Türk Medeni Kanunu · Evlenme Başvurusu ve Töreni

TMK Madde 134: Evlenme Başvurusu ve Evlendirme Memuru

Türk Medeni Kanunu'nun 134. maddesi, evlenecek erkek ve kadının, içlerinden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna birlikte başvuracağını ve evlendirme memurunun kim olduğunu düzenler. Bu sayfada madde metnini, TBMM gerekçesini, eski Kanun'daki karşılığını, evlendirme yetkisi olan makamları ve Yargıtay kararlarını bulacaksınız.

Av. Aydın AydarAv. Aydın AydarHazırlayan · Boşanma avukatı 4 yüksek mahkeme kararı Güncelleme: 20 Eylül 2026
Resmî metin4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

İkinci Kitap: Aile Hukuku › Birinci Kısım: Evlilik Hukuku › Birinci Bölüm: Evlenme › Üçüncü Ayırım: Evlenme Başvurusu ve Töreni › A. Başvuru

I. Başvuru makamı

Madde 134

  1. (1)Birbiriyle evlenecek erkek ve kadın, içlerinden birinin oturduğu yer evlendirme memurluğuna birlikte başvururlar.
  2. (2)Evlendirme memuru, belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya bu işle görevlendireceği memur, köylerde muhtardır.
Yürürlük: 01.01.2002 · Yürürlüğe girdiğinden beri değişmedimevzuat.gov.tr

Fıkra numaraları atıf kolaylığı için eklenmiştir; metin, mevzuat.gov.tr'deki güncel resmî metinle aynıdır.

Bu sayfada
  1. Madde metni
  2. TMK 134 ne düzenler?
  3. Yetkili memur önünde evlenme
  4. Yabancılarla ve yurt dışında evlenme
  5. Uygulamada sık karşılaşılan durumlar
  6. Yargıtay kararları
  7. Madde gerekçesi
  8. 743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
  9. Değişiklik geçmişi
  10. İlgili maddeler
  11. Sık sorulan sorular
Kısaca

TMK 134'e göre birbiriyle evlenecek erkek ve kadın, içlerinden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna birlikte başvurur. Evlendirme memuru, belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya bu işle görevlendireceği memur, köylerde muhtardır. Uygulamada 2020'nin sonundan beri yerleşim yeri şartı aranmamakta, başvuru muhtarlıklar dışında herhangi bir evlendirme memurluğuna yapılabilmektedir (İçişleri Bakanlığı duyurusu, 29.12.2020). Nüfus Hizmetleri Kanunu, İçişleri Bakanlığına nüfus müdürlüklerine, dış temsilciliklere ve 2017'den beri il ve ilçe müftülüklerine de evlendirme memurluğu yetkisi verme imkânı tanır; eşlerden biri yabancıysa belediye evlendirme memurlukları ile nüfus müdürleri yetkilidir (5490 s. K. m. 22). Evlenmenin kurulması için evlenecek kişilerin yetkili memur önünde karşılıklı evlenme iradelerini açıklamaları gerekir. Yargıtay, muhtarın mühürlü ve imzalı evlenme kaydına karşı nikâhın tarafların gıyabında kıyıldığı iddiası ispatlanamadığı için yokluk kararını bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 2022/7824 E., 2023/5440 K., 21.11.2023).

Evlendirme memuru
Evlenme başvurusunu alan, inceleyen ve evlenme törenini yapan yetkili kişi: belediye başkanı veya görevlendirdiği memur, köylerde muhtar (TMK m. 134/2).
Evlendirme memurluğu yetkisi verilebilen makamlar
İl nüfus ve vatandaşlık müdürlükleri, nüfus müdürlükleri, dış temsilcilikler, il ve ilçe müftülükleri (5490 s. K. m. 22/2).
Başvuru
Evleneceklerin, içlerinden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna birlikte ve yazılı veya sözlü olarak yaptığı evlenme istemi (TMK m. 134, 135).
Evliliğin yokluğu
Kurucu unsurlarından biri eksik olan evliliğin hiç kurulmamış sayılması. Kurucu unsurlar; evlenmenin ayrı cinsten kişiler arasında, evlendirme memuru önünde, karşılıklı sözlü irade açıklamasıyla yapılmasıdır (Yargıtay 2. HD, 2024/5938 K.).

TMK 134 ne düzenler?

KonuKuralDayanak
Nereye başvurulur?Kanuna göre evleneceklerden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna; 2020 genelgesinden beri uygulamada yerleşim yeri şartı aranmaz (muhtarlıklar hariç)TMK m. 134/1; İçişleri Bakanlığı duyurusu (29.12.2020)
Nasıl başvurulur?Birlikte; yazılı veya sözlüTMK m. 134/1, m. 135
Belediye bulunan yerlerde memurBelediye başkanı veya görevlendireceği memurTMK m. 134/2; 5490 s. K. m. 22/2
Köylerde memurMuhtarTMK m. 134/2; 5490 s. K. m. 22/2
Yetki verilebilen diğer makamlarİl nüfus ve vatandaşlık müdürlükleri, nüfus müdürlükleri, dış temsilcilikler, il ve ilçe müftülükleri5490 s. K. m. 22/2
Eşlerden biri yabancıysaBelediye evlendirme memurlukları ile nüfus müdürleri yetkilidir5490 s. K. m. 22/2

TBMM gerekçesine göre 743 sayılı Kanun'daki, başvurunun evlenecek erkeğin yerleşim yerindeki belediyeye yapılması koşulundan vazgeçilmiş; kadının veya erkeğin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna başvurmak yeterli görülmüştür.

İçişleri Bakanlığının 29 Aralık 2020 tarihli duyurusuna göre Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, 81 il valiliğine gönderdiği genelgeyle evlenmek isteyen çiftlerin yerleşim yeri ve diğer adres şartı aranmaksızın herhangi bir evlendirme memurluğuna başvurabilmesini sağlamıştır; muhtarlıklara yapılan başvurular bunun dışındadır (İçişleri Bakanlığı duyurusu). Evlenme engelleri Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) ve Kimlik Paylaşımı Sistemi üzerinden kontrol edilir.

Müftülüklere evlendirme memurluğu yetkisi verilebilmesi, 19 Ekim 2017 tarihli ve 7039 sayılı Kanunla Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 22. maddesine eklenmiştir (5490 s. K. m. 22/2). Bu yetkiyle yapılan evlenme de resmî nikâhtır; dinî törenle karıştırılmamalıdır (TMK m. 143).

Yetkili memur önünde evlenme

Evlenme, evlendirme memurunun evleneceklerin her birine birbiriyle evlenmek isteyip istemediklerini sorması ve tarafların olumlu sözlü cevap vermesiyle oluşur (TMK m. 142). Evlendirmeye yetkili memur önünde yapılmış bir evliliğin, kanunun diğer şekil kurallarına uyulmaması sebebiyle butlanına karar verilemez (TMK m. 155).

  • Yargıtay, köy muhtarının imzalayıp mühürlediği ve tarafların evlenmek istediklerini beyan ettiklerini gösteren evlendirme kütük defteri kaydına karşı, nikâhın tarafların gıyabında kıyıldığı iddiasının ispatlanamadığını belirterek yokluk kararını bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 2022/7824 E., 2023/5440 K., 21.11.2023). Kararda, tanık bulunmamasının da tek başına evliliği geçersiz kılmadığı belirtilmiştir. Bozmadan sonra verilen karar da onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 2024/6056 E., 2024/5610 K., 10.09.2024).
  • Belde belediyesinin evlendirme memurunun 2006'da, beldede oturmayan kişileri 134. maddeye aykırı olarak evlendirmesinin sahtecilik sayılamayacağı, somut olayda görevi kötüye kullanma suçunun unsurlarının da oluşmadığı ve eylemin disiplin soruşturmasına konu olabileceği kabul edilmiştir (Yargıtay CGK, 2016/962 E., 2020/15 K., 21.01.2020).
  • Evlenme izin belgesinin dosyada bulunmadığı ve evliliğin nüfusa işlenmediği iddiası, kurucu unsurlardan biri olmadığı için yokluk sonucu doğurmamıştır (Yargıtay 2. HD, 2023/9264 E., 2024/5938 K., 17.09.2024).
Dikkat

İmam nikâhı veya başka bir dinî tören, evlendirme memuru önünde yapılan resmî evlenmenin yerine geçmez. Evlenmenin geçerli olması dinî törenin yapılmasına bağlı değildir; aile cüzdanı gösterilmeden dinî tören yapılamaz (TMK m. 143).

Yabancılarla ve yurt dışında evlenme

DurumKuralDayanak
Türkiye'de eşlerden biri yabancıBelediye evlendirme memurlukları ile nüfus müdürleri yetkilidir5490 s. K. m. 22/2
Yurt dışında Türk vatandaşının evlenmesiDış temsilciliklere evlendirme yetkisi verilebilir5490 s. K. m. 22/2
Evlenmenin şekliEvliliğin yapıldığı ülkenin hukukuna tabidir5718 s. MÖHUK m. 13/2
Evlenme ehliyeti ve şartlarıTaraflardan her birinin evlenme anındaki millî hukukuna tabidir5718 s. MÖHUK m. 13/1
Türkiye'de farklı uyruklu iki yabancıYetkili Türk evlendirme memuru önünde evlenebilirEvlendirme Yönetmeliği m. 12
Türkiye'de aynı devletin vatandaşı iki yabancıMillî kanunları yetki veriyorsa kendi devletlerinin Türkiye'deki temsilcilikleri önünde veya yetkili Türk makamları önünde evlenebilirYön. m. 12
Yurt dışında iki Türk vatandaşıMahalli mevzuat tanıyorsa büyükelçi, başkonsolos veya yetkilendirilen görevli önünde; fahri konsolosların evlendirme yetkisi yokturYön. m. 10
Yurt dışında yabancı makam önündeTürk vatandaşları veya bir Türk vatandaşı ile bir yabancı, bulundukları ülkenin yetkili makamları önünde evlenebilirYön. m. 11

Yargıtay, farklı ülkelerin vatandaşı iki kişinin Türkiye'deki bir yabancı başkonsoloslukta yaptığı ileri sürülen evliliğin yokluğunun tespiti istemini, konsolosluğun arşivinde bu evliliğe ilişkin kayıt bulunmadığını bildirmesi üzerine belgenin gerçekten düzenlenip düzenlenmediği araştırılmadan sonuçlandırılamayacağını belirterek bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 2015/21374 E., 2016/3634 K., 29.02.2016).

Uygulamada sık karşılaşılan durumlar

DurumSonuçDayanak
Nerede nikâh başvurusu yapabilirim?2020 genelgesinden beri yerleşim yerinizden bağımsız olarak herhangi bir evlendirme memurluğunda (muhtarlıklar hariç)TMK m. 134/1; İçişleri Bakanlığı duyurusu (29.12.2020)
Köyde nikâhı kim kıyar?MuhtarTMK m. 134/2
Müftülükte resmî nikâh kıyılabilir mi?Bakanlık il ve ilçe müftülüklerine evlendirme memurluğu yetkisi verebilir5490 s. K. m. 22/2
Yabancı biriyle evleneceğimBelediye evlendirme memurlukları ve nüfus müdürleri yetkilidir5490 s. K. m. 22/2
Nikâh defterinde imzalar eksikTek başına yokluk sonucu doğurmaz; iddiayı ileri süren ispat ederYargıtay 2. HD, 2023/5440 K.
Nikâhımız nüfusa işlenmemişKurucu unsurlar varsa evlilik yok hükmünde değildirYargıtay 2. HD, 2024/5938 K.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki kararlar resmî karar arama sisteminden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2022/7824 E. · 2023/5440 K.21.11.2023

Muhtarın mühürlü ve imzalı evlenme kaydına karşı "gıyabımızda nikâh kıyıldı" iddiası ispatlanmalıdır

Eşler 1985'te imam nikâhıyla birlikte yaşamaya başlamış, 1989'da köy muhtarlığında resmî nikâhları kıyılmış ve evlilik nüfusa tescil edilmişti. İki çocukları vardı ve 32 yıl birlikte yaşamışlardı. Erkek 2021'de, nikâh sırasında kendilerinin muhtarlığa gitmediğini ve nikâhın gıyaplarında kıyıldığını ileri sürerek evliliğin yokluğunun tespitini istedi. Köy evlendirme kütük defterinde tarafların bilgileri ve fotoğrafları ile evlenmek istediklerini beyan ettikleri yazılıydı. Kayıt muhtar tarafından imzalanıp mühürlenmişti, ancak tarafların ve tanıkların imza yerleri boştu. İlk derece mahkemesi yokluğa karar verdi, bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti. Daire, evlenmenin kurulması için evlendirme memuru önünde karşılıklı irade açıklamasının gerekli ve yeterli olduğunu, şekil kurallarına uyulmamasının butlan sebebi olmadığını belirtti. Resmî belgeye karşı gıyapta nikâh iddiasının ispatlanamadığını kabul ederek kararı bozdu.

“Keza, 4721 sayılı Kanun'un 155 inci maddesi uyarınca da evlendirmeye yetkili memur önünde yapılmış bir evliliğin kanunun diğer şekil şartlarına uyulmaması sebebiyle butlanına karar verilemeyeceği gibi, evlilik akti sırasında şahit bulunmaması da tek başına evlilik akdini geçersiz kılmaz.”

Ne anlama geliyor? Evlendirme memurunun mühür ve imzasını taşıyan kayıt resmî belgedir. Aksini iddia eden, bunu ispatlamak zorundadır (TMK m. 6).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2023/9264 E. · 2024/5938 K.17.09.2024

Evlenme izin belgesinin eksikliği veya evliliğin nüfusa işlenmemesi evliliği yok hükmünde kılmaz

Evlenme sırasında hem Türk hem Alman vatandaşı olan erkek, evlendikten kısa süre sonra Türk vatandaşlığından çıktı. Çifte vatandaş olduğu için Türk hukukuna uygun evlenme izin belgesi alamadığını, evlenme dosyasında bu belgenin bulunmadığını ve evliliğin nüfusa işlenmediğini ileri sürerek evliliğin yokluğunun tespitini, bu olmazsa iptalini istedi. İlk derece mahkemesi, evliliğin kurucu unsurlarının evlenmenin ayrı cinsten kişiler arasında, evlendirme memuru önünde ve karşılıklı sözlü irade açıklamasıyla yapılmasından ibaret olduğunu belirtti. İleri sürülen sebeplerin hiçbirinin kurucu unsur olmadığını ve dosyada evlenme izin belgesinin de bulunduğunu belirterek yokluk istemini reddetti; iptal istemi de ispatlanamadığı için reddedildi. Bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti, Yargıtay kararı onadı.

“evliliğin kurucu unsurları olarak sayılan "evlenmenin ayrı cinsten kişiler arasında yapılmış olması", "evlendirme memuru önünde yapılması", "tarafların karşılıklı ve sözlü iradelerini açıklamaları" hususlarından birinin gerçekleşmemesi hâlinde evliliğin hiç gerçekleşmemiş gibi sonuç doğuracağı”

Ne anlama geliyor? Başvuru ve belge eksiklikleri yokluk sebebi değildir. Yokluk ancak kurucu unsurlardan biri eksikse söz konusu olur.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2015/21374 E. · 2016/3634 K.29.02.2016

Konsoloslukta yapıldığı ileri sürülen evliliğin belgesi araştırılmadan yokluk davası sonuçlandırılamaz

Farklı ülkelerin vatandaşı olan iki kişi, 2001'de Türkiye'deki bir yabancı başkonsoloslukta evlendiklerini gösteren bir nikâh belgesine dayanıyordu. Erkek, Türkiye'de farklı uyruklu iki yabancının ancak Türk evlendirme memuru önünde evlenebileceğini, konsoloslukta yapılan evlenmenin yetkili memur önünde yapılmadığını ve tarafların törende aynı anda hazır olmadığını ileri sürerek evliliğin yokluğunun tespitini istedi. Mahkeme, tarafların uzun yıllar birlikte yaşadığını, üç çocukları olduğunu ve erkeğin kendi ülkesinde bu evliliğe dayanarak boşanma davası açtığını belirterek davayı dürüstlük kuralı gereğince reddetti. Daire, başkonsolosluğun arşivinde bu evlilik belgesine ilişkin kayıt bulunmadığını bildirdiğini belirtti. Belgenin gerçekten düzenlenip düzenlenmediğinin ve evliliğin nüfusa tesciline dayanak belgelerin araştırılması gerektiğini kabul ederek kararı bozdu.

“Mahkemece anılan nikah belgesinin düzenlenip düzenlenmediği tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulmadan ve yine tarafların evlilik işleminin nüfusta tesciline dayanak belgeler getirtilmeden eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.”

Ne anlama geliyor? Yokluk iddiasında önce evlenmenin hangi makam önünde ve hangi belgeyle yapıldığı kesin olarak belirlenmelidir.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay Ceza Genel Kurulu2016/962 E. · 2020/15 K.21.01.2020

Başvurunun yerine ilişkin kurala aykırı yapılan evlendirme işlemi sahtecilik sayılmaz

Bir belde belediyesinin evlendirme memuru, 2006'da nüfus müdürünün ricası üzerine beldede oturmayan ve bir kısmı yabancı uyruklu olan kişilerin evlendirme işlemlerini yaptı. Evlenme dosyalarına sunulan sağlık raporlarının sahte olduğu sonradan anlaşıldı. Ağır ceza mahkemesi memuru kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği suçundan mahkûm etti; hüküm onandı ve Başsavcılık itiraz etti. Genel Kurul, memurun belgeleri inceleyip eksiklik görmediğini ve raporların sahte olduğunu bildiğine dair delil bulunmadığını belirtti. Başvurunun yerine ilişkin kurala aykırı olarak yetkisiz yapılan işlemlerin sahte sayılamayacağını; mağduriyet, kamu zararı veya haksız kazanç doğmadığı için görevi kötüye kullanma suçunun da oluşmadığını ve eylemin disiplin soruşturmasına konu olabileceğini kabul etti. İtirazı değişik gerekçeyle kabul ederek onama kararını kaldırdı; karar bu noktada oy çokluğuyla verildi.

“birbiriyle evlenecek erkek ve kadından birinin oturduğu yer evlendirme memurluğuna birlikte başvuru yapmaları gerekmesine rağmen sanık ... tarafından Yalova dışında oturan kişilerin evlendirme işlemleri yapılmış ise de yetkisiz olarak yapılan bu işlemlerin sahte olduğu sonucunu doğurmayacağı ve sahtecilikten söz edilemeyeceği”

Ne anlama geliyor? Karar memurun ceza sorumluluğuna ilişkindir. Evlenmenin geçerliliği ayrı bir konudur: yetkili memur önünde yapılmış bir evlenmenin, kanunun diğer şekil kurallarına uyulmaması sebebiyle butlanına karar verilemez (TMK m. 155). 2020'nin sonundan beri uygulamada yerleşim yeri şartı da aranmamaktadır.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni

Madde gerekçesi

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 97 nci maddesini karşılamaktadır. Yürürlükteki metnin "Evlenmenin ilânı ve akdi" şeklindeki üçüncü ayırım başlığı, "Evlenme başvurusu ve töreni" şeklinde değiştirilmiştir. Maddenin konu ve kenar başlıkları içeriğiyle uyumlu olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. Maddede birbiriyle evlenecek erkek ve kadının içlerinden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna birlikte başvurmaları öngörülmüştür. Bununla erkeğin yerleşim yerinin bulunduğu yer evlendirme memurluğuna başvurulması koşulundan vazgeçilmiş, gerek erkeğin gerek kadının oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna başvurulması yeterli görülmüştür. Maddenin ikinci fıkrasında evlendirme memurluğu görevinin belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya onun bu işle görevlendirdiği memuruna, köylerde ise muhtara ait olduğu hükme bağlamıştır.

Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 67

743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı

743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 97–98 (mülga)

Birbiriyle evlenecek erkek ve kadın, evlenme kararlarını, belediye reisine veya reisin evlenme işlerine memur ettiği belediye dairesindeki vekiline ve köylerde ihtiyar heyetine beyan edince, bu karar ilan olunur. İlan müddeti onbeş gündür. (...) Beyan için evlenecek erkeğin ikametgahı belediyesine müracaat olunur.

743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr
743 sayılı Kanun m. 97–984721 sayılı Kanun m. 134
Başvuru yeriEvlenecek erkeğin ikametgâhındaki belediyeEvleneceklerden birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğu
Köylerdeİhtiyar heyetiMuhtar
İlanEvlenme kararı on beş gün ilan edilirdiİlan sistemi yoktur

Değişiklik geçmişi

TMK m. 134, 01.01.2002'de yürürlüğe girdiğinden bu yana hiç değiştirilmemiştir. mevzuat.gov.tr'deki güncel metinde bu maddeye ilişkin bir Anayasa Mahkemesi iptal notu da yer almamaktadır. Evlendirme yetkisi verilebilecek makamlar ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 22. maddesinde düzenlenmiş; müftülükler 2017'de 7039 sayılı Kanunla eklenmiştir.

İlgili maddeler

İlgili maddeler
  • TMK m. 135 ve m. 136: Başvurunun şekli ve belgeler.
  • TMK m. 137 ve m. 138: Başvurunun incelenmesi, reddi ve itiraz.
  • TMK m. 141 ve m. 142: Tören yeri ve törenin şekli.
  • TMK m. 143: Aile cüzdanı ve dinî tören.
  • TMK m. 155: Şekil kurallarına uymamanın butlan sebebi olmaması.
  • 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 22: Evlendirme yetkisi.
  • 5718 sayılı MÖHUK m. 13: Evlenme ehliyeti, şartları ve şekline uygulanacak hukuk.

Evlenme işlemleri, evliliğin yokluğu ya da aile hukukundan doğan diğer konularda dosyanızı değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

TMK 134 ne diyor?

TMK m. 134'e göre birbiriyle evlenecek erkek ve kadın, içlerinden birinin oturduğu yer evlendirme memurluğuna birlikte başvurur. Evlendirme memuru, belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya bu işle görevlendireceği memur, köylerde muhtardır.

Evlenme başvurusu nereye yapılır?

Kanuna göre kadının veya erkeğin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna birlikte başvurulur (TMK m. 134/1). İçişleri Bakanlığının 29 Aralık 2020 tarihli duyurusuna göre uygulamada yerleşim yeri şartı aranmamakta, başvuru muhtarlıklar dışında herhangi bir evlendirme memurluğuna yapılabilmektedir (İçişleri Bakanlığı duyurusu). TBMM gerekçesine göre eski Kanun'daki erkeğin yerleşim yerine başvurma koşulu da kaldırılmıştır.

Nikâhı kimler kıyabilir?

Belediye başkanı veya görevlendirdiği memur, köylerde muhtar (TMK m. 134/2). Bakanlık ayrıca il nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerine, nüfus müdürlüklerine, dış temsilciliklere ve il ve ilçe müftülüklerine evlendirme memurluğu yetkisi verebilir (5490 s. K. m. 22/2).

Müftülükte kıyılan nikâh resmî nikâh mıdır?

Bakanlığın evlendirme memurluğu yetkisi verdiği il ve ilçe müftülüklerinde yapılan evlenme, evlendirme memuru önünde yapılan resmî evlenmedir (5490 s. K. m. 22/2). Bu, resmî nikâh olmadan yapılan dinî törenden farklıdır (TMK m. 143).

Yabancı biriyle Türkiye'de nerede evlenebilirim?

Eşlerden birinin yabancı olması hâlinde evlendirmeye belediye evlendirme memurlukları ile nüfus müdürleri yetkilidir (5490 s. K. m. 22/2).

Yurt dışında evlenebilir miyim?

Evliliğin şekli, yapıldığı ülkenin hukukuna tabidir; evlenme ehliyeti ve şartları ise her tarafın millî hukukuna tabidir (MÖHUK m. 13). Bakanlık dış temsilciliklere de evlendirme yetkisi verebilir (5490 s. K. m. 22/2).

Nikâh defterinde imzam yok; evliliğim yok hükmünde mi?

Tek başına hayır. Yargıtay, muhtarın mühürlü ve imzalı kaydına karşı gıyapta nikâh iddiasının ispatlanması gerektiğini ve tanık bulunmamasının tek başına evliliği geçersiz kılmadığını belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2022/7824 E., 2023/5440 K., 21.11.2023).

Evlilik nüfusa işlenmediyse geçersiz mi?

Kurucu unsurlar gerçekleşmişse hayır. Yargıtay, evlenme izin belgesinin eksikliği ve nüfusa tescil yapılmadığı iddiasının evliliği yok hükmünde kılmadığına ilişkin kararı onamıştır (Yargıtay 2. HD, 2023/9264 E., 2024/5938 K., 17.09.2024).

İmam nikâhı resmî nikâhın yerine geçer mi?

Hayır. Evlenmenin geçerli olması dinî törenin yapılmasına bağlı değildir ve aile cüzdanı gösterilmeden dinî tören yapılamaz (TMK m. 143).

Evlenme başvurusu yazılı mı yapılır?

Başvuru, evlenecekler tarafından yazılı veya sözlü olarak yapılabilir (TMK m. 135).

Av. Aydın Aydar
Av. Aydın Aydar Boşanma avukatı · İstanbul Barosu

1986'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu; 35 yılı aşkın süredir boşanma ve aile hukuku davalarında çalışıyor. Madde şerhleri resmî metin, TBMM gerekçesi ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi kararları esas alınarak hazırlanır ve güncellenir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Kanun metni yayın tarihindeki yürürlükteki metindir. Yayın: 20 Eylül 2026 · Son güncelleme: 20 Eylül 2026.

Hemen Ara WhatsApp