Uyuşturucu Kullanan Eşten Boşanma 2026: Kusur, Velayet ve Kişisel İlişki

Eşinin uyuşturucu kullandığını öğrenen danışanlarım bana iki korkuyla gelir. Birincisi kendi güvenlikleridir: "Madde etkisindeyken ne yapacağını bilemiyorum." İkincisi çocuklarıdır: "Boşanırsam çocuğu ona bırakmak zorunda kalır mıyım?" Bu iki soru, davanın nasıl kurulacağını da belirler.

Meslek hayatım boyunca bu dosyalarda belirleyici olanın, kullanımın evlilik içinde sürdüğünü resmî kayıtlarla göstermek olduğunu gördüm. Bu rehberde hangi boşanma sebebine dayanabileceğinizi, kusurun nasıl değerlendirildiğini, velayet ve kişisel ilişkiyi, ispatı, koruma yollarını, tazminat ve nafakayı sade bir dille anlatıyorum.

Uyuşturucu kullanan eşten boşanma: kısa cevap

Hangi boşanma sebebine dayanılabilir?

Bu sebepler evlilik birliğinin sarsılması ile suç işleme ve haysiyetsiz hayat hükümlerinde düzenlenir. Dilekçenizde haysiyetsiz hayata, olmadığı takdirde genel boşanma sebebine terditli olarak dayanmanız sizi ispat riskine karşı korur.

Haysiyetsiz hayat ne zaman kabul edildi?

Antalya'daki bir dosyada erkek, ceza yargılamasında yıllardır madde bağımlısı olduğunu ve eroin kullandığını ikrar etmişti. Tanık beyanları ve UYAP kayıtları da kullanımın yaşam tarzı hâline geldiğini gösteriyordu. Kadının bu durumu bilmeden evlendiği ve ortak hayatın onun için çekilmez hâle geldiği belirtildi; boşanmaya haysiyetsiz hayat sebebiyle karar verildi ve karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/9693 E., 2024/6488 K., 26.09.2024).

Uyuşturucu suçu nedeniyle hapis cezası

Uyuşturucu ticaretinden 15 yıl hapis cezası alan kadına karşı erkeğin küçük düşürücü suç sebebine dayanan davası kabul edildi. Bu, kusur incelemesini ortadan kaldırmadı; erkeğin şiddet ve sadakatsizliği de ispatlandığı için kadının genel boşanma sebebine dayanan davası da kabul edildi ve karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/5637 E., 2024/2265 K., 01.04.2024).

Suçun evlenmeden önce işlendiği ve eşlerin aynı suç nedeniyle birlikte yargılandığı bir dosyada ise suç işleme sebebine dayanan dava reddedildi. Bu sebeple boşanma için suçun evlendikten sonra işlenmiş olması gerektiği belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2023/5401 E., 2024/2040 K., 25.03.2024).

Kusur nasıl değerlendirildi?

İncelediğim kararlarda mahkemeler uyuşturucu kullanımına bağlı davranışları şöyle değerlendirdi:

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Tavşanlı Aile Mahkemesi, erkeğin evlilik birliğine zarar verecek biçimde alkol ve uyuşturucu kullandığını ve kadına küfrettiğini belirledi. Kadının da ailesinin evliliğe müdahalesine sessiz kaldığını kabul ederek tarafları eşit kusurlu saydı. Yargıtay, erkeğin evin ihtiyaçlarını da yeterince karşılamadığını belirtti (Yargıtay 2. HD, 2025/8320 E., 2026/3419 K., 31.03.2026). Kadının babasının erkeği tehdit etmesi ise kadının olaya dahli ispatlanmadıkça ona kusur olarak yüklenemezdi. Erkek ağır, kadın az kusurlu sayıldı ve kadının tazminat ve nafaka talepleri yönünden karar bozuldu.

Gaziantep'teki bir dosyada evine ve ailesine bakmayan, ihtiyaçlarını karşılamayan, uyuşturucu kullanan ve eşine şiddet uygulayan erkek tam kusurlu bulundu (Yargıtay 2. HD, 2024/887 E., 2024/8226 K., 04.11.2024). Adana'daki bir dosyada da eşine ve çocuğuna bakmayan, eşine bağıran, uyuşturucu kullanan ve mala zarar verme ile hırsızlıktan mahkûm olan erkek tam kusurlu sayıldı (Yargıtay 2. HD, 2024/809 E., 2024/8194 K., 04.11.2024). Kusur derecelerinin sonuçlarını boşanmada kusur rehberinde anlattım.

Velayet ve kişisel ilişki nasıl etkilenir?

Velayette belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır. Ana ve babanın boşanmadaki kusurları gibi durumlar, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur; çatışma hâlinde çocuğun yararına üstünlük tanınır (Yargıtay 2. HD, 2024/7900 E., 2025/4066 K., 21.04.2025). Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girerse ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir ya da kaldırılabilir (kişisel ilişkinin sınırları).

Uyuşturucu kullanan ebeveyne velayet

Uyuşturucu kullanan baba çocuğu görebilir mi?

Velayeti alan ebeveyn de kişisel ilişki düzenlemesine uymak zorundadır; aksi hâlde çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Velayetin ve kişisel ilişkinin nasıl belirlendiğini boşanmada çocuk kime verilir ve çocuğu görme hakkı rehberlerinde anlattım.

Uyuşturucu kullanımı nasıl ispatlanır?

Soyut iddia yetmez: kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m. 6).

Kullanmak için uyuşturucu satın almak, bulundurmak ya da kullanmak suçtur; bu suçtan başlatılan soruşturmada kamu davasının açılması beş yıl süreyle ertelenir ve şüpheli denetimli serbestlik altında tutulur (TCK m. 191). Bu kayıtlar, kullanımın hangi dönemde sürdüğünü göstermek için dosyanıza getirtilebilir. Hukuka aykırı olarak elde edilen deliller ise mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m. 189/2).

Dava açmadan önce ne yapabilirsiniz?

Şiddet ya da şiddet tehlikesi varsa 6284 sayılı Kanun'a göre koruma kararı isteyebilirsiniz. Hâkim, şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılmasına, korunan kişilerin bulunduğu yerlerde uyuşturucu kullanmamasına ya da madde etkisindeyken bu kişilere yaklaşmamasına karar verebilir. Bağımlılığı varsa hastaneye yatmak dâhil muayene ve tedavisinin sağlanmasına da karar verilebilir; çocuklarla kişisel ilişki refakatçi eşliğinde yapılabilir ya da sınırlanabilir.

Ortak hayat kişiliğinizi, ekonomik güvenliğinizi ya da ailenin huzurunu ciddi biçimde tehlikeye sokuyorsa ayrı yaşama hakkınız vardır (ayrı yaşama). Bağımlılık yüzünden kendini ya da ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ergin kısıtlanabilir (kısıtlama). Toplum için tehlike oluşturuyorsa tedavisi için uygun bir kuruma yerleştirilebilir (kuruma yerleştirme). Bu yolların ayrıntılarını alkolik eşten boşanma rehberinde anlattım.

Tazminat ve nafaka nasıl etkilenir?

Tazminat

Mevcut ya da beklenen menfaati boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf maddi tazminat, kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat isteyebilir (boşanmada tazminat). Uyuşturucu kullanan erkeğe karşı kadın yararına tazminatlar istinafta artırıldı ve karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2024/1557 E., 2024/8963 K., 20.11.2024).

Nafaka

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla yoksulluk nafakası isteyebilir (yoksulluk nafakası). Velayet kendisine verilmeyen eş de çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır (velayetin düzenlenmesi).

Ne yapmalısınız?

1. Güvenliğinizi öne alın. Şiddet ya da tehdit varsa koruma kararı isteyin; çocukların güvenliğini sağlayın.
2. Belgeleri toplayın. Soruşturma ve ceza dosyası numaralarını, tedavi gördüğü kurumları not edin.
3. Evlilik sonrası olayları öne çıkarın. Kullanımın evlilikten sonra da sürdüğünü tarih ve tanıklarla gösterin.
4. Doğru sebebe dayanın. Yaşam tarzı hâline gelen kullanımda haysiyetsiz hayata, olmadığı takdirde genel boşanma sebebine terditli olarak dayanın.
5. Çocuklar için somut talepte bulunun. Velayet ve kişisel ilişkinin uyuşturucu kullanımı dikkate alınarak düzenlenmesini ve uzman raporu alınmasını isteyin.
6. Tazminat kalemlerini eksiksiz yazın. Maddi ve manevi tazminatı ayrı ayrı isteyin.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Uyuşturucu kullanımı boşanma davasında kusur sayılır; yaşam tarzı hâline gelmişse haysiyetsiz hayat, evlilikten sonra işlenen bir uyuşturucu suçu varsa suç işleme sebebi de gündeme gelir. Belirleyici olan, kullanımın evlilik içinde sürdüğünün resmî kayıtlar, tedavi belgeleri ve görgü tanıklarıyla gösterilmesidir. Çocuklar söz konusu olduğunda mahkeme velayeti kullanım dikkate alınarak araştırır ve kişisel ilişkiyi sınırlayabilir. Şiddet ya da tehlike varsa beklemeden koruma kararı isteyin.

Uyuşturucu kullanımına dayanan bir boşanma davasında dilekçe ve delil stratejiniz için boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.