TMK Madde 245: Paylaşmalı Mal Ayrılığında İspat

“4721 sayılı Kanun'un 222 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. 4721 sayılı Kanun'un 222 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca da, bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş maldır. 5. Ayrıca, ispat yükü 4721 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür" ve 6100 sayılı Kanun'un 190 ıncı maddesinde de, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir./ Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir" şeklinde düzenlenmiştir.”

“Eldeki davada, davacı düğünde takılan tüm küçük altınların iadesini talep etmiş, davalı ise anılan altınların davacının rızası ile düğün masrafları için bozdurulduğunu savunmuş ve dinlenen tanıklarla birlikte dosya kapsamı ile davaya konu edilen altınların davacının rıza göstermesiyle davalı tarafından bozdurulduğu kanıtlanmış kabul edilerek Mahkemenin ilk kararı ile yalnızca bilezikler yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Özel Dairenin ilk bozması ile düğünde takılan küçük altınların davalı koca tarafından bozdurulduğunun kanıtlandığı ancak bu durum karşısında ispat yükü kendisine geçen davalı kocanın davacı kadının bu altınları iade edilmemek üzere kendi rızası ile verdiğini ispat etmesi gerektiği, bunun için yemin deliline başvurabileceği belirtilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulması suretiyle yapılan yargılamada davalı yemin hakkını kullanmış ancak davacı kadın altınları iade edilmemek üzere vermediğine dair yemin etmiştir.”

“davacı kadının ziynet eşyası alacağı talebine ilişkin değerlendirmede, davacı kadının dava dilekçesinde ziynet altınlarını davalının bozdurduğunu söylediği, davalı erkeğin ziynet eşyalarının davacı kadında bulunduğunu iddia ettiği, Yüksek Yargı içtihatları kapsamında ziynet eşyalarının kadına ait olduğu ve bunların evlilik içerisinde kullanılması halinde ispat yükünün davalı erkeğe düştüğü ve erkeğin ziynet eşyalarının davacı kadına iade edildiği veya onun tarafından hibe edildiğini ispat yükü altında olduğu, erkeğin üzerine düşen ispat yükümlülüğünü yerine getirmediği, davacının dosyada bulunan düğün fotoğraflarında tespit edilen ziynet eşyalarının davalı tarafından davacıya iadesi gerektiği”

“kadının ziynet eşyasının koca tarafından alındığını ve kendisine geri verilmediğini ispat yükü altında olduğu, ne var ki koca altınların evlilik birliği içerisinde tarafların ortak iradeleri ile birlik ihtiyaçları doğrultusunda harcandığını iddia ettiğinden ispat yükünü üzerine aldığı, bu durumda, ziynet eşyalarının geri alınmamak üzere kadının rızası ile harcandığının koca tarafından ispatlanması gerektiği, koca, ziynet eşyasının kadın tarafından kendisine iade edilmemek üzere verildiğini ve harcandığını incelenen delillerle ispatlayamamış ise de, koca yemin deliline dayandığından kendisine, karşı tarafa yemin teklif etme hakkı bulunduğu hatırlatılarak gerçekleşecek sonucu uyarınca ziynet eşyaları yönünden bir karar verilmesi gerektiği”

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.04.2021 tarihli ve 2017/3-1038 Esas, 2021/458 Karar sayılı kararıyla, düğün sırasında takılan ziynet eşyası ve paraların kim tarafından ve hangi eşe takılırsa takılsın aksine bir anlaşma ya da örf ve adet kuralı olmadığı takdirde kadına bağışlanmış sayılacağı ve artık kadının kişisel malı kabul edileceği, dosyada davalı tarafın genel kuralın aksine örf ve adetleri bulunduğunu iddia ettiğine göre bunu ispat külfetinin kendisine düşeceği”

“erkeğin, "düğünde kadına takılan takıların bozdurulması hususunun birlikte alınmış bir karar olduğunu, aile konutu alınması için ilk olarak kadının bunu teklif ettiğini" belirterek altınların ev alımında kullanıldığını kabul ettiğine göre davada ispat külfeti yer değiştirdiği, erkeğin yemin deliline dayandığı da dikkate alınarak kadına 08.02.2022 tarihli duruşmada yemin teklif etme hakkını kullandığı, kadın yemin teklifini kabul ettiği, erkeğin altınların iade edilmemek üzere kendisine verildiğini ispat edemediğinin anlaşıldığı, 13.01.2022 tarihli bilirkişi raporu ve taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek ziynet eşyasına yönelik talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği”

“ziynet alacağı yönünden kadının çeyiz senedine dayalı olarak istediği ziynetlerin evlilik sırasında erkeğe teslim edildiği ve erkeğin bu ziynetleri kadına iade ettiğini ispat edemediği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesinde, herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı”

“kadının ziynet alacağı davasının dinlettiği tanık beyanlarının bu konuda yeterli somut bilgi içermemesi ve görgüye dayalı olmaması aktarıma dayalı olması sebebi ile tanıkların beyanlarına itibar edilmemiş, davacı ziynet eşyasına yönelik talebini ispat edememiş olduğu kabul edilerek buna yönelik talebin reddine karar vermek gerektiğinden ziynet eşyasının reddine”

“müvekkiline düğünde takılan takılara erkek tarafından zorla el konulduğunu ve bir daha müvekkiline iade edilmediğini ileri sürerek söz konusu ziynet eşyalarının iadesine karar verilmesini talep edildiği, erkeğin sattığı ziynet eşyalarını iade şartı olmaksızın aldığını ispatlayamadığı, kadının talebini ıslah ettiği, ıslah dilekçesi ile istenen ve iade kapsamında kaldığı noktasında tereddüt bulunmayan ziynet eşyaları”

“Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince, davalının kişisel mal savunmasını ispatlayamadığı gerekçesiyle taşınmazın edinilmiş mal olduğu kabul edilerek katılma alacağının kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme yeterli değildir. Şöyle ki, davalı erkek tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazın bir kısım borçlarının anne ve babası tarafından ödendiği ve buna ilişkin banka dekontlarının olduğu vakıası ve delillerine dayanmış buna ilişkin deliller de süresinde ibraz edilmişse de gerek İlk Derece Mahkemesince gerekse de Bölge Adliye Mahkemesince davalı erkek tarafından süresinde dayanılan bu vakıaya dair olumlu, olumsuz herhangi bir değerlendirme yapılmamış olup ilgili dekontların incelenmesinde, evlilik birliği içerisinde erkeğin annesi tarafından kooperatif aidatlarının banka havalesi yolu ile ödendiği ve kredi taksitlerinin bir bölümünün yine erkeğin annesi ve babası tarafından ödendiğinin anlaşıldığı, dinlenen tanık beyanlarında da taşınmaz bedelinin bir kısmının erkeğin anne ve babası tarafından ödendiğinin belirtildiği, ödeme planlarının incelenmesinde ise tarih ve miktarların aynı olduğu, yapılan ödemelerin davalı erkeğin kişisel malı olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.”

“Temyiz olunan karardaki gerekçeye ve özellikle talebin evlilikten önce verilen paralara ilişkin olmasına, yazılı delil başlangıcı bulunmaması sebebiyle hukuki işlemin tanıkla ispatın mümkün olmamasına, davacının hesabından çekilen paraların kim tarafından çekildiğinin belli olmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.”