TMK 477, kayyımlık ve yasal danışmanlığın nasıl sona ereceğini düzenler. Temsil kayyımlığı, kayyımın görevlendirildiği işin bitirilmesiyle sona erer; yönetim kayyımlığı, atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla; yasal danışmanlık ise vesayetin kaldırılmasına ilişkin hükümler uyarınca vesayet makamının kararıyla sona erer. Yargıtay, temsil kayyımlığının işin tamamlanmasıyla kendiliğinden, yönetim kayyımlığının ise vesayet makamının kararıyla sona erdiğini belirtmiştir (Yargıtay 8. HD, 2019/5367 E., 2019/9691 K., 31.10.2019). Mal memurunun kayyımlığının kaldırılması için kayyıma karşı usulüne uygun bir dava açılması gerekir (Yargıtay 8. HD, 2017/7784 E., 2018/464 K., 16.01.2018).
- Temsil kayyımlığı
- Belirli bir işin görülmesi için atanan kayyımlık (TMK m. 426).
- Yönetim kayyımlığı
- Yönetimden yoksun kalan malvarlığının yönetimi için atanan kayyımlık (TMK m. 427).
- Yasal danışmanlık
- Kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla beraber korunması gereken ergine belirli işlerde görüşü alınmak üzere danışman atanması (TMK m. 429).
TMK 477 ne düzenler?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Temsil kayyımlığı | Görevlendirilen işin bitirilmesiyle sona erer | TMK m. 426, 477/1 |
| Yönetim kayyımlığı | Sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla sona erer | TMK m. 427, 477/2 |
| Yasal danışmanlık | Vesayetin kaldırılmasına ilişkin hükümlere göre vesayet makamının kararıyla sona erer | TMK m. 429, 477/3 |
| Mal memurunun kayyımlığı | Kaldırılması yönetim kayyımlığına ilişkin hükme dayanır | TMK m. 477/2; 3561 s. K. m. 2 |
| İlân | Atama ilân edilmişse veya vesayet makamı gerekli görürse sona erme de ilân olunur | TMK m. 478 |
| Eski Kanun | 743 sayılı Kanun m. 421 | Gerekçe, s. 154-155 |
TBMM gerekçesine göre madde eski Kanun'un 421. maddesini karşılar; konu ve kenar başlıklarında "Kayyımın vesayeti" yerine "Kayyımlıkta ve yasal danışmanlıkta", "Mutlak surette hitam" yerine "Genel olarak" deyimleri kullanılmış; birinci fıkrada "temsil kayyımlığı", ikinci fıkrada "yönetim kayyımlığı" deyimlerine yer verilerek önceki maddelerle uyum sağlanmıştır. Üçüncü fıkra, yasal danışmanlığın vesayet makamının kararıyla sona erdirileceğini hükme bağlar (S. Sayısı 723, s. 154-155). Tasarının 477. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (s. 476).
Bu maddede dikkat edilecek ilk nokta, temsil kayyımlığının işin bitmesiyle kendiliğinden, yönetim kayyımlığının ise vesayet makamının kararıyla sona ermesidir (Yargıtay 8. HD, 2019/5367 E., 2019/9691 K., 31.10.2019). İkinci nokta, 3561 sayılı Kanuna göre atanan mal memurunun kayyımlığının kaldırılması için kayyıma husumet yöneltilerek usulüne uygun bir dava açılması gerektiğidir (Yargıtay 8. HD, 2017/7784 E., 2018/464 K., 16.01.2018). Üçüncü nokta, kayyımlık dava sırasında kaldırılırsa davanın mirasçılara ihbar edilmesidir (Yargıtay 8. HD, 2018/15874 E., 2020/4601 K., 07.07.2020).
Temsil kayyımlığı: işin bitirilmesiyle sona erme
- Kural: Temsil kayyımlığı, görevlendirilen işin bitirilmesiyle sona erer.
- Kendiliğinden: Sona erme için ayrıca kaldırma kararı aranmamıştır.
- Sınır: Kayyım görevlendirildiği iş dışında temsil yetkisine sahip değildir.
Birinci fıkraya göre temsil kayyımlığı, kayyımın yapmakla görevlendirildiği işin bitirilmesiyle sona erer. Temsil kayyımı, ergin kişinin ivedi bir işini göremediği, yasal temsilci ile küçük veya kısıtlı arasında menfaat çatışması bulunduğu ya da yasal temsilcinin görevini yapmasına engel olduğu hâllerde belirli bir iş için atanır (TMK m. 426). Yargıtay, temsil kayyımlığının işin tamamlanmasıyla kendiliğinden sona erdiğini belirtmiştir (Yargıtay 8. HD, 2019/5367 E., 2019/9691 K., 31.10.2019).
Temsil kayyımının yetkisi görevlendirildiği işle sınırlıdır. Yargıtay, bir küçüğe soybağının reddi davası için atanmış temsil kayyımının velayetin kaldırılması davasında küçüğü temsil edemeyeceğini ve bu dava için ayrıca kayyım atanması gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay 8. HD, 2017/7421 E., 2018/458 K., 16.01.2018).
Yönetim kayyımlığı: sebebin ortadan kalkması veya görevden alma
- Kural: Sebep ortadan kalkınca veya kayyım görevden alınınca sona erer.
- Karar: Yönetim kayyımlığı vesayet makamının kararıyla sona erer.
- Tescil: Kesinleşmemiş tescil kararı sebebi ortadan kaldırmamıştır.
İkinci fıkraya göre yönetim kayyımlığı, kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla sona erer. Yönetim kayyımı, yönetimden yoksun kalan malvarlığının yönetimi için, özellikle uzun süreden beri bulunamayan ve oturduğu yer bilinmeyen kişinin malları için atanır (TMK m. 427); Hazinenin hak ve menfaati söz konusuysa mahallin en büyük mal memuru yönetim kayyımı olarak atanır (3561 sayılı Kanun m. 2).
Yargıtay, yönetim kayyımlığının vesayet makamının kararıyla sona erdiğini belirtmiş (Yargıtay 8. HD, 2019/5367 E., 2019/9691 K., 31.10.2019); mirasbırakanı için atanmış yönetim kayyımlığı kaldırılmamış olan davacının davasının kabul edilmesini de doğru bulmamıştır (Yargıtay 2. HD, 2011/460 E., 2011/3102 K., 23.02.2011). Kayyım atanan paylar hakkında verilmiş bir tescil kararı henüz kesinleşmemişse ve tapuda hâlâ kayyım atanan kişiler malik görünüyorsa, yönetim kayyımlığını gerektiren durum ortadan kalkmamıştır; Yargıtay bu durumda kaldırma isteminin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 8. HD, 2017/8328 E., 2018/1262 K., 24.01.2018).
Kayyımlığın kaldırılması davası
- Dava: Kayyıma husumet yöneltilerek harcı yatırılmış dava açılır.
- Duruşma: İstem duruşma yapılarak incelenir; kayyıma tebligat yapılır.
- Kimlik: Tapu maliki ile mirasbırakanın aynı kişi olduğu duraksamasız belirlenir.
3561 sayılı Kanuna göre atanan mal memurunun kayyımlığının kaldırılması istemi, 477. maddenin ikinci fıkrasına dayanır. Yargıtay, bu istem hakkında karar verilebilmesi için kayyım olarak atanan defterdara husumet yöneltilmiş ve harcı yatırılarak usulüne uygun açılmış bir dava bulunması gerektiğini, kayyımlık dosyasına verilen bir dilekçenin dava dilekçesi sayılamayacağını belirtmiştir (Yargıtay 8. HD, 2017/7784 E., 2018/464 K., 16.01.2018). Kaldırma istemi kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalktığı iddiasına dayandığından Yargıtay, kayyım olan defterdarlığa duruşma günü tebliğ edilerek işin duruşma yapılarak incelenmesini de aramıştır (Yargıtay 2. HD, 2008/18950 E., 2008/17743 K., 24.12.2008).
Kaldırmayı tapu malikinin mirasçıları istediğinde, tapu maliki ile mirasbırakanın aynı kişi olduğu duraksamaya yer bırakmadan belirlenmelidir. Yargıtay, bunun yalnız tanık beyanlarıyla kabul edilerek istemin karara bağlanmasını eksik inceleme saymış (Yargıtay 18. HD, 2015/3265 E., 2015/6728 K., 22.04.2015), kimliklerdeki farklılık için tapuda isim düzeltilmesi davası açmak üzere süre verilmesini aramıştır (Yargıtay 18. HD, 2014/22010 E., 2015/2547 K., 23.02.2015). Kayyım atanan malikin mirasçısı olmayan kişinin ise kaldırmayı isteme hakkı bulunmadığı kabul edilmiştir (Yargıtay 8. HD, 2018/11379 E., 2018/15020 K., 05.07.2018).
Dava sırasında kayyımlığın kalkması
- Kural: Kayyımlık kaldırılınca kayyımın temsil yetkisi sona erer.
- Sonuç: Dava mirasçılara re'sen ihbar edilir.
- Ret yok: Dava yalnız bu sebeple usulden reddedilmemiştir.
Yargıtay, gaip maliklere yönetim kayyımı olarak atanan defterdarlığın açtığı ecrimisil davası sürerken kayyımlığın kaldırıldığı bir dosyada, dava tarihinde kayyımın davayı açmaya ehil olduğunu ve kayyımlığın kaldırılmasıyla temsilin sona erdiğini belirtmiş; bu durumda davanın tapu maliklerinin mirasçılarına re'sen ihbar edilmesi ve davayı takip edip etmemelerine göre karar verilmesi gerektiğini, davanın taraf sıfatı yokluğundan usulden reddedilemeyeceğini kabul etmiştir (Yargıtay 8. HD, 2018/15874 E., 2020/4601 K., 07.07.2020). Aynı yaklaşım, dava sürerken taşınmazın mirasçılara intikal ettiği ve kayyımlığın kaldırıldığı başka bir dosyada da izlenmiştir (Yargıtay 8. HD, 2019/3871 E., 2021/3736 K., 21.04.2021).
Yasal danışmanlığın sona ermesi
- Kural: Yasal danışmanlık vesayet makamının kararıyla sona erer.
- Yollama: Vesayetin kaldırılmasına ilişkin hükümler uygulanır.
- Eski Kanun: Asliye mahkemesinin kararı aranıyordu.
Üçüncü fıkraya göre yasal danışmanlık, vesayetin kaldırılmasına ilişkin hükümler uyarınca vesayet makamının kararıyla sona erer; gerekçe, yasal danışmanlığın vesayet makamının kararıyla sona erdirileceğinin hükme bağlandığını belirtir (S. Sayısı 723, s. 155). Madde bu yönüyle yasal danışmanlığın sona ermesini vesayetin kaldırılmasına ilişkin kurallara bağlar (TMK m. 472). Eski Kanun da kanuni müşavirliğin asliye mahkemesinin kararıyla sona ereceğini ve kısıtlamanın kaldırılmasına ilişkin kuralların bu durumda da uygulanacağını öngörüyordu.
Çocuğunuz için belirli bir davada temsil kayyımı atandıysa, kayyımın yetkisinin yalnız o işle sınırlı olduğunu göz önünde tutun; başka bir dava için ayrıca kayyım atanması istenmelidir (TMK m. 477/1). Tapuda mirasbırakanınızın payına kayyım atanmışsa, kaldırma için kayyım olarak atanan mal memuruna karşı harcını yatırarak dava açın; mirasçılık belgesindeki kişi ile tapu malikinin aynı kişi olduğunu gösteren mahkeme kararını veya isim düzeltme kararını dosyaya sunun (TMK m. 477/2). Kayyımın açtığı bir dava sürerken kayyımlık kaldırıldıysa, davayı takip edip etmeyeceğinizi mahkemeye bildirin.
Yargıtay kararları
Aşağıdaki kararlar, 477. madde uyarınca temsil ve yönetim kayyımlığının sona ermesini, kayyımlığın kaldırılması davasını ve dava sırasında kayyımlığın kalkmasının sonuçlarını gösteren kararlardan seçilmiştir. İlgililerin kimlik bilgilerine yer verilmemiştir. Kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.
Temsil kayyımlığı işin tamamlanmasıyla kendiliğinden, yönetim kayyımlığı ise vesayet makamının kararıyla sona erer; iki kayyımlık türü birbirine karıştırılamaz
Bir taşınmazın tapu kaydındaki ipoteğin kaldırılması için açılan davada, kimlik ve adres bilgileri tespit edilemeyen ipotek alacaklısına kayyım atanması istendi. Sulh hukuk mahkemesi bozmadan sonra ilin en büyük mal memuru olan defterdarı hem temsil hem yönetim kayyımı olarak atadı; karar atanan kayyım tarafından temyiz edildi.
“Temsil ve yönetim kayyımlığı yukarıda verilen kanun maddelerine göre, atanma şartları ile sona ermesi bakımından farklı hükümlere tabi olduğu açıktır. Her iki kayyımlık türünde de kayyım atanması için maddelerde tahdidi olarak sayılan sebeplerin varlığı gereklidir. Yine kayyımlığın sona ermesi bakımından her iki kayyımlık türü farklı hükümlere tabi olup, temsil kayyımlığı, Türk Medeni Kanun'un 477/1. maddesi uyarınca, işin tamamlanmasıyla kendiliğinden; yönetim kayyımlığı ise 477/2. madde gereği kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasını gerektiren sebeplerle vesayet makamının kararıyla sona erer.”
Ne anlama geliyor? Karar, 477. maddenin ilk iki fıkrasının farkını açıkça ortaya koyar. Daire, temsil ve yönetim kayyımlığının atanma şartları ve sona ermesi bakımından farklı hükümlere tabi olduğunu; temsil kayyımlığının işin tamamlanmasıyla kendiliğinden, yönetim kayyımlığının ise atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalkması veya görevden almayı gerektiren sebeplerle vesayet makamının kararıyla sona erdiğini belirtmiştir. Belirli bir dava için temsil kayyımı atanması gerekirken yönetim kayyımı atanması bu nedenle doğru bulunmamıştır (TMK m. 426).
Kayyım atanan paylar hakkında verilen tescil kararı kesinleşmemişse ve tapuda hâlâ eski malikler görünüyorsa, yönetim kayyımlığını gerektiren durum ortadan kalkmamıştır
Bir taşınmazdaki bazı paylar için, maliklerine ulaşılamadığından defterdar yönetim kayyımı olarak atanmıştı. Davacılar, bu payların iptal edilerek kendi adlarına tesciline ilişkin bir karar aldıklarını ileri sürerek kayyımlığın kaldırılmasını istedi; ancak tescil kararı temyiz edilmiş ve kesinleşmemişti. Sulh hukuk mahkemesi istemi kabul etti.
“davacıların gelen tapu kaydında malik olarak görünmedikleri anlaşıldığına göre, TMK'nun 427. maddesindeki hal ortadan kalkmamıştır. Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.”
Ne anlama geliyor? Karar, yönetim kayyımlığının sona ermesi için atanmayı gerektiren sebebin gerçekten ortadan kalkmış olması gerektiğini gösterir. Daire, güncel tapu kaydında taşınmazın hâlâ kayyım atanan kişiler adına kayıtlı olduğunu ve davacıların malik olarak görünmediğini belirterek, 427. maddedeki hâlin ortadan kalkmadığını kabul etmiş; kesinleşmemiş bir tescil kararına dayanılarak kayyımlığın kaldırılmasını doğru bulmamıştır (TMK m. 427).
Mal memurunun kayyımlığının kaldırılması için kayyıma husumet yöneltilerek harcı yatırılmış bir dava açılmalıdır; kayyımlık dosyasına verilen dilekçe dava sayılmaz
Bir sulh hukuk mahkemesi, üç taşınmazın malikleri için defterdarı yönetim kayyımı olarak atamıştı. Bir kişi, kayyım atananlardan birinin kendi dedesi olduğunu ileri sürerek kayyımlık dosyasına verdiği dilekçeyle kayyımlığın kaldırılmasını istedi. Mahkeme bu dilekçeyi dava dilekçesi gibi değerlendirip kayyımlık dosyası üzerinden yargılama yaparak istemi kabul etti.
“Talep, 3561 sayılı Yasaya göre verilen kayyımlığın kaldırılması isteğine ilişkindir (TMK.477/2). Bu şekilde bir istek hakkında karar verilebilmesi için öncelikle kayyım olarak atanmış olan ... Defterdarına husumetin yöneltildiği usulüne uygun harcı yatırılarak açılmış bir davanın varlığı gerekmektedir. Somut olayda, ... tarafından sunulan dilekçe incelendiğinde HMK bağlamında bir dava dilekçesi niteliği taşımadığı, ancak Mahkeme tarafından dava dilekçesi gibi itibar edildiği ve kayyımlık dosyası üzerinden devam edilip yargılama yapılarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, ortada usulüne uygun açılmış dava olmadığından 02.03.2016 tarihli talep dilekçesinin usulden reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedeni yapılmıştır.”
Ne anlama geliyor? Karar, kayyımlığın kaldırılması isteminin hangi yolla ileri sürüleceğini gösterir. Daire, 3561 sayılı Kanuna göre verilen kayyımlığın kaldırılması isteminin 477. maddenin ikinci fıkrasına dayandığını, bu istem hakkında karar verilebilmesi için kayyım olarak atanan defterdara husumet yöneltilmiş ve harcı yatırılarak usulüne uygun açılmış bir dava bulunması gerektiğini belirtmiştir. Kayyımlık dosyasına verilen ve dava dilekçesi niteliği taşımayan dilekçenin usulden reddi gerektiği kabul edilmiştir.
Yönetim kayyımlığının kaldırılması istemi duruşma yapılarak incelenir; kayyım olan defterdarlığa duruşma günü tebliğ edilmelidir
Bir taşınmazın yönetimi için 3561 sayılı Kanuna göre defterdarlık kayyım olarak atanmıştı. Kaldırma istemi, kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalktığı iddiasına dayanıyordu. Sulh hukuk mahkemesi istemi evrak üzerinde inceleyerek karara bağladı.
“Yönetim kayyımlığı, kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla sona erer. (TMK., md.477/2.) Kaldırma talebi kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalkmış olması iddiasına dayandığına göre, Kayyım İstanbul Defterdarlığına duruşma günü tebliğ edilerek işin duruşma yapılarak incelenmesi ve gösterdiği takdirde delillerinin toplanması ve ulaşılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken, evrak üzerinde ve eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.”
Ne anlama geliyor? Karar, yönetim kayyımlığının kaldırılması isteminde izlenecek usulü gösterir. Kaldırma istemi atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalktığı iddiasına dayandığından Daire, kayyım olan defterdarlığa duruşma günü tebliğ edilerek işin duruşma yapılarak incelenmesini, gösterdiği takdirde delillerinin toplanmasını aramış; evrak üzerinde ve eksik inceleme ile hüküm kurulmasını bozma sebebi saymıştır.
Kayyımlığın kaldırılmasında tapu maliki ile mirasbırakanın aynı kişi olduğu yalnız tanık beyanıyla kabul edilemez; mahkeme kararı veya isim düzeltme kararı aranır
Tapuda malik görünen kişiye ulaşılamadığı için Hazinenin başvurusu üzerine 3561 sayılı Kanun ve 427. madde uyarınca kayyım atanmıştı. Davacı, kendi mirasbırakanının tapu maliki ile aynı kişi olduğunu ileri sürerek kayyımlığın kaldırılmasını istedi; mahkeme tanık beyanlarına dayanarak istemi kabul etti.
“Tapuda malik olarak görünen ... ...ile ...'nun aynı şahıs olduğuna ilişkin tanık beyanları dışında dosyada herhangi bir mahkeme kararı olmadığı gibi tapuda isim tashihine ilişkin bir kararda bulunmamaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verilmesi doğru görülmemiştir.”
Ne anlama geliyor? Karar, kaldırma isteminde mirasçılık ilişkisinin nasıl kanıtlanacağını gösterir. Yönetim kayyımlığını gerektiren sebep, malike ulaşılamamasıdır; bu sebebin ortadan kalktığının kabulü için davacının mirasbırakanının tapu maliki ile aynı kişi olduğunun kesin biçimde belirlenmesi gerekir. Daire, bu hususta tanık beyanları dışında bir mahkeme kararı veya tapuda isim düzeltilmesi kararı bulunmadan istemin kabul edilmesini eksik inceleme saymıştır.
Kayyımın açtığı dava sürerken kayyımlık kaldırılırsa temsil sona erer; dava mirasçılara re'sen ihbar edilmeli, taraf sıfatı yokluğundan reddedilmemelidir
Gaip maliklere yönetim kayyımı olarak atanan defterdarlık, taşınmazı kullanan kişiye karşı ecrimisil davası açtı. Dava sürerken tapu maliklerinin mirasçılarının açtığı dava sonucunda kayyımlık kaldırıldı ve bu karar 2014'te kesinleşti. Mahkeme, kayyımın taraf sıfatı kalmadığı gerekçesiyle davayı usulden reddetti.
“Dava tarihi itibarıyla kayyımın davayı açmaya ehil olduğu, ancak dava görülürken kayyım kararının mahkeme kararıyla kaldırıldığı ve temsil sona erdiğine göre, tapu maliklerinin mirasçılarına davanın resen ihbar edilmesi ve davayı takip edip etmemelerine göre bir karar verilmesi gerekirken, kayyımın taraf sıfatı kalmadığından bahisle davanın usulden reddi doğru görülmemiş olup hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.”
Ne anlama geliyor? Karar, 477. madde uyarınca kayyımlığın sona ermesinin derdest davalara etkisini gösterir. Daire, kayyımın dava tarihinde davayı açmaya ehil olduğunu, kayyımlığın dava sırasında kaldırılmasıyla temsilin sona erdiğini belirtmiş; bu durumda davanın tapu maliklerinin mirasçılarına re'sen ihbar edilmesi ve davayı takip edip etmemelerine göre karar verilmesi gerektiğini kabul ederek usulden ret kararını bozmuştur.
Madde gerekçesi
Madde 477- Yürürlükteki Kanunun 421 inci maddesini karşılamaktadır. Maddenin konu ve kenar başlıkları “Kayyımın vesayeti” yerine “Kayyımlıkta ve yasal danışmanlıkta”; “Mutlak surette hitam” yerine “Genel olarak” deyimleri konulmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Maddenin birinci fıkrasında “temsil kayyımlığı”, “ikinci fıkrasında” ise “yönetim kayyımlığı” deyimlerine yer verilmiş, böylece önceki maddelerle uyum sağlanmıştır. Üçüncü fıkrada yasal danışmanlığın vesayet makamının kararıyla sona erdirileceği hükme bağlanmıştır.
Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 154-155Gerekçe metni kaynağındaki yazımıyla aktarılmıştır. Tasarının 477. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 476); Kanun metni Tasarı metniyle aynıdır.
743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
Eski Kanun'da maddenin karşılığı 421. maddeydi; madde "Kayyımın vesayeti" başlığı altında "Mutlak surette hitam" kenar başlığını taşıyordu.
Kayyımın vesayeti, tayin edilmiş olduğu işlerin hitamiyle nihayet bulur. Bir malın idaresine müteallik vesayet, kayyımın tayinini mucip sebebin zevaliyle ve kayyımın vazifesinden affiyle nihayet bulur. Kanuni müşavire mahsus vesayet, mahkemei asliyenin karariyle nihayet bulur. Mahcuriyetin ref'i hakkındaki kaideler burada da caridir.
743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr| 743 sayılı Kanun m. 421 | 4721 sayılı Kanun m. 477 | |
|---|---|---|
| Temsil | Kayyımın görevlendirildiği işlerin bitmesiyle | Temsil kayyımlığı, görevlendirilen işin bitirilmesiyle |
| Yönetim | Atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalkması ve kayyımın görevden affı | Sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınması |
| Danışmanlık | Kanuni müşavirlik asliye mahkemesinin kararıyla | Yasal danışmanlık vesayet makamının kararıyla |
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Gelişme | Dayanak |
|---|---|---|
| Tasarı aşaması | Adalet Komisyonu maddeyi aynen kabul etti | S. Sayısı 723, s. 476 |
| 01.01.2002 | Madde yürürlüğe girdi | 4721 s. K. |
Madde 2002'den bu yana değişmemiştir. Bu sayfa hazırlanırken norm denetimi karar bankasında 477. maddenin itiraz veya iptal konusu olduğu bir karara rastlanmamıştır.
İlgili maddeler
- TMK m. 426: Temsil kayyımlığı.
- TMK m. 427: Yönetim kayyımlığı.
- TMK m. 428: İsteğe bağlı kayyımlık.
- TMK m. 429: Yasal danışmanlık.
- TMK m. 472: Vesayetin kaldırılması.
- TMK m. 478: Kayyımlığın sona ermesinin ilânı.
- TMK m. 483: Görevden alma sebepleri.
Kayyımlığın veya yasal danışmanlığın sona ermesi, çocuğunuza velayet ya da soybağı davasında atanan kayyım veya aile hukukundan doğan diğer sorularınız için boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TMK 477 ne diyor?
Temsil kayyımlığının görevlendirilen işin bitirilmesiyle, yönetim kayyımlığının atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla, yasal danışmanlığın ise vesayet makamının kararıyla sona ereceğini düzenler.
Temsil kayyımlığı ne zaman sona erer?
Kayyımın görevlendirildiği işin bitirilmesiyle; Yargıtay bunun kendiliğinden gerçekleştiğini belirtmiştir (Yargıtay 8. HD, 2019/5367 E., 2019/9691 K., 31.10.2019).
Temsil kayyımı başka bir davada da temsil edebilir mi?
Hayır; soybağının reddi davası için atanan kayyımın velayetin kaldırılması davasında temsil edemeyeceği kabul edilmiştir (Yargıtay 8. HD, 2017/7421 E., 2018/458 K., 16.01.2018).
Yönetim kayyımlığı nasıl sona erer?
Atanmayı gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla, vesayet makamının kararıyla (Yargıtay 8. HD, 2019/5367 E., 2019/9691 K., 31.10.2019).
Mal memurunun kayyımlığının kaldırılması nasıl istenir?
Kayyım olarak atanan defterdara husumet yöneltilerek harcı yatırılmış bir dava açılmalıdır (Yargıtay 8. HD, 2017/7784 E., 2018/464 K., 16.01.2018).
Mirasçılık belgesi yeterli mi?
Tapu maliki ile mirasbırakanın aynı kişi olduğu duraksamasız belirlenmelidir; yalnız tanık beyanı yeterli görülmemiştir (Yargıtay 18. HD, 2015/3265 E., 2015/6728 K., 22.04.2015).
Kayyımın açtığı dava sürerken kayyımlık kaldırılırsa ne olur?
Temsil sona erer; dava mirasçılara re'sen ihbar edilmelidir (Yargıtay 8. HD, 2018/15874 E., 2020/4601 K., 07.07.2020).
Yasal danışmanlık nasıl sona erer?
Vesayetin kaldırılmasına ilişkin hükümler uyarınca vesayet makamının kararıyla (TMK m. 477/3).
Eski Kanun'da karşılığı var mıydı?
Evet; 743 sayılı Kanun'un 421. maddesi.
Madde yürürlüğe girdiğinden beri değişti mi?
Hayır; madde 01.01.2002'den beri aynı metinle yürürlüktedir.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 403, 426, 427, 428, 429, 472, 477, 478, 483
- 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanun m. 2
- 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 421 (mülga)
- Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), m. 477 gerekçesi s. 154-155, Tasarı ve Komisyon metni s. 476
- Yargıtay 2. HD, 2011/460 E., 2011/3102 K., 23.02.2011
- Yargıtay 2. HD, 2008/18950 E., 2008/17743 K., 24.12.2008
- Yargıtay 8. HD, 2019/3871 E., 2021/3736 K., 21.04.2021
- Yargıtay 8. HD, 2018/15874 E., 2020/4601 K., 07.07.2020
- Yargıtay 8. HD, 2019/5367 E., 2019/9691 K., 31.10.2019
- Yargıtay 8. HD, 2018/11379 E., 2018/15020 K., 05.07.2018
- Yargıtay 8. HD, 2017/8328 E., 2018/1262 K., 24.01.2018
- Yargıtay 8. HD, 2017/7784 E., 2018/464 K., 16.01.2018
- Yargıtay 8. HD, 2017/7421 E., 2018/458 K., 16.01.2018
- Yargıtay 18. HD, 2015/3265 E., 2015/6728 K., 22.04.2015
- Yargıtay 18. HD, 2014/22010 E., 2015/2547 K., 23.02.2015