Boşanmada 2 Çocuğun Velayeti Kime Verilir? 2026: Kardeşler Ayrılır mı, Çocukların Görüşü ve Nafaka

"Büyük oğlum babasıyla kalmak istiyor, küçük kızım benden ayrılmıyor. Mahkeme çocuklarımı ayırır mı?" İki çocuklu bir annenin ilk görüşmede sorduğu bu soru, velayet dosyalarının en hassas noktasını gösterir.

Meslek hayatım boyunca kardeşlerin velayetinde sonucu, ebeveynlerin birbirine yönelttiği suçlamaların değil, çocukların nerede ve kimin bakımında yaşadığının belirlediğini gördüm. Bu yazıda kanunun ne dediğini, kardeşlerin ayrılmaması ilkesini ve kardeşlerin hangi durumlarda ayrılabildiğini anlatıyorum. Çocukların görüşlerini, uzman incelemesini, dava sürecini, görüşme düzenini ve her çocuk için nafakayı da kararlarla açıklıyorum.

Boşanmada 2 çocuğun velayeti: kısa cevap

Kanun iki çocuğun velayeti için ne diyor?

Kanunda kardeşlere özgü bir velayet kuralı yoktur. Boşanmada velayet şu hükme göre belirlenir.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir. Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

Bu cümleler velayete ilişkin maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarıdır (velayetin kime verileceği). Kanun "çocuk kendisine bırakılan taraf" ölçüsünü kullanır. Bu yüzden iki çocuğun velayeti aynı kararda ama ayrı ayrı değerlendirilir. Bir dosyada 2012 doğumlu çocuğun velayeti babaya, 2016 doğumlu çocuğun velayeti anneye verilmişti (Yargıtay 2. HD, 2024/1751 E., 2024/10176 K., 19.12.2024).

Her çocuk için ölçü aynıdır: çocuğun üstün yararı. Çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimi gözetilir. Ana ve babanın kusurları ve sosyal konumları ise çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde dikkate alınır (Yargıtay 2. HD, 2024/3790 E., 2025/421 K., 20.01.2025). Kardeşlerin birlikte büyümesi de bu üstün yarar değerlendirmesinin bir parçası olarak ele alınır.

Kardeşlerin ayrılmaması ilkesi ne demek?

Bu ilke, kardeşlerin aynı ebeveynin yanında birlikte büyümesini esas alır. Haklı ve zorunlu bir neden yoksa kardeşler birbirinden ayrılmaz. İlke, kardeşlerden yalnız birinin farklı ebeveyne bırakıldığı dosyalarda açıkça görülür.

İlke, kardeşleri bir arada tutan kararlar için de inceleme yükünü kaldırmaz. Mahkeme kardeşleri birlikte bir ebeveyne verse bile bu sonuca uzman incelemesiyle ulaşmalıdır.

Kardeşler hangi durumlarda ayrılabilir?

Kanun ya da kararlar ayırma sebeplerini tek tek saymaz. Ayırma kararı, haklı ve zorunlu bir nedenin somut olarak ortaya konmasını gerektirir. İncelediğim kararlarda mahkemenin araştırdığı durumlar şunlardı.

Uzman raporu kardeşleri ayırmayı önerirse ne olur?

Ayrım, raporda önerilse bile kendiliğinden kabul görmez. Bir dosyada sosyal inceleme raporu, 2018 doğumlu büyük çocuğun velayetinin babaya, 2021 doğumlu küçük çocuğun velayetinin anneye verilmesini önermişti. Hüküm ise iki çocuğun velayetini anneye bırakmıştı. Temyiz incelemesinde çocukların yaşı, annenin çocukları babaya bırakıp başka biriyle yaşamayı seçmesi ve büyük çocuğun babasıyla kalmak istemesi birlikte değerlendirildi. Kardeşlerin ayrılmaması ilkesi de gözetilerek iki çocuğun velayetinin babaya verilmesi gerektiği belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2024/3766 E., 2025/863 K., 03.02.2025).

Çocuklar dinlenmeden kardeşler ayrılabilir mi?

Kardeşleri ayıran bir hüküm de uzman incelemesi olmadan ayakta kalmadı. 2010 doğumlu çocuğun velayeti babaya, 2014 doğumlu çocuğun velayeti anneye verilmişti. İdrak çağındaki çocukların bizzat dinlenmesi, psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan heyetten yeni rapor alınması ve kardeşlerin ayrılmaması ilkesinin gözetilmesi gerektiği belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2024/3790 E., 2025/421 K., 20.01.2025).

Çocuklardan biri diğer ebeveynin yanına geçerse ne olur?

Yargılama uzun sürebilir ve bu sürede çocukların düzeni değişebilir. Bir çocuğun okul, arkadaş ya da kendi isteği nedeniyle diğer ebeveynin yanına geçmesi, kardeşlerin fiilen ayrılması demektir. Mahkeme bu değişikliği görmezden gelemez.

Çocuğun nerede yaşadığını gösteren okul kaydı, adres kaydı ve sağlık kayıtları bu aşamada önem kazanır. Değişiklik kardeşleri ayırıyorsa, kardeşlerin yeniden bir araya gelip gelemeyeceği de raporda tartışılmalıdır.

Çocuklar farklı ebeveyni isterse ne olur?

İdrak çağındaki çocukların kendilerini ilgilendiren konularda görüşü alınır ve bu görüşe gereken önem verilir. Çocuğun üstün yararı gerektirirse görüşünün aksine karar verilebilir (Yargıtay 2. HD, 2024/3790 E., 2025/421 K., 20.01.2025). İki kardeşin farklı şeyler istemesi ya da uzmanın çocukların isteğinden farklı bir öneride bulunması, mahkemeyi daha derin bir incelemeye zorlar.

Çocuğunuzu görüşmeye hazırlarken ona ne söyleyeceğini öğretmeyin. Yönlendirme şüphesi doğarsa çocuğun görüşünün değeri düşer ve mahkeme yeni bir inceleme yapmak zorunda kalır.

Uzman incelemesinde kardeşler için neye bakılır?

Velayet dosyasında temel delil, psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan heyetin raporudur. Kardeşlerin velayetinde bu rapor her iki çocuğu ve iki evi birlikte görmelidir.

Birbiriyle çelişen raporlar da yeterli sayılmadı. 2014 ve 2016 doğumlu iki çocuk için bir rapor, çocukların küçük yaşta olması nedeniyle velayetin anneye verilmesinde sakınca görmemişti. Sonraki rapor ise velayetin babaya verilmesini önermişti. Psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan üçlü heyetten iki ebeveynin ortamını ve çocukları kapsayan yeni bir rapor alınması istendi (Yargıtay 2. HD, 2024/5925 E., 2025/2202 K., 03.03.2025). İncelemenin nasıl yapıldığını boşanmada sosyal inceleme raporu rehberinde ayrıca anlattım.

Dava sürerken iki çocuk kimde kalır?

Boşanma davası açılınca hâkim, dava süresince çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (boşanmada geçici önlemler). Bu önlemler çocukların dava boyunca hangi ebeveynin yanında kalacağını da belirler. Yukarıdaki Antalya dosyasında mahkeme, çocuklarla yaptığı görüşmeden sonra velayeti ara kararla tedbiren babaya vermişti (Yargıtay 2. HD, 2025/696 E., 2025/7688 K., 23.09.2025).

Geçici düzen kardeşleri ayırıyorsa bunu ilk fırsatta dosyaya taşıyın. Dava sürerken oluşan düzen, çocukların fiilen yaşadığı yer olarak kesin kararın değerlendirmesine de girer.

Dava sırasında ortaya çıkan yeni olgular dikkate alınır mı?

Yeni olgular yargılamanın son aşamasında da dikkate alınır. 2013 ve 2016 doğumlu iki çocuğun velayeti anneye verilmişti. Baba temyiz aşamasında sunduğu dilekçeyle annenin çocukları ihmal ettiğini gösteren mesaj kayıtlarını dosyaya koydu. Velayetin kamu düzenine ilişkin olduğu ve yargılamanın her aşamasında ortaya çıkan koşulların kendiliğinden dikkate alınması gerektiği belirtildi. Çocukların fiilen yaşadığı yer ve kardeşlerin ayrılmaması ilkesi gözetilerek yeni bir rapor alınması istendi (Yargıtay 2. HD, 2025/9846 E., 2026/6256 K., 08.06.2026).

Velayet bölünürse kardeşler nasıl görüşür?

Velayet bölündüğünde her ebeveyn, yanında olmayan çocukla kişisel ilişki kurar. Mahkeme boşanma kararında ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler. Bu düzenlemede çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur (çocuklar bakımından düzenleme). Mahkeme kararında, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerine uyulmazsa velayetin değiştirilebileceği de ihtar edilir.

Kişisel ilişki günleri doğru kurulursa kardeşler ayrılmış olsa bile her hafta sonu bir arada olabilir. Mahkemeden şu düzeni isteyebilirsiniz.

Kişisel ilişki günlerinde çocuğu teslim etmemek, kardeşleri de birbirinden uzaklaştırır. Bu davranışın yaptırımlarını çocuğu görme hakkı rehberinde anlattım.

İki çocuk için nafaka nasıl belirlenir?

Velayeti almayan ebeveynin katkı yükümlülüğü kanunda şöyle düzenlenmiştir.

Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.

Bu cümleler boşanmada çocuklara ilişkin maddenin üçüncü fıkrasıdır (çocuklar bakımından düzenleme). Katkının miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçlerine göre belirlenir; çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur (nafakanın miktarı).

İki çocuk aynı ebeveynde kalırsa diğer ebeveyn her çocuğun giderine ayrı ayrı katılır. Çocukların yaşı, okulu ve sağlık ihtiyaçları farklıysa katkılar da farklı olabilir. Velayet bölünürse her ebeveyn, yanında olmayan çocuğun giderlerine gücü oranında katılır. Tutarın nasıl belirlendiğini boşanmada nafaka ne kadar rehberinde anlattım.

Velayet sonradan tek bir çocuk için değiştirilebilir mi?

Evet. Kanun yeni olgular karşısında hâkime şu yetkiyi verir.

Ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, re'sen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır.

Bu cümle yeni olgulara ilişkin maddedir (yeni olgular). Değişiklik istemi tek bir çocuk için de yapılabilir; ama kardeş bağı bu davada da gözetilir.

Velayetin değiştirilmesi davasında ilk derece mahkemesi, babanın yanında yaşayan kardeşlerden ikisinin velayetini anneye verdi. İstinaf mahkemesi, idrak çağındaki çocukların babalarıyla kalmak istemesini, uzman raporunu ve kardeşlerin birbirinden ayrılmaması ilkesini gözeterek davayı bütün çocuklar yönünden reddetti. Temyiz incelemesi kişisel ilişki düzeniyle sınırlı kaldı ve karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2024/2937 E., 2024/5284 K., 03.07.2024). Velayetin değiştirilmesinin genel şartlarını boşanmada çocuk kime verilir rehberinde anlattım.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

İncelediğim kararlarda kardeşlerin velayeti şöyle değerlendirildi.

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Her çocuğun düzenini ayrı ayrı belgeleyin. Okul, sağlık ve etkinlik kayıtları her çocuğun nerede ve kimin bakımında yaşadığını gösterir.
2. Kardeşlerin ilişkisini anlatın. Kardeşlerin birlikte geçirdiği zamanı ve birbirine bağlılığını somut örneklerle gösterin.
3. İki evi kapsayan heyet raporu isteyin. Rapor yalnız bir ebeveynin evinde hazırlanmışsa itiraz edin.
4. Değişen düzeni hemen bildirin. Çocuklardan biri dava sırasında diğer ebeveynin yanına geçerse bunu belgesiyle dosyaya sunun.
5. Çocukları tarafınıza çekmeye çalışmayın. Yönlendirme şüphesi çocukların görüşünün değerini düşürür.
6. Ayrım istiyorsanız somut neden gösterin. Haklı ve zorunlu nedeni uzman incelemesiyle desteklenecek biçimde açıklayın.
7. Görüşme takvimini kardeşlere göre önerin. Ziyaret günlerini kardeşleri bir araya getirecek biçimde yazın.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Boşanmada iki çocuğun velayeti, kanundaki genel kurala göre her çocuğun üstün yararı gözetilerek belirlenir. Temyiz incelemesinde kardeşlerin ayrılmaması ilkesi ısrarla vurgulanıyor. Kardeşleri ayıran ya da bir arada tutan her karar, iki evi ve çocukları kapsayan bir uzman incelemesine dayanmalıdır.

Velayet bölünse bile kardeşlerin bağı iyi kurulmuş bir görüşme takvimiyle korunabilir. Her ebeveyn, velayeti kendisinde olmayan çocuğun giderlerine gücü oranında katılır.

İki çocuğunuzun velayetiyle ilgili dosyanızı değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.