Evliliğin 1. Yılı Dolmadan Boşanma Mümkün mü? 2026 Yollar, Süre ve Nafaka

"Daha bir yılımız dolmadı, boşanabilir miyim?" Evliliğinin ilk aylarında bana danışanların sorduğu ilk soru budur. Bu soruya verilen yanlış cevaplar, kimi zaman gereksiz bir beklemeye, kimi zaman da sonuç vermeyecek bir anlaşmalı boşanma dilekçesine yol açar.

Meslek hayatım boyunca kısa süren evliliklerde şunu gördüm: eşler boşanmada anlaşsa bile kanun, ilk yılda bu anlaşmayı tek başına yeterli saymaz. Bu rehberde ilk yılda hangi yolların açık olduğunu ve bir yıllık sürenin nasıl hesaplandığını anlatıyorum. Erken verilmiş bir anlaşmalı boşanma dilekçesinin akıbetini, evlenmenin iptalini ve kısa evlilikte nafakayı da kararlarla açıklıyorum.

1 yıl dolmadan boşanma: kısa cevap

Bir yıl şartı hangi boşanma türünde aranır?

Türk Medeni Kanunu'nda bir yıllık evlilik süresi yalnız anlaşmalı boşanmanın şartıdır. Kanunun ölçütü şudur:

Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.

Bu cümle evlilik birliğinin sarsılmasına ilişkin maddenin üçüncü fıkrasıdır (evlilik birliğinin temelinden sarsılması). Hüküm, eşlerin anlaşmasını boşanma için yeterli sayan bir karine getirir. Evlilik bir yılı doldurmamışsa karine işlemez; ama boşanma hakkı ortadan kalkmaz. Diğer yollarda evliliğin belli bir süre sürmüş olması aranmaz:

Bu sebepleri şerh sayfalarında ayrı ayrı anlattım: zina, hayata kast ve pek kötü davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat, terk. Ortak hayatın yeniden kurulamaması sebebindeki süre 7532 sayılı Kanunla üç yıldan bir yıla indirildi. Bu bir yıllık sürenin Anayasa'ya aykırı olmadığına oy çokluğuyla karar verildi (AYM, E. 2025/203, K. 2026/39, 12.02.2026).

Bir yıl nasıl hesaplanır?

Bir yıllık süre resmî nikâh tarihinden başlar. Evlenme, eşlerin evlendirme memurunun sorusuna olumlu cevap verdiği anda kurulur (evlenmenin kurulması). Evlenmenin geçerliliği dinî törene bağlı değildir (aile cüzdanı ve dinî tören); nişanlılıkta ya da nikâhsız birlikte geçen süre de hesaba katılmaz. Kanun evliliğin bir yıl sürmüş olmasını arar; eşlerin bu süre boyunca birlikte yaşamasını ayrıca şart koşmaz.

Süre, nikâh tarihinden davanın açıldığı tarihe kadar hesaplanır. Çünkü bir yıllık süre bir dava şartı değil, kanuni karinenin temel unsurudur:

Karar gününde bir yıl dolmuş olması da sonucu değiştirmez. 24.04.2014'te evlenen eşlerin davası 08.10.2014'te açılmış, karar 28.04.2015'te verilmişti. Davalının kabul beyanına dayanılarak verilen anlaşmalı boşanma kararı bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2015/14811 E., 2016/5467 K., 21.03.2016).

Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanma dilekçesi verdiyseniz ne olur?

Mahkeme anlaşmalı boşanma kararı veremez; ama dava da bu sebeple kendiliğinden bitmez. Mahkeme davacıya davaya çekişmeli olarak devam edip etmeyeceğini sormalıdır. Devam isteniyorsa çekişmeli davaların usul kuralları uygulanır. Dilekçeler ve deliller için süre verilmeden ve ön inceleme yapılmadan karar verilmesi bu yüzden bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2017/3712 E., 2018/4935 K., 12.04.2018). Önünüzdeki seçenekler şunlardır:

Bu kurallar Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndadır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 123, 311). Feragatin sonuçlarını ve geri almadan farkını boşanma davasından feragat rehberinde anlattım.

Nikâh kıyıldı ama düğün yapılmadıysa ne olur?

Evlilik nikâh anında kurulduğu için düğünün yapılmamış olması ya da eşlerin hiç birlikte yaşamamış olması evliliği sona erdirmez. Nüfus kaydında evli görünmeye devam edersiniz. Evliliği bitirmek için boşanma ya da şartları varsa iptal davası gerekir. Bir yıl dolmadıysa dava çekişmeli yürür; eşlerin her konuda anlaşması bunu değiştirmez:

Davaya mirasçıların devam etmesi ve kusurun miras hakkına etkisi ayrı bir konudur; bunu boşanmada miras hakları sayfasında anlattım. Nikâhtan sonra eşinizin evlenmeden önce sizden gizlediği önemli bir durumu öğrendiyseniz boşanma yerine evlenmenin iptalini de değerlendirin.

İlk yılda çekişmeli boşanma davası nasıl yürür?

Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Bu davada evliliğin ne kadar sürdüğü bir şart değildir:

Çekişmeli davada boşanma kararı, eşlerin iradesine değil ispatlanan olaylara dayanır. Hâkim, boşanma davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz; tarafların ikrarları da hâkimi bağlamaz (boşanmada yargılama kuralları). Anlaşmalı boşanmada ikrar kuralı uygulanmaz; ilk yılda ise bütün ağırlığıyla işler.

Eşler ilk yılda anlaşmış olsa bile bu anlaşma işe yarar. Mali sonuçlar üzerindeki uzlaşmayı hâkim onaylarsa bu konular tartışma olmaktan çıkar ve ispat yükü yalnız boşanma sebebiyle sınırlı kalır. Dilekçenin bölümlerini boşanma dilekçesi nasıl yazılır rehberinde, çekişmeli davanın aşamalarını çekişmeli boşanma davası rehberinde anlattım.

Evlenmenin iptali boşanmadan nasıl ayrılır?

Boşanma, evlilik sırasında yaşanan olaylara dayanır. Evlenmenin iptali ise sorunun evlenme anında bulunduğu hâller içindir. Yanılarak, aldatılarak veya korkutularak evlenmeye razı olan eş iptal davası açabilir (yanılma, aldatma, korkutma). Eşlerden birinin evlenme sırasında evli olması gibi hâllerde ise evlenme mutlak butlanla batıldır ve davayı Cumhuriyet savcısı da açar (mutlak butlan sebepleri). İptal davası için süre kısadır:

İptal davası açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

Bu cümle iptal davasının süresine ilişkin maddedir (iptal davasında hak düşürücü süre). Batıl evlilik ancak hâkimin kararıyla sona erer ve karara kadar geçerli bir evliliğin sonuçlarını doğurur (butlan kararına kadar evliliğin sonuçları). Butlanına karar verilen evlilikten doğan çocuklar evlilik içinde doğmuş sayılır. İyiniyetli eş için mal rejimi, tazminat, nafaka ve soyadında boşanma hükümleri uygulanır (butlanın eşler bakımından sonuçları).

Kısa süren evlilikte nafaka ve tazminat nasıl belirlenir?

Evliliğin kısa sürmesi mali hakları ortadan kaldırmaz. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir (yoksulluk nafakası). Bu kural bugünkü hâliyle uygulandıkça evlilik kısa sürdü diye nafakaya süre konamaz:

Evliliğin süresi ise nafakanın ödeme biçimini etkileyebilir. Yoksulluk nafakası ve maddi tazminat toptan veya irat biçiminde ödenebilir (tazminat ve nafakanın ödenme biçimi). Evliliğin süresi ve ortak çocuk olmaması karşısında nafakanın toptan ödenmesi gerekirken aylık ödenmesine karar verilmesi bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2026/1326 E., 2026/7365 K., 30.06.2026). Çocuksuz kısa bir evlilikte aylık nafakanın kanunun amacına uygun olmadığı başka bir kararda da belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2025/10749 E., 2026/7443 K., 30.06.2026).

Tazminatı boşanmada maddi ve manevi tazminat, geçici önlemleri boşanmada geçici önlemler sayfasında anlattım.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

İncelediğim kararlarda ilk yılda boşanma şöyle değerlendirildi:

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Nikâh tarihini kontrol edin. Bir yıllık süre resmî nikâh tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır.
2. Beklemeyi değerlendirin. Yıldönümüne az kaldıysa ve eşinizle anlaşıyorsanız beklemek anlaşmalı yolu açar.
3. Acil ihtiyacınız varsa çekişmeli dava açın. Dava açılınca barınma ve geçim için geçici önlemler istenebilir.
4. Dayanağınızı seçin. Evlilik birliğinin sarsılması, özel bir boşanma sebebi veya evlenmenin iptali.
5. Süreleri kaçırmayın. İptal davası ile zina ve pek kötü davranış sebeplerinde öğrenmeden itibaren altı aylık süre vardır.
6. Delillerinizi toplayın. Olayları tarih ve yer belirterek yazın; tanıklarınızı ve yazışmalarınızı belirleyin.
7. Mali sonuçları konuşun. Bu konularda anlaşırsanız anlaşma hâkim onaylayınca geçerli olur.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Evliliğinizin ilk yılındaysanız boşanma yolunuz kapalı değildir; bir yıl dolana kadar kapalı olan yalnız anlaşmalı boşanmadır. Yıldönümüne az kaldıysa ve eşinizle her konuda anlaşıyorsanız dilekçeyi yıldönümünden sonra verin. Beklemeniz mümkün değilse çekişmeli davayı açın ve boşanma sebebini tanık ve belgeyle ispatlamaya hazırlanın. Evlenme sırasında bir yanılma, aldatma ya da korkutma varsa altı aylık iptal süresini kaçırmayın. Nafakada ise süresizlik kuralının 30.06.2027'de yürürlükten kalkacağını hesaba katın.

Evliliğinizin ilk yılında hangi yolun dosyanıza uygun olduğunu birlikte değerlendirmek için boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.