Değer Artış Payı Nedir, Nasıl Hesaplanır? 2026 Formül, Örnek Hesap ve Yargıtay Kararları

"Evin peşinatını benim altınlarımla ödedik ama tapu eşimin adına; şimdi elimde ne kalacak?" Bu soruyu, emeğinin ve birikiminin karşılığını göremeyeceğinden korkan eşlerden duyarım. Tapuda adı geçmeyen eş, eve koyduğu paranın da tapuyla birlikte gittiğini düşünür.

Meslek hayatım boyunca bu davalarda katkının kaybolmadığını, ama doğru adla istenmesi gerektiğini gördüm. Kanun bu katkıya ayrı bir ad verir: değer artış payı. Doğru hesaplandığında bu alacak, katkının yapıldığı günkü tutarı değil, evin bugünkü değerindeki payı karşılar. Bu rehberde değer artış payının ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve mahkemelerin nelere baktığını anlatıyorum.

Değer artış payı: kısa cevap

Değer artış payı nedir?

Değer artış payı, bir eşin diğer eşe ait bir mala yaptığı katkıdan doğan alacaktır. Medeni Kanun bu alacağı şöyle tanımlar.

Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur ve bu alacak o malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır; bir değer kaybı söz konusu olduğunda katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.

Bu cümle değer artış payını düzenleyen maddenin ilk fıkrasıdır (değer artış payı). Tanımda üç tür katkı sayılır: malın alınmasına, iyileştirilmesine ve korunmasına yapılan katkı. Katkının karşılıksız ya da uygun bir karşılık alınmadan yapılmış olması gerekir.

Yargıtay, değer artış payı isteyebilmek için parasal ya da para ile ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle katkıda bulunulması gerektiğini belirtiyor (Yargıtay 2. HD, 2024/10459 E., 2025/11495 K., 18.12.2025). Yani katkı, belirli bir mala yapılmış ve değeri ölçülebilen bir katkı olmalıdır. Para, altın ya da eşin işyerinde karşılıksız çalışmanın değeri bu ölçüye uyar.

Değer artış payını katılma alacağıyla karıştırmamak gerekir. Katılma alacağı kanundan doğar; onu isteyen eşin gelirinin olması ya da malın alınmasına katkı yapması gerekmez (Yargıtay 2. HD, 2025/5140 E., 2026/3750 K., 07.04.2026). Çalışmayan ve evin işlerini üstlenen eşin emeği de bu yolla karşılık bulur. İki alacağın farklarını boşanmada mal paylaşımı rehberindeki tabloda gösterdim.

Hangi katkılar değer artış payı doğurur?

Katkının kaynağı kişisel mal da olabilir, edinilmiş mal da. Yargıtay, değer artış payı için katkının edinilmiş malla ya da kişisel malla karşılanmış olmasının mümkün olduğunu belirtti (Yargıtay 2. HD, 2024/7103 E., 2025/9630 K., 06.11.2025). Katkının kaynağı, hesabın nasıl yapılacağını da belirler. Bu yüzden dilekçede katkının hangi parayla yapıldığını açıkça yazmak gerekir.

Kişisel maldan yapılan katkılar

Kişisel mal, paylaşıma girmeyen maldır. Evlenmeden önceki birikiminiz, ailenizin size verdiği para, mirasla gelen değerler ve size takılan ziynetler bu gruptadır. Bunlarla eşinizin malına katkı yaptıysanız, değer artış payı bu katkının paylaşıma girmeden size dönmesini sağlar.

Ziynetlerde eşin bir seçim hakkı da vardır. Altınların aynen ya da bedel olarak iadesini isteyebileceği gibi, eve harcandıysa değer artış payı da isteyebilir. Bir davada istinaf mahkemesi, kadına bu seçimlik hakkının hatırlatılmasını istemişti (Yargıtay 2. HD, 2024/3162 E., 2024/7885 K., 24.10.2024). Ziynetlerin kime ait olduğunu boşanmada ziynet eşyaları, aileden gelen paranın ispatını da ailemin parasıyla alınan ev rehberinde anlattım.

İyileştirme ve tadilat katkıları

Değer artış payı yalnız malın alınmasına yapılan katkıyla sınırlı değildir. Eşinize ait eve yaptırılan tadilat, eklenen kat ya da yenilenen tesisat da malı iyileştiren katkılardır. Bu harcamalar evin değerini artırdıysa, katkıyı yapan eş bu artıştan payını isteyebilir.

Benzer bir dosyada eş, taşınmaza yapılan tadilat ve binanın üç katlı hâle getirilmesi için değer artış payı istemişti. Mahkemeler bu katkıyı yanlışlıkla ziynetlerle yapılmış bir katkı gibi değerlendirdi ve ispatlanamadığı gerekçesiyle reddetti. Yargıtay, talebin iyileştirmeye dayandığını ve bu yönden delillerin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu (Yargıtay 2. HD, 2024/7103 E., 2025/9630 K., 06.11.2025). Talebin doğru adlandırılması, mahkemenin hangi delillere bakacağını belirler.

Malın korunmasına yapılan katkılar

Katkı, malın elde tutulmasını sağlayan bir ödeme de olabilir. Eşinizin evine konan haczi kaldırmak için onun borcunu kendi paranızla ödediyseniz, malın korunmasına katkı yapmış olursunuz. Bu ödeme de değer artış payı hesabında dikkate alınabilir. Ödemenin hangi borç için ve hangi hesaptan yapıldığını gösteren kayıtlar burada belirleyicidir.

Değer artış payı nasıl hesaplanır?

Değer artış payı hesabı iki adımda yapılır. Önce katkınızın malın alım bedelindeki oranı bulunur. Sonra bu oran, malın bugünkü sürüm değerine uygulanır. Kanun, tasfiyede hangi değerin esas alınacağını ayrıca belirtir.

Mal rejiminin tasfiyesinde malların sürüm değerleri esas alınır.

Bu cümle malların değerinin belirlenmesine ilişkin maddededir (sürüm değeri). Sürüm değeri, malın piyasada alıcı bulabileceği değerdir; mahkeme bunu bilirkişi ve keşif yoluyla belirler. Kararlarda tasfiye tarihi, karar tarihi olarak kabul edilir. Bu yüzden değer, karar tarihine en yakın tarihte belirlenmelidir.

Aynı ilke başka kararlarda da tekrarlandı. Karar tarihinden iki buçuk yıl önce belirlenen değerle yapılan hesap da doğru bulunmadı (Yargıtay 2. HD, 2023/5107 E., 2024/5735 K., 12.09.2024). Ev fiyatları hızla değiştiği için bu kural alacağın tutarını doğrudan etkiler.

Örnek hesap

Bir örnekle anlatayım; rakamlar varsayımsaldır. Ev 1.000.000 liraya eşinizin adına alınmış olsun. Bedelin 250.000 lirası sizin düğün altınlarınızın bozdurulmasıyla, kalanı eşinizin maaşıyla ödenmiş olsun. Karar tarihine en yakın bilirkişi değeri de 6.000.000 lira olsun.

1. Katkı oranı: 250.000 / 1.000.000 = dörtte bir.
2. Değer artış payı: 6.000.000 liranın dörtte biri, yani 1.500.000 lira.
3. Kalan değer: Evin 4.500.000 liralık kısmı eşinizin edinilmiş malı olarak katılma alacağı hesabına girer.

Bu örnekte katkınız, yapıldığı günkü 250.000 lira üzerinden değil, evin bugünkü değeri üzerinden korunur. Altınlarınız eve gitmeseydi, onları aynen ya da bedel olarak geri isterdiniz. Değer artış payı, altınlarınızın evin değer artışından payını almasını sağlar.

Mal değer kaybettiyse ne olur?

Bir ev, alındığı fiyatın altına da düşebilir. Kanun bu durumda katkıyı yapan eşi korur: değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır. Yukarıdaki örnekte ev 800.000 liraya düşmüş olsun. Dörtte birlik oran 200.000 lira eder; ama siz katkınızın başlangıçtaki değeri olan 250.000 lirayı istersiniz.

Yargıtay da bu ilkeyi, denkleştirme hâli dışında, katkı tarihine göre değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değerinin esas alınacağı biçiminde uyguluyor (Yargıtay 2. HD, 2024/5329 E., 2025/6168 K., 19.06.2025). Değer kaybını kimin göstereceği tartışmalıysa, bilirkişiden malın katkı tarihindeki ve bugünkü değerini birlikte belirlemesini isteyin.

Mal satıldıysa ne olur?

Eşiniz malı boşanmadan önce elden çıkarmış olabilir. Bu durumda hesap yapılacak bir mal kalmaz ve kanun hâkime takdir yetkisi tanır.

Böyle bir malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlinde hâkim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler.

Bu cümle değer artış payına ilişkin maddenin ikinci fıkrasıdır (değer artış payı). Hâkim bu durumda satış bedelini, satış tarihini ve katkınızı birlikte değerlendirir. Satış sizi zarara uğratmak için yapıldıysa, eklenecek değer kuralları da gündeme gelir; bunları boşanmada mal kaçırma rehberinde anlattım.

Kredili evde değer artış payı nasıl hesaplanır?

Ev konut kredisiyle alındıysa hesap, taksitlerin hangi dönemde ödendiğine göre yapılır. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (mal rejiminin sona ermesi). Bu tarihe kadar maaşla ödenen taksitler edinilmiş maldan ödenmiş sayılır. Dava tarihinden sonra ödenen taksitler ise ödeyen eşin kişisel malından karşılanır.

Dava tarihinde henüz ödenmemiş kredi borcu ise evin borcu sayılır. Yargıtay bu borcu oranla hesaplıyor: kalan borcun toplam krediye oranı bulunur, bu oran evin alım bedelindeki payına çevrilir ve evin bugünkü değeriyle çarpılır (Yargıtay 2. HD, 2025/5557 E., 2026/5267 K., 07.05.2026). Bulunan tutar evin değerinden düşülür; kalan miktar değer artış payı ve katılma alacağı hesabında esas alınır.

Aynı kararda iki hesap hatası daha düzeltildi. Bilirkişi, taksitlerin yalnız anapara tutarlarını toplayarak hesap yapmıştı; bu doğru bulunmadı. Ev, dava tarihinden sonra bir heyelanda hasar görmüştü ve hasarlı değer esas alınmıştı. Malın, mal rejiminin sona erdiği tarihteki durumuna göre değerlendirilmesi gerektiği için bu da hatalı sayıldı.

Değer artış payı için evin tapusu istenebilir mi?

Değer artış payı bir para alacağıdır. Yargıtay, tapu iptali ve tescil isteyen bir eşin davasında, mal rejiminin tasfiyesini isteyen eşe tanınan hakkın ayni değil şahsi bir alacak hakkı olduğunu belirtti (Yargıtay 2. HD, 2025/4456 E., 2025/7122 K., 11.09.2025). Yani katkınız ne kadar büyük olursa olsun, kural olarak evin tapusunun size verilmesini isteyemezsiniz.

Katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir.

Bu cümle katılma alacağının ve değer artış payının ödenmesine ilişkin maddededir (değer artış payının ödenmesi). Aynı kararda belirtildiği gibi borcu ayın olarak, yani malın kendisiyle ödemek borçlu eşe tanınmış bir haktır. Alacaklı eş bunu kendisi isteyemez; ancak borçlu eş kabul ederse alacağa karşılık mal devredilebilir.

Kanun bu kurala bir istisna tanır. Ev tapuda iki eşin ortak mülkiyetindeyse, eşlerden biri üstün yararını ispatlayarak evin kendisine verilmesini isteyebilir.

Tasfiye sırasında, paylı mülkiyete konu bir mal varsa, eşlerden biri kanunda öngörülen diğer olanaklardan yararlanabileceği gibi, daha üstün bir yararı olduğunu ispat etmek ve diğerinin payını ödemek suretiyle o malın bölünmeden kendisine verilmesini isteyebilir.

Bu cümle malların geri alınmasına ilişkin maddenin ikinci fıkrasıdır (paylı malın verilmesi). Bu istisna yalnız ortak tapulu mallar için geçerlidir. Ev yalnız eşinizin adınaysa, katkınızın karşılığını para olarak alırsınız.

Değer artış payından vazgeçilebilir mi?

Değer artış payı, eşlerin anlaşmasıyla değiştirilebilen bir haktır. Kanun bunu açıkça düzenler.

Eşler, yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilecekleri gibi, pay oranını da değiştirebilirler.

Bu cümle değer artış payına ilişkin maddenin üçüncü fıkrasıdır (değer artış payı). Anlaşmanın yazılı olması yeterlidir. Eşler, katkının yapıldığı gün bir belge düzenleyerek oranı önceden de belirleyebilir. Mal rejimini baştan düzenlemek isteyenler için evlilik sözleşmesi nasıl yapılır rehberini hazırladım.

Anlaşmalı boşanmada bu konu protokolde ele alınır. Protokole mal rejimiyle ilgili "karşılıklı talebimiz yoktur" gibi bir hüküm koyarsanız, bu da sonradan değer artış payı istemenizi engelleyebilir. Protokolü imzalamadan önce eve yaptığınız katkıları hesaba katın; protokolün nasıl yazılacağını anlaşmalı boşanma protokolü rehberinde anlattım.

Değer artış payı davası ne zaman açılır?

Değer artış payı, mal rejiminin tasfiyesi davasında istenir. Aynı davada katılma alacağı da istenebilir; kararlardaki davaların bir kısmı iki talebi birlikte içeriyordu. Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Boşanma davası sürerken açılan mal rejimi davasında boşanmanın sonucu beklenir. Davanın aşamalarını ve süresini mal paylaşımı davası ne kadar sürer rehberinde anlattım.

Alacağın faizi ise tasfiyenin sona ermesinden başlar.

Aksine anlaşma yoksa, tasfiyenin sona ermesinden başlayarak katılma alacağına ve değer artış payına faiz yürütülür; durum ve koşullar gerektiriyorsa ayrıca borçludan güvence istenebilir.

Bu cümle ödemeye ilişkin maddenin son fıkrasıdır (değer artış payının ödenmesi). Katılma alacağında faizin ilk derece mahkemesinin karar tarihinden yürütülmesi gerektiği belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2025/10024 E., 2026/2577 K., 05.03.2026). Kanun değer artış payı için de aynı başlangıcı koyar. Dava sürerken faiz işlemediği için, değerin karar tarihine göre güncellenmesi bu bekleyişin etkisini azaltır.

Değer artış payı için kanunda özel bir zamanaşımı süresi yoktur; genel on yıllık süre uygulanır (6098 sayılı Kanun m. 146). Evlilik sürdükçe eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımı işlemez (6098 sayılı Kanun m. 153). Sürenin boşanmanın kesinleşmesinden nasıl hesaplandığını ve harç kurallarını boşanmada mal paylaşımı rehberinde anlattım. Malların değerini bilmiyorsanız alacağın bir kısmını dava edip talebinizi sonradan bir kez artırabilirsiniz.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

Yazıda dayandığım kararlarda değer artış payı şöyle değerlendirildi.

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Katkınızın kaynağını belirleyin. Paranın evlilik öncesi birikim, aile parası, ziynet ya da maaş olduğunu ayırın.
2. Alım bedelini belgeleyin. Tapudaki bedeli, satış sözleşmesini ve satıcıya yapılan ödemelerin dekontlarını toplayın.
3. Altının izini gösterin. Bozdurma fişini ve paranın aynı gün ödemeye gittiğini gösteren hesap hareketini saklayın.
4. Tadilatı ayrı tutun. Faturaları, ödeme dekontlarını ve tadilattan önceki fotoğrafları bir dosyada toplayın.
5. Kredi dökümünü isteyin. Dava tarihine kadar ve dava tarihinden sonra ödenen taksitleri ayrı ayrı gösterin.
6. Talebi doğru adlandırın. Dilekçede "değer artış payı" talebini, katkının türü ve kaynağıyla birlikte yazın.
7. Değerin güncellenmesini isteyin. Karar aşamasında malın karar tarihine en yakın değerinin belirlenmesini talep edin.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Değer artış payı, eşinizin malına yaptığınız katkının o malın bugünkü değerindeki karşılığıdır. Katkınızın alım bedelindeki oranı bulunur ve bu oran malın karar tarihine en yakın değerine uygulanır. Mal değer kaybettiyse katkınızın başlangıçtaki değerini, mal satıldıysa hakkaniyete uygun bir alacağı istersiniz.

Bu davalarda sonucu, katkınızın kaynağını ve eve gittiğini gösterebilmeniz belirler. Altınların, aile parasının, tadilat harcamalarının ve kredi taksitlerinin izini belgelerle kurun. Talebinizi doğru adlandırın ve karar aşamasında değerin güncellenmesini isteyin.

Eşinizin malına yaptığınız katkının hesabını belgelerinizle birlikte değerlendirmek isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.