Boşanma Davası Nerede Açılır? 2026 Yetkili Mahkeme, Başka Şehir ve Yetki İtirazı

"Eşim başka şehre taşındı; davayı nerede açacağım?" Boşanmaya karar veren kişinin ilk sorularından biri budur. Eşiniz başka bir şehre taşınmış, siz ailenizin yanına dönmüş ya da yıllardır yurt dışında yaşıyor olabilirsiniz. Yanlış adliyeyi seçmek davayı düşürmez; ama yetki itirazı, yetkisizlik kararı ve dosyanın şehirler arasında gidip gelmesiyle aylar kaybettirebilir.

Meslek hayatım boyunca yetki tartışmasının, dava daha esasa girmeden ne kadar zaman yiyebildiğini gördüm. Bu rehberde görevli ve yetkili mahkemeyi, yerleşim yerinin adres kaydıyla ilişkisini, ilçe mahkemesi ayrımını, başka şehirden ve yurt dışından dava açmayı, yetki itirazının şartlarını ve yetkisizlik kararından sonra işleyen iki haftalık süreyi mahkeme kararlarıyla anlatıyorum.

Boşanma davası nerede açılır: kısa cevap

Boşanma davasına hangi mahkeme bakar?

Bir davada iki ayrı soru vardır. Görev, davaya hangi tür mahkemenin bakacağını; yetki, o türdeki mahkemelerden hangi yerdekinin bakacağını gösterir. Boşanmada görev sorusunun cevabı açıktır: Medeni Kanun'un aile hukukuna ilişkin kitabından, vesayet hükümleri hariç, doğan dava ve işlere aile mahkemesi bakar. Aile mahkemeleri her ilde ve merkez nüfusu yüz binin üzerindeki her ilçede kurulur; kurulamayan yerlerde bu davalara Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirlediği asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 2, 4). Bu durumda mahkemenin adı kararlarda "Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mahkemesi sıfatıyla)" diye geçer.

Görev ve yetkiye ilişkin bu kurallar usul kanunundadır (6100 sayılı Kanun m. 1, 19, 20, 114, 115). Görevin kamu düzeninden olması, boşanmayla bağlantılı davalarda da sonuç doğurur. Anlaşmalı boşanma protokolüne dayanan bir tapu iptali ve tescil davası Yalova'da genel görevli asliye hukuk mahkemesinde karara bağlanmıştı. Temyiz incelemesinde bu davaya aile mahkemesinin bakması gerektiği belirtildi ve karar bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2025/5346 E., 2026/2985 K., 23.03.2026).

Buna karşılık eşler arasındaki her alacak aile hukukundan doğmaz. Aşağıda iki haftalık süreyi anlatırken ele aldığım dosyada aile mahkemesi, boşanmayla birlikte istenen kişisel para alacağı için görevsizlik kararı vermişti. Dilekçenizde hangi talebin boşanmanın eki, hangisinin ayrı bir alacak olduğunu ayırmak, görev tartışmasını baştan önler.

Boşanma davası hangi şehirde açılır?

Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Bu cümle Türk Medeni Kanunu'nun boşanma davasında yetkiyi düzenleyen maddesidir (boşanma davasında yetki). Madde genel kuraldan ayrılır. Usul kanununa göre davalar kural olarak davalının dava tarihindeki yerleşim yerinde açılır (6100 sayılı Kanun m. 6); boşanmada ise davacı kendi yerleşim yerinde de dava açabilir. Seçim hakkının davayı açan eşe ait olduğunu Hukuk Genel Kurulu da belirtti (Yargıtay HGK, 2017/2488 E., 2018/1854 K., 06.12.2018).

Bir örnekle anlatayım. Eşler üç yıldır Eskişehir'de birlikte oturuyor. Eşlerden biri ortak konuttan ayrılıp Bursa'ya yerleşti, diğeri Eskişehir'de kaldı. Bursa'ya taşınan eş davayı Bursa'da, yani kendi yerleşim yerinde, ya da Eskişehir'de açabilir. Eskişehir'de kalan eş de aynı iki yer arasında seçim yapar. Aynı dava Ankara'da açılırsa yetkisiz bir yerde açılmış olur.

Yetki, davanın açıldığı tarihe göre belirlenir. Dava açıldıktan sonra taşınmak, davanın açıldığı mahkemeyi yetkisiz hâle getirmez; aşağıda yurt dışı bölümünde ele aldığım dosyada da davacının dava tarihindeki yerleşim yeri esas alındı (Yargıtay 5. HD, 2024/1135 E., 2024/4847 K., 29.04.2024).

Son altı ay birlikte oturulan yer ne demek?

Üçüncü seçenek üç unsur içerir: eşlerin birlikte oturmuş olması, bu birlikteliğin en az altı ay sürmesi ve bunun davadan önceki son ortak yer olması. Son ortak konutta altı ay dolmadan ayrıldıysanız veya eşler uzun süredir ayrı şehirlerde yaşıyorsa bu seçeneğe dayanmak tartışma doğurabilir. Böyle bir durumda eşlerden birinin yerleşim yerini seçmek, yetki tartışmasını baştan önler.

Yerleşim yeri nedir, adres kaydı yeter mi?

Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz.

Bir yerleşim yerinin değiştirilmesi yenisinin edinilmesine bağlıdır.

Bu cümleler Türk Medeni Kanunu'nun yerleşim yerini tanımlayan maddelerindedir (4721 sayılı Kanun m. 19, 20, 21). Yerleşim yerinin iki unsuru vardır: bir yerde oturmak ve orada sürekli kalma niyeti. Eski yerleşim yeri, yenisi edinilinceye kadar devam eder; ortak konuttan ayrılıp henüz bir yere yerleşmemiş eşin yerleşim yeri kural olarak eski yerdir. Vesayet altındaki eşin yerleşim yeri ise bağlı olduğu vesayet makamının bulunduğu yerdir.

Adres kaydı bu niyetin güçlü bir karinesidir, ama tek başına yetmeyebilir. Hukuk Genel Kurulu, kişinin iş ve aile ilişkilerinin toplandığı yere baktı (Yargıtay HGK, 2017/2488 E., 2018/1854 K., 06.12.2018).

Ayrıldıktan sonra yeni bir şehre yerleştiyseniz adres kaydınızı güncelleyin. Bunun yanında orada yaşadığınızı gösteren belgeleri, örneğin kira sözleşmesini, iş yeri kaydını, çocuğun okul kaydını ve abonelik faturalarını saklayın. Yetki itirazı gelirse mahkeme bu belgelere ve tanık anlatımlarına bakabilir. Dilekçenin yetki bölümünde de hangi seçeneğe dayandığınızı açıkça yazın.

Aynı ildeki ilçe mahkemesi yetkili mi?

Yetki, il sınırına göre değil mahkemenin yargı çevresine göre belirlenir. Aile mahkemelerinin yargı çevresi, kurulduğu il ve ilçenin mülkî sınırlarıdır ve bu çevre Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararıyla değiştirilebilir. Sonuç şudur: kendi adliyesi bulunan bir ilçede oturan kişi için il merkezindeki aile mahkemesi yetkisiz olabilir.

Konya'da açılan bir davada da seçme hakkı davalıya geçti ve davalının gösterdiği Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi yargı yeri olarak belirlendi (Yargıtay 5. HD, 2025/10253 E., 2026/712 K., 19.01.2026). Birden fazla adliyesi olan illerde de durum aynıdır. İstanbul adliyelerini boşanma davası nasıl açılır rehberinde özetledim.

Başka şehirden boşanma davası açılabilir mi?

Evet. Bu soru üç farklı durumu kapsar:

• Taşındığınız şehirde dava açmak: Ortak konuttan ayrılıp başka bir şehre yerleştiyseniz, o şehir yerleşim yeriniz olduğu ölçüde dava orada açılabilir. Önemli olan, dava tarihinde orada sürekli kalma niyetiyle oturmanızdır.
• Başka şehirdeki mahkemeye internetten dava açmak: Yetkili mahkeme başka bir şehirdeyse o şehre gitmeniz gerekmez. Dava UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik imza veya mobil imzayla ya da avukatınız aracılığıyla açılabilir. Adımları e-Devlet'ten boşanma davası rehberinde anlattım.
• Bulunduğunuz yerin adliyesinden açmak: Elektronik imzanız yoksa da o şehre gitmeniz gerekmez. Bulunduğunuz yerin tevzi bürosu dilekçenizi alır, yetkili mahkemeye doğrudan tevzi eder ve evrakı elektronik ortama aktarır (Yazı İşleri Yönetmeliği m. 197/4).

Portal, seçtiğiniz mahkemenin yetkili olup olmadığını denetlemez. Seçtiğiniz mahkeme davanın açıldığı mahkemedir ve sonradan "yanlış seçtim" demek dosyayı başka yere taşımaz. Bir dosyada davacı vekili UYAP'ta davayı Adana'da açmak isterken dava yanlışlıkla Ankara Aile Mahkemesinde açıldı. Dosya iki mahkeme arasında gidip geldi ve iki kez usul eksikliği nedeniyle geri çevrildi. Sonunda süresinde yapılmış bir yetki itirazı bulunmadığı için davanın ilk açıldığı Ankara 4. Aile Mahkemesi yargı yeri olarak belirlendi (Yargıtay 5. HD, 2025/8274 E., 2025/10606 K., 07.07.2025). 2021'de açılan davada hangi mahkemenin bakacağı ancak 2025'te belli oldu.

Başka bir dosyada davacı, Ankara'da dava açtıktan sonra oraya geçici olarak geldiğini belirterek dosyanın Hatay'a gönderilmesini istedi. Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilemediği için ortada bir yetki itirazı yoktu ve davanın ilk açıldığı Ankara 5. Aile Mahkemesi yargı yeri olarak belirlendi (Yargıtay 5. HD, 2025/2497 E., 2025/6201 K., 28.04.2025). Yetki itirazı, kanunun davalıya tanıdığı bir ilk itirazdır; davacının "dosyayı başka yere gönderin" talebi bunun yerine geçmez.

Açtığınız davadan vazgeçip başka yerde yeniden açmak isterseniz yol, davayı geri almaktır. Bu da davalının açık rızasına bağlıdır ve dava açılmamış sayılır (6100 sayılı Kanun m. 123). Davadan feragat ise davayı kesin olarak bitirir; iki yolun farkını boşanma davasından feragat rehberinde anlattım.

Başka şehirde görülen davanın her duruşmasına gitmek zorunda olmayabilirsiniz; çekişmeli davada avukatınız duruşmalara katılabilir. Duruşmaya ses ve görüntü aktarımıyla katılmak isterseniz e-Duruşma talebini duruşmadan en az iki iş günü önce Vatandaş Portal üzerinden yaparsınız. Karar mahkemenin takdirindedir ve bulunduğunuz yerdeki adliyeden bağlanırsınız (e-Duruşma Yönetmeliği m. 8, 9, 11). Anlaşmalı boşanmada ise hâkimin iki eşi bizzat dinlemesi şarttır.

Yurt dışında yaşayanlar nerede dava açar?

Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları belirler. Bu nedenle eşlerden birinin Türkiye'de yerleşim yeri varsa ya da eşlerin son altı ay birlikte oturdukları yer Türkiye'deyse, yabancı unsur bulunsa bile Medeni Kanun'daki üç yer kuralı uygulanır. Türk vatandaşları için ayrıca yedek bir kural vardır:

Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye'de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye'de sâkin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür.

Bu cümle Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un Türklerin kişi hâllerine ilişkin maddesidir (5718 sayılı Kanun m. 40, 41).

Son basamağa kadar inilen bir dosyada Bayburt'ta açılan davada davalı, İzmir Aile Mahkemesinin yetkili olduğunu ileri sürdü. Mahkeme tarafların Türkiye'de yerleşim yeri, sâkin oldukları bir yer ve son yerleşim yeri bulunmadığını tespit etti, ama yetkili mahkeme olarak üç şehri birlikte gösterdi. Davalı usulünce İzmir'i gösterdiği için İzmir'e karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2014/9210 E., 2014/19748 K., 15.10.2014).

Sıralamanın ilk basamağı zaten Medeni Kanun'daki üç yerdir. Kuzey Kıbrıs'ta yaşayan eşlerden biri ortak konuttan ayrılıp ailesinin yanına, İslahiye'ye dönmüş ve davayı orada açmıştı. Dava tarihinde yerleşim yeri İslahiye olan davacının kendi yerleşim yerinde dava açtığı belirtildi ve İslahiye mahkemesi yargı yeri olarak belirlendi (Yargıtay 5. HD, 2024/1135 E., 2024/4847 K., 29.04.2024). Eşlerden biri Türkiye'de bir yere yerleşmişse dava orada açılabilir; yedek kurallara ancak böyle bir yer yoksa geçilir.

Yurt dışında verilen boşanma kararı Türkiye'de nasıl geçerli olur?

Boşanma kararı yurt dışında verildiyse, bu kararın Türkiye'deki kayıtlara işlenmesi için iki yol vardır:

• Nüfus kütüğüne idari tescil: Yabancı makamlarca verilen boşanma kararı; tarafların birlikte başvurması, kararın yetkili makamca verilip usulen kesinleşmesi ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması şartıyla nüfus kütüğüne tescil edilir. Taraflardan biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı olan taraf tek başına başvurabilir; başvuru yurt dışında dış temsilciliğe, yurt içinde nüfus müdürlüklerine yapılır (5490 sayılı Kanun m. 27/A).
• Tanıma davası: Bu şartlar yerine getirilemezse kararın Türkiye'de tanınması mahkemeden istenir. Aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi aile mahkemesinin görevindedir (4787 sayılı Kanun m. 4).

Kararda yerine getirilecek bir hüküm, örneğin bir para borcu varsa tenfiz istenir. Tenfiz, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden; ikisi de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenir (5718 sayılı Kanun m. 51). Ayrıntıları yurt dışı boşanma kararının tanınması yazısında, yurt dışında yaşayanların seçeneklerini yurt dışından boşanma sayfasında anlattım.

Anlaşmalı boşanma davası nerede açılır?

Anlaşmalı boşanmada da yetki kuralı aynıdır: dava, eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı ay birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılır. Fark, eşlerin davayı birlikte açması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesidir; bu nedenle yetki itirazı gündeme gelmez. Yetki kesin olmadığından mahkeme, süresinde ve usulüne uygun bir itiraz olmadan kendiliğinden yetkisizlik kararı veremez; Hukuk Genel Kurulu da bunu vurguladı (Yargıtay HGK, 2017/2488 E., 2018/1854 K., 06.12.2018).

Yine de dilekçenizi bu üç yerden birine dayandırın. Yukarıdaki UYAP dosyasında görüldüğü gibi, yetki konusundaki bir hata dosyayı yıllarca yargı yeri tartışmasında bekletebilir. Şehir seçerken iki eşin de duruşmaya bizzat geleceğini hesaba katın; hâkimin iki eşi bizzat dinlemesi anlaşmalı boşanmanın şartıdır (anlaşmalı boşanmanın şartları). Diğer şartları anlaşmalı boşanma şartları rehberinde anlattım.

Yetki itirazı nasıl ve ne zaman yapılır?

Dava size yetkisiz bir mahkemeden tebliğ edildiyse yetki itirazı hakkınızdır; ama kanun bu hakkı belirli şartlara bağlamıştır.

Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.

Bu cümleler usul kanununun yetki itirazını düzenleyen maddesindedir (6100 sayılı Kanun m. 19).

İlk itiraz ve cevap süresi kuralları da usul kanunundadır (6100 sayılı Kanun m. 116, 117, 127).

Süre de aynı ciddiyetle aranır. Gaziantep'te açılan bir davada eşlerin İzmir'de yaşadığı tespit edilmişti; ama davalı iki haftalık süre içinde cevap vermedi ve vekili yetki itirazını tebliğden yaklaşık iki ay sonra yaptı. İtiraz süresinde olmadığı için davanın açıldığı Gaziantep 2. Aile Mahkemesi yargı yeri olarak belirlendi (Yargıtay 5. HD, 2025/9924 E., 2025/14556 K., 17.11.2025).

Bu kararlar birlikte okunduğunda kural nettir: itiraz, tebliğden itibaren iki hafta içinde verilen cevap dilekçesinde ve yetkili mahkeme gösterilerek yapılmazsa, dava eşlerin oturduğu şehirden başka bir yerde görülse bile orada devam eder.

Dava yetkisiz yerde açıldıysa seçimi kim yapar?

Dava üç yerden hiçbirinde açılmamışsa, yetkili yerler arasında seçim hakkı davalıya geçer; davalı itirazında bu yerlerden birini seçip gösterir. Mudanya–Muş dosyasında da yargı yeri, davalının seçtiği Muş olarak belirlendi (Yargıtay 5. HD, 2025/12484 E., 2026/3486 K., 02.03.2026). Davalı açısından bu, davanın görüleceği şehri belirleme imkânıdır; davacı açısından ise dilekçeyi yanlış yere vermenin bedeli.

Yetki itirazı için cevap dilekçesinde, esasa ilişkin savunmadan önce "Usule ilişkin itirazlarımız" başlığı altında şu ifadeyi kullanabilirsiniz: "Dava Mahkemenizde açılmıştır. Davacının dava tarihindeki yerleşim yeri …, davalının yerleşim yeri …, tarafların davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer ise …'dir. Mahkemeniz Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesinde sayılan yerlerden hiçbirinin mahkemesi değildir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 19. ve 116. maddeleri uyarınca yetki itirazımızın kabulüne, Mahkemenizin yetkisizliğine ve yetkili mahkemenin … Aile Mahkemesi olduğuna karar verilmesini talep ederiz." Boşlukları kendi dosyanıza göre doldurun; asıl önemli olan, son cümlede yetkili mahkemenin adını açıkça yazmaktır.

Yetkisizlik kararından sonra ne yapılmalı?

Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, (…) süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır.

Bu cümle usul kanununun görevsizlik ve yetkisizlik kararından sonraki işlemleri düzenleyen maddesindedir (6100 sayılı Kanun m. 20). Yetkisizlik kararı dosyayı kendiliğinden yeni mahkemeye göndermez. Sıra şöyledir:

1. Karar verilir. Mahkeme yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
2. Süre başlar. Karar verildiği anda kesinse tebliğden, kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmişse kesinleşmeden, kanun yoluna başvurulmuşsa başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren iki hafta işler.
3. Başvuru yapılır. Taraflardan biri, bu süre içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vererek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini ister.
4. Dosya gönderilir. Yeni mahkeme taraflara kendiliğinden davetiye gönderir; yargılama orada devam eder.
5. Süre kaçarsa dava açılmamış sayılır. Kararı veren mahkeme bunu kendiliğinden karara bağlar.

İki mahkeme de "yetkili değilim" derse ne olur?

Dosyanın gönderildiği mahkeme de kendini yetkisiz görürse, davaya hangi mahkemenin bakacağını üst mahkeme belirler. İki mahkemenin kararları kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmişse yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir (6100 sayılı Kanun m. 22). Bölge adliye mahkemesi de kendi yargı çevresindeki ilk derece mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlıklarını çözer (5235 sayılı Kanun m. 36). Aşağıdaki tablo, bu yazı için incelediğim 2024–2026 tarihli yargı yeri belirlenmesi kararlarını özetliyor.

Kararların tam metinleri, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi: 2025/12484 E., 2026/3486 K., 2025/10253 E., 2026/712 K., 2025/9924 E., 2025/14556 K., 2025/3304 E., 2025/8500 K., 2025/2497 E., 2025/6201 K., 2025/8274 E., 2025/10606 K., 2024/1135 E., 2024/4847 K., 2025/14347 E., 2026/4749 K., 2025/14738 E., 2026/4756 K..

Tablodan çıkan sonuç şudur: kesin yetki bulunmayan boşanma davasında belirleyici olan, süresinde ve usulüne uygun bir yetki itirazının bulunup bulunmadığıdır. İtiraz yoksa dava, davacının ilk seçtiği mahkemede kalır; o mahkeme Medeni Kanun'daki üç yerden biri olmasa bile.

Eşiniz başka şehirde ayrı bir dava açtıysa ne olur?

İki eş de boşanma davası açabilir. Eşiniz sizden önce dava açtıysa kendi boşanma talebinizi o davada karşı dava olarak ileri sürebilirsiniz. Karşı dava, asıl dava hâlen görülürken cevap dilekçesiyle veya cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle açılır; süresinden sonra açılan karşı dava asıl davadan ayrılır.

İki ayrı mahkemede iki boşanma davası açılmışsa davaların birleştirilmesi istenebilir. Aynı yargı çevresindeki mahkemelerde açılmış bağlantılı davalar ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Davalar ayrı yargı çevrelerindeyse birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilir ve birleştirme kararı kesinleşince ilk davanın açıldığı mahkeme bununla bağlı olur. Bu nedenle birleştirilen davaların görüleceği yer, kural olarak ilk açılan davanın mahkemesidir. 31.07.2026'dan itibaren aynı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki mahkemelerde görülen davalar yönünden verilen birleştirme kararına karşı yalnız istinaf yoluna başvurulabiliyor (6100 sayılı Kanun m. 132, 133, 166, 168; 7589 sayılı Kanun m. 23, 24, 26).

Mal rejimi davası nerede açılır?

Boşanmanın eki niteliğindeki parasal talepler ve çocuklara ilişkin düzenlemeler boşanma davasıyla birlikte aynı mahkemede incelenir. Evlenmenin butlanı davasında da yetki ve yargılama usulü bakımından boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (evlenmenin butlanında yetki ve usul). Mal rejiminin tasfiyesi ise ayrı bir davadır.

Eşler veya mirasçılar arasında bir mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, aşağıdaki mahkemeler yetkilidir: 1. Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim yeri mahkemesi, 2. Boşanmaya, evliliğin iptaline veya hâkim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkeme, 3. Diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi.

Bu cümle Türk Medeni Kanunu'nun mal rejimi davalarında yetkiyi düzenleyen maddesidir (mal rejimi davasında yetki). Boşanma kararı verilmişse mal rejimi davası, boşanma davasında yetkili olan mahkemede açılır; yani yine üç yer kuralı devreye girer. Bu kural da kesin yetki değildir. Boşanma kararıyla mal rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (mal rejiminin sona ermesi).

Boşanma davası Sakarya'da sürerken mal rejimi davası İstanbul Anadolu'da açılmış, İstanbul mahkemesi bu yüzden yetkisizlik kararı vermişti. Davalının yetki itirazında bulunmadığı belirtildi ve İstanbul Anadolu 4. Aile Mahkemesi yargı yeri olarak belirlendi (Yargıtay 5. HD, 2025/14347 E., 2026/4749 K., 23.03.2026). Mal rejimine dayanan bir tapu iptali ve tescil davasında da davalının yetki itirazı olmadığı için davanın ilk açıldığı Sinanpaşa mahkemesi yargı yeri olarak belirlendi (Yargıtay 5. HD, 2025/14738 E., 2026/4756 K., 23.03.2026).

Örnek durumlarda dava nerede açılır?

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

Yazıda dayandığım kararlarda görev ve yetki şöyle değerlendirildi.

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Üç yeri belirleyin. Sizin yerleşim yeriniz, eşinizin yerleşim yeri ve son altı ay birlikte oturduğunuz yer.
2. İlçenizin adliyesini kontrol edin. İl adına göre değil, yargı çevresine göre mahkeme seçin.
3. Yeni yerde yaşadığınızı gösterin. Adres kaydının yanında kira sözleşmesi, iş ve okul kaydı gibi belgeleri saklayın.
4. Dilekçede yetkinin dayanağını yazın. UYAP'ta mahkemeyi seçerken adliyeyi ve mahkemeyi iki kez kontrol edin.
5. Davalıysanız itirazı süresinde yapın. Cevap dilekçesinde, iki hafta içinde ve yetkili mahkemenin adını yazarak.
6. Yetkisizlik kararından sonra beklemeyin. İki hafta içinde kararı veren mahkemeye gönderme dilekçesi verin.
7. Eşiniz başka yerde dava açtıysa harekete geçin. Karşı davayı süresinde açın ya da birleştirme isteyin.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Boşanma davasını açmadan önce üç soruya cevap verin: siz nerede yaşıyorsunuz, eşiniz nerede yaşıyor ve davadan önce son altı ayı birlikte nerede geçirdiniz? Bu üç yerden birini seçin, oturduğunuz ilçenin hangi adliyeye bağlı olduğunu kontrol edin ve dilekçede yetkiyi hangi seçeneğe dayandırdığınızı yazın.

Davalı tarafsanız yetki itirazını iki haftalık cevap süresi içinde ve yetkili mahkemenin adını yazarak yapın. Yetkisizlik kararından sonra da dosyanın gönderilmesini iki hafta içinde isteyin. Dava açılışının diğer aşamalarını boşanma davası nasıl açılır, dilekçenin yazımını boşanma dilekçesi nasıl yazılır rehberlerinde anlattım.

Dosyanızda hangi mahkemenin yetkili olduğunu, eşinizin açtığı davada yetki itirazının yerinde olup olmadığını veya yetkisizlik kararından sonra izlenecek adımları değerlendirmek için boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.