Evet. Ekonomik şiddet, 6284 sayılı Kanun'daki şiddet tanımının içinde yer alır (6284 s. K. m. 2/1-b, d) ve boşanma davasında evlilik birliğini temelinden sarsan bir kusur olarak değerlendirilir (TMK m. 166/1). Yargıtay, evin mutfak masrafları dışındaki ihtiyaçlarını karşılamayan, kışın doğal gazı yeterince açmayan, eşine harçlık vermeyen ve verdiğini borç sayan erkeği tam kusurlu saydı ve alt mahkemelerin reddettiği davanın kabulü gerektiğine karar verdi (Yargıtay 2. HD, 2025/5577 E., 2026/154 K., 13.01.2026). Ekonomik şiddet boyutundaki kusurlu davranış kişilik değerlerine saldırı sayıldı ve manevi tazminatı gerektirdi (Yargıtay 2. HD, 2025/6349 E., 2026/962 K., 03.02.2026). Dava açmadan önce hâkimden ailenin geçimi için parasal katkı belirlenmesini ve eşinizin belirli mallar üzerindeki tasarrufunun rızanıza bağlanmasını isteyebilirsiniz (TMK m. 196, 199).
- Şiddetin bir türüdür. 6284 sayılı Kanun şiddeti fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik davranışları kapsayacak biçimde tanımlar.
- Harçlık vermemek ekonomik şiddet sayıldı. Aşırı cimrilikle birlikte tam kusura götürdü.
- Çalışmaya izin vermemek ekonomik şiddet sayıldı. Eşinin maaş kartını almak da bu kapsamda değerlendirildi.
- Manevi tazminat gerektirdi. Ekonomik şiddet kişilik değerlerine saldırı olarak kabul edildi.
- Her mali ihmal ekonomik şiddet değil. Bir dosyada davranışlar birlik görevlerini ihmal olarak nitelendi, yine de kusur sayıldı.
- Soyut tanık yetmez. Somut olay anlatmayan tanık beyanıyla maaş kartı iddiası ispatlanamadı.
- Boşanmadan önce de yol var. Parasal katkı (TMK m. 196), ayrı yaşama (TMK m. 197) ve tasarruf kısıtlaması (TMK m. 199) istenebilir.
Ekonomik şiddet nedir?
Kanun "ekonomik şiddet" için ayrı bir tanım vermez; ekonomik şiddeti genel şiddet tanımının içinde sayar:
Şiddet: Kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren, toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışı,
6284 sayılı Kanun m. 2/1-dEv içi şiddet de aile içinde meydana gelen ekonomik şiddeti kapsar (6284 s. K. m. 2/1-b). Medeni Kanun ise eşlerin birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılmasını düzenler (TMK m. 186/3). Bu yükümlülüğü ihlal eden, eşini parasız bırakan ya da onun gelirini kontrol eden davranışlar boşanma davasında genel boşanma sebebi kapsamında kusur olarak değerlendirilir (TMK m. 166/1).
Hangi davranışlar ekonomik şiddet sayıldı?
| Davranış | Değerlendirme | Karar |
|---|---|---|
| Aşırı cimrilik, mutfak dışı ihtiyaçları karşılamama, kışın doğal gazı açmama, harçlık vermeme | Ekonomik şiddet; tam kusur | Yargıtay 2. HD, 2026/154 K. |
| Evin geçimine katkı sağlamamak | Ekonomik şiddet; ayrıca kusur olarak eklenmeli | Yargıtay 2. HD, 2026/7434 K. |
| Eşinin çalışmasına izin vermemek | Ekonomik şiddet | Yargıtay 2. HD, 2017/4572 K. |
| Eşinin maaş kartını almak | Ekonomik şiddet; kusur | Yargıtay 2. HD, 2023/775 K. |
| Birlik görevlerini ihmal etmek | Ekonomik şiddet sayılmadı, ama kusur | Yargıtay 2. HD, 2026/481 K. |
| Soyut tanık beyanına dayanan maaş kartı iddiası | İspatlanamadı; kusur yüklenmedi | Yargıtay 2. HD, 2026/6919 K. |
Kadın, evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanma davası açtı. Kocaeli 5. Aile Mahkemesi, erkeğe yüklenebilecek bir kusurun ispatlanamadığını belirterek davayı reddetti; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi istinaf başvurusunu esastan reddetti. Yargıtay, tanık beyanları ve toplanan delillerle erkeğin süregelen biçimde aşırı cimri davrandığını, evin mutfak masrafları dışındaki ihtiyaçlarını yeterince karşılamadığını, kışın doğal gazı yeterince açmadığını, kadına harçlık vermeyerek ekonomik şiddet uyguladığını ve kadına verdiği şeyleri borç olarak gördüğünü belirtti. Erkeğin ailece yapılan davetlere eşiyle katılmadığı, kadının ailesini evde istemediği ve kadının torununu evden kovduğu da ispatlanmıştı; kadın bu vakıalara dava dilekçesinde dayanmıştı. Yargıtay erkeği tam kusurlu saydı, kadının dava açmakta haklı olduğunu belirterek davanın kabulü gerekirken reddedilmesini bozdu.
Ne anlama geliyor? Günlük hayattaki mali kısıtlamalar tek tek küçük görünse de bir araya geldiğinde tam kusura dönüşebildi. Bu kararda belirleyici olan, kadının bu olaylara dava dilekçesinde tek tek dayanmış olmasıydı.
Gaziantep 4. Aile Mahkemesi, erkeğin kadına ekonomik şiddet uyguladığını ve ailenin birlikteliğine katkı sağlayacak davranışlardan uzak durduğunu belirterek erkeği tam kusurlu saydı; boşanmaya ve kadın yararına 75.000 TL maddi tazminata karar verdi, manevi tazminat talebini reddetti. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi maddi tazminatı 500.000 TL'ye çıkardı, diğer istinaf başvurularını reddetti. Yargıtay, manevi tazminat için tazminat isteyenin kusursuz veya daha az kusurlu olması ve boşanmaya sebep olan olayların kişilik haklarına saldırı niteliğinde bulunması gerektiğini hatırlattı. Erkeğin ekonomik şiddet boyutundaki kusurlu davranışı kadının kişilik değerlerine saldırı niteliğindeydi ve manevi tazminatı gerektiriyordu; tam kusurlu erkeğe karşı kadın yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmemesi bozuldu.
Ne anlama geliyor? Ekonomik şiddet yalnız maddi kaybın değil, kişilik değerlerine saldırının da konusu oldu. Dilekçenizde maddi ve manevi tazminatı ayrı ayrı isteyin.
Her mali ihmal "ekonomik şiddet" olarak nitelenmeyebilir. Yargıtay bir dosyada, bölge adliye mahkemesinin ekonomik şiddet saydığı davranışların birlik görevlerini ihmal etme kapsamında kaldığını belirtti; yine de erkeğin boşanmaya sebep olan olaylarda tam kusurlu olduğu sonucunu değiştirmedi (Yargıtay 2. HD, 2025/1539 E., 2026/481 K., 19.01.2026). Kusur derecelerinin sonuçlarını boşanmada kusur rehberinde anlattım.
Boşanmadan önce ne yapabilirsiniz?
Evliliği hemen sona erdirmek istemiyorsanız ya da dava hazırlığı sürerken kanun şu yolları tanır:
| Yol | Ne sağlar | Dayanak |
|---|---|---|
| Parasal katkının belirlenmesi | Hâkim ailenin geçimi için her eşin yapacağı parasal katkıyı belirler; geçmiş bir yıl için de istenebilir | TMK m. 196 |
| Ayrı yaşama hakkı | Ekonomik güvenliğiniz ciddi tehlikedeyse ayrı yaşayabilir, parasal katkı isteyebilirsiniz | TMK m. 197 |
| Tasarruf kısıtlaması | Hâkimin belirleyeceği mallar üzerindeki tasarruflar ancak sizin rızanızla yapılabilir | TMK m. 199 |
| Geçici maddi yardım | Mülki amir, şiddet mağduru için geçici maddi yardım tedbirine karar verebilir | 6284 s. K. m. 3/1-b |
| Tedbir nafakası | Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyorsa hâkim, talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir | 6284 s. K. m. 5/4 |
Eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler. Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması, diğer eşin işinde karşılıksız çalışması, katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır. Bu katkılar, geçmiş bir yıl ve gelecek yıllar için istenebilir.
Türk Medeni Kanunu m. 196Ev işlerini görmeniz ve çocuklara bakmanız da katkı olarak dikkate alınır; çalışmıyor olmanız parasal katkı istemenize engel değildir (TMK m. 196/2). Ayrı yaşama hakkının şartlarını TMK m. 197, tasarruf kısıtlamasını TMK m. 199 şerhinde anlattım. Şiddetin başka türleri de varsa koruma kararının boşanma davasındaki yerini darp raporu ve uzaklaştırma kararı rehberinde anlattım.
Ekonomik şiddet nasıl ispatlanır?
Boşanma davasında hâkim, olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe onları ispatlanmış sayamaz (TMK m. 184/1). Ekonomik şiddetin ispatında belgeler öne çıkar:
- Banka kayıtları: Maaşın hangi hesaba yattığı, kartın kimde olduğu, para çekme hareketleri. Karşı tarafın hesaplarının mahkeme aracılığıyla getirtilmesini isteyebilirsiniz.
- Faturalar ve ödemeler: Kesilen elektrik, su, doğal gaz; ödenmeyen kira ve okul giderleri.
- Mesajlar: Para isteyip alamadığınızı ya da harcamalarınızın hesabının sorulduğunu gösteren yazışmalar; hukuka uygun yolla elde edilmeli (HMK m. 189/2).
- Tanıklar: Olayları bizzat gören komşu, akraba ve arkadaşlar. Soyut ifadelerden oluşan tanık beyanıyla maaş kartına el konulduğu iddiası ispatlanamadı (Yargıtay 2. HD, 2026/1060 E., 2026/6919 K., 22.06.2026).
- İş kayıtları: Çalışmanıza izin verilmediyse işten ayrılış belgeleri, iş teklifleri ve bu konudaki yazışmalar.
Karşı tarafın banka hesaplarının nasıl getirtildiğini boşanmada banka hesapları rehberinde anlattım.
Tazminat ve nafakaya etkisi
- Maddi ve manevi tazminat: Kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat, kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174). Ekonomik şiddet manevi tazminatı da gerektirdi (Yargıtay 2. HD, 2025/6349 E., 2026/962 K., 03.02.2026).
- Tedbir nafakası: Dava süresince geçiminiz için tedbir nafakası istenebilir (TMK m. 169); 6284 kapsamında hâkim talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (6284 s. K. m. 5/4).
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla nafaka isteyebilir (TMK m. 175).
Süresiz nafaka: TMK m. 175'teki "süresiz olarak" ibaresinin iptal edildiği 4 Haziran 2026'da basına yansıdı (Anayasa Mahkemesi Genel Kurul gündemi, 4 Haziran 2026, E.2025/156). 27 Eylül 2026 itibarıyla gerekçeli karar Resmî Gazete'de yayımlanmadı; TMK m. 175 bugünkü hâliyle uygulanır. Ayrıntıları süresiz nafaka kaldırıldı mı rehberinde anlattım.
- Olayları tek tek yazın.
Harçlık verilmemesi, faturaların ödenmemesi, maaşa el konulması gibi olayları tarihleriyle not edin.
- Belgeleri saklayın.
Banka dökümleri, faturalar, kesinti bildirimleri ve mesajlar ispatın temelidir.
- Vakıaları dilekçeye koyun.
Dava dilekçesinde dayanmadığınız olaylar kusur olarak değerlendirilmeyebilir.
- Görgü tanığı gösterin.
Soyut ve genel beyanlar yetmez; olayları gören kişileri belirtin.
- Parasal katkı veya tedbir nafakası isteyin.
Dava öncesinde TMK m. 196, dava sırasında TMK m. 169 yolunu kullanın.
- Tazminatları ayrı isteyin.
Maddi ve manevi tazminat taleplerinizi ayrı ayrı ve gerekçeli yazın.
Ekonomik şiddete dayanan bir boşanma davasında dilekçe ve delil stratejiniz için İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Ekonomik şiddet boşanma sebebi mi?
Evet. Evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanan davada kusur olarak değerlendirilir (TMK m. 166/1); harçlık vermeyen ve evin ihtiyaçlarını karşılamayan erkek tam kusurlu sayıldı (Yargıtay 2. HD, 2025/5577 E., 2026/154 K., 13.01.2026).
Eşim bana harçlık vermiyor, ne yapabilirim?
Dava açmadan önce hâkimden ailenin geçimi için parasal katkı belirlenmesini isteyebilirsiniz; bu katkı geçmiş bir yıl için de istenebilir (TMK m. 196).
Eşimin maaşıma el koyması ekonomik şiddet mi?
Eşinin maaş kartını almak ekonomik şiddet olarak kusur sayıldı (Yargıtay 2. HD, 2022/10173 E., 2023/775 K., 28.02.2023). İddianızı somut delillerle ispatlamanız gerekir.
Çalışmama izin vermemesi boşanma sebebi mi?
Eşinin çalışmasına izin vermeyen kocanın ekonomik şiddet uyguladığı kabul edildi (Yargıtay 2. HD, 2015/25699 E., 2017/4572 K., 18.04.2017).
Ekonomik şiddet için manevi tazminat alınır mı?
Ekonomik şiddet boyutundaki kusurlu davranış kişilik değerlerine saldırı sayıldı ve manevi tazminatı gerektirdi (Yargıtay 2. HD, 2025/6349 E., 2026/962 K., 03.02.2026).
Ekonomik şiddet için 6284 koruma kararı alınabilir mi?
6284 sayılı Kanun ekonomik şiddeti de şiddet tanımına dahil eder (m. 2/1-d). Mülki amir geçici maddi yardım tedbirine karar verebilir (m. 3/1-b); hâkim de şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyorsa talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (m. 5/4).
Çalışmıyorum, parasal katkı isteyebilir miyim?
Evet. Ev işlerini görmeniz ve çocuklara bakmanız katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır (TMK m. 196/2).
Her mali anlaşmazlık ekonomik şiddet midir?
Sayılmayabilir. Bir dosyada bölge adliye mahkemesinin ekonomik şiddet saydığı davranışlar birlik görevlerini ihmal olarak nitelendi, ama yine kusur sayıldı (Yargıtay 2. HD, 2025/1539 E., 2026/481 K., 19.01.2026). Somut olayları ve sürekliliğini ortaya koyun.