Ailemin Parasıyla Alınan Ev Boşanmada Kime Kalır? 2026 Bağış, Borç, Kredi ve İspat

"Babam evin peşinatını verdi; şimdi eşim evin yarısını istiyor." Bu cümleyi, ailesinin yardımıyla ev almış ve boşanma kararı vermiş eşlerden duyarım. Anne baba o parayı çocuğu bir yuva kursun diye verir. O gün kimse dekont saklamayı ya da paranın neden verildiğini yazıya dökmeyi düşünmez.

Meslek hayatım boyunca bu davalarda sonucu paranın miktarının değil, izinin belirlediğini gördüm. Paranın kimden kime, hangi hesaptan, ne zaman ve ne için gittiği gösterilebiliyorsa ailenin katkısı korunur. Gösterilemiyorsa ev, evlilikte alınan her mal gibi paylaşıma girer. Bu rehberde aileden gelen paranın mal paylaşımındaki yerini, yazının sonunda listelediğim kararlarla anlatıyorum.

Ailemin parasıyla alınan ev boşanmada kime kalır: kısa cevap

Ailenin verdiği para neden kişisel mal sayılır?

Boşanmada paylaşılan mallar, eşlerin evlilik içinde emekleriyle edindikleri mallardır. Medeni Kanun, karşılıksız elde edilen değerleri bu paylaşımın dışında tutar. Aileden gelen para da bu değerlerdendir.

Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri.

Bu ifade kanun gereğince kişisel mal sayılanları sayan maddededir (kişisel mallar). Anne babanın çocuğuna bir karşılık beklemeden verdiği para, bu karşılıksız kazanmanın açık bir örneğidir. Hukuk bu işleme bağışlama der ve onu şöyle tanımlar.

Bağışlama sözleşmesi, bağışlayanın sağlararası sonuç doğurmak üzere, malvarlığından bağışlanana karşılıksız olarak bir kazandırma yapmayı üstlendiği sözleşmedir.

Bu tanım Borçlar Kanunu'nun bağışlamayı düzenleyen maddesindedir (6098 sayılı Kanun m. 285). Size bağışlanan para sizin kişisel malınızdır. Bu parayla alınan ev de kişisel malın yerine geçen değer olarak kişisel mal sayılır. Evin evlilik içinde alınmış olması bu sonucu değiştirmez.

Evin bir kısmı aile parasıyla, bir kısmı maaşla alındıysa?

Ev alımında aile parası tek başına yetmeyebilir. Bedelin bir kısmı ailenin verdiği parayla, kalanı eşlerin birikimiyle ya da konut kredisiyle ödenebilir. Bu durumda evin tamamı kişisel mal olmaz; aile parasının karşıladığı oran ayrılır.

Bir mal kesiminden diğer kesimdeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunulmuşsa, değer artması veya azalması durumunda denkleştirme, katkı oranına ve malın tasfiye zamanındaki değerine veya mal daha önce elden çıkarılmışsa hakkaniyete göre yapılır.

Bu cümle kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasındaki denkleştirmeyi düzenleyen maddededir (denkleştirme). Hesap, paranın verildiği günkü tutar üzerinden değil, evin bugünkü değeri üzerinden yapılır. Örneğin evin bedelinin dörtte birini babanız verdiyse, evin bugünkü değerinin dörtte biri sizin kişisel payınız sayılır. Kalan kısım edinilmiş mal olarak paylaşıma girer.

Bu yüzden aile parasının tutarı kadar, evin alındığı gün toplam bedelin ne kadarını karşıladığı da önemlidir. Tapudaki satış bedeli, satıcıya yapılan ödemeler ve kredi tutarı birlikte bu oranı ortaya koyar. Bilirkişi hesabı bu belgeler üzerinden yapılır.

Para kime verildi?

Aile parasında ilk soru, paranın hangi eşe verildiğidir. Anne baba parayı yalnız kendi çocuğuna verdiyse, para o eşin kişisel malıdır. Parayı damadına ya da gelinine verdiyse, para onun kişisel malı olur. Bir ev alımında "ikinize" denilerek verilen paralarda ise her eşin payı ayrı değerlendirilebilir.

Bu ayrım kâğıt üzerinde kolay görünür; mahkemedeki tartışma ise tam burada başlar. Para elden verildiyse ya da eşlerden birinin hesabına yatırıldıysa, paranın kime verildiği sonradan anlaşmazlık konusu olur. Para doğrudan eşinizin hesabına gönderildiyse, ailenizin onu size verdiğini göstermek zorlaşır.

Düğünde takılan altınlarla ev alındıysa?

Düğünde kadına takılan ziynet eşyası, aksi kanıtlanmadıkça kadının kişisel malıdır. Bu altınlar bozdurulup eve harcandıysa kadın, harcanan altınlar için alacak isteyebilir. Yukarıdaki davada istinaf mahkemesi, kadına ziynetler için seçimlik hakkının hatırlatılmasını istemişti. Kadın da değer artış payını seçmişti. Ziynetlerin kime ait olduğunu ve nasıl geri istendiğini boşanmada ziynet eşyaları rehberinde anlattım.

Ailenizin parası eşinizin adına olan eve gittiyse ne olur?

Ailenizin size verdiği para, eşinizin adına kayıtlı bir evin alımında kullanılmış olabilir. Ev eşinizin adına olduğu için sizin kişisel malınız olmaz. Ama paranız da kaybolmaz; kanun bu katkı için ayrı bir alacak tanır.

Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur ve bu alacak o malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır; bir değer kaybı söz konusu olduğunda katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.

Bu cümle değer artış payını düzenleyen maddededir (değer artış payı). Değer artış payı da evin bugünkü değeri üzerinden hesaplanır. Yargıtay, karar tarihinden iki buçuk yıl önce belirlenen değerle yapılan hesabı doğru bulmadı (Yargıtay 2. HD, 2023/5107 E., 2024/5735 K., 12.09.2024). O davada erkeğin babasına ait aracın satış parası, kadın adına alınan bir bağın bedeline gitmişti. Mahkeme bu para için erkek lehine değer artış payı hesaplamıştı.

Değer artış payı istemek için iki şeyi göstermeniz gerekir: paranın size ait olduğunu ve o eve harcandığını. Para önce ailenizden sizin hesabınıza, oradan satıcıya ya da eşinizin hesabına gittiyse bu zincir banka kayıtlarıyla kurulabilir. Zincirin bir halkası eksikse, mahkeme paranın başka bir yere harcandığını düşünebilir.

Aile parasının kişisel mal olduğunu nasıl ispatlarsınız?

Aile parası davalarının sonucunu ispat belirler. Kanun burada açık bir kural koyar ve yükü kişisel mal iddia eden eşe yükler.

Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Bu cümle mal rejiminde ispatı düzenleyen maddededir (mal rejiminde ispat). Yani evlilik içinde alınan ev, siz aksini gösterene kadar paylaşılacak mal sayılır. Ailenizin para verdiğini söylemeniz yetmez. Paranın ailenizden size geldiğini ve bu evin alımına gittiğini birlikte göstermelisiniz.

Banka kaydı dışında hangi deliller işe yarar?

Banka kaydı aile parası davalarında ana delildir, ama tek delil değildir. Mahkeme, paranın kaynağını ve yolunu birlikte görmek ister. Şu belgeler bu yolu tamamlar:

• Ailenin parayı nereden bulduğu: Babanızın sattığı tarlanın tapu kaydı, emekli ikramiyesi ya da kendi birikimini gösteren hesap dökümü.
• Tarihlerin yakınlığı: Paranın ailenizin hesabından çıktığı gün ile tapudaki satış tarihi arasındaki kısa süre.
• Havale açıklaması: "Ev alımı için" ya da "bağış" gibi bir açıklama satırı.
• Satıcıya doğrudan ödeme: Bedelin ailenizin hesabından satıcıya gönderildiğini gösteren dekont.
• Tanık anlatımları: Paranın verildiği ortamı gören kişilerin beyanı; ama yalnız başına değil, belgeleri tamamlayan bir delil olarak.

Bir örnekle anlatayım. Babanız mart ayının başında tarlasını satmış, iki gün sonra parayı "ev alımı için" açıklamasıyla sizin hesabınıza göndermiş olsun. Ertesi gün aynı hesaptan satıcıya ödeme yapılmış ve tapu sizin adınıza çıkmış olsun. Bu zincirin her halkası belgelidir ve aile parası savunması güçlü olur. Aynı para elden verilmiş ve birkaç ay sonra bir ev alınmışsa, bağlantıyı kurmak zorlaşır.

Kredi taksitlerini ailem ödediyse?

Ev konut kredisiyle alınmış, taksitlerin bir kısmını aileniz ödemiş olabilir. Taksitler evlilik içinde maaşla ödendiyse edinilmiş maldan ödenmiş sayılır. Aile parasıyla ödenen taksitler ise kişisel mal katkısıdır ve hesapta ayrılır.

Yargıtay bu kararda, aile parası savunmasının banka hesapları incelenmeden sonuca bağlanmasını eksik araştırma saydı (Yargıtay 2. HD, 2024/9237 E., 2025/11086 K., 11.12.2025). Bu yüzden dilekçenizde kredi hesabının ve ailenizin hesabının dökümünü delil olarak açıkça gösterin. Bankadan kayıt getirtme yollarını eşimin mal varlığını nasıl öğrenirim rehberinde anlattım.

Babanız evi tapuda satış göstererek verdiyse ne olur?

Aileler evi çocuklarına bazen tapuda bağış yerine satış göstererek devreder. Kayıtta bir bedel yazar ama bu bedel gerçekte hiç ödenmemiştir. Boşanmada bu ev için iki görüş çatışır. Evin sahibi devrin gerçekte bağış olduğunu, diğer eş ise evin evlilik içinde satın alındığını ileri sürer.

Benzer bir sonuç, 2002 öncesi mal ayrılığı döneminde babadan oğluna satış gösterilerek devredilen bir taşınmazda da çıktı. Mahkeme önce devri bağış sayıp kadının katkı payı istemini reddetmişti; bu karar yalnız bu karineye dayandığı için bozuldu. Bozmadan sonra mahkeme, bağış iddiasının ispatlanması gerektiğini, kadının da maaşıyla alıma katkı yaptığını kabul ederek kadın lehine katkı payı alacağına hükmetti. Yargıtay bu kararı onadı (Yargıtay 2. HD, 2023/8405 E., 2024/7490 K., 16.10.2024).

Bu iki karardan çıkan sonuç açıktır. Babadan gelen ev kendiliğinden kişisel mal sayılmaz. Tapuda satış yazıyorsa, bağış olduğunu ileri süren eş bunu belgeyle ya da yeminle göstermek zorunda kalabilir. Diğer eşin evin alımına katkısı varsa, bu katkı da ayrıca hesaba katılır.

Aile parayı borç olarak verdiyse ne olur?

Aileler bazen parayı bağış olarak değil, geri ödenmek üzere verir. Bu durumda hukuken bir ödünç ilişkisi vardır.

Tüketim ödüncü sözleşmesi, ödünç verenin, bir miktar parayı ya da tüketilebilen bir şeyi ödünç alana devretmeyi, ödünç alanın da aynı nitelik ve miktarda şeyi geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir.

Bu tanım Borçlar Kanunu'nun ödünç sözleşmesini düzenleyen maddesindedir (6098 sayılı Kanun m. 386). Borç olarak verilen para karşılıksız bir kazanım değildir. Bu parayla evlilik içinde alınan ev de kişisel mal olmaz, edinilmiş mal sayılır. Ancak eve ilişkin ödenmemiş borç, paylaşılacak değer hesaplanırken dikkate alınır.

Artık değer, eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.

Bu cümle artık değeri tanımlayan maddededir (artık değer). Borç gerçekse ve hâlâ ödenmemişse evin değerinden düşülür; bu da diğer eşin alacağını azaltır. Bu yüzden boşanma sürecinde ileri sürülen "ailemden borç almıştım" savunmasını banka kayıtlarıyla desteklemek gerekir. Borcun gerçek olduğunu, verildiği tarihteki transfer ve varsa geri ödemeler gösterir.

Aile ile eş arasındaki para trafiğinin niteliği, yukarıdaki Denizli kararında da araştırma konusu yapıldı. Yargıtay orada erkeğin ailesinden gelen paraların bir iade olup olmadığının incelenmesini istedi (Yargıtay 2. HD, 2024/9237 E., 2025/11086 K., 11.12.2025). Para trafiği iki yönlüyse, hangi paranın bağış, hangisinin borç ya da iade olduğu ayrı ayrı gösterilmelidir.

Eşinizin ailesi verdiği parayı geri isteyebilir mi?

Boşanma sürecinde eşinizin ailesi, ev için verdiği parayı geri isteyebilir. Bu talebin sonucu, paranın bağış mı borç mu olduğuna bağlıdır. Para borçsa, borç alan kimse ondan geri istenebilir. Para bağışsa, bağıştan dönme ancak kanunda sayılan sebeplerle mümkündür.

Bağışlanan, bağışlayana veya onun ailesinden bir kimseye karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranmışsa.

Bu bent, bağışlayanın bağıştan dönebileceği hâlleri sayan maddededir (6098 sayılı Kanun m. 295). Boşanmanın kendisi bu sebepler arasında sayılmaz. Dönme hakkı da sebebin öğrenildiği günden başlayarak bir yıl içinde kullanılmalıdır (6098 sayılı Kanun m. 297). Bağıştan dönmenin şartlarını eşime bağışladığım evi geri alabilir miyim rehberinde ayrıntılı anlattım.

Ev ailenizin adına alındıysa ne olur?

Bazı aileler parayı çocuklarına vermek yerine evi kendi adlarına alır ve çocuklarının orada oturmasına izin verir. Bu ev eşlerin malı değildir ve mal paylaşımına girmez. Eşlerden biri bu eve evlilik içinde para harcadıysa, alacağını ayrı yollarla araması gerekebilir. Bu konuyu ev eşimin ailesinin üzerine yazısında, ailenin evinde oturan eşin durumunu da kayınpederin evinde oturmak rehberinde anlattım.

Ev evlenmeden önce aile parasıyla alındıysa, zaten evlilik öncesine ait bir kişisel mal söz konusudur. Bu durumu ve evlilikte ödenen kredi taksitlerini evlenmeden önce alınan ev boşanmada yazısında ayrıca ele aldım. Mirasla gelen evler için de miras kalan ev boşanmada rehberine bakabilirsiniz.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

Yazıda dayandığım kararlarda aileden gelen paralar şöyle değerlendirildi.

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Paranın yolunu belgeleyin. Ailenizin hesabından sizin hesabınıza, oradan satıcıya giden her transferin dekontunu saklayın.
2. Açıklama satırını doldurun. Havale yaparken açıklamaya "ev alımı için bağış" gibi bir not yazdırın.
3. Parayı kendi hesabınıza aldırın. Aile parasının eşinizin hesabına değil, sizin hesabınıza gelmesi ispatı kolaylaştırır.
4. Tapu işlemini gerçek adıyla yaptırın. Aileniz size ev veriyorsa devri satış değil, bağış olarak yaptırın.
5. Kredi taksitlerini ayrı izleyin. Aile parasıyla ödenen taksitleri kredi hesabının dökümüyle eşleştirin.
6. Borç ise yazıya dökün. Para geri ödenmek üzere verildiyse bunu tarihli bir belge ve banka kaydıyla gösterin.
7. Banka kayıtlarını delil olarak gösterin. Dilekçenizde ailenizin ve sizin hesap dökümlerinizin getirtilmesini isteyin; tanık anlatımını bu kayıtların yanında kullanın.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Ailenizin size karşılıksız verdiği parayla alınan ev, o para oranında sizin kişisel malınızdır. Para eşinizin adına olan eve gittiyse, katkınız oranında değer artış payı isteyebilirsiniz. Para borç olarak verildiyse ev edinilmiş mal olarak kalır; gerçek borç ise hesapta dikkate alınır.

Bu davalarda sonucu, paranın izini gösterip gösteremediğiniz belirler. Yalnız tanık anlatımına dayanmayın; ailenizin hesabından çıkan paranın eve ulaştığını banka kayıtlarıyla gösterin. Aileniz size ev devrediyorsa, işlemi tapuda gerçekte ne ise öyle yaptırın.

Ailenizin katkısıyla alınan evin mal paylaşımındaki yerini belgelerinizle birlikte değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.