Nafaka 18 Yaşında Biter mi? Üniversite Okuyan Çocuğa Nafaka 2026

"Oğlum bu ay 18 oldu. Babası nafakayı kesti; ama çocuk üniversiteye yeni başladı." Bu cümleyle gelen danışanlarım, nafakanın bir gecede bittiğini görünce ne yapacaklarını bilemez. Kanun burada iki ayrı dönem tanır: 18 yaşına kadar iştirak nafakası, sonrasında eğitim sürüyorsa çocuğun kendi açacağı dava.

Meslek hayatım boyunca bu dosyalarda kaybı, geçiş dönemini hazırlıksız karşılayanlarda gördüm: ödenmemiş eski taksitleri takip etmeyen anne ve öğrenci belgesini toplamadan dava açan çocuk. Bu rehberde iştirak nafakasının bitişini, birikmiş nafakayı, eğitim süresince istenecek nafakayı, davayı kimin açacağını ve miktarın nasıl belirlendiğini sade bir dille anlatıyorum.

Nafaka 18 yaşında biter mi: kısa cevap

Kanun ne diyor?

Kanun, ana ve babanın bakım borcunu çocuğun erginliğine bağlar ve eğitim için bir istisna tanır.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

Bu cümle maddenin ikinci fıkrasıdır (bakım borcunun süresi). Maddenin ilk fıkrasına göre bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Erginlik on sekiz yaşın doldurulmasıyla başlar; evlenme de kişiyi ergin kılar (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 11). Boşanmada velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (çocuğun durumu); bu katılım iştirak nafakası olarak hükme bağlanır.

İştirak nafakası ne zaman biter?

İştirak nafakası için ayrıca bir bitiş kararı beklenmez; çocuk ergin olduğunda kendiliğinden sona erer. Bunu en açık gösteren dosya, babanın açtığı kaldırma davasıdır.

Dava sürerken ergin olan çocuklar için de aynı sonuca ulaşıldı. Karar tarihinde ergin olan çocuk için hükmolunan tedbir ve iştirak nafakasının ergin olduğu tarihten itibaren kendiliğinden sona ereceği belirtildi ve karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2024/2886 E., 2024/10093 K., 17.12.2024). Temyiz incelemesi sırasında ergin olan çocuk için de iştirak nafakasının ergin olduğu tarihte kendiliğinden ortadan kalkacağı açıklandı (Yargıtay 2. HD, 2025/8020 E., 2026/2683 K., 11.03.2026). Bir başka dosyada da nafakanın çocukların ergin oldukları tarihe kadar geçerli olduğu belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2025/3867 E., 2025/10967 K., 10.12.2025).

18 yaşından önce ödenmeyen nafaka ne olur?

Erginlik, geçmişte birikmiş borcu silmez. Kanuna göre nafaka her ay peşin olarak ödenir (nafaka miktarının takdiri).

Üniversite okuyan çocuğa nafaka ödenir mi?

Evet. Çocuğun eğitimi devam ediyorsa bakım borcu eğitimle birlikte sürer ve bu dönemde yardım nafakası istenir.

Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Bu cümle yardım nafakasını düzenleyen maddenin ilk fıkrasıdır (nafaka yükümlüleri). Ergin çocuğun açtığı davalarda bu hüküm, eğitim süresince bakım borcunu düzenleyen hükümle birlikte uygulandı.

Aynı gerekçeyle başka dosyalarda da miktar az bulunarak karar bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2025/10425 E., 2026/1961 K., 19.02.2026; Yargıtay 2. HD, 2026/4198 E., 2026/7206 K., 25.06.2026). Son dosyada davalının, davanın kabulüne yönelik temyiz itirazları ise yerinde görülmedi.

18 yaşından sonra davayı kim açar?

Kanun, küçüğe fiilen bakan ana veya babaya diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açma hakkı tanır (dava hakkı). Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 10). Bu nedenle 18 yaşından sonraki dönem için davayı ergin çocuk kendi adına açar.

Boşanma davasında annenin, ergin olan çocuk için yardım nafakasına hükmedilmemesine yönelik temyiz itirazı kabul görmedi ve karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2026/357 E., 2026/6317 K., 09.06.2026). Yardım nafakası davası, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın malî gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir; yetkili mahkeme taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir (nafaka davası). Medeni Kanunun aile hukukundan doğan dava ve işlerine aile mahkemesi bakar (4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m. 4).

Eğitim nafakası ne zamana kadar sürer?

Kanun eğitimin sona ermesini esas alır. Eğitim sürerken nafakanın baştan belli bir tarihle sınırlanması doğru bulunmadı.

Eğitim bittiğinde ya da durum değiştiğinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (durumun değişmesi).

Miktar nasıl belirlenir, karar temyiz edilebilir mi?

Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir; çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur (nafaka miktarının takdiri). Ergin çocuk yönünden ana ve babanın yükümlülüğü, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüyle sınırlıdır (bakım borcunun süresi).

Kanun yoluna gidip gidilemeyeceği de miktara bağlıdır. Yıllık 42.000 TL'lik yardım nafakasına ilişkin temyiz dilekçesinin, dava tarihindeki 378.290 TL'lik kesinlik sınırının altında kaldığı için reddi onandı (Yargıtay 2. HD, 2026/3854 E., 2026/5107 K., 05.05.2026). İstinaf ve temyiz sürelerini boşanma davasında istinaf rehberinde anlattım.

Çocuğun nafakası ile eşin nafakası

Bu rehberde anlattığım nafaka çocuk içindir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe ödenen yoksulluk nafakası ayrı bir kurumdur (yoksulluk nafakası); nafaka türlerini boşanmada nafaka rehberinde anlattım.

Anlaşmalı boşanmada eşler, çocukların durumu ve boşanmanın malî sonuçları için hâkimin uygun bulacağı bir düzenleme yapar (evlilik birliğinin sarsılması). Protokole çocuğun eğitimi süresince yapılacak ödemeleri açıkça yazmak, 18 yaşından sonrası için tartışmayı azaltır. Protokoldeki nafaka maddelerini anlaşmalı boşanmada nafaka rehberinde anlattım.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

İncelediğim kararlarda 18 yaş ve sonrası için nafaka şöyle değerlendirildi:

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Erginlik tarihini not edin. İştirak nafakası bu tarihte kendiliğinden sona erer.
2. Ayrıca kaldırma davası açmayın. Erginlikle sona eren nafaka için açılan davada hukuki yarar bulunmadı.
3. Birikmiş taksitleri hesaplayın. Ergin olmadan önceki döneme ait ödenmeyen nafakayı takip edin.
4. Öğrenci belgesini alın. Eğitimin devam ettiğini ve kalan süreyi belgeyle gösterin.
5. Davayı ergin çocuk açsın. Çocuk adına dava hakkı küçük için tanınmıştır.
6. Gelir ve giderleri belgeleyin. Okul, yurt, kira ve ulaşım giderleri ile ana ve babanın gelirleri miktarı belirler.
7. Yetkili mahkemeyi seçin. Dava, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

İştirak nafakası, çocuk on sekiz yaşını doldurup ergin olduğunda kendiliğinden biter; kaldırma davası açmaya gerek yoktur. Ergin olmadan önceki döneme ait ödenmeyen nafaka ise sonradan da takip edilebilir. Çocuğun eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, eğitim sona erinceye kadar kendilerinden beklenebilecek ölçüde bakmakla yükümlüdür. Bu dönem için davayı ergin çocuk açar; miktar, ihtiyaçlar ile ana ve babanın durumuna göre belirlenir ve az bulunan miktarlar bozuldu. Öğrenci belgesini, giderleri ve gelirleri belgeyle sunun.

Çocuğunuz 18 yaşını doldurduğunda nafakanın ne olacağını ve açılacak davayı değerlendirmek için boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.