TMK 257'ye göre genel mal ortaklığında kişisel mal sayılanlar dışındaki mallar ve gelirleri ortaklık mallarını oluşturur; eşler bu mallara bölünmemiş bir bütün olarak sahiptir ve hiçbir eş ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf edemez. Bunun somut sonucu, sözleşmeden sonra bir eş adına tescil edilen taşınmazın yarı hissesinin diğer eş tarafından tescilden önce kazanılmış sayılmasıdır (Yargıtay 7. HD, 2022/5254 E., 2023/3436 K., 15.06.2023).
- Genel mal ortaklığı
- Kişisel mal sayılanlar dışındaki bütün malları ve gelirlerini kapsayan ortaklık (TMK m. 257/1).
- Bölünmemiş bir bütün
- Gerekçeye göre elbirliği mülkiyetini anlatan ifade (S. Sayısı 723, s. 100-101).
- Ortaklık payı
- Elbirliği mülkiyetindeki pay; üzerinde tek başına tasarruf edilemez (TMK m. 257/3).
- Tescilden önce kazanma
- Ortaklık malında diğer eşin payının tescil işleminden önce doğması (4721 s. K. m. 705/2).
TMK 257 ne düzenler?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kapsam | Kişisel mal sayılanlar dışındaki mallar | TMK m. 257/1 |
| Gelirler | Ortaklığa dâhil malların gelirleri | TMK m. 257/1 |
| Mülkiyet | Bölünmemiş bir bütün olarak sahiplik | TMK m. 257/2 |
| Niteliği | Elbirliği mülkiyeti | S. Sayısı 723, s. 100-101 |
| Tasarruf | Ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf yok | TMK m. 257/3 |
| Sonuç | Yarı hisse tescilden önce kazanılır | Yargıtay 7. HD, 2023/3436 K. |
| Sözleşme öncesi | Önceki dönem malları ortaklığa girmez | Yargıtay 8. HD, 2014/19710 K. |
| Kişisel mallar | Ayrı kütle olarak kalır | TMK m. 256, 260 |
| Sınırlı ortaklık | Sözleşmeyle daraltılabilir | TMK m. 258, 259 |
TBMM gerekçesine göre madde İsviçre Medenî Kanunu'nun 222. maddesinden alınmıştır. Gerekçe, birinci fıkradaki "gelirler" ifadesini açıklığa kavuşturur: burada ortaklığa dâhil olduğu kabul edilen gelirler, eşlerin ortaklığa dâhil mallarının gelirleridir. İkinci fıkra bakımından gerekçe daha da açıklayıcıdır: "bölünmemiş bir bütün olarak eşlere ait olduğu ifade edilerek, 'elbirliği mülkiyeti' niteliği anlatılmak istenmiştir"; Almanca "ungeteilt" ifadesinin karşılığı olarak "bölünmemiş bir bütün" denmiştir. Gerekçe, genel mal ortaklığında ortaklık malları konusunda elbirliği (iştirak hâlinde) mülkiyetinin doğduğunu ve buna ilişkin hükümlerin uygulanacağını belirtir. Üçüncü fıkradaki payın ise iştirak hâlindeki mülkiyet payı olduğu açıklanmıştır. Tasarının 257. maddesi Adalet Komisyonunun değişiklik listesinde yer almadığından Tasarıdaki hâliyle kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 312-313).
Bu madde, mal ortaklığını diğer rejimlerden ayıran mülkiyet yapısını kurar ve pratikte üç sonucu vardır. Birincisi, ortaklık mallarında elbirliği mülkiyeti doğar: mallar paylara bölünmez, hiçbir eş kendi ortaklık payını satamaz, devredemez ya da üzerinde ipotek kuramaz; tasarruf ancak birlikte yapılabilir. İkincisi, tapu kaydı yanıltıcı olabilir: sözleşmeden sonra yalnız bir eş adına tescil edilen taşınmazın yarı hissesi, kanun gereği diğer eş tarafından tescilden önce kazanılmış sayılır; yani tapuda adınız yazmasa da hak sahibisinizdir. Üçüncüsü, kapsam sözleşme tarihine bağlıdır: sözleşmeden önceki dönemde edinilen mallar ve onların getirileri ortaklığa girmez; o dönem için hangi rejim geçerliyse onun kuralları uygulanır. Bu nedenle her dosyada malları sözleşme tarihine göre ikiye ayırmak zorunludur.
Hangi mallar ortaklığa girer?
- Kural: Genel mal ortaklığında eşlerin kanun gereğince kişisel mal sayılanlar dışındaki malları ile gelirleri ortaklık mallarını oluşturur (TMK m. 257/1).
- Gelirler: Gerekçeye göre buradaki gelirler, eşlerin ortaklığa dâhil mallarının gelirleridir (S. Sayısı 723, s. 100).
- Kişisel mallar: Kanundan doğan kişisel mallar ortaklık dışında kalır (TMK m. 260).
- Zaman sınırı: Sözleşmeden önceki birikim ve onun getirisi ortaklık malı değildir (Yargıtay 8. HD, 2014/15924 E., 2014/19710 K., 03.11.2014).
- Sözleşme dönemi: Sözleşme yürürlükteyken aynı hesaba yatırılan tutarlar ortaklığa girer ve yarısı bakımından değerlendirilir.
- Sınırlama imkânı: Eşler sözleşmeyle ortaklığı daraltabilir (TMK m. 258, TMK m. 259).
Elbirliği mülkiyetinin sonuçları
- Kural: Eşler ortaklık mallarına bölünmemiş bir bütün olarak sahip olurlar (TMK m. 257/2).
- Niteliği: Gerekçe bu ifadeyle elbirliği mülkiyetinin anlatılmak istendiğini açıkça belirtir (S. Sayısı 723, s. 100-101).
- Uygulanacak hükümler: Elbirliği mülkiyetine ilişkin genel hükümler uygulanır (4721 s. K. m. 701 vd.).
- Tescilden önce kazanma: Sözleşmeden sonra bir eş adına tescil edilen taşınmazın yarı hissesi diğer eş tarafından tescil işleminden önce kazanılmış sayılır (Yargıtay 7. HD, 2022/5254 E., 2023/3436 K., 15.06.2023).
- Tapu kaydı: Bu nedenle tapuda yalnız bir eşin adının bulunması diğerinin hak sahipliğini ortadan kaldırmaz.
- Tasfiyede ayın: Elbirliği mülkiyeti bulunduğundan tasfiye ayın olarak yapılabilir (TMK m. 256).
Tasarruf yasağı
- Kural: Hiçbir eş, ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf hakkına sahip değildir (TMK m. 257/3).
- Payın niteliği: Gerekçeye göre burada sözü edilen pay, iştirak hâlindeki mülkiyet payıdır (S. Sayısı 723, s. 101).
- Kapsam: Satış, devir, bağış ve sınırlı ayni hak kurma tek başına yapılamaz.
- Birlikte hareket: Ortaklık mallarına ilişkin tasarruflar için eşlerin birlikte hareket etmesi gerekir.
- Yönetim: Ortaklık mallarının yönetimi ve olağan işler ayrıca düzenlenmiştir (TMK m. 262, TMK m. 263).
- Üçüncü kişiler: Ortaklık mallarına ilişkin işlemlerde üçüncü kişilerin korunması ayrı hükümlere tabidir (TMK m. 264).
Rejim dönemlerinin belirlenmesi
- Üç dönem: Uzun evliliklerde mal ayrılığı, edinilmiş mallara katılma ve mal ortaklığı dönemleri arka arkaya gelebilir (Yargıtay 7. HD, 2022/5254 E., 2023/3436 K., 15.06.2023).
- Sınırlar: 01.01.2002'ye kadar mal ayrılığı, bu tarihten sözleşme tarihine kadar yasal rejim, sözleşmeden sonra mal ortaklığı uygulanır.
- Geriye etki: Sözleşmede aksi yazılsa bile mal ortaklığı geçmişe etkili olmaz (TMK m. 256).
- İstisna: Geriye etki yalnız yasal rejim için ve bir yıllık süre içinde mümkündür (4722 s. K. m. 10).
- Uygulama: Her mal, edinildiği tarihte geçerli olan rejimin kurallarına tabidir (TMK m. 179).
- Sonuç: Tasfiyede önce dönemler, sonra her malın hangi döneme düştüğü belirlenir.
Sözleşmeye ilişkin uyuşmazlıklar
- İptal davası: Mal ortaklığı sözleşmesi irade bozukluğu iddiasıyla iptal davasına konu olabilir (Yargıtay 8. HD, 2018/11610 E., 2018/15025 K., 05.07.2018).
- İnceleme: Mahkeme, sözleşmeyi imzalayan tarafın özgür iradesiyle hareket edip etmediğini araştırmalıdır.
- Usulden ret olmaz: Sözleşmenin içeriğine girilip geçerliliğini yitirdiğinden söz edilerek hukuki yarar yokluğundan ret kararı verilemez.
- Mirasçılar: Sözleşmenin tarafı olmayan mirasçılar da iptal isteminde bulunabilir.
- Şekil: Sözleşme noterde düzenleme veya onaylama biçiminde yapılmalıdır (TMK m. 205).
- Kapsam: Sözleşmenin hangi malları ortaklığa soktuğu madde madde incelenir.
Usul
- Sona erme: Rejim ölüm, başka bir rejimin kabulü, iptal, boşanma ya da mal ayrılığına geçişle sona erer (TMK m. 271).
- Yargılama sırasında ölüm: Eşin ölmesiyle rejim sona erer ve tasfiye davasının görülebilirlik koşulu gerçekleşir (Yargıtay 8. HD, 2017/15659 E., 2018/19394 K., 28.11.2018).
- Mirasçılar: Mirasçılara tebligat yapılıp davayı takip edip etmeyecekleri sorulur (6100 s. HMK m. 55).
- Görev: Mal rejiminden doğan istemler aile mahkemesinde görülür.
- Değerleme: Sona erme anında mevcut mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır (TMK m. 275).
- İspat: Belirli bir malın kişisel mal olduğunu iddia eden bunu ispatla yükümlüdür (TMK m. 261).
Genel mal ortaklığına tabi bir dosyada ilk işiniz malları sözleşme tarihine göre ikiye ayırmak olsun. Sözleşmeden önce edinilen mallar ve onların getirileri ortaklığa girmez; o dönem için hangi rejim geçerliyse onun kuralları uygulanır. Sözleşmeden sonra edinilenler ise ortaklık malıdır ve burada tapu kaydına aldanmayın: taşınmaz yalnız eşiniz adına tescil edilmiş olsa bile yarı hissesi kanun gereği size ait sayılır; bu nedenle tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilirsiniz. Banka hesapları için para hareketlerini tarih tarih çıkarın; sözleşme öncesi anaparanın faizi ortaklık malı değildir, ancak sözleşme döneminde aynı hesaba yatırılan tutarlar ortaklığa girer. Eşinizin ortaklık malı üzerinde tek başına yaptığı devir, ipotek ya da satış işlemlerine karşı çıkın: ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf mümkün değildir. Sözleşmenin kendisine itirazınız varsa (baskı, aldatma, yanılma gibi) bunu ayrı bir iptal davasıyla ileri sürün; mahkeme sözleşmeyi imzalayan tarafın özgür iradesini araştırmak zorundadır. Son olarak yargılama sırasında eşlerden biri ölürse dava düşmez; mirasçılara tebligat yapılarak yargılamaya devam edilir.
Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları
Aşağıdaki kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.
Mal ortaklığı sözleşmesinden sonra bir eş adına edinilen taşınmazın yarısı, diğer eş tarafından tescilden önce kazanılmış sayılır
Eşler 1973'te evlenmiş, 27.12.2002'de mal ortaklığı sözleşmesi yapmışlardı. Mirasçılar, mirasbırakanın sözleşmeden sonra 2006'da edindiği taşınmaz ile daha önce alınan taşınmazlar bakımından tapu iptali ve tescil ile ecrimisil istedi.
“01.01.2002 tarihinden mal ortaklığı sözleşme tarihi olan 27.12.2002 tarihine kadar edinilmiş mallara katılma rejiminin, 27.12.2002 tarihinden sonra ise "Mal ortaklığı" rejimine dair hükümlerin uygulanmasının gerektiği, 27.12.2002 tarihinden sonra murisin edindiği taşınmazlar yönünden 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 705/2. maddesine göre bunların 1/2 hissesinin davalı eş tarafından tescil işleminden önce kazanılmış olduğu, 4722 sayılı Kanun'un 10/3.maddesi gereğince mal rejimi sözleşmesi ile yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminin geriye doğru evlenme tarihine kadar geçerli olacağına ilişkin eşlerin sözleşmede açık beyanlarının da bulunmadığı”
Ne anlama geliyor? Karar, mal ortaklığındaki elbirliği mülkiyetinin en somut sonucunu gösterir: sözleşmeden sonra bir eş adına tescil edilen taşınmazın yarı hissesi, diğer eş tarafından tescil işleminden önce, kanun gereği kazanılmış sayılır (4721 s. K. m. 705/2). Kararda ayrıca üç rejim dönemi ayrı ayrı belirlenmiştir: 2002'ye kadar mal ayrılığı, 2002 ile sözleşme tarihi arasında edinilmiş mallara katılma, sözleşmeden sonra mal ortaklığı.
Sözleşme öncesine ait para ve onun faiz getirisi ortaklık malı değildir; sözleşme döneminde yatırılan tutarlar ortaklığa girer
Mal ortaklığı sözleşmesi bulunan eşlerden birinin banka hesabındaki para, yıllar içinde farklı hesaplara aktarılmış ve boşanma davasından bir hafta önce çekilerek hesap kapatılmıştı. Paranın bir bölümü sözleşmeden önceki birikime, bir bölümü ise sonraki yatırımlara dayanıyordu.
“Şu halde anılan miktarlı paranın ilk yatırıldığı miktar ve bu miktarın faiz getirisi taraflar arasında düzenlenen mal ortaklığı sözleşmesi gereğince ortaklığa giren mallardan değildir (TMK.nun 257.md). Davacı eş adına 54.460 TL'sı vadeli hesap açıldıktan sonra, kapatıldığı tarihe dek değişik zamanlarda aynı hesaba toplam 8.400 TL'sı yatırılmıştır. Yatırılan bu miktar, ortaklığa ait bölüm olup ancak bu miktar kadarı davacının toplam ortaklık payından takas konusu olabilir. TMK'nun 271/2. maddesi uyarınca boşanma davasının açıldığı 13.10.2009 tarihi itibariyle eşler arasındaki mal rejimi sona ermiştir. TMK'nun 271/3.ve 275 maddelerine göre mal ortaklığı rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malların tasfiye anındaki değerlerinin hesaba katılacağı kuşkusuzdur.”
Ne anlama geliyor? Daire, parayı kaynağına göre ikiye ayırmıştır: sözleşmeden önceki birikim ve onun faizi ortaklık malı değildir; sözleşme döneminde aynı hesaba yatırılan tutarlar ise ortaklığa girer ve yarısı bakımından değerlendirilir. Kararda ayrıca rejimin boşanma dava tarihinde sona erdiği ve sona erme anında mevcut malların tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılacağı belirtilmiştir.
Mal ortaklığı sözleşmesinin irade bozukluğu nedeniyle iptali istemi esastan incelenmelidir
Mirasçılar, mirasbırakan ile eşi arasında 1986'da noterde düzenlenen mal ortaklığı sözleşmesinin baskı altında ve gerçek dışı irade beyanlarıyla hazırlandığını ileri sürerek yokluğunun tespitini, olmazsa iptalini istedi. Mahkeme, sözleşmenin yeni Kanun karşısında geçerliliğini yitirdiği gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan davayı reddetti.
“Bu açıklamalara göre dava, irade fesadına dayalı 26.06.1986 tarihli mal ortaklığı sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, bu yönden inceleme ve araştırma yapılarak”
Ne anlama geliyor? Daire kararı bozmuştur. Sözleşmeyi imzalayan tarafın özgür iradesiyle hareket edip etmediği araştırılmalı ve esas hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmelidir; sözleşmenin içeriğine girilip yeni Kanun karşısında geçerliliğini yitirdiğinden söz edilerek hukuki yarar yokluğundan ret kararı verilmesi doğru değildir. Mal ortaklığı sözleşmesi de her sözleşme gibi irade bozukluğu iddiasıyla iptal davasına konu olabilir.
Yargılama sırasında eşin ölmesiyle mal rejimi sona erer ve tasfiye davasının görülebilirlik koşulu gerçekleşir; mirasçılara tebligat yapılmalıdır
Mal rejiminin tasfiyesi davası sürerken davacı eş öldü. Mahkeme, dosya kapsamına uymayan bir gerekçeyle karar verilmesine yer olmadığına hükmetti.
“Somut olayda, davacı ile davalı 03.09.1984 tarihinde evlenmiş ve davacı eş Yargıtay temyiz incelemesi yapıldığı tarih itibariyle ölmüş, TMK'nin 225/1.maddesi uyarınca mal rejimi ölümle sona ermiştir. Bu durumda davanın görülebilirlik ön koşulu gerçekleşmiştir. Nitekim mahkemece verilen karar davacı eşin mirasçılarına tebliğ edilmiş, mirasçılar aynı vekile vekaletname vermişler ve karar vekil tarafından temyiz edilmiştir. HMK'nin 55.maddesi "Taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir." hükmünü amirdir. Davacı eş karar tarihinden önce öldüğünden, mahkemece HMK'nin 55.maddesi uyarınca mirasçılarına tebligat yapılıp davayı takip edip etmeyeceklerinin sorulması, takip edeceklerini bildirmeleri halinde davaya kaldığı yerden devam edilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen yazılı gerekçe ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru olmamıştır.”
Ne anlama geliyor? Daire, önceki onama kararını kaldırarak hükmü bozmuştur. Eşin ölümüyle mal rejimi sona erdiğinden tasfiye davasının ön koşulu gerçekleşir ve dava düşmez. Mahkemenin yapması gereken, mirasçılara tebligat yaparak davayı takip edip etmeyeceklerini sormak ve takip edeceklerini bildirmeleri hâlinde yargılamaya kaldığı yerden devam etmektir.
Madde gerekçesi
Madde 257- Madde İsviçre Medenî Kanununun 222 nci maddesinden alınmıştır. Maddeye göre genel mal ortaklığında, eşlerin yasadan dolayı kişisel mal sayılanlar dışında kalan malları ile gelirlerinin ortaklık mallarını oluşturduğu kabul edilmiştir. Burada ortaklığa dahil olduğu kabul edilen gelirler eşlerin ortaklığa dahil mallarının gelirleridir. Maddenin ikinci fıkrası, İsviçre Medenî Kanununun 222 nci maddesinin Almanca metnine uygun olarak kaleme alınmıştır. Burada "genel mal ortaklığının", bölünmemiş bir bütün olarak eşlere ait olduğu ifade edilerek, "elbirliği mülkiyeti" niteliği anlatılmak istenmiştir. Madde genel mal ortaklığında eşler arasında ortaklık malları konusunda elbirliği (iştirak hâlinde) mülkiyetinin doğduğu ve buna ilişkin hükümlerin uygulanacağını öngörmektedir. Maddenin üçüncü fıkrası ise, hiçbir eşin ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf hakkına sahip olmadığını hükme bağlamaktadır. Burada sözü edilen pay, iştirak hâlinde mülkiyetteki ortaklık payıdır.
Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 100-101Gerekçenin iki açıklaması maddenin uygulanmasında belirleyicidir. Birincisi, birinci fıkradaki "gelirler" ifadesinin kapsamıdır: ortaklığa giren gelirler, eşlerin ortaklığa dâhil mallarının gelirleridir; kişisel malların gelirleri genel mal ortaklığında ortaklığa girmez, buna karşılık edinilmiş mallarda ortaklıkta girer (TMK m. 258). İkincisi, ikinci fıkradaki "bölünmemiş bir bütün" ifadesinin elbirliği mülkiyetini anlattığıdır; gerekçe bunu Almanca metne yaptığı atıfla açıkça belirtir. Üçüncü fıkradaki payın da iştirak hâlindeki mülkiyet payı olduğu vurgulanmıştır. Tasarının 257. maddesi Adalet Komisyonunun değişiklik listesinde yer almadığından Tasarıdaki hâliyle kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 312-313).
743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
Eski Kanun'da da mal ortaklığına giren mallarda eşler birlikte hak sahibiydi ve hiçbiri kendi payı üzerinde tek başına tasarruf edemezdi; bütün mallara ve gelirlere şamil ortaklığa "umumi mal ortaklığı" deniyordu. Tasarruf için kural, eşlerin birlikte hareket etmesi ya da diğerinin rızasının bulunmasıydı.
Karı ve koca, alelade idari muamelat müstesna olmak üzere ortaklığa giren mallar üzerinde ancak müştereken veya yekdiğerinin rızası ile tasarruf edebilir.
743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr| 743 sayılı Kanun m. 213 | 4721 sayılı Kanun m. 257 | |
|---|---|---|
| Kapsam | Bütün mallar ve gelirler | Kişisel mallar dışındakiler ve gelirleri |
| Mülkiyet | Birlikte sahiplik | Elbirliği mülkiyeti |
| Tasarruf | Birlikte ya da rızayla | Pay üzerinde tek başına yok |
| Olağan işler | İstisna | Ayrı düzenleme |
| Yönetim | Kocada | Eşit |
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Gelişme | Dayanak |
|---|---|---|
| 01.01.2002 | Madde yürürlüğe girdi; elbirliği mülkiyeti açıkça benimsendi | 4721 s. K. |
Madde yürürlüğe girdiği günden beri değiştirilmemiştir.
İlgili maddeler
- TMK m. 179: Mal rejiminin tasfiyesi.
- TMK m. 205: Sözleşmenin şekli.
- TMK m. 256: Mal ortaklığının kapsamı.
- TMK m. 258: Edinilmiş mallarda ortaklık.
- TMK m. 259: Diğer mal ortaklıkları.
- TMK m. 260: Kişisel mallar.
- TMK m. 261: İspat.
- TMK m. 262: Olağan yönetim.
- TMK m. 263: Olağanüstü yönetim.
- TMK m. 271: Sona erme anı.
- TMK m. 275: Değerlendirme anı.
Genel mal ortaklığında hangi malların ortaklığa girdiğini belirlemek ve tapu kaydına rağmen hakkınızı ileri sürmek için dosyanızı değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TMK 257 ne diyor?
Genel mal ortaklığında kişisel mal sayılanlar dışındaki mallar ve gelirleri ortaklık mallarını oluşturur; eşler bu mallara bölünmemiş bir bütün olarak sahiptir ve pay üzerinde tek başına tasarruf edilemez.
Hangi mallar ortaklığa girer?
Kanun gereğince kişisel mal sayılanlar dışındaki bütün mallar (TMK m. 257/1).
Gelirler de girer mi?
Evet; ortaklığa dâhil malların gelirleri girer (S. Sayısı 723, s. 100).
Kişisel malların geliri de girer mi?
Genel mal ortaklığında hayır; edinilmiş mallarda ortaklıkta girer (TMK m. 258).
"Bölünmemiş bir bütün" ne demek?
Elbirliği mülkiyeti demektir (S. Sayısı 723, s. 100-101).
Payımı satabilir miyim?
Hayır; ortaklık payı üzerinde tek başına tasarruf edilemez (TMK m. 257/3).
Eşim tek başına ipotek kurabilir mi?
Ortaklık malı üzerinde tek başına tasarruf edemez (TMK m. 257/3).
Tapuda yalnız eşimin adı var, hakkım yok mu?
Sözleşmeden sonra edinilen taşınmazın yarısı size aittir (Yargıtay 7. HD, 2022/5254 E., 2023/3436 K., 15.06.2023).
Bu hak ne zaman doğar?
Tescil işleminden önce, kanun gereği (4721 s. K. m. 705/2).
Tapu iptali ve tescil isteyebilir miyim?
Evet; elbirliği mülkiyeti bulunduğundan ayni talep mümkündür (TMK m. 256).
Sözleşmeden önce alınan mallar ne olur?
Ortaklığa girmez; o dönemin rejimine tabidir (Yargıtay 8. HD, 2014/15924 E., 2014/19710 K., 03.11.2014).
Banka hesabındaki para ortaklık malı mı?
Sözleşme öncesi anapara ve faizi değil; sözleşme döneminde yatırılanlar evet (Yargıtay 8. HD, 2014/15924 E., 2014/19710 K., 03.11.2014).
Uzun evliliklerde kaç rejim dönemi olur?
Üç döneme kadar olabilir: mal ayrılığı, edinilmiş mallara katılma, mal ortaklığı.
Sözleşmeyi geriye etkili yapabilir miyiz?
Hayır (TMK m. 256).
Sözleşmeye itirazım varsa ne yapabilirim?
İrade bozukluğuna dayanarak iptal davası açabilirsiniz (Yargıtay 8. HD, 2018/11610 E., 2018/15025 K., 05.07.2018).
Mahkeme bu davayı usulden reddedebilir mi?
Hayır; esas incelenmelidir (Yargıtay 8. HD, 2018/11610 E., 2018/15025 K., 05.07.2018).
Mirasçılar da iptal isteyebilir mi?
Evet.
Dava sırasında eşim ölürse dava düşer mi?
Hayır; mirasçılara tebligat yapılarak devam edilir (Yargıtay 8. HD, 2017/15659 E., 2018/19394 K., 28.11.2018).
Ölüm tasfiyeyi engeller mi?
Aksine; rejim ölümle sona erer ve tasfiyenin ön koşulu gerçekleşir.
Değerleme hangi ana göre yapılır?
Sona erme anında mevcut mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır (TMK m. 275).
Ortaklığı daraltabilir miyiz?
Evet; sınırlı mal ortaklığı kurulabilir (TMK m. 258, TMK m. 259).
Eski Kanun'da kural neydi?
Ortaklığa giren mallarda ancak birlikte ya da diğerinin rızasıyla tasarruf edilebilirdi (743 s. K. m. 213).
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 179, 205, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 271, 275, 701, 705
- 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 213
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 55
- 4722 sayılı Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m. 10
- Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), m. 257 gerekçesi s. 100-101, Komisyon değişiklik listesi s. 312-313
- Yargıtay 7. HD, 2022/5254 E., 2023/3436 K., 15.06.2023
- Yargıtay 8. HD, 2017/15659 E., 2018/19394 K., 28.11.2018
- Yargıtay 8. HD, 2018/11610 E., 2018/15025 K., 05.07.2018
- Yargıtay 8. HD, 2014/15924 E., 2014/19710 K., 03.11.2014