Türk Medeni Kanunu · 1. Küçüklerde

TMK Madde 446: Küçüğün Koruma Amacıyla Kuruma Yerleştirilmesi

Türk Medeni Kanunu'nun 446. maddesine göre küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise bizzat vasi karar verir; vasi bu durumda durumu derhâl vesayet makamına bildirir. Usul ve yetkiyle ilgili konularda erginlerin korunması amacıyla özgürlüklerinin kısıtlanmasına ilişkin hükümler uygulanır ve on altı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz. Bu sayfada karar yetkisini, usulü, itiraz yolunu, Çocuk Koruma Kanunu ile ilişkisini, madde gerekçesini ve kararları bulacaksınız.

Av. Aydın AydarAv. Aydın AydarHazırlayan · Boşanma avukatı 3 yüksek mahkeme kararı Güncelleme: 26 Eylül 2026
Resmî metin4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

İkinci Kitap: Aile Hukuku › Üçüncü Kısım: Vesayet › İkinci Bölüm: Vesayetin Yürütülmesi › Birinci Ayırım: Vasinin Görevleri › B. Özen ve temsil › I. Kişiye özen › 1. Küçüklerde

b. Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması

Madde 446

  1. (1)Küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bizzat vasi karar verir ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir.
  2. (2)Bunun dışında usul ve yetkiyle ilgili konularda kısıtlı olsun veya olmasın erginlerin korunması amacıyla özgürlüklerinin kısıtlanmasına ilişkin hükümler uygulanır.
  3. (3)Onaltı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz.
Yürürlük: 01.01.2002 · Yürürlüğe girdiğinden beri değişmedimevzuat.gov.tr

Fıkra numaraları atıf kolaylığı için eklenmiştir; metin, mevzuat.gov.tr'deki güncel resmî metinle aynıdır.

Bu sayfada
  1. Madde metni
  2. TMK 446 ne düzenler?
  3. Kuruma yerleştirme kararını kim verir?
  4. Usul ve yetki: erginlere ilişkin hükümlere yollama
  5. On altı yaş sınırı
  6. Çocuk Koruma Kanunu'ndaki tedbirlerle ilişkisi
  7. Yargıtay kararları
  8. Madde gerekçesi
  9. 743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
  10. Değişiklik geçmişi
  11. İlgili maddeler
  12. Sık sorulan sorular
Kısaca

TMK 446, vesayet altındaki küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesini düzenler. Yerleştirmeye kural olarak vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı karar verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kararı bizzat vasi verir ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir; bildirim yükümlülüğü Tasarıya Adalet Komisyonunca eklenmiştir. Bunun dışında usul ve yetkiyle ilgili konularda erginlerin korunması amacıyla özgürlüklerinin kısıtlanmasına ilişkin hükümler uygulanır (TMK m. 432-437). On altı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz. Yargıtay, vesayet altındaki küçükler hakkında koruma kararı istenirken husumetin vasiye yöneltilmesi ve kuruma yerleştirme için vesayet makamının izninin alınması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2011/13905 E., 2012/7130 K., 26.03.2012). Madde eski Kanun'da yoktu; İsviçre Medeni Kanunu'nun 405a maddesinden alınmıştır.

Koruma amacıyla yerleştirme
Küçüğün korunması için bir kuruma yerleştirilmesi; Kanun bunu "koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması" başlığı altında düzenler.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâl
Vesayet makamının kararını beklemenin küçüğün korunmasını tehlikeye düşüreceği durum.
Vesayet makamı
Sulh hukuk mahkemesi (TMK m. 397).
Denetim makamı
Asliye hukuk mahkemesi (TMK m. 397).

TMK 446 ne düzenler?

KonuKuralDayanak
Karar verenVasinin başvurusu üzerine vesayet makamıTMK m. 446/1
Acele hâlGecikmesinde sakınca varsa bizzat vasi karar verirTMK m. 446/1
BildirimVasi durumu derhâl vesayet makamına bildirirTMK m. 446/1
Usul ve yetkiErginlerin korunması amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümlerTMK m. 446/2, 432-437
Yaş sınırıOn altı yaşını doldurmamış çocuk mahkemeye bizzat başvuramazTMK m. 446/3
Eski KanunKarşılığı yok; kaynak İsviçre Medeni Kanunu m. 405aGerekçe, s. 148

TBMM gerekçesine göre eski Kanun'da bulunmayan madde, kenar başlığıyla birlikte İsviçre Medeni Kanunu'nun 405a maddesinden alınmıştır. Gerekçe, birinci fıkrada küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesinde vasinin başvurusu koşuluyla vesayet makamının yetkili olduğunun belirlendiğini, ancak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bu yetkiyi vasinin de kullanabileceğinin kabul edildiğini, ikinci fıkrada usul ve yetkiyle ilgili diğer konularda 432 ve devamı maddelere yollama yapıldığını ve üçüncü fıkrada on altı yaşını doldurmamış çocukların koruma amacıyla kuruma yerleştirilmeyi bizzat talep edemeyeceklerinin öngörüldüğünü açıklar (S. Sayısı 723, s. 148). Adalet Komisyonu, vasinin denetimini sağlamak amacıyla birinci fıkraya "ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir" ibaresini eklemiştir (S. Sayısı 723, s. 315).

Dikkat

Bu maddede dikkat edilecek ilk nokta, küçüğü koruma amacıyla kuruma yerleştirme kararının kural olarak vesayet makamına ait olmasıdır; vasi ancak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kendisi karar verebilir. İkinci nokta, vasinin kendi verdiği kararı derhâl vesayet makamına bildirmekle yükümlü olmasıdır. Üçüncü nokta, yerleştirme kararına karşı kuruma yerleştirilen kişinin veya yakınlarının, kararın kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilmesidir (TMK m. 435); on altı yaşını doldurmamış çocuk ise bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz.

Kuruma yerleştirme kararını kim verir?

  • Kural: Vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı karar verir.
  • Acele hâl: Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bizzat vasi karar verir.
  • Bildirim: Vasi, kendi verdiği kararı derhâl vesayet makamına bildirir.

Birinci fıkraya göre küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bizzat vasi karar verir ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir. Gerekçe, bu fıkrada vasinin başvurusu koşuluyla vesayet makamının yetkili olduğunun belirlendiğini, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise bu yetkiyi vasinin de kullanabileceğinin kabul edildiğini belirtir (S. Sayısı 723, s. 148). Tasarıda vasinin bildirim yükümlülüğü yoktu; Adalet Komisyonu bu ibareyi vasinin denetimini sağlamak amacıyla eklemiştir (S. Sayısı 723, s. 315).

Madde, vasinin küçüğün bakımı ve eğitimi için gereken önlemleri almakla yükümlü olduğunu ve bu konuda, vesayet dairelerinin yetkileri saklı kalmak kaydıyla, ana ve babanın yetkilerine sahip olduğunu düzenleyen 445. maddenin ardından gelir (TMK m. 445). Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi, ayrıca vesayet makamının izni gereken işler arasında sayılmıştır (TMK m. 462). Yargıtay, yaş küçüklüğü nedeniyle vesayet altına alınan küçükler hakkında koruma kararı istenen davada husumetin küçüklerin vasisine yöneltilmesi ve 462. maddenin 13. bendi uyarınca vesayet makamının izninin alınması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 2011/13905 E., 2012/7130 K., 26.03.2012).

Usul ve yetki: erginlere ilişkin hükümlere yollama

  • Yollama: Usul ve yetkiyle ilgili konularda 432 ve devamı maddeler uygulanır.
  • Yetki: İlgilinin yerleşim yeri vesayet makamı; gecikmesinde sakınca varsa bulunduğu yer vesayet makamı.
  • İtiraz: Bildirimden başlayarak on gün içinde denetim makamına.
  • Yargılama: Basit yargılama usulü; hâkim en geç iki gün içinde karar verir.

İkinci fıkraya göre birinci fıkra dışında, usul ve yetkiyle ilgili konularda kısıtlı olsun veya olmasın erginlerin korunması amacıyla özgürlüklerinin kısıtlanmasına ilişkin hükümler uygulanır. Gerekçe, bu fıkrada yetkiye ilişkin birinci fıkra hükmü dışındaki usul ve yetkiyle ilgili diğer konularda 432 ve devamı maddelere yollama yapıldığını belirtir (S. Sayısı 723, s. 148). Yollama, maddenin açık ifadesiyle usul ve yetkiyle ilgili konulara ilişkindir.

Yollama yapılan hükümlere göre yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir; yerleştirme veya alıkoymaya karar veren vesayet makamı kurumdan çıkarmaya da yetkilidir (TMK m. 433). Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri, bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir (TMK m. 21). Kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, verilen karara karşı kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir; bu hak kurumdan çıkarılma isteminin reddi hâlinde de kullanılabilir (TMK m. 435).

Karar verilirken ilgilinin kararın sebepleri hakkında bilgilendirilmesi ve karara karşı denetim makamına itiraz edebileceğine yazılı olarak dikkatinin çekilmesi zorunludur (TMK m. 436). Hâkim basit yargılama usulüne göre karar verir, gerektiğinde ilgili kişiye adli yardım sağlanır; hâkim ilgili kişiyi dinler, tahkikatı tamamlar ve gecikmeksizin en geç iki gün içinde kararını verir (TMK m. 437). Yollama yapılan 436 ve 437. maddeler 2019'dan bu yana değiştirilmiştir; güncel metinler ilgili madde sayfalarında yer alır.

On altı yaş sınırı

  • Kural: On altı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz.
  • İtiraz hakkı: Kuruma yerleştirilen kişinin yakınları da itiraz edebilir.

Üçüncü fıkraya göre on altı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz. Gerekçe bu hükmü, on altı yaşını doldurmamış çocukların koruma amacıyla kuruma yerleştirilmeyi bizzat talep edemeyecekleri biçiminde açıklar (S. Sayısı 723, s. 148). Yerleştirme kararına karşı itiraz hakkı, kuruma yerleştirilen kişinin yanında yakınlarına da tanınmıştır (TMK m. 435).

Çocuk Koruma Kanunu'ndaki tedbirlerle ilişkisi

  • Bakım tedbiri: Çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesi.
  • Karar veren: Çocuk hâkimi; istemde bulunabilecekler arasında vasi de vardır.

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler öngörür. Bunlardan bakım tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılmasına veya bu kurumlara yerleştirilmesine yöneliktir (5395 s. K. m. 5). Koruyucu ve destekleyici tedbir kararı; çocuğun anası, babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ve Cumhuriyet savcısının istemi üzerine veya re'sen çocuk hâkimi tarafından alınabilir (5395 s. K. m. 7).

Yargıtay, velayeti kaldırılan, bu Kanun uyarınca hakkında bakım ve barınma tedbiri uygulanan ve kendisine vasi atanan bir küçük hakkındaki tedbirin kaldırılması isteminin, velayetin değiştirilmesi davasının sonucu beklenerek ve taraf teşkili gözetilerek karara bağlanması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 2016/18049 E., 2016/13700 K., 11.10.2016).

Uygulamada

Vesayet altındaki küçüğün koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesi gerekiyorsa, vasi olarak vesayet makamına başvurun (TMK m. 446). Beklemek küçüğün korunmasını tehlikeye düşürecekse, yerleştirme kararını kendiniz verip durumu derhâl vesayet makamına bildirin. Yerleştirme kararına katılmıyorsanız, küçüğün yakını olarak kararın size bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edin (TMK m. 435).

Yargıtay kararları

Bu sayfa hazırlanırken 446. maddeyi doğrudan uygulayan bir karara rastlanmamıştır. Aşağıdaki kararlar, vesayet altındaki küçüğün kuruma yerleştirilmesinde vesayet makamının iznini, Çocuk Koruma Kanunu uyarınca verilen bakım tedbiriyle vesayetin ilişkisini ve vesayet altındaki küçük bakımından görevli makamı gösteren kararlardan seçilmiştir. İlgililerin kimlik ve sağlık bilgilerine yer verilmemiştir. Kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2011/13905 E. · 2012/7130 K.26.03.2012

Vesayet altındaki küçükler hakkında koruma kararı istenirken husumet vasiye yöneltilmeli, küçüklerin kuruma yerleştirilmesi için vesayet makamının izni alınmalıdır

Aile mahkemesinden, yaş küçüklüğü nedeniyle vesayet altına alınmış iki küçük hakkında koruma kararı verilmesi istendi. Mahkemenin istem üzerine verdiği hüküm temyiz edildi.

“Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK.m.462/13). Açıklanan sebeple, öncelikle davada husumetin küçüklerin vasisine yöneltilmesi, göstermesi halinde delillerinin toplanması ve Türk Medeni Kanununun 462/13. maddesi gereğince vesayet makamının izninin alınması, bundan sonra koruma talebiyle ilgili karar verilmesi gerekir.”

Ne anlama geliyor? Karar, vesayet altındaki küçüğün kuruma yerleştirilmesinde vasinin ve vesayet makamının yerini gösterir. 446. maddeye göre küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı karar verir; vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi ayrıca vesayet makamının izni gereken işler arasında sayılmıştır (TMK m. 462). Daire, koruma istemine ilişkin davada husumetin küçüklerin vasisine yöneltilmesi, delillerin toplanması ve vesayet makamının izninin alınması gerektiğini belirterek eksik hasım ve eksik inceleme nedeniyle hükmü bozmuştur. Karar 446. maddeye değil 462. maddenin 13. bendine dayanır.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2016/18049 E. · 2016/13700 K.11.10.2016

Velayeti kaldırılıp vasi atanan küçük hakkındaki bakım tedbirinin kaldırılması istemi, velayetin değiştirilmesi davasının sonucu beklenerek ve taraf teşkili gözetilerek karara bağlanmalıdır

Boşanmada velayeti bir ebeveyne verilen küçük hakkında, diğer ebeveynin açtığı velayetin değiştirilmesi davasında velayetin kaldırılmasına, küçük hakkında bakım ve barınma tedbiri uygulanmasına ve küçüğün vesayet altına alınması için sulh hukuk mahkemesine ihbarda bulunulmasına karar verildi; küçüğe vasi atandı. İl müdürlüğü, bakım tedbirinin kaldırılarak küçüğün ailesine teslimini istedi; aile mahkemesi istemi reddetti. Bu arada velayetin değiştirilmesi davasındaki hüküm, velayetin diğer ebeveyne verilmesi gerektiği belirtilerek bozuldu.

“O halde küçük hakkında koruma kararı verilmesine esas teşkil eden ... Aile Mahkemesinin velayetin değiştirilmesi davasının sonucu beklenerek ve taraf teşkili de gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.”

Ne anlama geliyor? Karar, vesayet altındaki küçüğün kurumda korunmasının velayet düzenlemesiyle bağlantısını gösterir. Olayda küçük, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu uyarınca verilen bir bakım tedbiriyle koruma altına alınmış ve kendisine vasi atanmıştır; tedbir 446. madde uyarınca verilmiş bir yerleştirme kararı değildir. Velayetin değiştirilmesi davasındaki hüküm, velayetin diğer ebeveyne verilmesi gerektiği belirtilerek bozulduğundan Daire, bakım tedbirinin kaldırılması isteminin o davanın sonucu beklenerek ve taraf teşkili de gözetilerek karara bağlanması gerektiğini belirtmiştir (TMK m. 348; TMK m. 404).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2015/9926 E. · 2015/12088 K.09.06.2015

Vesayet sürdükçe vesayet altındaki küçüğün malvarlığına ilişkin defter ve hesap istemlerinde görevli makam aile mahkemesi değil vesayet makamıdır

Velayet altında bulunmayan bir küçük, sulh hukuk mahkemesince bir yakınının vesayeti altına alındı. Daha sonra aile mahkemesinde görülen çocuk mallarının korunmasına ilişkin davada mahkeme, vasiden küçüğün malvarlığının dökümünü gösteren bir defter sunmasını istedi. Bu karar temyiz incelemesinde onandı; vasi karar düzeltme isteminde bulundu.

“Şu halde, vasiden, küçüğe ait malvarlığını gösteren defter tutmasını ve malvarlığıyla ilgili hesap vermesini isteyecek olan vesayet makamı (sulh hukuk mahkemesi)'dir. Aile mahkemesinin, vesayet altındaki küçüklerle ilgili vesayet devam ettiği müddetçe bir görevi bulunmamaktadır.”

Ne anlama geliyor? Karar kuruma yerleştirmeye ilişkin değildir; vesayet altındaki küçük bakımından vasinin görevlerini gözetecek makamın vesayet makamı olduğunu gösterir. 446. madde de küçüklerin koruma amacıyla kuruma yerleştirilmesine ilişkin kararı vasinin başvurusu üzerine vesayet makamına bırakır; yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir (TMK m. 433). Daire, aile mahkemesinin vasiden defter istemesini görev yönünden bozmuştur (TMK m. 438).

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni

Madde gerekçesi

Madde gerekçesi

Madde 446- Yürürlükteki Kanunda mevcut olmayan bu madde, kenar başlığıyla birlikte İsviçre Medenî Kanununun 405a maddesinden aynen alınmıştır. Birinci fıkrada küçüklerin “koruma” amacıyla bir kuruma yerleştirilmesinde vasinin başvurusu koşuluyla vesayet makamının yetkili olduğu belirlenmiş, ancak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bu yetkiyi vasinin de kullanabileceği kabul edilmiştir. İkinci fıkrada yetkiye ilişkin birinci fıkra hükmü dışındaki usul ve yetkiyle ilgili diğer konularda ergin kişilerin korunması amacıyla özgürlüklerin kısıtlanmasını düzenleyen 432 ve devamı maddelere yollama yapılmıştır. Üçüncü fıkrada onaltı yaşını doldurmamış çocukların koruma amacıyla kuruma yerleştirilmeyi bizzat talep edemeyecekleri öngörülmüştür.

Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 148
Madde gerekçesi
  • Tasarının 446 nci maddesinin birinci fıkrası ile 447 nci maddesinin ikinci fıkrasına vasinin denetimini sağlamak amacıyla "ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir" ibaresi eklenmiştir.
Adalet Komisyonunun Tasarıda yaptığı değişiklikler, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 315

Gerekçe Tasarı metnini anlatır. Adalet Komisyonu, vasinin denetimini sağlamak amacıyla birinci fıkraya "ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir" ibaresini eklemiş, madde bu biçimde yürürlüğe girmiştir. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları Tasarıdaki gibi kabul edilmiştir.

Tasarı m. 446Kanun m. 446
Birinci fıkra"...gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bizzat vasi karar verir.""...gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bizzat vasi karar verir ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir."
İkinci ve üçüncü fıkraUsul ve yetkide erginlere ilişkin hükümler; on altı yaş sınırıTasarıdaki gibi
DayanakTasarı metni, s. 469Komisyon değişikliği, s. 315; Komisyon metni, s. 469

743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı

Eski Kanun'da bu maddenin karşılığı yoktu. Madde, gerekçeye göre kenar başlığıyla birlikte İsviçre Medeni Kanunu'nun 405a maddesinden alınmıştır. Eski Kanun'un küçüklere ilişkin 389. maddesi yalnızca vasinin küçüğün infak ve terbiyesine itina edeceğini öngörüyordu (TMK m. 445).

743 sayılı Kanun dönemi4721 sayılı Kanun m. 446
Karar verenDüzenleme yoktuVasinin başvurusu üzerine vesayet makamı; gecikmesinde sakınca varsa vasi
BildirimDüzenleme yoktuVasi durumu derhâl vesayet makamına bildirir
Usul ve yetkiDüzenleme yoktuErginlerin korunması amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümler
Yaş sınırıDüzenleme yoktuOn altı yaşını doldurmamış çocuk mahkemeye bizzat başvuramaz
KaynakYokİsviçre Medeni Kanunu m. 405a

Değişiklik geçmişi

TarihGelişmeDayanak
Tasarı aşamasıAdalet Komisyonu birinci fıkraya "ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir" ibaresini eklediS. Sayısı 723, s. 315
01.01.2002Madde yürürlüğe girdi4721 s. K.

Madde 2002'den bu yana değişmemiştir. Tasarı aşamasında Adalet Komisyonu birinci fıkraya vasinin bildirim yükümlülüğünü eklemiştir. Bu sayfa hazırlanırken norm denetimi karar bankasında 446. maddenin itiraz veya iptal konusu olduğu bir karara rastlanmamıştır.

İlgili maddeler

İlgili maddeler

Vesayet altındaki bir küçüğün kuruma yerleştirilmesi, vasinin görev ve yetkileri, velayet ve vesayet ya da aile hukukundan doğan diğer sorularınız için boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

TMK 446 ne diyor?

Küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine vasinin başvurusu üzerine vesayet makamının, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bizzat vasinin karar vereceğini ve vasinin durumu derhâl vesayet makamına bildireceğini; usul ve yetkide erginlere ilişkin hükümlerin uygulanacağını ve on altı yaşını doldurmamış çocuğun bu konuda mahkemeye bizzat başvuramayacağını düzenler.

Küçüğün kuruma yerleştirilmesine kim karar verir?

Kural olarak, vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı (sulh hukuk mahkemesi).

Vasi acil bir durumda kendisi karar verebilir mi?

Evet; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bizzat vasi karar verir ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir.

Hangi vesayet makamı yetkilidir?

İlgilinin yerleşim yeri vesayet makamı; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamı (TMK m. 433).

Yerleştirme kararına itiraz edilebilir mi?

Evet; kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, kararın kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir (TMK m. 435); on altı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz.

Bu kararlarda hangi yargılama usulü uygulanır?

Basit yargılama usulü; hâkim ilgili kişiyi dinler, tahkikatı tamamlar ve gecikmeksizin en geç iki gün içinde kararını verir (TMK m. 437).

On altı yaşından küçük çocuk mahkemeye kendisi başvurabilir mi?

Hayır; on altı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz.

Çocuk Koruma Kanunu'ndaki bakım tedbiriyle ilişkisi nedir?

Bakım tedbirine 5395 sayılı Kanun uyarınca çocuk hâkimi karar verir; vasi de bu tedbiri isteyebilecekler arasındadır (5395 s. K. m. 5, 7). TMK 446 ise vesayet altındaki küçüğün koruma amacıyla kuruma yerleştirilmesinde vesayet makamının ve vasinin yetkisini düzenler.

Eski Kanun'da karşılığı var mıydı?

Hayır; madde İsviçre Medeni Kanunu'nun 405a maddesinden alınmıştır.

Madde yürürlüğe girdiğinden beri değişti mi?

Hayır; Tasarı aşamasında Adalet Komisyonu birinci fıkraya vasinin bildirim yükümlülüğünü eklemiştir.

Av. Aydın Aydar
Av. Aydın Aydar Boşanma avukatı · İstanbul Barosu

1986'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu; 35 yılı aşkın süredir boşanma ve aile hukuku davalarında çalışıyor. Madde şerhleri resmî metin, TBMM gerekçesi ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi kararları esas alınarak hazırlanır ve güncellenir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Kanun metni yayın tarihindeki yürürlükteki metindir. Yayın: 26 Eylül 2026 · Son güncelleme: 26 Eylül 2026.

Hemen Ara WhatsApp