Aşağıdaki listeler, anlaşmalı boşanma dosyasında protokol yazılmadan önce, duruşma gününde ve karar kesinleştikten sonra sorulması gereken soruları göstermektedir. Listeler eşler ve avukatlar için hazırlanmıştır; hukuki danışmanlığın yerini tutmaz.
Protokol Yazılmadan Önce#
| Soru | Nereye bakılır | Neden önemli |
|---|---|---|
| Evlilik dava tarihinde bir yılı doldurmuş mu? | Nüfus kayıt örneği | Dolmamışsa anlaşma sonuç doğurmaz (2. Bölüm) |
| İki eş de duruşmaya gelebilecek mi? | Takvim, yurt dışı, cezaevi durumu | Bizzat dinleme şarttır (5. Bölüm) |
| Eşlerden birinin ehliyet sorunu veya kısıtlılığı var mı? | Sağlık raporu, vesayet kaydı | Anlaşmalı boşanma mümkün olmayabilir (6. Bölüm) |
| Baskı, tehdit veya şiddet var mı? | Eşin anlatımı, koruma kararları | Hâkime bildirilmeli, 6284 tedbirleri düşünülmeli (6. Bölüm) |
| Yabancılık unsuru var mı? | Kimlik, oturum, yabancı karar | Uygulanacak hukuk ve tanıma (26. Bölüm) |
| Çocukların yaşı, okulu ve ihtiyaçları neler? | Okul, sağlık, gider listesi | Velayet ve nafaka tutarı (11–13. Bölüm) |
| Eşlerin geliri ve borcu ne? | Bordro, vergi, banka, icra | Nafaka gerçekçi olmalı; alacaklı riski (14. ve 24. Bölüm) |
| Hangi mallar var, kimin adına? | Tapu, araç, şirket, banka, BES, kripto | Sayılmayan mal için dava açılabilir (16. Bölüm) |
| Taşınmazda ipotek, haciz veya kredi var mı? | Güncel tapu ve banka yazısı | Devir ve üstlenme maddesi (18–19. Bölüm) |
| Eşlerden birinin borçları ve takipleri var mı? | UYAP, icra dosyaları | Tasarrufun iptali ve İİK m. 278 riski (24. Bölüm) |
| Önceki senet, protokol veya davalar var mı? | Belgeler, UYAP | Akıbeti yazılmalı (19. Bölüm) |
| Eş ölüm aylığı alıyor veya alacak mı? | SGK kaydı | Birlikte yaşama riski (24. Bölüm) |
Protokol Maddeleri#
| Başlık | Kontrol | Sık hata |
|---|---|---|
| Boşanma iradesi | Serbest irade ve TMK m. 166/3 açık mı? | Şarta bağlı irade |
| Velayet | Her çocuk ad ve kimlik numarasıyla yazıldı mı? | Bir çocuğu unutmak |
| Kişisel ilişki | Gün, saat, teslim yeri, bayram ve tatil var mı? | “Anlaşarak görüşürler” demek |
| İştirak nafakası | Tutar, ödeme günü, IBAN, endeks var mı? | “Okul masraflarını öder” demek |
| Tedbir nafakası | Kesinleşmeye kadar yazıldı mı? | Ara dönemi unutmak |
| Yoksulluk nafakası | Tutar, süre veya açık feragat var mı? | Hiç değinmemek; adı konmayan aylık ödeme |
| Tazminat | Tutar, tarih, faiz veya açık feragat var mı? | “Saklıdır” yazmak |
| Mal rejimi | Açık feragat veya “saklıdır” var mı? | “Mal talebimiz yoktur” demek |
| Ziynet | Adet, gram, kimde, kime ait? | “Anlaşıldı” demek |
| Taşınmaz | Ada, parsel, pay, tarih, harç, tescil istemi var mı? | Adres yazmak; tescil istemini unutmak |
| Borç ve kredi | Kim ödeyecek, ödemezse ne olacak? | Bankayı bağladığını sanmak |
| Cezai şart | Hangi ihlal, ne kadar, asıl borçla ilişkisi? | Karşı edimi durduracak gibi yazmak |
| Oturma hakkı | Süre, giderler, şerh, sona erme? | Hükme yazdırmamak |
| Soyadı | Hangi soyadı, gerekçesi? | Hükme geçirmemek |
| Giderler | Yargılama gideri ve vekâlet ücreti? | Boş bırakmak |
| Tüm metin | İcra memuru okuduğunda ne yapacağını anlıyor mu? | Belirsiz kalıplar |
Duruşma Günü#
| Adım | Kontrol |
|---|---|
| Kimlik ve katılım | İki eş de bizzat hazır mı? Tercüman gerekiyor mu? |
| Okuma | Protokol okundu ve imzalar teyit edildi mi? |
| Serbest irade | Hâkim sordu mu, eş “kendi rızamla” diyebiliyor mu? Baskı varsa şimdi söylenmeli |
| Hâkimin önerisi | Değişiklik önerildiyse iki eş de kabul edip imzaladı mı? |
| Tutanak | Beyanlar doğru yazıldı mı, okundu ve imzalandı mı? |
| Kısa karar | Protokol, velayet, nafaka, kişisel ilişki ihtarı, tescil ve oturma hakkı hükümde açıkça var mı? |
| Tebligat | Gerekçeli karar yazıldı mı, mazbatada memurun adı, tarih ve saat var mı? |
| Feragat | Dilekçe tebliğden sonra, karar numarasıyla ve kimlik tespitiyle mi verildi? |
Karar Kesinleştikten Sonra#
| İş | Süre veya not |
|---|---|
| Kesinleşme şerhli karar almak | Hemen; tebligat ve feragat sırası kontrol edilmeli |
| Nüfus kaydını kontrol etmek | e-Devlet üzerinden |
| Soyadı değiştiyse belgeleri yenilemek | Kimlik, pasaport, ehliyet, banka, iş |
| Tapu devri | Protokoldeki süre; hüküm tescil içermiyorsa tescil davası, on yıl |
| Nafaka ödemesi | Açıklamalı IBAN ödemesi, artış takvimi |
| Tazminat ve alacak | Vade, ihtar, icra veya dava |
| Kişisel ilişki takvimi | Yazılı takip |
| Velayet bilgisi | Okul, sağlık kuruluşu |
| Sağlık güvencesi | SGK kaydı, bakmakla yükümlü olunan kişi durumu |
| Miras ve vekâletler | Vasiyet, sigorta lehtarı, banka ve vekâletname |
| Bekleme süresi | Kadın için 300 gün veya mahkeme kararı |
| Birlikte yaşama ve aylık | Eski eşle yaşanıyorsa aylık kesilir, ödemeler geri alınır |
| Değişen koşullar | Nafaka ve uyarlama davası; adi protokolle ilam değişmez |
Süreler#
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Evliliğin süresi | Dava tarihinde en az bir yıl | TMK m. 166/3 |
| İstinaf | Usulen tebliğden itibaren iki hafta | HMK m. 345 |
| Temyiz | Tebliğden itibaren iki hafta | HMK m. 361 |
| Yargılamanın iadesi | Üç ay ve her hâlde on yıl | HMK m. 377 |
| Protokolden doğan alacak ve tescil | On yıl | TBK m. 146 |
| Mal rejimi alacakları | Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren on yıl | TBK m. 146 |
| Boşanmaya bağlı tazminat ve nafaka | Bir yıl (anlaşmalı boşanmada protokol dışı talep istisnaları için 15. Bölüm) | TMK m. 178 |
| Kadının bekleme süresi | 300 gün | TMK m. 132 |
| Babalık karinesi | Evliliğin sona ermesinden itibaren 300 gün | TMK m. 285 |
| Tasarrufun iptali davası | İşlemden itibaren beş yıl | İİK m. 284 |
| İlamlı takip zamanaşımı | Son işlemden itibaren on yıl | İİK m. 39 |
Bu bölümde anılan öğreti
- Tutar, Elce, “Yoksulluk Nafakasına Hâkim Olan İlkeler ve Bu İlkelerin İsviçre, Alman ve Türk Hukuku’ndaki Gelişmeler Işığında Değerlendirilmesi”, İstanbul Hukuk Mecmuası, C. 83, S. 4, 2025, s. 1320–1352