hiçbir eş ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf edemez | TMK m. 257 |
Edinilmiş mallara katılma rejiminde de sözleşmeyle bazı kurallar değiştirilebilir. Eşler bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan değerlerin kişisel mal sayılacağını ve kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını kararlaştırabilir (TMK m. 221); yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir (TMK m. 227). Artık değere katılmada başka bir esas kabul edilebilir (TMK m. 237); ancak boşanma hâlinde bu farklı anlaşma, mal rejimi sözleşmesinde bunun açıkça öngörülmüş olması hâlinde geçerlidir (TMK m. 238).
Sözleşme nasıl ve ne zaman yapılır?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Zaman | Evlenmeden önce veya sonra | TMK m. 203 |
| Ehliyet | Ayırt etme gücüne sahip olmak gerekir; küçükler ve kısıtlılar yasal temsilcilerinin rızasını almak zorundadır | TMK m. 204 |
| Şekil | Noterde düzenleme veya onaylama; taraflar evlenme başvurusu sırasında seçtikleri rejimi yazılı olarak da bildirebilir | TMK m. 205 |
| İmza | Sözleşmeyi taraflar ve gerektiğinde yasal temsilcileri imzalar | TMK m. 205 |
| Geçmişe etki | Kanunun tanıdığı istisnalar dışında geçmişe etkili sözleşme yapılamaz; sözleşme yapıldığı tarihten itibaren geçerli sayıldı | Yargıtay 2. HD, 2023/626 E., 2024/6099 K., 19.09.2024 |
Geçmişe etkiye ilişkin istisna, 2002 öncesinde evlenen eşler içindi: bu eşler Kanunun yürürlüğünden başlayarak bir yıl içinde başka bir rejim seçmezlerse yasal rejimi seçmiş sayıldılar ve aynı süre içinde yasal rejimin evlenme tarihinden geçerli olacağını sözleşmeyle kabul edebildiler (4722 sayılı Kanun m. 10).
Haklı bir sebep varsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine mevcut mal rejiminin mal ayrılığına dönüşmesine de karar verebilir; diğer eşin malvarlığının borca batık olması veya malvarlığı, geliri ya da borçları hakkında bilgi vermekten kaçınması bu sebepler arasında sayılmıştır (TMK m. 206).
Mahkemeler nasıl değerlendirdi?
Taraflar nişanlıyken 2002'de noterde düzenleme şeklinde mal ayrılığı sözleşmesi yapmış, sözleşmede evlilik tarihinden geçerli olmak üzere mal ayrılığını kabul ettiklerini, her birinin kendi malvarlığını yöneteceğini ve aidiyeti ispat edilemeyen malların paylı mülkiyette sayılacağını yazmıştı. Boşanmadan sonra katılma alacağı isteyen kadının davasında Gaziantep 2. Aile Mahkemesi, sözleşmenin geçersizliğine dair ayrı bir dava açılmadığını ve mal ayrılığı sözleşmesinin geçerli olduğunu belirterek davayı reddetti. Mahkeme ayrıca ileride nafaka ve tazminat istemeden boşanılacağına dair sözleşmelerin hukuki dayanağı olmadığını, doğmamış haktan feragat edilemeyeceğini belirtti. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, kadının sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmesine karşın aradan geçen sürede iptal davası açmadığını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetti; Yargıtay kararı onadı.
Ne anlama geliyor? Evlenmeden önce noterde yaptığınız mal ayrılığı sözleşmesi boşanmada uygulandı. Sözleşmeye itirazınız varsa geçersizliğini ayrıca dava yoluyla ileri sürmeniz gerekebildi.
Eşler 2006'da evlenmiş, 2010'da noterde düzenleme şeklinde mal ortaklığı sözleşmesi yapmış ve bu rejimin evlilik tarihinden geçerli olacağını kararlaştırmıştı; tartışılan konut sözleşmeden kısa süre önce erkek adına satın alınmıştı. Bakırköy 13. Aile Mahkemesinde kadının açtığı tapu iptali ve tescil davası reddedildi; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi istinaf başvurusunu esastan reddetti. Yargıtay, eşlerin kanunun tanıdığı istisnalar dışında geçmişe etkili mal rejimi sözleşmesi yapamayacağını, sözleşmenin geçmişe etkili olacağına ilişkin maddelerinin geçerli olmadığını ve sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren geçerli olduğunu belirtti. Konut edinilmiş mallara katılma döneminde edinildiği için bu rejimin hükümlerinin uygulanacağını, bu rejimde tasfiye isteyen eşe tanınan hakkın ayni değil kişisel alacak hakkı olduğunu belirterek kararı onadı.
Ne anlama geliyor? Evlenme tarihine geri götürülmek istenen bir sözleşme bu dosyada ancak imza tarihinden itibaren uygulandı. Sözleşmeden önce edinilen mallar için önceki rejimin kuralları geçerli oldu.
Eşler 1999'da evlenmiş, 2012'de mal rejimi sözleşmesiyle mal ayrılığına geçmiş, 2013'te açılan davayla boşanmışlardı. Yargıtay, evlilikten 01.01.2002'ye kadar mal ayrılığı, bu tarihten sözleşme tarihine kadar edinilmiş mallara katılma, sözleşmeden boşanma dava tarihine kadar seçimlik mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğunu ve mal rejiminin başka bir rejimin kabulüyle sona erdiğini belirtti. Tartışılan araçlar mal ayrılığı döneminde erkek adına alınmıştı; kadın bunların, edinilmiş mallara katılma döneminde alınan başka araçların satış parasıyla, yani edinilmiş malın yerine geçen değerle alındığını ileri sürmüştü. Yalova 1. Aile Mahkemesi ve Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi bu iddiayı araştırmadan karar verdiği için, eski araçların trafik kayıtları getirtilerek satış parasının yeni araçlarda kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.
Ne anlama geliyor? Evlilik içinde mal ayrılığına geçtiyseniz, önceki dönemde edinilen malların satış parasının izini sürün. Bu dosyada ikame iddiası araştırılmadığı için karar bozuldu.
Taraflar 2006'da noterde paylaşmalı mal ayrılığı sözleşmesi yapmış, sözleşmede tapu veya trafik sicilinde adına kayıtlı olan malın o eşe ait olacağını kararlaştırmıştı. Paylaşmalı mal ayrılığı rejiminin tasfiyesi davasında Yargıtay, bu rejimde paylaştırmanın ayın olarak yapılmasının asıl olduğunu, mümkün değilse eşlerden birinin diğerine ödeyeceği bedelin malların tasfiye anındaki sürüm değerlerine göre hesaplanacağını ve tasfiye tarihinin karar tarihi olduğunu belirtti. Mahkemenin taşınmazın boşanma dava tarihindeki değerine itibar ederek alacağı belirlemesini hatalı bularak, bozmadan sonraki yeni karar tarihindeki değerin belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.
Ne anlama geliyor? Paylaşmalı mal ayrılığında hesap karar tarihine yakın değerle yapılır. Bu dosyada dava tarihindeki değer esas alındığı için karar bozuldu.
Sözleşmeye yazılmayan konular
| Konu | Kararda ya da kanunda sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Kişisel malların gelirleri | Sözleşmeyle aksi düzenlenmedikçe edinilmiş mal sayıldı; miras kalan paranın enflasyondan arındırılmış geliri edinilmiş mal kabul edilerek hesap yapılması gerektiği belirtildi | Yargıtay 2. HD, 2024/8166 E., 2025/11072 K., 11.12.2025 |
| İleride nafaka ve tazminat istememe | Hukuki dayanağı olmadığı, doğmamış haktan feragat edilemeyeceği belirtildi | Yargıtay 2. HD, 2023/7665 E., 2024/3041 K., 02.05.2024 |
| Boşanmada artık değere farklı katılma | Ancak sözleşmede açıkça öngörülmüşse geçerlidir | TMK m. 238 |
Süresiz nafaka: TMK m. 175'teki "süresiz olarak" ibaresinin iptal edildiği 4 Haziran 2026'da basına yansıdı (Anayasa Mahkemesi Genel Kurul gündemi, 4 Haziran 2026, E.2025/156). 27 Eylül 2026 itibarıyla gerekçeli karar Resmî Gazete'de yayımlanmadı; TMK m. 175 bugünkü hâliyle uygulanır. Ayrıntıları süresiz nafaka kaldırıldı mı rehberinde anlattım.
Sözleşme yoksa uygulanan paylaşım kurallarını boşanmada mal paylaşımı, anlaşmalı boşanmada malların protokolle nasıl düzenleneceğini anlaşmalı boşanma protokolü rehberinde anlattım.
- Rejimi seçin.
Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığından hangisini istediğinizi belirleyin.
- Noterde yapın.
Sözleşmeyi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapın ya da evlenme başvurusunda seçiminizi yazılı bildirin (TMK m. 205).
- Başlangıç tarihini doğru yazın.
Geçmişe etkili hükümler geçerli sayılmadı (Yargıtay 2. HD, 2023/626 E., 2024/6099 K., 19.09.2024).
- Gelirleri ve işletmeyi düzenleyin.
Kişisel mal gelirleri ve meslek değerleri için açık hüküm koyun (TMK m. 221).
- Boşanma hâlini açıkça yazın.
Artık değere farklı katılma isteniyorsa boşanma hâli için açık hüküm koyun (TMK m. 238).
- Mal listesi ekleyin.
Sözleşme tarihindeki mallarınızı ve kaynaklarını belgeleyin; sonradan rejim değişince dönemler ayrı hesaplandı (Yargıtay 2. HD, 2024/10455 E., 2025/12022 K., 25.12.2025).
Evlilik sözleşmenizin içeriğini ve boşanmada nasıl uygulanacağını değerlendirmek için İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Evlilik sözleşmesi Türkiye'de geçerli mi?
Geçerlidir; mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya sonra yapılabilir (TMK m. 203) ve noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır (TMK m. 205).
Evlilik sözleşmesi notersiz yapılabilir mi?
Taraflar evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı olarak bildirebilir; bunun dışında sözleşme noterde yapılır (TMK m. 205).
Evlendikten sonra mal ayrılığına geçebilir miyiz?
Evet; evlilik içinde yapılan sözleşmeyle mal ayrılığına geçen eşlerde, sözleşmeden önceki dönem önceki rejime, sonraki dönem mal ayrılığına göre değerlendirildi (Yargıtay 2. HD, 2024/10455 E., 2025/12022 K., 25.12.2025).
Sözleşmeyi evlilik tarihinden geçerli yapabilir miyiz?
Kanunun tanıdığı istisnalar dışında geçmişe etkili mal rejimi sözleşmesi yapılamayacağı, sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren geçerli olduğu belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2023/626 E., 2024/6099 K., 19.09.2024).
Evlilik sözleşmesiyle nafakadan vazgeçilebilir mi?
İleride nafaka ve tazminat istemeden boşanılacağına dair sözleşmelerin hukuki dayanağı olmadığı, doğmamış haktan feragat edilemeyeceği belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2023/7665 E., 2024/3041 K., 02.05.2024).
Mal ayrılığı sözleşmesi boşanmada ne işe yarar?
Nişanlıyken noterde yapılan mal ayrılığı sözleşmesi uygulandı ve boşanmadan sonra açılan katılma alacağı davası reddedildi (Yargıtay 2. HD, 2023/7665 E., 2024/3041 K., 02.05.2024).
Sözleşme yapmazsak hangi rejim uygulanır?
Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m. 202).