Evet, avukatsız boşanma davası açılabilir. Avukatlık Kanunu m. 35/3 ve HMK m. 71'e göre dava ehliyeti olan herkes davasını kendisi açıp takip edebilir. 2026'da avukatsız bir boşanma davasının mahkeme masrafı 732 TL başvurma harcı, 732 TL peşin harç ve yaklaşık 3.180 TL gider avansı olmak üzere toplam 4.644 TL civarındadır. Anlaşmalı boşanmada protokol eksiksizse avukatsız süreç genellikle sorunsuz ilerler. Velayet, nafaka, tazminat veya mal paylaşımı tartışmalı olan çekişmeli davalarda ise dilekçe, delil ve süre hataları kalıcı hak kaybına yol açabilir.
- Avukat zorunlu değildir; ancak anlaşmalı boşanmada eşlerin her ikisi de duruşmaya bizzat katılmak zorundadır (TMK m. 166/3).
- Avukatsız davada mahkeme masrafı avukatlı davayla aynıdır: yaklaşık 4.644 TL. Tasarruf, avukatlık ücreti ve vekâletname giderindedir.
- Avukatsız taraf davayı kazansa bile lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Karşı taraf avukatlıysa ve siz kaybederseniz ise 45.000 TL karşı vekâlet ücreti ödersiniz.
- Dava adliyedeki tevzi bürosundan ya da e-imza veya mobil imza ile UYAP Vatandaş Portalı'ndan açılır.
- Ödeme gücü olmayanlar mahkemeden adli yardım, barodan ücretsiz avukat isteyebilir (HMK m. 334–340, Av.K. m. 176–181).
- Anlaşmalı boşanma kesinleştikten sonra boşanma sebebiyle tazminat istenemez; boşanmadan doğan dava hakları 1 yılda zamanaşımına uğrar (TMK m. 178).
Avukatsız boşanma davası açılabilir mi?
Açılabilir. Kanun, avukatlık mesleğini baroya kayıtlı avukatlara ayırırken kişilerin kendi davalarını bizzat açmasına açıkça izin verir.
Dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35/3Hukuk Muhakemeleri Kanunu da aynı ilkeyi tekrarlar: "Dava ehliyeti bulunan herkes, davasını kendisi veya tayin ettiği vekil aracılığıyla açabilir ve takip edebilir" (HMK m. 71). Buna göre on sekiz yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip her eş boşanma dilekçesini kendisi yazabilir, harcını yatırabilir, duruşmalara katılabilir ve kararı kanun yoluna taşıyabilir.
Avukatsız ilerlemek hukuken mümkündür; asıl soru, dosyanızın buna uygun olup olmadığıdır. Mahkeme sizin yerinize talepte bulunamaz, delil gösteremez ve süre takibi yapamaz. Boşanma sürecinin genel işleyişini boşanma davası nasıl açılır rehberinde anlattım.
Avukatsız boşanma kimler için uygun?
Aşağıdaki tablo, 1988'den bu yana takip ettiğim boşanma dosyalarındaki gözlemlerime dayanır. Belirleyici olan, eşler arasında tartışmalı bir konu kalıp kalmadığıdır.
| Durum | Avukatsız ilerlemek | Neden |
|---|---|---|
| Anlaşmalı, çocuksuz, paylaşılacak mal yok | Uygun | Tek duruşma; protokol kısa ve basit |
| Anlaşmalı, çocuklu | Protokol kontrol ettirilerek uygun | Velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası maddelerini hâkim ayrıca denetler |
| Anlaşmalı, taşınmaz, araç veya borç paylaşımı var | Riskli | Belirsiz yazılan madde yıllar sonra yeni dava doğurabilir |
| Çekişmeli, çocuksuz, yalnızca boşanma isteniyor | Mümkün ama dikkat ister | Olayların ispatı, tanık ve süreler size aittir |
| Çekişmeli; velayet, nafaka veya tazminat talepli | Önerilmez | Talep, delil, uzman raporu ve kusur tartışması teknik bilgi ister |
| Karşı taraf avukatla temsil ediliyor | Önerilmez | Kaybederseniz 45.000 TL karşı vekâlet ücreti ödersiniz |
| Eşlerden biri yurt dışında | Önerilmez | Yurt dışı tebligat ve yabancı belgeler süreci karmaşıklaştırır |
| Şiddet var, koruma kararı gerekiyor | Önce koruma, sonra adli yardım | 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma talebi için avukat gerekmez |
Anlaşmalı boşanmada avukatla çalışılsa bile tek bir avukat iki eşi birden temsil edemez. Avukatlık Kanunu m. 38 gereği aynı işte menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmiş olan avukat, diğer tarafın işini reddetmek zorundadır. Uygulamada eşlerden biri avukatla, diğeri avukatsız katılır ya da her eş kendi avukatını tutar.
Avukatsız anlaşmalı boşanma adım adım
Anlaşmalı boşanmanın şartı, evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin boşanma ile bütün sonuçları üzerinde anlaşmasıdır. Şartların ayrıntısı anlaşmalı boşanma şartları yazısında.
- Protokolü hazırlayın
Velayet, kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, tazminat, ziynet ve mal paylaşımını madde madde yazın. Her iki eş her sayfayı imzalar. Hazır şablonlar ve madde açıklamaları anlaşmalı boşanma protokolü örneği rehberinde.
- Dilekçeyi yazın
Eşler birlikte başvurabilir ya da dava tek eş tarafından açılıp diğer eş kabul dilekçesi verebilir. Protokol dilekçenin ekidir.
- Yetkili mahkemeyi seçin
Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturduğunuz yer aile mahkemesi yetkilidir (TMK m. 168).
- Davayı açın
Adliyedeki tevzi bürosuna dilekçe ve protokolü verin; hesaplanan harç ve avansı vezneye yatırın. e-İmzanız varsa UYAP Vatandaş Portalı'ndan da açabilirsiniz.
- Duruşma günü alın
İstanbul'da anlaşmalı boşanma duruşması genellikle 1–4 hafta içinde verilir. Duruşma gününü e-Devlet'teki dava dosyası ekranından takip edebilirsiniz.
- Duruşmaya birlikte katılın
Hâkim eşleri ayrı ayrı dinler; boşanmayı serbest iradenizle isteyip istemediğinizi ve protokolü kabul edip etmediğinizi sorar. Hâkim protokolde değişiklik önerebilir; iki eş de kabul ederse karar aynı gün verilir.
- Kesinleşmeyi takip edin
Karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta geçince ya da tebliğden sonra her iki eşin istinaftan feragat dilekçesi vermesiyle kesinleşir. Tebliğden önce feragat edilemez (HMK m. 349).
- Nüfus kaydını kontrol edin
Mahkeme kesinleşen kararı nüfus müdürlüğüne bildirir; kayıt genellikle 1–3 hafta içinde güncellenir.
Avukatsız başvuruda kullanabileceğiniz dilekçe ve protokol örnekleri, davacının kendisinin imzalayacağı biçimde hazırlanmıştır:
Dilekçenin her bölümünün nasıl doldurulacağını anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği rehberinde tek tek anlattım.
Protokolü vermek yetmez: hâkim eşleri bizzat dinler
Anlaşmalı boşanmada hâkim, protokolün altındaki imzalarla yetinmez. TMK m. 166/3 gereği tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir. Bu nedenle avukatla temsil edilen eş de duruşmaya gelmek zorundadır. Duruşmada hâkimin soracağı sorular için anlaşmalı boşanmada hâkim ne sorar yazısına bakabilirsiniz.
İstanbul 10. Aile Mahkemesinde 2020'de açılan boşanma davası reddedilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunu reddetmişti. Dosya Yargıtay'dayken taraflar, boşanma, ziynet, mal tasfiyesi ve yargılama giderleri konusunda anlaştıklarını gösteren 17.10.2024 tarihli "Anlaşma ve Sulh Protokolü"nü sundu. Yargıtay, protokol hükümleri dikkate alınarak "taraflar duruşmaya çağrılıp bizzat beyanları da alınmak" suretiyle yeniden karar verilmesi için hükmü bozdu.
Ne anlama geliyor? Eşler davanın her aşamasında anlaşabilir; ancak anlaşmalı boşanma kararı için protokolü dosyaya vermek yetmez, eşlerin hâkim önünde bizzat dinlenmesi şarttır. Avukatsız başvuranlar duruşma gününü kaçırmamalı ve iki eş birlikte gelmelidir.
Avukatsız çekişmeli boşanma davası adım adım
Çekişmeli davada her aşamanın bir süresi ve bir yaptırımı vardır. Avukatsız ilerleyen taraf bu sürelerin tamamını kendisi takip eder.
| Aşama | Sizin yapmanız gereken | Süre ve yaptırım |
|---|---|---|
| Dava dilekçesi | Olayları tarih ve tanıklarıyla anlatmak; velayet, nafaka ve tazminat taleplerini rakamıyla yazmak | Dilekçede istenmeyen nafaka veya tazminata hükmedilmez (HMK m. 26) |
| Harç ve gider avansı | Dava açarken yatırmak | Avans eksikse 2 haftalık kesin süre verilir; tamamlanmazsa dava usulden reddedilir (HMK m. 115/2, 120) |
| Cevap dilekçesi (davalıysanız) | Tebliğden itibaren savunmanızı ve karşı davanızı sunmak | 2 hafta; bir defaya mahsus en fazla 1 ay ek süre (HMK m. 127, 133) |
| Cevaba cevap ve ikinci cevap | Karşı tarafın iddialarına yanıt vermek | 2'şer hafta (HMK m. 136) |
| Ön inceleme | Tanık listesini ve belgeleri sunmak, uyuşmazlık noktalarını tutanağa geçirtmek | Davetiyede verilen 2 haftalık kesin süre; sunulmayan delilden vazgeçilmiş sayılır (HMK m. 139, 140/5) |
| Tahkikat | Tanıkları hazır etmek, delil avansını yatırmak, duruşmalara katılmak | Avans yatırılmazsa delilden vazgeçilmiş sayılır (HMK m. 324); kimse gelmezse dosya işlemden kaldırılır (HMK m. 150) |
| Karar ve kanun yolu | Gerekçeli kararı incelemek, istinaf dilekçesi vermek ve harcı yatırmak | Tebliğden itibaren 2 hafta; harç verilen 1 haftalık kesin sürede tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılır |
Çekişmeli dilekçenin nasıl yazılacağını, olayların nasıl numaralandırılacağını ve delillerin nasıl gösterileceğini boşanma dilekçesi nasıl yazılır rehberinde örnekleriyle anlattım. Aşağıdaki örnek, davacının kendisinin imzalayacağı biçimde hazırlanmıştır.
Avukatsız davada en sık gördüğüm eksiklik, olayların dilekçede anlatılmayıp duruşmada tanığa anlattırılmasıdır. Dilekçede dayanılmayan bir olay, tanık doğrulasa bile kusur olarak değerlendirilmez. İkinci sık eksiklik nafaka ve tazminatın hiç istenmemesidir. Hâkim velayet ve kişisel ilişkiyi kendiliğinden düzenler; yoksulluk nafakası ve tazminat ise ancak istenirse verilir.
Avukatsız boşanma dilekçesi örnekleri (Word ve PDF)
Aşağıdaki örneklerin tamamı avukatsız başvuru için, davacının veya eşlerin kendisinin imzalayacağı biçimde hazırlanmıştır. Boş bırakılan yerleri kendi bilgilerinizle doldurun, dosyanıza uymayan maddeleri silin ve dilekçenin sonuna imzanızı atın.
| Örnek | Ne zaman kullanılır? | Word | |
|---|---|---|---|
| Anlaşmalı boşanma dilekçesi, birlikte başvuru | İki eş birlikte dava açıyorsa | İndir | İndir |
| Anlaşmalı boşanma dilekçesi, tek taraflı | Dava tek eş tarafından açılıyorsa | İndir | İndir |
| Davalının kabul beyanı | Diğer eşin davayı kabul ettiğini bildirmesi için | İndir | İndir |
| Anlaşmalı boşanma protokolü, çocuklu | Velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası | İndir | İndir |
| Anlaşmalı boşanma protokolü, çocuksuz | Mal, nafaka ve tazminat talebi yoksa | İndir | İndir |
| Anlaşmalı boşanma protokolü, mal paylaşımlı | Taşınmaz, araç, banka ve borç paylaşımı | İndir | İndir |
| Çekişmeli boşanma dilekçesi, şiddetli geçimsizlik | Velayet, nafaka ve tazminat talepli dava | İndir | İndir |
| Adli yardım talepli boşanma dilekçesi | Harç ödeme gücü yoksa ve avukat görevlendirilmesi isteniyorsa | İndir | İndir |
Çekişmeli dilekçelerde olayları kendi yaşadıklarınızla değiştirmeniz şarttır; örnekteki olaylar yalnızca yazım biçimini göstermek içindir. Zina, şiddet ve terk sebeplerine göre hazırlanmış diğer çekişmeli boşanma dilekçesi örnekleri de Word ve PDF olarak indirilebilir.
Avukatsız boşanma davası ücreti 2026
Avukatsız dava, mahkeme masrafı bakımından avukatlı davadan ucuz değildir; harç ve avans herkes için aynıdır. Fark avukatlık ücretinde, vekâletname giderinde ve dava sonunda hükmedilen vekâlet ücretinin kime yazıldığındadır.
| Kalem | Avukatsız | Avukatla |
|---|---|---|
| Başvurma harcı ve peşin harç | 732 TL + 732 TL | 732 TL + 732 TL |
| Gider avansı, iki taraflı dosya | ≈ 3.180 TL | ≈ 3.180 TL |
| Noter vekâletnamesi | Yok | ≈ 1.200–1.500 TL |
| Avukatlık ücreti | Yok | TBB asgari 45.000 TL; İstanbul Barosu tavsiyesi anlaşmalıda 108.750 TL, çekişmelide 188.500 TL (KDV hariç) |
| Davayı kazanırsanız karşı taraftan vekâlet ücreti | Hükmedilmez | 45.000 TL, avukatınıza ait |
| Davayı kaybederseniz, karşı taraf avukatlıysa | 45.000 TL ödersiniz | 45.000 TL ödersiniz |
| Dilekçe, delil ve süre takibi | Size ait | Avukatınıza ait |
Tanık, bilirkişi, uzman raporu ve istinaf harçları gibi ek masraflar her iki durumda da aynıdır. Kalem kalem hesabı boşanma davası ücreti rehberinde bulabilirsiniz.
Isparta 1. Aile Mahkemesinde 2020'de açılan karşılıklı boşanma davasında Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, davayı avukatsız takip eden kadın yararına vekâlet ücretine hükmetmişti. Yargıtay, kadın yararına takdir edilen tazminatları az bularak bu yönden kadın lehine bozma kararı verdi. Aynı kararda "davada kendisini vekille temsil ettirmeyen kadın yararına vekalet ücreti takdir edilmesi usul ve kanuna aykırı" bulundu ve bu kısım erkek lehine bozuldu.
Ne anlama geliyor? Avukatsız taraf davayı kazansa bile yalnızca harç, tebligat ve tanık gibi yargılama giderlerini geri alır; karşı taraftan vekâlet ücreti alamaz. Karşı taraf avukatlıysa ve dava kaybedilirse ise tarife üzerinden vekâlet ücreti ödenir. Avukatsız ilerlemenin mali hesabını bu asimetriyi de hesaba katarak yapın.
Avukatsız boşanma davası nasıl açılır? Adliye mi, e-Devlet mi?
İki yol vardır. Adliyeden açmak herkes için mümkündür; e-Devlet üzerinden açmak için elektronik imza gerekir.
| Adliyeden (tevzi bürosu) | e-Devlet / UYAP Vatandaş Portalı | |
|---|---|---|
| Gerekenler | Islak imzalı dilekçe ve ekleri | e-İmza veya mobil imza, taranmış ekler |
| Harç ve avans ödemesi | Adliye veznesi veya anlaşmalı banka | Kredi kartı veya banka kartıyla online |
| Mahkemenin belirlenmesi | Tevzi bürosu dosyayı bir aile mahkemesine verir | Sistem otomatik olarak dağıtır |
| Avantajı | Ön büro görevlisine usule ilişkin soru sorabilirsiniz | Adliyeye gitmeden, her saatte başvuru |
| Dikkat | Mesai saatleri, sıra | e-İmza yoksa kullanılamaz; ekler okunaklı taranmalı |
Adliyede dilekçenizi tevzi bürosuna verdiğinizde harç ve avans tutarı hesaplanır; vezneye yatırdığınız anda dava açılmış olur ve dosyanıza bir esas numarası verilir. Tebligatların size ulaşması için adresinizi doğru yazın ve değiştiğinde mahkemeye bildirin (Tebligat Kanunu m. 35). e-Devlet üzerinden elektronik tebligat adresi almak da tebligatları hızlandırır. e-Devlet yolunun ayrıntıları için e-Devlet üzerinden boşanma davası yazısına bakabilirsiniz.
Başka bir şehirde yaşıyorsanız, bulunduğunuz yerdeki adliyeden ses ve görüntü nakli (SEGBİS) yoluyla duruşmaya katılmayı isteyebilirsiniz (HMK m. 149/1). Anlaşmalı boşanmada ise hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerektiğinden bu talebin kabulü mahkemenin takdirindedir.
Param yok: adli yardım ve barodan ücretsiz avukat
Harç ve masrafları ödeyemeyecek durumda olanlar için iki ayrı yol vardır. Birincisi mahkemeden adli yardım istemek, ikincisi barodan ücretsiz avukat talep etmektir.
Adli yardım kararı, ilgiliye, aşağıdaki hususları sağlar: a) Yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet. b) Yargılama ve takip giderleri için teminat göstermekten muafiyet. c) Dava ve icra takibi sırasında yapılması gereken tüm giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi. ç) Davanın avukat ile takibi gerekiyorsa, ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 335/1| Mahkemeden adli yardım (HMK m. 334–340) | Baro adli yardım bürosu (Av.K. m. 176–181) | |
|---|---|---|
| Nereye başvurulur? | Davanın görüleceği aile mahkemesine, dava dilekçesiyle birlikte | Bulunduğunuz ilin barosunun adli yardım bürosuna |
| Ne sağlar? | Harç ve masraflardan geçici muafiyet; gerekirse avukat görevlendirilmesi | Ücretsiz avukat görevlendirilmesi |
| Ne istenir? | İddianın özeti, deliller ve mali durumu gösteren belgeler (HMK m. 336) | İsteğin haklı olduğunu gösteren deliller (Av.K. m. 178); gelir ve mal varlığı belgeleri |
| Talep reddedilirse | Tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz; itiraz üzerine verilen karar kesin (HMK m. 337/2) | Baro başkanına başvuru; başkanın kararı kesin (Av.K. m. 178) |
| Dava kaybedilirse | Ertelenen giderler tahsil edilir; mahkeme mağduriyet varsa muaf tutabilir (HMK m. 339) | Avukat ücreti Hazineden ödenir (HMK m. 340) |
İstanbul Barosu, adli yardım başvurusunda gelir ve mal varlığını gösteren e-Devlet çıktılarını istiyor. Başlıcaları nüfus kayıt örneği, yerleşim yeri belgesi, araç ve taşınmaz sorgusu, maaş bordrosu veya SGK belgesi, gelir testi, icra, banka hesabı, ticari işletme ve son iki yıla ait sosyal yardım sorgularıdır. Güncel listeye baronun adli yardım başvuru belgeleri sayfasından ulaşabilirsiniz. Adli yardım kabul edilse bile, davayı kaybederseniz karşı tarafın avukatı için hükmedilen vekâlet ücreti ortadan kalkmaz.
Adli yardım kararının "param yok" demekle alınmadığını, gelir ve mal varlığının belgelerle gösterilmesi gerektiğini Yargıtay kararıyla birlikte boşanma davası ücreti yazısında anlattım. Başvuru adımlarını ayrıca barodan ücretsiz avukat ve adli yardım rehberinde ele alıyorum.
Hâkim avukatsız tarafa yardım eder mi?
Hâkim tarafsızdır; sizin yerinize talepte bulunamaz ve hukuki tavsiye veremez. Talep sonucuyla bağlıdır; istenmeyen bir şeye veya istenenden fazlasına karar veremez (HMK m. 26). Buna karşılık belirsiz ya da çelişkili bir durumda tarafa açıklama yaptırma görevi vardır.
Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 31Eşler 2021'de Beykoz 2. Aile Mahkemesinde anlaşmalı olarak boşanmıştı. Protokole göre baba çocuğun özel okul, servis ve kıyafet giderleriyle sağlık sigortasını karşılayacak, bu ödemeler nafaka yerine geçtiği için nakdî nafaka ödemeyecekti; eşler nafaka taleplerinden de "peşinen gayrikabili rücu" feragat etmişti. İki yıl sonra anne, çocuk için aylık 50.000 TL iştirak nafakası davası açtı. Yargıtay, bu giderlerin iştirak nafakasının parçası olduğunu belirtti. Mahkemenin "hâkimin davayı aydınlatma ödevi gereğince" gider kalemlerini ve talep miktarını açıklattırması, tarafların güncel ekonomik durumunu araştırması ve tek bir iştirak nafakası belirlemesi gerektiğini söyleyerek kararı bozdu.
Ne anlama geliyor? Çocuğa ait nafaka, protokolde feragat yazılsa bile yeniden istenebilir ve her zaman değiştirilebilir. "Okul masraflarını karşılar" gibi sınırları belirsiz maddeler, boşanmadan yıllar sonra yeni davalara yol açar. Protokolü avukatsız hazırlıyorsanız çocuk için nafakayı açık bir tutar olarak yazın.
Avukatsız boşanmanın riskleri
Avukatsız davalarda kayıplar çoğunlukla hukuki bilgi eksikliğinden değil, bir sürenin kaçırılmasından ya da bir cümlenin eksik yazılmasından doğar.
| Risk | Sonucu | Dayanak |
|---|---|---|
| Nafaka veya tazminatı dilekçede istememek | Hâkim istenmeyene karar veremez | HMK m. 26 |
| Tanık listesini süresinde vermemek | Listede gösterilmeyen kişi tanık olarak dinlenmez; ikinci liste verilemez | HMK m. 94, 240 |
| Delil avansını yatırmamak | Tanık veya bilirkişi delili kullanılamaz | HMK m. 324 |
| Duruşmaya gelmemek | Dosya işlemden kaldırılır; 3 ayda yenilenmezse dava açılmamış sayılır | HMK m. 150 |
| Cevap süresini kaçırmak | İddialar inkâr edilmiş sayılır, ama kendi olaylarınızı ileri sürme ve karşı dava açma imkânı daralır | HMK m. 128, 133, 141 |
| Harcı yanlış kaleme yatırmak | Kanun yolu başvurusu yapılmamış sayılabilir | HMK m. 344, 366 |
| Protokolü belirsiz yazmak | Boşanmadan yıllar sonra yeni dava | Yargıtay 2. HD, 2026/6569 K. |
| Anlaşmalı boşanmadan sonra tazminat istemek | Boşanma sebebiyle tazminat istenemez; 1 yıllık süre işler | TMK m. 178 |
Konya 4. Aile Mahkemesinde 2017'de anlaşmalı olarak boşanan eşlerin protokolünde erkek, kadına aylık 3.000 TL yoksulluk nafakası ile 200.000 TL maddî ve 200.000 TL manevî tazminat ödemeyi kabul etmişti. Karar 06.12.2017'de kesinleşti. Erkek, kadının evlilik sırasında sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiğini boşanmadan sonra öğrendiğini ileri sürerek 09.07.2020'de tazminat davası açtı. Bölge adliye mahkemesi, anlaşmalı boşanmada tarafların boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin ihtilafı nihai olarak çözdüğünü belirtti. Bu nedenle "anlaşmalı boşanmadan sonra boşanma sebebi ile tazminat istenemeyeceği" ve bir yıllık sürenin de geçtiği gerekçesiyle davayı reddetti. Yargıtay bu kararı onadı.
Ne anlama geliyor? Protokole attığınız imza, boşanmanın mali sonuçlarını kapatır. Sonradan öğrenilen bir olay bile bu hesabı yeniden açmaz. Protokolü imzalamadan önce talep etmek istediğiniz her şeyi yazın.
Elbistan 1. Aile Mahkemesinin boşanma kararına karşı istinaf başvurusu reddedilen erkek, kararı temyiz etti. 80,70 TL temyiz karar harcı için gönderilen muhtıra 11.12.2022'de tebliğ edildi; harç ertesi gün yatırıldı, ancak vezne makbuzuna "gider avansı" olarak işlendi. Bölge adliye mahkemesi harcın süresinde yatırılmadığı gerekçesiyle temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılmasına karar verdi. Yargıtay, paranın bir haftalık kesin süre içinde yatırıldığını tespit ederek bu ek kararı kaldırdı ve ardından esas hakkındaki temyiz incelemesini yaptı.
Ne anlama geliyor? Kanun yolu harcı muhtıranın tebliğinden itibaren bir haftalık kesin sürede ve doğru kaleme yatırılmalıdır. Bu dosyada hata avukatlı tarafta bile yaşandı ve ancak Yargıtay'da düzeltilebildi. Vezneden aldığınız makbuzda ödeme kaleminin doğru yazıldığını kontrol edin.
Tam avukat tutmadan destek almanın yolları
Avukatsız ilerlemek ile her aşamada avukatla çalışmak arasında ara yollar da vardır:
- Protokol veya dilekçe kontrolü: Kendi yazdığınız metni imzalamadan önce bir avukata okutmak, en pahalı hataları önler. İstanbul Barosu 2026 tavsiye çizelgesi büroda sözlü danışma için ilk saat 14.500 TL, yazılı danışma için 29.000 TL öngörür (KDV hariç).
- Yalnızca dilekçe yazdırmak: Aynı çizelgede dava veya cevap dilekçesi yazımı için 60.000 TL öngörülür; davayı sonra kendiniz takip edersiniz.
- Kanun yolu aşamasında destek: İlk derece davasını kendiniz yürütüp istinaf ve temyiz dilekçesini avukata yazdırabilirsiniz.
- Adli yardım: Ödeme gücünüz yoksa baro ücretsiz avukat görevlendirir.
Hangi yolun dosyanıza uygun olduğunu değerlendirmek için bir boşanma avukatı ile kısa bir ön görüşme yapmak, çoğu zaman sonradan açılacak davaların maliyetinden daha ucuzdur.
Avukatsız boşanmada en sık 7 hata
- Protokolde çocuk nafakasını "masrafları karşılar" diye yazmak: Tutarı belirsiz madde yeni dava doğurur; çocuk nafakası her zaman yeniden istenebilir.
- Mal paylaşımını protokole yazmamak: Tapu, araç ve borçlar düzenlenmezse ayrıca mal rejimi davası açmak gerekir.
- Olayları dilekçede anlatmamak: Dilekçede dayanılmayan olay tanıkla ispatlansa bile kusur sayılmaz.
- Nafaka ve tazminatı istememek: İstenmeyen talebe hükmedilmez; kesinleşmeden sonra süre ve kapsam daralır.
- Tanık listesini ve belgeleri geç vermek: Ön inceleme davetiyesindeki 2 haftalık kesin süre kaçırılırsa delil kullanılamaz.
- Duruşmaya gitmemek: Dosya işlemden kaldırılır; anlaşmalı boşanmada iki eşten biri gelmezse o gün karar verilemez.
- Gerekçeli kararı okumadan feragat etmek veya süreyi kaçırmak: Feragat tebliğden sonra geçerlidir; istinaf süresi ve harç için tanınan süreler kesindir.
Sık sorulan sorular
Avukatsız boşanma davası açılabilir mi?
Evet. Avukatlık Kanunu m. 35/3 ve HMK m. 71'e göre dava ehliyeti olan herkes davasını kendisi açabilir ve takip edebilir. Dilekçe, harç, duruşma ve kanun yolu işlemlerini kendiniz yaparsınız.
Avukatsız anlaşmalı boşanma nasıl yapılır?
Eşler protokolü ve dilekçeyi hazırlayıp imzalar, yetkili aile mahkemesinde harcı yatırarak davayı açar ve duruşmaya birlikte katılır. Hâkim eşleri bizzat dinler ve protokolü uygun bulursa kararı aynı gün verir.
Avukatsız boşanma davası ücreti 2026'da ne kadar?
Mahkeme masrafı 732 TL başvurma harcı, 732 TL peşin harç ve yaklaşık 3.180 TL gider avansı olmak üzere toplam 4.644 TL civarındadır. Avukatlık ücreti ve vekâletname gideri yoktur.
Avukatsız anlaşmalı boşanma dilekçesi örneğini nereden bulabilirim?
Bu sayfadaki Word dosyalarını indirebilirsiniz: birlikte başvuru dilekçesi, davalının kabul beyanı ve çocuklu ile çocuksuz protokol örnekleri davacının kendisinin imzalayacağı biçimde hazırlanmıştır.
Anlaşmalı boşanmada avukata gerek var mı?
Zorunlu değildir. Ancak protokoldeki velayet, nafaka ve mal paylaşımı maddeleri boşanmadan sonraki yılları belirler. Tek bir avukat iki eşi birden temsil edemez; en azından protokolü imzalamadan önce kontrol ettirmek yerinde olur.
Çekişmeli boşanmada avukat şart mı?
Şart değildir. Ancak dilekçe, delil, tanık ve kanun yolu süreleri kesin ve sonuçları ağırdır. Karşı taraf avukatla temsil ediliyorsa ve dava kaybedilirse 45.000 TL karşı vekâlet ücreti de ödenir.
Avukatsız boşanma davası e-Devlet'ten açılır mı?
Açılır. e-Devlet şifrenizle UYAP Vatandaş Portalı'na girip dilekçeyi e-imza veya mobil imza ile imzalamanız ve harcı online ödemeniz gerekir. e-İmzanız yoksa adliyedeki tevzi bürosunu kullanırsınız.
Barodan ücretsiz avukat nasıl alınır?
Bulunduğunuz ilin barosunun adli yardım bürosuna gelir ve mal varlığınızı gösteren belgelerle başvurursunuz. Talep kabul edilirse baro bir avukat görevlendirir; ret kararına karşı baro başkanına başvurulabilir.
Adli yardım talebim reddedilirse ne olur?
Ret kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçeyle itiraz edebilirsiniz; itiraz üzerine verilen karar kesindir. Ödeme gücünüzde sonradan ciddi bir azalma olursa yeniden talepte bulunabilirsiniz.
Avukatsız davayı kazanırsam vekâlet ücreti alır mıyım?
Hayır. Kendisini vekille temsil ettirmeyen taraf yararına vekâlet ücretine hükmedilmez. Yalnızca harç, tebligat ve tanık gibi yaptığınız yargılama giderleri karşı taraftan alınır.
Hâkim avukatsız tarafa yardım eder mi?
Hâkim tarafsızdır ve sizin yerinize talepte bulunamaz. Ancak belirsiz veya çelişkili gördüğü konularda açıklama isteyebilir, soru sorabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir (HMK m. 31).
Avukatsız boşanma daha uzun mu sürer?
Mahkemenin takvimi avukatlı ve avukatsız dosyada aynıdır. Süreyi uzatan; eksik dilekçe, geç bildirilen tanık, yatırılmayan avans ve kaçırılan duruşmalardır.
Anlaşmalı boşandıktan sonra tazminat veya nafaka isteyebilir miyim?
Protokolde düzenlenen mali sonuçlar kesinleşmeyle kapanır; boşanma sebebiyle sonradan tazminat istenemez ve boşanmadan doğan dava hakları bir yılda zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Çocuk için iştirak nafakası ise koşullar değişirse her zaman artırılabilir veya yeniden belirlenebilir.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35, 38, 164, 176–181
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 26, 31, 71, 120, 127, 133, 136, 139, 140, 149, 150, 324, 334–340, 344, 349, 366
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166, 168, 174, 175, 178, 182
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a, 35
- 2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, RG 04.11.2025, 33067
- İstanbul Barosu, Adli Yardım Başvuru Belgeleri
- Yargıtay 2. HD, 2024/1834 E., 2024/9364 K., 02.12.2024
- Yargıtay 2. HD, 2025/3436 E., 2025/10701 K., 04.12.2025
- Yargıtay 2. HD, 2025/8708 E., 2026/6569 K., 15.06.2026
- Yargıtay 2. HD, 2023/4492 E., 2023/5159 K., 02.11.2023
- Yargıtay 2. HD, 2023/9033 E., 2024/5663 K., 11.09.2024