TMK 333, babalık davası sürerken çocuğun ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlar. Nafaka babalık davasıyla birlikte istenir; hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuk için uygun bir nafakaya karar verebilir. Yargıtay'a göre bu durumda dava tarihinden babalık hükmünün kesinleşmesine kadar tedbir nafakası, kesinleşmeden itibaren iştirak nafakası kurulur (Yargıtay 2. HD, 2024/277 E., 2024/2812 K., 24.04.2024). Nafaka ne çocuğun doğum tarihinden ne de hükmün kesinleşmesinden, dava tarihinden itibaren başlar (Yargıtay 2. HD, 2022/7927 E., 2022/7925 K., 10.10.2022). Soybağı kurulmamış bir çocuk için bağımsız nafaka davası açılamaz; nafaka babalık davasıyla birlikte istenmelidir (Yargıtay 3. HD, 2015/9004 E., 2015/16091 K., 19.10.2015). Babalık davasıyla birlikte istenen nafaka davanın ekidir; ayrıca harca tabi değildir ve sonradan istenmesi ıslah gerektirmez (Yargıtay 18. HD, 2013/11367 E., 2013/15971 K., 21.11.2013).
- Babalık davası
- Çocuk ile baba arasında soybağının mahkeme kararıyla kurulması için açılan dava (TMK m. 301).
- Babalık olasılığı
- Davalının çocuğun babası olduğuna ilişkin, hükümden önce hâkimde oluşan kanaatin derecesi.
- Tedbir nafakası
- Babalık davası sürerken, hüküm kesinleşinceye kadar çocuk için ödenen geçici nafaka.
- İştirak nafakası
- Babalık hükmünün kesinleşmesinden sonra çocuk için ödenen nafaka.
TMK 333 ne düzenler?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava | Nafaka babalık davasıyla birlikte istenir | TMK m. 333 |
| Şart | Hâkimin babalık olasılığını kuvvetli bulması | TMK m. 333 |
| Sonuç | Hükümden önce uygun bir nafaka | TMK m. 333 |
| İki aşama | Kesinleşmeye kadar tedbir, sonra iştirak | Yargıtay 2. HD, 2024/2812 K. |
| Başlangıç | Dava tarihi | Yargıtay 2. HD, 2022/7925 K. |
| Soybağı yoksa | Bağımsız nafaka davası sonuç vermez | Yargıtay 3. HD, 2015/16091 K. |
| Nitelik | Davanın eki, harca tabi değil, ıslah gerekmez | Yargıtay 18. HD, 2013/15971 K. |
| Vekâlet ücreti | Fer'i istemler için ayrıca hükmedilmez | Yargıtay 2. HD, 2023/2373 K. |
| Hüküm | Tedbir nafakası hüküm fıkrasında gösterilmeli | Yargıtay 2. HD, 2025/1258 K. |
| Hak sahibi | Nafaka çocuğun hakkıdır, kayyım da kanun yoluna gidebilir | Yargıtay 2. HD, 2026/535 K. |
| Kanun yolu | Temyiz edilmeyen miktar karşı taraf yararına kazanılmış hak | Yargıtay 2. HD, 2011/7749 K. |
TBMM gerekçesine göre madde, İsviçre Medenî Kanunu'nun 282 ve 283. maddelerinden esinlenilmiş, fakat onlardan farklı bir şekilde kaleme alınmıştır ve babalık davası ile birlikte nafaka istenmesi hâlinde alınacak bir geçici önlemi düzenler. Gerekçe maddenin sonucunu da açıkça söyler: hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçlarının karşılanması için uygun bir nafakanın ödenmesine karar verebilecektir. Bu iki vurgu, maddenin iki temel özelliğini gösterir. Birincisi, burada verilen nafaka bir geçici önlemdir; kesin hükümle kurulan iştirak nafakasından ayrıdır. İkincisi, nafakanın dayanağı henüz kesinleşmiş bir soybağı değil, hâkimin kuvvetli babalık olasılığı kanaatidir. Tasarının 333. maddesi Adalet Komisyonunun değişiklik listesinde yer almamış, madde Tasarıdaki hâliyle kanunlaşmıştır (S. Sayısı 723, s. 311-315).
Bu maddede dikkat edilecek ilk nokta, çocuk için nafakayı babalık davasıyla birlikte istemektir. Soybağı kurulmamış bir çocuk için ayrı bir nafaka davası açılırsa, bakım yükümlülüğü henüz doğmadığından dava sonuç vermez (Yargıtay 3. HD, 2015/9004 E., 2015/16091 K., 19.10.2015). İkinci nokta, hükmün iki aşamalı kurulmasını sağlamaktır: dava tarihinden babalık hükmünün kesinleşmesine kadar tedbir nafakası, kesinleşmeden sonra iştirak nafakası. Mahkeme doğrudan dava tarihinden iştirak nafakasına hükmederse veya tedbir nafakasını gerekçede tartışıp hükme yazmazsa kanun yoluna başvurulmalıdır (Yargıtay 2. HD, 2024/7837 E., 2025/1258 K., 11.02.2025). Üçüncü nokta, nafaka miktarını az bulan tarafın hükmü kendisinin temyiz etmesidir; aksi hâlde bozmadan sonra daha yüksek bir miktar elde edilemez (Yargıtay 2. HD, 2010/16919 E., 2011/7749 K., 05.05.2011).
Şartlar: babalık davası, nafaka istemi ve kuvvetli babalık olasılığı
- Dava: Açılmış bir babalık davası (TMK m. 301).
- İstem: Çocuk için nafakanın babalık davasıyla birlikte istenmesi; dava dilekçesinde yer almasa da yargılama sırasında istenebilir.
- Olasılık: Hâkimin, davalının baba olduğu olasılığını kuvvetli bulması.
- Takdir: Kanun "karar verebilir" der; hâkim olasılığı ve çocuğun ihtiyacını birlikte değerlendirir.
- Miktar: Çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri (TMK m. 330).
Evlilik dışında doğan çocuk için babaya karşı nafaka istenebilmesinin kural olarak ön şartı, çocuk ile baba arasında soybağının kurulmuş olmasıdır; soybağı ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur (TMK m. 282). Babalık davası sonuçlanıncaya kadar ise bu bağ henüz kurulmamıştır. 333. madde, bu bekleme süresinin çocuğun aleyhine işlemesini önler: babalık davası sürerken, hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce nafakaya karar verebilir. Bu istisnanın dar bir sınırı vardır. Nafaka babalık davasıyla birlikte istenmelidir; soybağı kurulmamış bir çocuk için bağımsız bir nafaka davası açıldığında Yargıtay, soybağı kurulmasına yönelik bir dava açılıp açılmadığının araştırılmasını ve sonucunun beklenmesini istemiştir (Yargıtay 3. HD, 2015/9004 E., 2015/16091 K., 19.10.2015). Babalık olasılığının kuvvetli bulunması için kanun belirli bir delil öngörmez; incelenen kararlarda bu kanaatin dayanağı Adli Tıp Kurumunun DNA incelemesine dayanan raporudur (Yargıtay 2. HD, 2022/7927 E., 2022/7925 K., 10.10.2022). Adli Tıp Kurumu raporu babalığı gösterdiği hâlde dava tarihinden itibaren tedbir nafakasına hükmedilmemesi bozma sebebi sayılmıştır (Yargıtay 2. HD, 2023/8263 E., 2024/1812 K., 18.03.2024).
Nafakanın başlangıcı ve iki aşaması
| Dönem | Nafaka | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava tarihinden önceki dönem | Hükmedilmez; doğum tarihi esas alınamaz | Yargıtay 18. HD, 2014/10994 K. |
| Dava tarihinden babalık hükmünün kesinleşmesine kadar | Tedbir nafakası (TMK m. 333) | Yargıtay 2. HD, 2025/10521 K. |
| Babalık hükmünün kesinleşmesinden sonra | İştirak nafakası | Yargıtay 2. HD, 2024/2812 K. |
Babalık davalarında nafakanın başlangıcı için üç tarih ileri sürülebilir: çocuğun doğum tarihi, dava tarihi ve babalık hükmünün kesinleşme tarihi. Kararlarda bu üç seçenekten dava tarihi benimsenmiştir. Doğum tarihinden itibaren kurulan nafaka dava tarihinden başlayacak şekilde düzeltilmiş (Yargıtay 18. HD, 2014/9156 E., 2014/10994 K., 19.06.2014); kesinleşme tarihini esas alan bölge adliye mahkemesi kararları ise 333. maddenin hükümden önce nafaka olanağını boşa çıkardığı gerekçesiyle bozulmuş (Yargıtay 2. HD, 2021/10407 E., 2022/1840 K., 28.02.2022) veya düzeltilmiştir (Yargıtay 2. HD, 2022/7927 E., 2022/7925 K., 10.10.2022). Dava tarihinden itibaren kurulan nafaka da tek parça değildir. Babalık hükmünün kesinleşmesine kadar ödenen kısım 333. madde uyarınca bir tedbir nafakasıdır; kesinleşmeden sonra ödenen kısım ise iştirak nafakasıdır. Mahkemenin dava tarihinden itibaren doğrudan iştirak nafakasına hükmetmesi hatalı bulunmuş (Yargıtay 2. HD, 2024/277 E., 2024/2812 K., 24.04.2024), iki aşamalı kurulan hüküm ise onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 2025/1399 E., 2025/10521 K., 02.12.2025).
Ananın doğum giderleri ile doğumdan önceki ve sonraki geçim giderleri ise ayrı bir kalemdir; bunlar çocuğun nafakası değil, ananın babalık davasıyla birlikte isteyebileceği mali haklardır (TMK m. 304).
Usul: fer'i istem, harç, ıslah, ihbar ve kanun yolu
- Nitelik: Babalık davasıyla birlikte istenen nafaka davanın ekidir (Yargıtay 18. HD, 2013/11367 E., 2013/15971 K., 21.11.2013).
- Harç: Ayrıca harca tabi değildir.
- Islah: Dava dilekçesinde yer almasa da sonradan istenebilir; ıslah gerekmez.
- Vekâlet ücreti: Fer'i istemler için ayrıca hükmedilmez (Yargıtay 2. HD, 2023/1487 E., 2023/2373 K., 11.05.2023).
- İhbar ve kayyım: Babalık davası Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar edilmeli, ana tarafından açılmışsa çocuğa kayyım atanmalıdır (Yargıtay 2. HD, 2024/7837 E., 2025/1258 K., 11.02.2025).
- Hüküm: Nafaka çocuk adına kurulmalıdır (Yargıtay 18. HD, 2014/16150 E., 2014/14524 K., 21.10.2014); tedbir nafakası hüküm fıkrasında ayrıca gösterilmelidir (Yargıtay 2. HD, 2024/7837 E., 2025/1258 K., 11.02.2025).
- Kanun yolu: Nafaka çocuğun hakkıdır; kayyım miktara anneden bağımsız olarak itiraz edebilir (Yargıtay 2. HD, 2025/9608 E., 2026/535 K., 19.01.2026).
Babalık davasıyla birlikte istenen nafaka ayrı bir dava değil, babalık davasının eki (fer'i) niteliğindedir. Bu nitelikten üç sonuç çıkar: nafaka istemi ayrıca harca tabi değildir; dava dilekçesinde yer almasa bile yargılama sırasında ileri sürülebilir ve bunun için ıslah gerekmez; kabul veya reddi hâlinde bu istem için ayrıca vekâlet ücretine hükmedilmez. Babalık davasının kendine özgü usul kuralları da nafakayı etkiler. Dava Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar edilmeden ve ana tarafından açılan davada çocuğa kayyım atanmadan kurulan hüküm, nafaka dahil bozulur. Kayyım atanmışsa, nafaka çocuğun hakkı olduğundan kayyım da nafaka miktarına karşı kanun yoluna başvurabilir. Kanun yolunda son bir kural önemlidir: ilk hükümdeki nafaka miktarını yalnızca davalı temyiz etmiş ve hüküm başka bir sebeple bozulmuşsa, davacının temyiz etmediği miktar davalı yararına usulü kazanılmış hak oluşturur ve bozmadan sonra artırılamaz (Yargıtay 2. HD, 2010/16919 E., 2011/7749 K., 05.05.2011).
332. maddeden farkı
| TMK m. 332 | TMK m. 333 | |
|---|---|---|
| Soybağının durumu | Kurulmuş veya tartışmasız | Henüz kurulmamış, babalık davası sürüyor |
| Dava | Çocuk için açılan nafaka davası | Babalık davasıyla birlikte nafaka istemi |
| Şart | Davacının istemi | Kuvvetli babalık olasılığı |
| Önlem | Gerekli önlemler; soybağı tespit edilmişse depo veya geçici ödeme | Hükümden önce uygun bir nafaka |
332 ve 333. maddeler birlikte, çocuk nafakasına ilişkin geçici önlemler alt başlığını oluşturur. Ayrım, soybağının hangi aşamada olduğuna göre yapılır. Soybağı kurulmuşsa ve yalnızca nafakanın miktarı tartışılıyorsa 332. madde uygulanır (TMK m. 332). Soybağı henüz kurulmamışsa ve babalık davası sürüyorsa, hükümden önce nafakaya ancak 333. maddedeki kuvvetli babalık olasılığı şartıyla karar verilebilir.
Babalık davası açıyorsanız, dava dilekçesine çocuk için nafaka istemini ve yargılama süresince tedbir nafakası istemini açıkça yazın; unutmuşsanız yargılama sırasında da isteyebilirsiniz. Mahkemeden Adli Tıp Kurumundan DNA incelemesi yapılmasını isteyin; rapor babalığı gösterdiğinde, hüküm beklenmeden tedbir nafakasına karar verilmesini talep edin. Davalının gelirini gösteren bordro, SGK kaydı ve malvarlığı bilgileri için müzekkere yazılmasını isteyin. Hükümde nafakanın çocuk adına, dava tarihinden kesinleşmeye kadar tedbir, kesinleşmeden sonra iştirak nafakası olarak kurulup kurulmadığını kontrol edin. Nafaka miktarını az buluyorsanız hükmü bu yönden siz de kanun yoluna taşıyın. Ananın doğum ve geçim giderlerine ilişkin mali haklarını da aynı davada ayrıca isteyebilirsiniz.
Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları
Aşağıdaki kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.
Babalık davası sürerken çocuk için tedbir nafakasına hükmedilir; dava tarihinden kesinleşmeye kadar tedbir, sonrası için iştirak nafakası kurulur
Anne, çocuğun babası olduğunu ileri sürdüğü davalıya karşı babalık davası açtı; doğum masraflarını ve çocuk için iştirak nafakasını da istedi. Mahkeme önceki bozma kararına uyarak davayı kabul etti, ancak çocuk için dava tarihinden itibaren doğrudan iştirak nafakasına hükmetti ve yargılama süresi için tedbir nafakası kurmadı.
“Babalık davası açılınca hakim, 4721 sayılı Kanun'un 333 üncü maddesi gereğince yargılama devam ederken çocuk yararına tedbir nafakasına hükmedebilir. İştirak nafakası ise hükmün kesinleşmesinden itibaren velayet hakkı kendisinde olmayan ebeveyn tarafından ödenen nafaka olup çocuk yararına nafakaya hükmedilirken, dava tarihinden hükmün kesinleşmesine kadar tedbir, hükmün kesinleşmesinden itibaren ise iştirak nafakasına hükmedilmesi gerekirken, dava tarihinden itibaren iştirak nafakasına hükmedilmesi doğru görülmemiştir.”
Ne anlama geliyor? Bu karar, 333. maddenin uygulamadaki temel formülünü verir. Babalık davası açılınca hâkim, yargılama sürerken çocuk yararına tedbir nafakasına hükmedebilir; iştirak nafakası ise hükmün kesinleşmesinden itibaren ödenen nafakadır. Bu nedenle babalık davasında çocuk için kurulacak hüküm iki parçalıdır: dava tarihinden kesinleşmeye kadar tedbir nafakası, kesinleşmeden itibaren iştirak nafakası. Mahkemenin dava tarihinden itibaren doğrudan iştirak nafakasına hükmetmesi bu ayrımı bozduğu için hatalı bulunmuştur. Daire ayrıca, davacının talep açıklama dilekçesiyle nafaka talebini artırabileceğini gözeterek hükmedilen miktarı az bulmuş ve TMK m. 4'teki hakkaniyet ilkesine göre daha uygun bir nafaka belirlenmesini istemiştir.
Dava tarihinden babalık hükmünün kesinleşmesine kadar 333. madde uyarınca tedbir nafakası, kesinleşmeden sonra iştirak nafakası kurulması isabetlidir
Çocuk adına kayyım tarafından yürütülen babalık davasında mahkeme babalığı tespit etti ve çocuk yararına nafakaya hükmetti. Bölge adliye mahkemesi, kayyımın nafaka miktarına ilişkin istinafını kısmen kabul ederek nafakayı yeniden belirledi. Karar hem kayyım hem davalı tarafından temyiz edildi.
“Mahkemece dava tarihinden itibaren hükmedilen nafakanın, dava tarihinden babalık hükmünün kesinleşmesine kadar 4721 sayılı TMK 333. madde gereğince tedbir nafakasına, babalık hükmünün kesinleşmesinden itibaren ise iştirak nafakası olarak hükmedildiğinin anlaşılmasına göre”
Ne anlama geliyor? Daire, babalık davasında nafakanın zaman bakımından nasıl bölüneceğini onaylayarak göstermiştir. Dava tarihinden itibaren hükmedilen nafaka, babalık hükmünün kesinleşmesine kadar 333. madde uyarınca tedbir nafakası, kesinleşmeden itibaren ise iştirak nafakası olarak kurulmuştur ve bu yapı usul ve kanuna uygun bulunmuştur. Bu ayrım yalnızca bir adlandırma değildir: tedbir nafakası 333. maddedeki geçici önlemin sonucudur ve babalık olasılığının kuvvetli bulunmasına dayanır; iştirak nafakası ise soybağının kesin olarak kurulmasının sonucudur. Karar ayrıca babalık davasında çocuğun bir kayyım tarafından temsil edildiğini ve nafaka miktarına kayyımın da itiraz edebildiğini gösterir.
Babalık davasında çocuk için nafaka ne doğum tarihinden ne de hükmün kesinleşmesinden, dava tarihinden itibaren başlar
Babalık davasıyla birlikte tedbir ve iştirak nafakası istendi. İlk derece mahkemesi Adli Tıp Kurumundan DNA raporu aldı, babalığı tespit etti ve çocuğun doğum tarihinden itibaren iştirak nafakasına hükmetti. Bölge adliye mahkemesi ise nafakanın babalık hükmünün kesinleşmesinden itibaren ödenmesine karar verdi.
“Türk Medeni Kanunu m. 333 hükmünde açıkça düzenlendiği üzere babalık davası ile birlikte nafaka istenebilir ve hâkim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir. Açıklanan nedenlerle, davalının çocuğun babası olduğu da sabit olduğuna göre dava tarihinden itibaren nafakaya hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.”
Ne anlama geliyor? Nafakanın başlangıç tarihi, babalık davalarında sonucu doğrudan etkileyen bir sorudur. Bu karar iki uç çözümü de reddeder. İlk derece mahkemesinin benimsediği doğum tarihi, dava öncesi dönemi de kapsadığı için kabul edilmemiş; bölge adliye mahkemesinin benimsediği kesinleşme tarihi ise 333. maddenin hükümden önce nafaka olanağını boşa çıkardığı için hatalı bulunmuştur. Daire'ye göre davalının çocuğun babası olduğu sabit olduğunda nafakaya dava tarihinden itibaren hükmedilmelidir. Aynı sonuca kapatılan 18. Hukuk Dairesi de varmış ve doğum tarihinden itibaren kurulan nafakayı dava tarihinden başlayacak şekilde düzeltmiştir (Yargıtay 18. HD, 2014/9156 E., 2014/10994 K., 19.06.2014). 2022'deki bir başka kararda da kesinleşme tarihini esas alan bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuştur (Yargıtay 2. HD, 2021/10407 E., 2022/1840 K., 28.02.2022).
Soybağı kurulmadan babaya karşı nafaka istenemez; babalık davası açılmışsa sonucu beklenmelidir
Davacı, davalıdan evlilik dışı bir çocuğu olduğunu ileri sürerek kendisi ve çocuk için nafaka istedi. Davalı çocuğun babası olmadığını savundu. Çocuk ile davalı arasında tanıma, evlilik veya hâkim hükmüyle kurulmuş bir soybağı yoktu; mahkeme yine de davayı kısmen kabul etti.
“Bu durumda, soy bağının hüküm ve sonucu olan bakım yükümlülüğü henüz davalı için gerçekleşmemiştir. Öyle ise, çocukla davalı baba arasında soy bağı kurulmasına yönelik olarak dava açılıp açılmadığı araştırılarak, açılmışsa sonucunun beklenmesi ve hasıl olarak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.”
Ne anlama geliyor? Bu karar, 333. maddenin sınırını çizer. Evlilik dışı doğan çocuk için babaya karşı nafaka istenebilmesi, çocuk ile baba arasında soybağının kurulmuş olmasına bağlıdır; soybağı ise ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur. Soybağı kurulmamışsa bakım yükümlülüğü de henüz doğmamıştır. 333. madde bu kuralın istisnasını tanır: nafaka babalık davasıyla birlikte istenirse ve hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulursa hükümden önce nafakaya karar verilebilir. Bağımsız açılan bir nafaka davasında bu olanak yoktur. Daire bu durumda soybağı kurulmasına yönelik bir dava açılıp açılmadığının araştırılmasını, açılmışsa sonucunun beklenmesini istemiştir. Aynı Dairenin 2014 tarihli bir kararında ise soybağı kurulmamış çocuklar için nafaka isteminin reddi gerektiği belirtilmiştir (Yargıtay 3. HD, 2014/20369 E., 2014/16994 K., 22.12.2014). Uygulamadaki sonuç açıktır: soybağı kurulmamış bir çocuk için nafaka, babalık davasıyla birlikte istenmelidir.
Babalık davasında istenen nafaka davanın ekidir; harca tabi değildir ve dava dilekçesinde yer almasa bile sonradan istenebilir
Babalığın tespiti davasında mahkeme babalığı tespit etti. Çocuklar için nafaka istemini ise dava dilekçesinde yer almadığı ve ıslahla yeni talep eklenemeyeceği gerekçesiyle reddetti. Karar iki tarafça temyiz edildi.
“Babalık davası içinde istenen nafakalar davanın eki niteliğinde olduğundan harca tabi olmadığı gibi Türk Medeni Kanunu'nun 333. maddesi uyarınca babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir. Babalık davasının eki niteliğinde olup dava dilekçesinde yer almayan ve daha sonra istenen çocuk için nafaka isteklerinde ıslahtan ya da davanın genişletilmesinden söz edilemez.”
Ne anlama geliyor? Karar, babalık davasıyla birlikte istenen nafakanın usul bakımından niteliğini açıklar. Bu nafaka ayrı bir dava değil, babalık davasının eki (fer'i) niteliğindedir; bu nedenle ayrıca harca tabi değildir. Daha önemlisi, dava dilekçesinde yer almasa bile yargılama sırasında istenebilir; bu istem için ıslah veya iddianın genişletilmesi yasağı gündeme gelmez. Mahkemenin istemi bu gerekçeyle reddetmesi bozma sebebi sayılmış, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, ödeme güçleri ve çocuğun ihtiyaçları gözetilerek uygun nafaka belirlenmesi istenmiştir. Kararın dayandığı mantık 333. maddedir: kanun nafakanın babalık davasıyla birlikte istenmesini öngördüğüne göre bu istem davanın doğal bir parçasıdır.
Babalık davasıyla birlikte istenen çocuk nafakası ve ananın mali hakları için ayrı harç ve ayrı vekâlet ücreti yoktur
Babalığın hükmen tespiti davasında ananın mali hakları ile çocuk için nafaka da istendi. Mahkeme, babalık davası ile bu istemler için üç ayrı vekâlet ücretine hükmetti; davalı kararı temyiz etti.
“Babalığın hükmen tespiti davası ile birlikte açılan ve babalığın fer'î niteliğinde olan 4721 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinde yazılı ananın mali haklarına ilişkin talepler ve aynı Kanun'un 182 nci maddesinde yazılı çocuk için nafaka istekleri ayrıca harca tabi olmadığı gibi, kabul veya reddi halinde bu talepler yönünden ayrıca vekâlet ücretine hükmedilmez.”
Ne anlama geliyor? Bu karar, babalık davasıyla birlikte istenen nafakanın fer'i niteliğinin mali sonucunu gösterir. Babalık davasıyla birlikte ileri sürülen ananın mali haklarına ilişkin talepler ile çocuk için nafaka istekleri, babalık davasının fer'i olduğundan ayrıca harca tabi değildir ve kabul ya da reddedilmeleri hâlinde bunlar için ayrıca vekâlet ücretine hükmedilmez. Mahkemenin babalık, mali haklar ve nafaka için üç ayrı vekâlet ücretine hükmetmesi bu nedenle hatalı bulunmuş, hüküm düzeltilerek onanmıştır. Aynı ilke eski kararlarda da vardır: babalık davasıyla birlikte istenen nafaka davanın eki olduğundan, belirlenen nafaka üzerinden ayrıca vekâlet ücretine hükmolunamaz (Yargıtay 2. HD, 2010/16919 E., 2011/7749 K., 05.05.2011).
Gerekçede tedbir nafakası tartışılıp hükümde ona yer verilmemesi çelişkidir; babalık davası ihbar edilmeden ve çocuğa kayyım atanmadan hüküm kurulamaz
Anne, babalık davasıyla birlikte tazminat ve çocuk için nafaka istedi. Bölge adliye mahkemesi gerekçesinde takdir edilen tedbir nafakasının az olduğunu tespit etti; ancak hüküm bölümünde tedbir nafakası hakkında karar vermedi, yalnızca iştirak nafakasına hükmetti. Dava ayrıca Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar edilmemiş, çocuğa kayyım atanmamıştı.
“Kabule göre de, Bölge Adliye Mahkemesince hükmün gerekçe bölümünde, tarafların mahkemece araştırılan sosyal ve ekonomik durumları ile taleplerin niteliği ve günün ekonomik koşulları, babanın gelir durumu da dikkate alındığında, takdir edilen tedbir nafakası miktarının az olduğu yönünden tespit yapıldığı ancak hüküm bölümünde tedbir nafakası yönünden karar verilmediği sadece iştirak nafakası yönünden hüküm kurulduğu bu haliyle gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki oluşturulduğu anlaşılmış olup, kararın bu yönüyle de bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.”
Ne anlama geliyor? Karar iki ayrı usul dersini birlikte verir. Birincisi, 333. madde uyarınca babalık davasında çocuk için tedbir nafakası istenmişse bu istem hakkında hüküm fıkrasında açıkça karar verilmelidir. Gerekçede tedbir nafakasının miktarı tartışılıp hükümde yalnızca iştirak nafakasına yer verilmesi, gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratır ve bozma sebebidir. İkincisi, babalık davası TMK m. 301 uyarınca Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar edilmeli, dava ana tarafından açılmışsa çocuğa kayyım atanmalıdır; bu yapılmadan esasa girilerek kurulan hüküm bütünüyle bozulur. Aynı yönde, Adli Tıp Kurumu raporu babalığı gösterdiği hâlde dava tarihinden itibaren tedbir nafakasına hükmedilmemesi de bozma sebebi sayılmıştır (Yargıtay 2. HD, 2023/8263 E., 2024/1812 K., 18.03.2024).
Babalık davasında hükmedilen nafaka çocuğun hakkıdır; kayyım nafaka miktarını anneden bağımsız olarak istinaf edebilir
Babalık davasında mahkeme babalığı tespit etti ve çocuk yararına nafakaya hükmetti. Çocuğa, annesiyle menfaat çatışması nedeniyle temsil kayyımı atanmıştı. Kayyım nafaka miktarını istinaf etti; bölge adliye mahkemesi, nafaka annenin talebine istinaden hükmedildiği için kayyımın istinaf hakkı bulunmadığı gerekçesiyle başvuruyu usulden reddetti.
“Babalık davası ile birlikte anne tarafından talep edilen nafaka çocuk yararına hükmedilen bir nafakadır. Annenin kendisi yararına babalık davası ile birlikte nafaka talep etme hakkı bulunmamaktadır. Menfaat çatışmasına ilişkin hükmün amacı, çocuğun annesi tarafından yeterince korunamaması tehlikesini ortadan kaldırmaktır. Çocuğun üstün yararına ilişkin işlerde usul kuralları çocuğun aleyhine olacak şekilde yorumlanamaz. İştirak nafakası çocuk yararına hükmedildiğine göre; çocuk yararına hükmedilecek nafakayı, velâyeten annesi veya Mahkeme kararı ile atanan temsil kayyımı talep edebilir. Bu talep hakkı ve verilen karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurma hakları birbirlerinden bağımsız olup bu hakkın kullanılması için diğerinin işlem yapmasına gerek yoktur. Çünkü aslında nafaka, çocuğun hakkıdır. Kayyım ve veli aynı hakka temsil hakkına münferit olarak sahiptir.”
Ne anlama geliyor? Bu karar, babalık davasıyla birlikte istenen nafakanın kime ait olduğunu netleştirir. Daire'ye göre bu nafaka çocuk yararına hükmedilen bir nafakadır; annenin kendi yararına babalık davasıyla birlikte nafaka isteme hakkı yoktur. Nafaka çocuğun hakkı olduğundan, bu hakkı velâyeten anne de, mahkemece atanan temsil kayyımı da talep edebilir ve karara karşı kanun yoluna birbirinden bağımsız olarak başvurabilir. Menfaat çatışması nedeniyle kayyım atanmasının amacı, çocuğun annesi tarafından yeterince korunamaması tehlikesini gidermektir; bu nedenle usul kuralları çocuğun aleyhine yorumlanamaz. Bölge adliye mahkemesinin kayyımın istinafını usulden reddetmesi, çocuğun üstün yararına aykırı bulunarak bozulmuştur.
Babalık davasında hükmedilen nafaka, infazda tereddüt yaratmayacak şekilde çocuk adına kurulmalıdır
Babalığın tespiti, nafaka ve maddi tazminat istendi. Mahkeme davayı kabul etti ve nafakaya hükmetti; ancak hükümde nafakanın çocuk adına olduğu belirtilmeden doğrudan davacıya verilmesine karar verdi.
“Dava dilekçesinde çocuk için nafaka istenildiği halde hükümde 300,00 TL nafakaya hükmedilmiş ancak kararın infazına tereddüt oluşturacak şekilde bu nafakanın davacıya verilmesine karar verilmiş olması doğru değil ise de, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan "Davacıya " ibaresinden önce "Çocuk adına " ibaresi yazılmak suretiyle”
Ne anlama geliyor? Karar küçük görünen ama sonuç doğuran bir hüküm yazımı sorununa ilişkindir. Babalık davasıyla birlikte istenen nafaka çocuğun nafakasıdır; hükümde nafakanın yalnızca davacıya verilmesine karar verilmesi, nafakanın kimin için ödeneceği konusunda infazda tereddüt yaratır. Daire, hükme çocuk adına ibaresini ekleyerek düzeltmiştir. Bu yaklaşım, nafakanın çocuğun hakkı olduğunu vurgulayan güncel kararlarla da uyumludur (Yargıtay 2. HD, 2025/9608 E., 2026/535 K., 19.01.2026). Uygulamada dava dilekçesinde ve hükümde nafakanın çocuk yararına, velâyet sahibi veya kayyım aracılığıyla ödenmek üzere istenmesi gerekir.
Bozmadan sonra, temyiz edilmeyen nafaka miktarı karşı taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur ve artırılamaz
Babalık davasıyla birlikte çocuk için nafaka istendi. İlk hükümde çocuk için dava tarihinden itibaren belirli bir miktar, karar tarihinden itibaren daha yüksek bir miktar nafakaya hükmedildi. Davacı bu hükmü temyiz etmedi; hüküm yalnızca davalının temyizi üzerine nafakaya yürütülen faiz yönünden bozuldu. Bozmadan sonra mahkeme nafakayı daha yüksek bir miktara çıkardı.
“Bu durumda ilk hükümde belirlenen aylık nafaka miktarı bakımından davalı yararına usulü kazanılmış hak oluşmuştur. Davalı yararına oluşan usulü kazanılmış hak, yeni bir hükümle ortadan kaldırılamaz. Bu husus dikkate alınmaksızın,bozmadan sonra bu defa çocuk için karar tarihinden itibaren aylık 125 Tl. nafakaya hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.”
Ne anlama geliyor? Bu karar, babalık davasındaki nafaka hükmünün kanun yolundaki kaderini gösterir. İlk hükümdeki nafaka miktarını yalnızca davalı temyiz etmiş ve hüküm başka bir sebeple bozulmuşsa, davacının temyiz etmediği miktar bakımından davalı yararına usulü kazanılmış hak doğar. Mahkeme bozmadan sonra bu miktarı davalı aleyhine artıramaz. Kararın uygulamaya dersi açıktır: nafaka miktarını az bulan taraf, hükmü o yönden de kendisi temyiz etmelidir; aksi hâlde yeniden yargılamada daha yüksek bir nafaka elde edemez. Karar ayrıca babalık davasıyla birlikte istenen nafakanın davanın eki olduğunu ve belirlenen nafaka üzerinden ayrıca vekâlet ücretine hükmolunamayacağını hatırlatır.
Madde gerekçesi
Madde 333- İsviçre Medenî Kanununun 282 ve 283 üncü maddelerinden esinlenilerek fakat onlardan farklı bir şekilde kaleme alınan bu maddede, babalık davası ile birlikte nafaka istenmesi hâlinde alınacak bir geçici önlem düzenlenmektedir. Buna göre, hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçlarının karşılanması için uygun bir nafakanın ödenmesine karar verebilecektir.
Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 125Gerekçe iki cümleden oluşur ve maddenin niteliğini açıkça belirler: burada verilen nafaka bir geçici önlemdir. Bu nitelendirme uygulamadaki iki aşamalı hükmün de kaynağıdır. Babalık davası sürerken hükmedilen nafaka geçici önlem olduğu için tedbir nafakası adını alır; babalık hükmü kesinleşince yerini iştirak nafakasına bırakır. Gerekçenin ikinci cümlesi ise önlemin şartını ve amacını gösterir: şart, hâkimin babalık olasılığını kuvvetli bulmasıdır; amaç, çocuğun ihtiyaçlarının hükümden önce karşılanmasıdır. Gerekçe maddenin İsviçre Medenî Kanunu'ndan esinlendiğini ama ondan farklı kaleme alındığını da belirtir; Türk metni önlemi, nafakanın babalık davasıyla birlikte istenmesi ve babalık olasılığının kuvvetli bulunması şartlarına bağlamış, sonucu da "uygun bir nafaka" olarak belirlemiştir.
743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
Gerekçe eski Kanun'daki bir karşılığa değinmez. Ancak 743 sayılı Kanun, babalık davasında hükümden önce alınacak bir önlemi 308. maddede düzenliyordu:
Ana, zarurette olur ve müddeaaleyhin baba olduğuna karine bulunursa doğurma ve çocuğu üç ay iaşe için melhuz masraflara karşı hükümden evvel teminat göstermeğe meddeaaleyh mecbur tutulabilir. Ananın hakları, zıya tehlikesinde bulunduğu ispat edilememiş olsa dahi, yine böyledir.
743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.trİki metin karşılaştırıldığında yaklaşım farkı açıktır. Eski hüküm, ananın zarurette olmasını ve davalının baba olduğuna karine bulunmasını arıyor; sonuç olarak da davalının doğum masrafları ile çocuğun üç aylık geçimi için teminat göstermesini öngörüyordu. Yeni hüküm ise ananın zaruretini aramaz, çocuğun ihtiyaçlarını esas alır; teminat yerine doğrudan uygun bir nafakaya karar verilmesine olanak tanır ve bu nafakayı üç ayla sınırlamaz. Eski Kanun'da babalık davasının sübutu hâlinde çocuğa bağlanacak nafaka ise ayrıca 306. maddede düzenlenmişti.
| 743 sayılı Kanun m. 308 | 4721 sayılı Kanun m. 333 | |
|---|---|---|
| Şart | Ananın zarurette olması ve babalık karinesi | Kuvvetli babalık olasılığı |
| Önlem | Hükümden önce teminat | Hükümden önce uygun bir nafaka |
| Kapsam | Doğurma masrafları ve çocuğun üç aylık geçimi | Çocuğun ihtiyaçları |
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Gelişme | Dayanak |
|---|---|---|
| 01.01.2002 | Madde tek cümle olarak yürürlüğe girdi | 4721 s. K. |
Madde 2002'den bu yana değişmemiştir; Tasarı metni Adalet Komisyonunda da değiştirilmemiştir. Uygulamadaki önemli bir gelişme, nafakanın başlangıcı konusundadır: kararlarda nafakanın dava tarihinden itibaren, babalık hükmünün kesinleşmesine kadar tedbir, kesinleşmeden sonra iştirak nafakası olarak kurulması gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 2. HD, 2025/1399 E., 2025/10521 K., 02.12.2025).
İlgili maddeler
- TMK m. 282: Soybağının kurulması.
- TMK m. 301: Babalık davası.
- TMK m. 303: Babalık davasında hak düşürücü süre.
- TMK m. 304: Ananın mali hakları.
- TMK m. 327: Bakım ve eğitim giderlerinin kapsamı.
- TMK m. 329: Nafaka davası açma hakkı.
- TMK m. 330: Nafaka miktarının takdiri.
- TMK m. 332: Nafaka davasında geçici önlemler.
- TMK m. 334: Nafaka için güvence verilmesi.
Babalık davası, bu davada çocuk için tedbir ve iştirak nafakası istenmesi ya da nafakanın başlangıç tarihi konusunda boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TMK 333 ne diyor?
Babalık davası ile birlikte nafaka istenebileceğini ve hâkimin babalık olasılığını kuvvetli bulursa hükümden önce çocuk için uygun bir nafakaya karar verebileceğini söyler.
Babalık davası sürerken nafaka alınabilir mi?
Evet; hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulursa hükümden önce nafakaya karar verebilir.
Babalık olasılığı nasıl kuvvetli bulunur?
Kanun belirli bir delil saymaz; incelenen kararlarda dayanak Adli Tıp Kurumunun DNA raporudur.
Hükümden önce verilen nafakanın adı nedir?
Tedbir nafakası; babalık hükmü kesinleşince iştirak nafakasına dönüşür (Yargıtay 2. HD, 2024/277 E., 2024/2812 K., 24.04.2024).
Nafaka hangi tarihten başlar?
Dava tarihinden (Yargıtay 2. HD, 2022/7927 E., 2022/7925 K., 10.10.2022).
Çocuğun doğum tarihinden itibaren nafaka istenebilir mi?
Hayır; nafaka dava tarihinden başlar (Yargıtay 18. HD, 2014/9156 E., 2014/10994 K., 19.06.2014).
Nafaka ancak babalık hükmü kesinleşince mi başlar?
Hayır; kesinleşmeye kadar tedbir nafakası ödenir.
Babalık davası açmadan babaya karşı nafaka davası açabilir miyim?
Soybağı kurulmamışsa bu dava sonuç vermez (Yargıtay 3. HD, 2015/9004 E., 2015/16091 K., 19.10.2015).
Nafakayı dava dilekçesine yazmayı unuttum; ne olur?
Yargılama sırasında da isteyebilirsiniz; ıslah gerekmez (Yargıtay 18. HD, 2013/11367 E., 2013/15971 K., 21.11.2013).
Babalık davasında nafaka için ayrıca harç ödenir mi?
Hayır; nafaka istemi davanın ekidir.
Nafaka için ayrıca vekâlet ücretine hükmedilir mi?
Nafaka kimin hakkıdır?
Çocuğun; anne kendi adına babalık davasıyla birlikte nafaka isteyemez (Yargıtay 2. HD, 2025/9608 E., 2026/535 K., 19.01.2026).
Kayyım nafaka miktarına itiraz edebilir mi?
Evet; anneden bağımsız olarak kanun yoluna başvurabilir.
Babalık davasında çocuğa neden kayyım atanır?
Dava ana tarafından açıldığında çocuğun menfaatini korumak için; kayyım atanmadan hüküm kurulamaz (Yargıtay 2. HD, 2024/7837 E., 2025/1258 K., 11.02.2025).
Babalık davası kime ihbar edilir?
Cumhuriyet savcısına ve Hazineye (TMK m. 301).
Hükümde nafaka kimin adına yazılmalı?
Çocuk adına (Yargıtay 18. HD, 2014/16150 E., 2014/14524 K., 21.10.2014).
Nafaka miktarını az buluyorum; ne yapmalıyım?
Hükmü bu yönden kendiniz de kanun yoluna taşıyın; aksi hâlde bozmadan sonra artırım yapılamayabilir (Yargıtay 2. HD, 2010/16919 E., 2011/7749 K., 05.05.2011).
Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçlerine göre (TMK m. 330).
Doğum giderleri de istenebilir mi?
Evet; ana, doğum ve geçim giderlerini mali hak olarak isteyebilir (TMK m. 304).
Soybağı kurulduktan sonra dava sırasında ne istenebilir?
Nafaka davasında geçici önlemler ve depo veya geçici ödeme (TMK m. 332).
Eski Kanun'da bu hüküm var mıydı?
Aynısı yoktu; 743 sayılı Kanun m. 308 hükümden önce teminat öngörüyordu.
Madde hangi kaynaktan alınmıştır?
İsviçre Medenî Kanunu'nun 282 ve 283. maddelerinden esinlenerek, onlardan farklı biçimde kaleme alınmıştır.
Madde yürürlüğe girdiğinden beri değişti mi?
Hayır.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 4, 282, 301, 304, 327, 329, 330, 332, 333, 334
- 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 306, 308 (mülga)
- Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), m. 333 gerekçesi s. 125, Komisyon değişiklik listesi s. 311-315
- Yargıtay 2. HD, 2025/9608 E., 2026/535 K., 19.01.2026
- Yargıtay 2. HD, 2025/1399 E., 2025/10521 K., 02.12.2025
- Yargıtay 2. HD, 2024/7837 E., 2025/1258 K., 11.02.2025
- Yargıtay 2. HD, 2024/277 E., 2024/2812 K., 24.04.2024
- Yargıtay 2. HD, 2023/8263 E., 2024/1812 K., 18.03.2024
- Yargıtay 2. HD, 2023/1487 E., 2023/2373 K., 11.05.2023
- Yargıtay 2. HD, 2022/7927 E., 2022/7925 K., 10.10.2022
- Yargıtay 2. HD, 2021/10407 E., 2022/1840 K., 28.02.2022
- Yargıtay 2. HD, 2010/16919 E., 2011/7749 K., 05.05.2011
- Yargıtay 3. HD, 2015/9004 E., 2015/16091 K., 19.10.2015
- Yargıtay 3. HD, 2014/20369 E., 2014/16994 K., 22.12.2014
- Yargıtay 18. HD, 2014/16150 E., 2014/14524 K., 21.10.2014
- Yargıtay 18. HD, 2014/9156 E., 2014/10994 K., 19.06.2014
- Yargıtay 18. HD, 2013/11367 E., 2013/15971 K., 21.11.2013