TMK 250'ye göre paylaşmalı mal ayrılığı rejiminin kurulmasından sonra edinilip ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına özgülenmiş mallar ile ailenin ekonomik geleceğini güvence altına almaya yönelik yatırımlar, rejim sona erdiğinde eşler arasında eşit olarak paylaşılır. Bir malın paylaşmaya girmesi için hem rejimin kurulmasından sonra edinilmiş hem de aileye özgülenmiş olması gerekir (Yargıtay 8. HD, 2012/3563 E., 2012/5322 K., 05.06.2012).
- Özgüleme
- Malın ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına fiilen ayrılmış olması (TMK m. 250/1).
- Paylaşmaya tabi mal
- Bu iki koşulu taşıdığı için eşit paylaşıma giren mal (Yargıtay 2. HD, 2009/19298 K.).
- Güvence yatırımı
- Fiilen özgülenmemiş olsa da ailenin ekonomik geleceği için yapılan yatırım (TMK m. 250/1).
- İkame değer
- Paylaşmaya tabi malın elden çıkarılması hâlinde yerine geçen bedel ya da mal (TMK m. 250/1).
TMK 250 ne düzenler?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Birinci koşul | Rejimin kurulmasından sonra edinilmiş olmak | TMK m. 250/1 |
| İkinci koşul | Ailenin ortak kullanımına özgülenmiş olmak | TMK m. 250/1 |
| Sonuç | Eşler arasında eşit paylaşım | TMK m. 250/1 |
| Yatırımlar | Ailenin ekonomik geleceğini güvenceye alanlar dâhil | TMK m. 250/1 |
| İkame değer | Yerine geçen değerler de paylaşılır | TMK m. 250/1 |
| İşletmeler | Ekonomik bütünlük gözetilir | TMK m. 250/1 |
| Paylaşma dışı | Manevi tazminat, miras, karşılıksız kazandırma | TMK m. 250/2 |
| Özgüleme ölçütü | Yaşam faaliyetlerinin merkezi olmak | Yargıtay HGK, 2006/624 K. |
| İki koşulun birlikteliği | İkisinden biri eksikse paylaşma yok | Yargıtay 2. HD, 2009/19298 K. |
TBMM gerekçesi bu maddeyi ayrıntılı biçimde açıklar ve iki noktayı öne çıkarır. Birincisi, "Ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına özgülenmiş olma bu fıkranın uygulanmasının ana koşuludur; eşlerin bu nitelikte olmayan malları paylaştırmaya tâbi değildir." İkincisi ve daha önemlisi, fıkranın kabul gerekçesi: "Ortak kullanım ve yararlanmaya özgülenen mallarda, eşlerin parasal katkıları olmasa bile emek katkılarının olduğu düşüncesinden hareketle bu fıkra kabul edilmiştir." Gerekçe örnek de verir: ailenin oturmasına, yaz tatillerini geçirmesine ve ulaşım ihtiyaçlarına özgülenen mülkler, araçlar ve ev eşyası paylaşmaya girer; buna karşılık bir eşe ait işyeri ve işletme (fabrika, tarımsal işletme, ticarî işletme, şirket) ailenin ortak kullanımına özgülenmiş sayılmaz. Adalet Komisyonu, birinci fıkrada redaksiyon yapmış ve paylaştırmada işletmelerin ekonomik bütünlüğünün gözetileceğini belirtmek amacıyla fıkraya bir cümle eklemiştir (S. Sayısı 723, s. 313).
Bu madde, paylaşmalı mal ayrılığını klasik mal ayrılığından ayıran tek hükümdür; rejimin bütün anlamı buradadır. Uygulamada en çok karıştırılan nokta, paylaşmanın tüm mallara değil yalnız aileye özgülenen mallara yönelik olmasıdır. Eşinizin adına kayıtlı fabrika, dükkân ya da şirket payı, ailenin ortak kullanımına özgülenmediği için eşit paylaşıma girmez; ancak o işletmeden elde edilip aileye özgülenen kazanç ya da bu kazançla alınan mallar paylaşmaya girer. İşletmenin kurulmasına katkınız varsa isteminiz eşit paylaşım değil, katkı oranında hakkaniyete uygun bedeldir (TMK m. 249). İkinci önemli nokta, gerekçenin açıkça belirttiği emek katkısı varsayımıdır: aileye özgülenen mallarda parasal katkınız olmasa bile emek katkınızın bulunduğu kabul edilir ve eşit paylaşım bu düşünceye dayanır. Üçüncüsü, fiilen özgülenmemiş olsa bile ailenin konut ya da tatil ihtiyacı için alınan kooperatif üyeliği ve arsa gibi yatırımlar da paylaşmaya girer.
Paylaşmaya giren mallar
- İki koşul: Mal, rejimin kurulmasından sonra edinilmiş ve ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına özgülenmiş olmalıdır (TMK m. 250/1).
- Birlikte aranır: İki koşuldan biri eksikse eşit paylaşım söz konusu olmaz (Yargıtay 8. HD, 2012/3563 E., 2012/5322 K., 05.06.2012).
- Zaman sınırı: Rejimin kurulmasından önce var olan mallar, aileye özgülenmiş olsa bile paylaşmaya girmez.
- Örnekler: Gerekçeye göre ailenin oturmasına, yaz tatillerini geçirmesine ve ulaşım ihtiyaçlarına özgülenen mülkler ile araçlar ve bu nitelikteki ev eşyası paylaşmaya girer.
- Güvence yatırımları: Fiilen özgülenmemiş olsa da ailenin ekonomik geleceğini güvence altına almaya yönelik yatırımlar da paylaşılır.
- İkame değerler: Paylaşmaya tabi mal elden çıkarılmışsa yerine geçen bedel ya da mal paylaştırmaya tabi tutulur.
Özgüleme ne demektir?
- Ölçüt: Özgüleme, malın ailenin yaşam faaliyetlerinin merkezi hâline gelmesidir (Yargıtay HGK, 2006/2-591 E., 2006/624 K., 04.10.2006).
- Fiilî durum: Belirleyici olan tapudaki kayıt değil, malın fiilen ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına ayrılmış olmasıdır.
- Gösterge: Tapuya konulan aile konutu şerhi, özgülemenin göstergelerinden biri olarak değerlendirilebilir (Yargıtay 8. HD, 2012/3563 E., 2012/5322 K., 05.06.2012).
- Ana koşul: Gerekçe, özgülenmiş olmayı fıkranın uygulanmasının ana koşulu olarak nitelendirir.
- Dayanağı: Gerekçeye göre bu fıkra, özgülenen mallarda eşlerin parasal katkısı olmasa bile emek katkısının bulunduğu düşüncesine dayanır.
- Sonuç: Bu nedenle eşit paylaşım için ayrıca katkı ispatı aranmaz.
Paylaşmaya girmeyen mallar
- Kişisel nitelikli kalemler: Manevi tazminat alacakları paylaşma dışıdır (TMK m. 250/2).
- Miras ve bağış: Miras yoluyla edinilen mallar ile karşılıksız kazandırmalarla edinilen mallar paylaşmaya girmez.
- İrade kaydı: Karşılıksız kazandırmada bulunanın açık iradesinden aksi anlaşılıyorsa bu mallar da paylaşmaya girebilir.
- İşyeri ve işletme: Gerekçeye göre bir eşe ait fabrika, tarımsal işletme, ticarî işletme ve şirket ailenin ortak kullanımına özgülenmiş sayılmaz.
- İşletmenin geliri: Buna karşılık işletmeden elde edilip aileye özgülenen kazanç ya da bu kazançla edinilen mallar paylaşmaya girer.
- Katkı yolu açık: İşletmenin kurulmasına katkısı olan eş, eşit paylaşım değil katkısı oranında hakkaniyete uygun bedel isteyebilir (TMK m. 249).
Rejimin geçerli olması ön koşuldur
- Kural: Paylaşmalı mal ayrılığı ancak mal rejimi sözleşmesiyle seçilirse uygulanır (TMK m. 244).
- İki aşamalı süzgeç: Önce rejimin seçilip seçilmediği, sonra malın paylaşmaya tabi olup olmadığı incelenir (Yargıtay 2. HD, 2009/11403 E., 2009/19298 K., 10.11.2009).
- Sözleşme yoksa: Yasal rejim uygulanır ve istem katılma alacağı kurallarına tabi olur (TMK m. 236).
- Sözleşmenin yorumu: Sözleşmedeki genel nitelikli bir madde, paylaşmaya ilişkin özel maddeleri devre dışı bırakmaz.
- Kesinleşme: Boşanma sebebiyle sona ermede tasfiye hükmü, boşanma kararı kesinleşmeden kurulamaz (TMK m. 247).
- Sona erme anı: Hangi malların paylaşmaya gireceği, rejimin sona erdiği tarihe göre belirlenir.
Eşler arasındaki devirler
- Kural: Eşler arasındaki devirler, açık bir bağış iradesi ortaya konmadıkça bağışlama sayılmaz (Yargıtay 8. HD, 2015/16992 E., 2017/8430 K., 06.06.2017).
- Gerekçesi: Eşler arasında dayanışma, güven ve sadakat esastır; devirler çoğu zaman ailenin huzuru ve uyumu için yapılır.
- Sonuç: Resmî satış gösterilen işlemin gerçekte satış olmadığının kabulü, bağışın kabulü anlamına gelmez.
- Amaç: Aile için birlikte edinilen malvarlığı, eşlerden birinin sebepsiz zenginleşmesiyle sonuçlanmamalıdır.
- İspat: Bağış iddiasını ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür (TMK m. 245).
- Paylaşmaya etkisi: Aileye özgülenen bir mal, eşler arasında devredilmiş olsa da niteliğini korur.
İşletmelerin ekonomik bütünlüğü
- Kural: Paylaştırmada işletmelerin ekonomik bütünlüğü gözetilir (TMK m. 250/1).
- Kaynağı: Bu cümle Tasarıya Adalet Komisyonunda eklenmiştir (S. Sayısı 723, s. 313).
- Anlamı: Paylaşma, işleyen bir işletmenin bölünerek işlevsiz hâle gelmesine yol açacak biçimde yapılamaz.
- Uygulama: Bu durumda paylaştırma ayın yerine bedel eklenerek denkleştirme yoluyla yapılır (TMK m. 253).
- Benzer kural: Aynı ilke edinilmiş mallara katılma rejiminde de kabul edilmiştir (TMK m. 239).
- Amaç: Ekonomik değerlerin bölünmeden korunması sağlanır.
Paylaşmalı mal ayrılığına dayanan bir tasfiye dosyasında mal listenizi üç sütunlu hazırlayın. Birinci sütuna malın edinme tarihini yazın ve mal rejimi sözleşmesinin tarihiyle karşılaştırın; sözleşmeden önce edinilmiş mallar paylaşmaya girmez. İkinci sütuna özgüleme kanıtlarını koyun: aile konutu şerhi, ikametgâh kayıtları, abonelik ve fatura adresleri, aracın kimin tarafından kullanıldığını gösteren kayıtlar, sigorta poliçeleri, okul ve sağlık kayıtları. Üçüncü sütuna malın paylaşma dışı olup olmadığını yazın: miras yoluyla mı geldi, bağış mı, manevi tazminatla mı alındı? Eşinizin işyeri ya da şirketi için eşit paylaşım istemeyin; bunun yerine iki yolu birlikte kullanın: işletmeden elde edilip aileye özgülenen kazanç ve mallar için eşit paylaşım, işletmenin kurulmasına katkınız varsa katkı oranında hakkaniyete uygun bedel. Paylaşmaya tabi bir mal rejim sırasında satılmışsa vazgeçmeyin; yerine geçen bedeli ya da onunla alınan malı listeye ekleyin. Son olarak dilekçenizde her mal için "ne zaman edinildi" ve "aileye nasıl özgülendi" sorularının cevabını ayrı ayrı yazın; bu iki cümle davanın kaderini belirler.
Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları
Aşağıdaki kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.
Bir malın paylaşmaya girmesi için iki koşul aranır: rejimin kurulmasından sonra edinilmiş ve ailenin ortak kullanımına özgülenmiş olmalıdır
Eşler 17.08.2006 tarihli düzenleme şeklindeki sözleşmeyle paylaşmalı mal ayrılığını kabul etmişti. Dava konusu mesken sözleşmeden sonra, 26.10.2006'da davalı adına tescil edilmiş; tapunun beyanlar hanesine 2007'de aile konutu şerhi konulmuştu.
“Ancak dava konusu 2637 ada 17 parselde bulunan binanın 3.kat 8 numaralı çatı katlı meskeni sözleşme tarihinden sonra 26.10.2006 tarihinde davalı adına satın alma yolu ile edinilerek tapuya tescil edilmiştir. Tapunun beyanlar hanesinde 5.7.2007 tarihi itibarıyla aile konutu şerhi bulunmaktadır. Başka anlatımla, sözleşmeyle belirlenen paylaşmalı mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilmiş olup, ailenin ortak kullanımına ve yararlanmasına özgülenmiş durumdadır. Taşınmaz bakımından tasfiyenin yapılabilmesi, taşınmazın sözleşme tarihinden sonra edinilmesi sebebiyle taraflar arasında görülen boşanma kararının kesinleşmesine bağlı olduğundan, önceki karar bu yönden bozulmuştur.”
Ne anlama geliyor? Daire, taşınmazın paylaşmaya tabi olduğunu iki olguya dayandırmıştır: mal, mal rejimi sözleşmesinden sonraki dönemde edinilmiştir ve ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına özgülenmiştir. Aile konutu şerhi bu özgülemenin göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Kararda ayrıca tasfiye hükmünün kurulabilmesi için boşanmanın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Konutla ilgili tahsis istemi için hem paylaşmalı rejimin seçilmiş hem de konutun paylaşmaya tabi mallardan olması zorunludur
Boşanma ile sona eren evlilikte eş, ailenin ortak kullanımına özgülenen konutun kendisine tahsisini istedi. Eşler arasında 01.01.2002'den itibaren edinilmiş mallara katılma rejimi geçerliydi.
“Taraflar arasındaki evlilik birliği, ölümle değil, boşanma ile sona ermiştir. Boşanmış olan taraflar arasında 01.01.2002 tarihinden itibaren edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olmuştur. (4722 s.Yürürlük K.md.10/1) Türk Medeni Kanununun 254. maddesinin uygulanabilmesi için, tarafların akdi rejimlerden "paylaşmalı mal ayrılığını" seçmiş bulunmaları ve ailenin ortak kullanımına özgülenen konutun da, paylaşmaya tabi mallardan olması zorunludur.”
Ne anlama geliyor? Daire tahsis kararını bozmuştur. Karar iki aşamalı bir süzgeç kurar: önce eşlerin sözleşmeyle paylaşmalı mal ayrılığını seçip seçmedikleri, sonra konutun paylaşmaya tabi mallar arasında bulunup bulunmadığı incelenir. İkisinden biri eksikse bu rejime özgü haklar istenemez; yasal rejimde ise istem TMK m. 240 koşullarına tabidir.
Ailenin ortak kullanımına özgülenme, malın ailenin yaşam faaliyetlerinin merkezi hâline gelmesini ifade eder
Malik olmayan eşin rızası alınmadan devredilen konut nedeniyle açılan davada, aile konutu kavramının ve özgüleme olgusunun içeriği tartışıldı.
“Madde gerekçesinde de ifade edildiği üzere, aile konutu eşlerin bütün yaşam faaliyetlerini gerçekleştirdiği, yaşantısına buna göre yön verdiği, acı ve tatlı günleri içinde yaşadığı, anılarla dolu bir alandır. Bu kadar önemli olduğu açık olan bir malvarlığıyla ilgili olarak eşlerin tek başlarına hukukî işlem yapması diğer eşin önemli yararlarını zedeler. Bu nedenledir ki, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 194. maddesi hükmü ile, bu konutun başkalarına devri diğer eşin rızasına bağlanmıştır. Başka bir anlatımla, aile konutu olarak özgülenen taşınmazın mülkiyetinin devri diğer eşin rızasına bağlı bir hukuki işlem olarak kabul edilmiştir.”
Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu, özgüleme olgusunu somutlaştırmıştır: özgüleme, malın ailenin gündelik yaşamının merkezine yerleşmiş olmasıdır. Paylaşmalı mal ayrılığında da bir malın eşit paylaşıma girmesi bu niteliğe bağlıdır; tapudaki kayıt ya da şerh tek başına belirleyici değildir, fiilen ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına ayrılmış olması aranır.
Aile için birlikte edinilen malvarlığında yapılan devir bağış sayılmaz; sonuç eşlerden birinin sebepsiz zenginleşmesi olmamalıdır
Eşler arasında resmî satış biçiminde gösterilen bir devir yapılmıştı. Taraflar işlemin gerçekte satış olmadığını kabul ediyor, ancak devrin nedenini barışma, işlerin kolay yürümesi gibi saiklere bağlıyordu. Mahkeme bunu bağış sayarak davayı reddetti.
“Eşler arasında dayanışma, güven ve sadakat esastır. Aile üyelerinin birlikte yararlanmaları ya da geleceğe yönelik yatırım yapmak amacıyla birlikte malvarlığı edinmeleri, eşlerden birinin sebepsiz zenginleşmesiyle sonuçlanmamalıdır. Davacı ve davalı eş, resmi satış gösterilen işlemin gerçekte satış olmadığını ve kavga etmiş eşlerin barışması, evi terk edenin dönmesi, boşanma davası açanın davadan vazgeçmesi, işlerinin yoğunluğu, zamanın sıkışıklığı, işlerin daha kolay yürümesi, ayrı şehirlerde yaşanılması, ticari kaygıların bulunması vs. saiklerle yapıldığı tarafların kabulünde olsa dahi, yani satışın gerçek olmadığını kabul etseler dahi, bu devir bağış olarak değerlendirilmemelidir. Çünkü, açıklanan nedenler yukarıda da açıklandığı gibi eşlerin ahlaki görevi yerine getirmesi, ailenin huzuru ve uyumu ya da karşılıklı güvene dayanarak yapılmıştır. Bağış iradesi bulunmamaktadır. Bağış olarak değerlendirilmemelidir. Gerçekte satış olmadığını kabul etmeleri demek, bağışı kabul etmek anlamına gelmemektedir.”
Ne anlama geliyor? Daire kararı bozmuştur. Karardaki "aile üyelerinin birlikte yararlanmaları ya da geleceğe yönelik yatırım yapmak amacıyla birlikte malvarlığı edinmeleri" ifadesi, TMK m. 250'nin aileye özgülenen mallar ile ailenin ekonomik geleceğini güvence altına alan yatırımlar ölçütüyle örtüşür. Eşler arasındaki devirler, açık bir bağış iradesi ortaya konmadıkça bağışlama sayılmaz.
Madde gerekçesi
Madde 250- Eşlerin rejim olarak paylaştırmalı mal rejimine tâbi oldukları dönem içinde kazanmış oldukları ve ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına özgüledikleri mallar ile bu amaçla yaptıkları yatırımlar ya da bunların yerine geçen ikame değerler üzerinde bu rejimin son bulması hâlinde eşit pay sahibi olması esası kabul edilmiştir. Ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına özgülenmiş olma bu fıkranın uygulanmasının ana koşuludur. Eşlerin bu nitelikte olmayan malları paylaştırmaya tâbi değildir. Ortak kullanım ve yararlanmaya özgülenen mallarda, eşlerin parasal katkıları olmasa bile emek katkılarının olduğu düşüncesinden hareketle bu fıkra kabul edilmiştir. Bu anlamda olmak üzere eşlerin, ailenin oturmasına, yaz tatillerini geçirmesine, ulaşım ihtiyaçlarına özgüledikleri mülkler ya da araçlar, yine bu nitelikteki ev eşyası buraya girer. Örneğin eşlerden birine ait olan işyeri ve işletme (fabrika, tarımsal işletme, ticarî işletme, şirket gibi) ailenin ortak kullanımına özgülenmiş sayılamayacağından, burada eşit paylaşım söz konusu olmayacaktır. Ancak bu fabrikadan elde edilip de ailenin ortak kullanımına özgülenen kazanç veya bununla elde edilip yine ailenin ortak kullanımına özgülenen mallar paylaşmaya konu olacaktır. Kuşkusuz bu işletme ve işyerinin kurulmasında diğer eşin katkısı varsa 249 uncu madde uyarınca mal rejiminin sona ermesi hâlinde, katkısı oranında hakkaniyete uygun bir bedel ödenecektir. Eşlerin ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına fiilen özgülememelerine rağmen, bu amaçla yaptıkları yatırımlarda da paylaştırma konusu kabul edilmiştir. Bu anlamda olmak üzere eşlerden birinin, kirada oturdukları bir sırada ailenin konut ya da tatil ihtiyacı için kooperatif üyeliği, kooperatif yoluyla edindiği arsası, konut ya da yazlık yapmak üzere aldığı arsalar buraya girmektedir. Mal rejimi devam ederken, eşlerin bu nitelikteki malları elden çıkarmaları hâlinde, bunun yerine aldığı bedel ya da malın ikame değeri paylaştırmaya tâbi tutulacaktır. Maddenin ikinci fıkrasında paylaştırma dışında kalan mallar belirlenmiştir. Buna göre eşlerin ortak kullanım ve yararlanmasına özgülenen bir mal manevî tazminat alacağı, miras yolu ve bağış gibi karşılıksız bir kazandırma yoluyla elde edilmişse bunlar paylaştırmaya tâbi tutulmayacaktır.
Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 98Gerekçenin en belirleyici cümlesi, fıkranın kabul nedenini açıklayan cümledir: aileye özgülenen mallarda eşlerin parasal katkısı olmasa bile emek katkısının bulunduğu kabul edilmiştir. Bu, paylaşmalı mal ayrılığını klasik mal ayrılığından ayıran temel düşüncedir ve eşit paylaşım için ayrıca katkı ispatı aranmamasının dayanağıdır. Gerekçe, rejimin adını "paylaştırmalı mal rejimi" olarak anmaktadır; kanunlaşan metinde rejimin adı "paylaşmalı mal ayrılığı" olmuştur. Adalet Komisyonu, Tasarının 250. maddesinin birinci fıkrasında ifade düzgünlüğünü sağlamak amacıyla redaksiyon yapmış ve paylaştırmada işletmelerin ekonomik bütünlüğünün gözetileceğinin belirtilmesi amacıyla fıkraya bir cümle eklemiştir (S. Sayısı 723, s. 313).
743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı
Eski Kanun'da böyle bir hüküm yoktu. 743 sayılı Kanun'un yasal rejimi olan mal ayrılığında, aileye özgülenen mallar bakımından bir paylaşma öngörülmemişti; her eş kendi mallarının maliki olarak kalırdı. Bu nedenle ev içi emeğin karşılığı yalnız genel hükümlere ve mahkeme kararlarıyla geliştirilen katkı payı alacağına dayanarak aranabiliyordu.
Karı kocadan her birinin bütün mallarının mülkiyet ve idare ve intifa haklarını muhafaza etmesine, mal ayrılığı denir.
743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr| 743 sayılı Kanun m. 186 | 4721 sayılı Kanun m. 250 | |
|---|---|---|
| Aileye özgülenen mallar | Paylaşma yok | Eşit paylaşım |
| Emek katkısı | Dikkate alınmaz | Varsayılır |
| Yatırımlar | Hüküm yok | Paylaşmaya dâhil |
| İkame değerler | Hüküm yok | Paylaşmaya dâhil |
| İşletmeler | Hüküm yok | Ekonomik bütünlük gözetilir |
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Gelişme | Dayanak |
|---|---|---|
| 01.01.2002 | Madde yürürlüğe girdi; aileye özgülenen mallarda eşit paylaşım kabul edildi | 4721 s. K. |
Madde yürürlüğe girdiği günden beri değiştirilmemiştir.
İlgili maddeler
- TMK m. 194: Aile konutu.
- TMK m. 236: Katılma alacağı.
- TMK m. 239: Ödeme ve ertelenmesi.
- TMK m. 244: Paylaşmalı mal ayrılığı.
- TMK m. 245: İspat.
- TMK m. 247: Sona erme anı.
- TMK m. 249: Katkıdan doğan hak.
- TMK m. 251: Paylaşmaya aykırı davranışlar.
- TMK m. 252: Paylaştırma isteminin reddi.
- TMK m. 253: Paylaştırma yöntemi.
- TMK m. 254: Aile konutu ve ev eşyası.
Hangi malların eşit paylaşıma gireceğini belirlemek ve özgüleme kanıtlarınızı toplamak için dosyanızı değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TMK 250 ne diyor?
Rejimin kurulmasından sonra edinilip ailenin ortak kullanımına özgülenen mallar ile ailenin ekonomik geleceğini güvence altına alan yatırımlar, rejim sona erdiğinde eşit paylaşılır.
Bütün mallar eşit paylaşılır mı?
Hayır; yalnız aileye özgülenen mallar ve bu amaçla yapılan yatırımlar.
Hangi iki koşul aranır?
Malın rejimin kurulmasından sonra edinilmesi ve aileye özgülenmesi (Yargıtay 8. HD, 2012/3563 E., 2012/5322 K., 05.06.2012).
Sözleşmeden önce alınan mal paylaşılır mı?
Hayır; zaman koşulu gerçekleşmemiş olur.
Özgüleme ne demek?
Malın ailenin yaşam faaliyetlerinin merkezi hâline gelmesi (Yargıtay HGK, 2006/2-591 E., 2006/624 K., 04.10.2006).
Hangi mallar örnek verilebilir?
Ailenin oturduğu konut, yazlık, aracı ve ev eşyası (S. Sayısı 723, s. 98).
Eşimin fabrikası paylaşılır mı?
Hayır; işyeri ve işletmeler ailenin ortak kullanımına özgülenmiş sayılmaz (S. Sayısı 723, s. 98).
İşletmenin kazancı ne olur?
Aileye özgülenen kazanç ve onunla alınan mallar paylaşmaya girer (S. Sayısı 723, s. 98).
İşletmeye katkım varsa ne isteyebilirim?
Katkınız oranında hakkaniyete uygun bedel (TMK m. 249).
Katkımı ispatlamam gerekir mi?
Eşit paylaşım için gerekmez; gerekçe emek katkısını varsayar (S. Sayısı 723, s. 98).
Kooperatif üyeliği paylaşmaya girer mi?
Ailenin konut ya da tatil ihtiyacı için alınmışsa evet (S. Sayısı 723, s. 98).
Paylaşmaya tabi mal satıldıysa ne olur?
Yerine geçen bedel ya da ikame değer paylaştırılır (TMK m. 250/1).
Miras yoluyla gelen ev paylaşılır mı?
Hayır; miras yoluyla edinilen mallar paylaşma dışıdır (TMK m. 250/2).
Bağış yoluyla gelen mal paylaşılır mı?
Kural olarak hayır; bağışlayanın açık iradesinden aksi anlaşılmadıkça (TMK m. 250/2).
Manevi tazminatla alınan mal paylaşılır mı?
Manevi tazminat alacakları paylaşma dışındadır (TMK m. 250/2).
Tapuda aile konutu şerhi şart mı?
Şart değil; ancak özgülemenin göstergelerinden biri sayılabilir (Yargıtay 8. HD, 2012/3563 E., 2012/5322 K., 05.06.2012).
Rejimi seçmediysek bu madde uygulanır mı?
Hayır; önce paylaşmalı mal ayrılığının seçilmiş olması gerekir (Yargıtay 2. HD, 2009/11403 E., 2009/19298 K., 10.11.2009).
Eşime devrettiğim mal bağış mı sayılır?
Kural olarak hayır (Yargıtay 8. HD, 2015/16992 E., 2017/8430 K., 06.06.2017).
İşletme bölünerek paylaştırılır mı?
Hayır; paylaştırmada işletmelerin ekonomik bütünlüğü gözetilir (TMK m. 250/1).
Bu cümle nereden geliyor?
Adalet Komisyonu tarafından fıkraya eklenmiştir (S. Sayısı 723, s. 313).
Eski Kanun'da böyle bir paylaşım var mıydı?
Hayır; mal ayrılığında her eş kendi malının maliki kalırdı (743 s. K. m. 186).
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 194, 236, 239, 240, 244, 245, 247, 249, 250, 251, 252, 253, 254
- 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 186
- Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), m. 250 gerekçesi s. 98, Komisyon değişikliği s. 313, Komisyon değişiklik listesi s. 312-313
- Yargıtay HGK, 2006/2-591 E., 2006/624 K., 04.10.2006
- Yargıtay 2. HD, 2009/11403 E., 2009/19298 K., 10.11.2009
- Yargıtay 8. HD, 2015/16992 E., 2017/8430 K., 06.06.2017
- Yargıtay 8. HD, 2012/3563 E., 2012/5322 K., 05.06.2012