TMK 218'e göre edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar. Tasfiyede her malın hangi gruba girdiğinin belirlenmesi zorunludur ve kural mal gruplarının değişmezliğidir (Yargıtay HGK, 2018/990 E., 2021/1728 K., 21.12.2021). Kişisel malın kendisi tasfiye dışında kalırken, evlilik süresince elde edilen geliri edinilmiş mal grubuna girer (Yargıtay HGK, 2020/458 E., 2021/889 K., 01.07.2021).
- Edinilmiş mal
- Her eşin rejimin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri (TMK m. 219).
- Kişisel mal
- Kişisel kullanım eşyası, rejimin başlangıcındaki mallar, miras ve karşılıksız kazanmalar, manevi tazminat alacakları (TMK m. 220).
- Mal gruplarının değişmezliği
- Kanundaki istisnalar dışında malın girdiği grubun sonradan değiştirilememesi (Yargıtay HGK, 2018/990 E., 2021/1728 K., 21.12.2021).
- Yasal mal rejimi
- Eşler sözleşme yapmadıkça uygulanan rejim (TMK m. 202).
TMK 218 ne düzenler?
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kapsam | Edinilmiş mallar ve her eşin kişisel malları | TMK m. 218 |
| Yasal rejim | Sözleşme yoksa bu rejim uygulanır | TMK m. 202 |
| Başlangıç | 01.01.2002; öncesi için mal ayrılığı | 4722 s. K. m. 10 |
| Gruplandırma | Tasfiyede malın grubu belirlenmelidir | Yargıtay HGK, 2021/1728 K. |
| Değişmezlik | Mal grupları kural olarak değiştirilemez | Yargıtay HGK, 2021/1728 K. |
| Kişisel malın geliri | Edinilmiş mal grubuna girer | Yargıtay HGK, 2021/889 K. |
| Mülkiyet ve yönetim | Her eş kendi malvarlığını yönetir | TMK m. 223 |
| İspat | İspat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır | TMK m. 222 |
| Tasfiye | Artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağı | TMK m. 231, TMK m. 236 |
TBMM gerekçesine göre edinilmiş mallara katılma rejimi, İsviçre Medenî Kanunu'nda 1 Ocak 1988'de yürürlüğe giren bir değişiklikle o ülkede yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Gerekçe, yürürlükten kaldırılan Kanun'da yasal rejimin mal ayrılığı olduğunu; evlilik birliği sona erdiğinde bu rejimin eşler arasında büyük haksızlıklara yol açtığını, özellikle meslek sahibi kocanın lehine işlediğini ve ev işlerini yapan, hatta eşine mesleğinin icrasında yardımcı olan kadının durumunu hiç dikkate almadığını, bunun meslek çevrelerinde ve kamuoyunda ağır eleştirilere uğradığını belirtir. Bu nedenle edinilmiş mallara katılma rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiş ve rejime ilişkin bütün hükümler İsviçre Medenî Kanunu'ndan alınmıştır. Gerekçeye göre madde, İsviçre Medenî Kanunu'nun 196. maddesinin karşılığıdır ve bu hükümle rejimde eşlerin iki grup malı olduğu kabul edilmiştir; eşlerden her biri evlilik birliğinin devamı süresince her iki grup mal üzerinde de mülkiyet hakkına sahip olduğundan yönetim, yararlanma ve tasarrufta bulunma hakları kendilerine aittir. Tasarının 218. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 411).
"Edinilmiş mallara katılma" adı yanıltıcı gelebilir: bu rejim, evlilikte edinilen her şeyin ortak olduğu anlamına gelmez. Rejim iki grubu birlikte kapsar; kişisel mallarınız tasfiyeye girmez, ancak evlilik süresince elde edilen gelirleri edinilmiş mal sayılır. Bu yüzden kira geliri, kâr payı veya faiz gibi gelirlerin ayrı ayrı hesaplanması gerekir. Evlilik süresince yapılan devirler malın grubunu kendiliğinden değiştirmez; bir malın kişisel mal olduğunu iddia ediyorsanız bunu belgelemeniz gerekir. Tasfiye yalnız 01.01.2002'den sonraki dönem için bu rejime göre yapılır; öncesi için mal ayrılığı kuralları uygulanır.
İki mal grubu
- Edinilmiş mallar: Her eşin rejimin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir; çalışmanın karşılığı edinimler, sosyal güvenlik ve sosyal yardım ödemeleri, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler bu gruba girer (TMK m. 219).
- Kişisel mallar: Yalnız kişisel kullanıma yarayan eşya, rejimin başlangıcında eşe ait olan veya sonradan miras ya da karşılıksız kazanma yoluyla edinilen malvarlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel malların yerine geçen değerler kişisel maldır (TMK m. 220).
- Sözleşmeyle genişletme: Eşler mal rejimi sözleşmesiyle, bir mesleğin icrası ya da işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dahil olması gereken değerlerin kişisel mal sayılacağını kabul edebilirler (TMK m. 221).
- Her iki grup da rejime dahildir: Madde, rejimin yalnız edinilmiş malları değil, kişisel malları da kapsadığını belirtir; kişisel mallar tasfiyede hesaba katılmasa da gelirleri ve değer değişimleri sonuç doğurur.
- Gerekçedeki temel: Gerekçeye göre eşlerden her biri evlilik süresince her iki grup mal üzerinde de mülkiyet hakkına sahiptir; yönetim, yararlanma ve tasarruf hakları kendilerine aittir.
Malın hangi gruba girdiği neden önemlidir?
- Zorunlu belirleme: Tasfiye için tasfiyeye konu malın hangi grupta yer aldığının belirlenmesi zorunludur; grup, malın tasfiyeye girip girmeyeceğini ve nasıl tasfiye edileceğini gösterir (Yargıtay HGK, 2018/990 E., 2021/1728 K., 21.12.2021).
- Değişmezlik ilkesi: Aynı karara göre rejimde kural, mal gruplarının değişmezliğidir; kanunun tanıdığı istisnalar dışında eşler grupları değiştiremez.
- Devirler: Bir eşin kişisel malını evlilik içinde diğer eşe devretmesi, işlemin niteliğine göre değerlendirilir; bağış iradesi yoksa mal edinilmiş mal olarak tasfiyeye dahil edilebilir (Yargıtay HGK, 2018/990 E., 2021/1728 K., 21.12.2021).
- Kişisel malın geliri: Evlenmeden önce edinilen şirket hissesi kişisel maldır; buna karşılık evlilik süresince hisseye düşen gelir edinilmiş mal grubuna dahil olduğundan tasfiye davasının konusu olabilir (Yargıtay HGK, 2020/458 E., 2021/889 K., 01.07.2021).
- Yerine geçen değerler: Bir malın satılıp yerine başka bir mal alınması hâlinde yeni mal, satılan malın grubuna tabi olur (TMK m. 219, TMK m. 220).
Hangi dönem için uygulanır?
- Yürürlük: Rejim 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir; bu tarihten önce evlenenler bakımından önceki dönem mal ayrılığına tabidir (4722 s. K. m. 10).
- Geriye etkili seçim: 01.01.2002'den önce evlenmiş eşler, kanunun tanıdığı bir yıllık süre içinde yasal rejimin evlenme tarihinden geçerli olacağını kabul edebiliyordu; bu süre dışında geriye etkili düzenleme mümkün değildir (Yargıtay 8. HD, 2012/11466 E., 2013/8552 K., 06.06.2013).
- Sözleşmeyle başka rejim: Eşler noterde yapacakları sözleşmeyle mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığını seçebilir (TMK m. 202, TMK m. 205); sözleşme ileriye etkilidir (Yargıtay 8. HD, 2010/6262 E., 2011/3497 K., 16.06.2011).
- İki dönemli tasfiye: 2002 öncesi ve sonrası için farklı kurallar uygulandığından, uzun süren evliliklerde tasfiye iki dönem hâlinde yapılır.
Mülkiyet, yönetim ve ispat
- Yönetim: Her eş, yasal sınırlar içinde kendi malvarlığını yönetir, ondan yararlanır ve tasarrufta bulunur (TMK m. 223); rejim mülkiyeti ortaklaştırmaz.
- Sınırlar: Aile konutuyla ilgili işlemler diğer eşin açık rızasına bağlıdır (TMK m. 194); paylı mülkiyetteki malda eşin payı üzerindeki tasarruf da sınırlandırılmıştır (TMK m. 223/2).
- İspat: Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispatla yükümlüdür; ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır ve bir eşin bütün malları aksi ispatlanıncaya kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m. 222).
- Envanter: Eşlerden her biri, diğerinden mallarının envanterinin resmî senetle yapılmasını isteyebilir (TMK m. 216); bir yıl içinde yapılan envanter doğru sayılır.
- Belgeler: Tapu, trafik ve banka kayıtları, miras ve bağış belgeleri, fatura ve kredi dosyaları grup belirlemesinde kullanılan başlıca delillerdir.
Tasfiyeye etkisi
- Sona erme: Rejim, ölüm, başka bir rejimin kabulü, evliliğin iptali, boşanma veya mahkemece mal ayrılığına geçilmesi hâllerinde sona erer (TMK m. 225).
- Hesap: Tasfiyede her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden borçları düşülür, eklenecek değerler ve denkleştirme eklenir; kalan artık değerin yarısı üzerinde diğer eş katılma alacağına sahip olur (TMK m. 229, TMK m. 231, TMK m. 236).
- Değer artış payı: Bir eşin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkısı varsa değer artış payı hesaplanır (TMK m. 227).
- Değerleme: Tasfiyede malların sürüm değerleri esas alınır (TMK m. 232); edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır (TMK m. 235).
- Alacak hakkı: Tasfiyeden doğan istemler kural olarak kişisel alacak hakkı verir; malın aynen devri istenemez (Yargıtay 8. HD, 2012/10185 E., 2013/5232 K., 09.04.2013).
Tasfiyeye hazırlanırken malları iki listede toplayın: kişisel mallar ve edinilmiş mallar. Kişisel mal iddianızı belgeleyin; evlenmeden önce edinilen taşınmazlar için tapu tarihi, miras için veraset belgesi ve intikal kaydı, bağış için sözleşme veya banka kaydı, manevi tazminat için mahkeme kararı gerekir. Kişisel mallarınızın evlilik süresince sağladığı kira, kâr payı ve faiz gelirlerini ayrıca listeleyin; bunlar edinilmiş mal sayılır. Bir malı eşinize devrettiyseniz devrin bağış mı yoksa başka bir amaçla mı yapıldığını gösteren belgeleri saklayın. 2002 öncesi evliliklerde o döneme ilişkin katkı iddialarınızı ayrı bir başlık altında toplayın; iki dönem farklı kurallara tabidir.
Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları
Aşağıdaki kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.
Rejim edinilmiş mallar ile kişisel malları kapsar; tasfiyede malın hangi gruba girdiği belirlenmelidir ve kural mal gruplarının değişmezliğidir
Erkek, kişisel malı niteliğindeki taşınmazını evlilik birliği içinde satış yoluyla eşi adına tescil ettirdi. Boşanmadan sonra açılan tasfiye davasında, bu devrin bağış sayılıp sayılmayacağı ve buna göre artık değere katılma alacağı istenip istenemeyeceği tartışıldı; yerel mahkeme işlemi bağış kabul ederek davayı reddetti ve direndi.
“Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimine yönelik düzenlemeler TMK'nın 218 ilâ 241. maddeleri arasında yer almaktadır. Edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar (TMK m. 219) ile eşlerden her birinin kişisel mallarını (TMK m. 220-221) kapsar. 15. Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi için tasfiyeye konu malın hangi grupta yer aldığının belirlenmesi zorunludur. Zira malvarlığının yer aldığı grup, bu malvarlığının tasfiyeye girip girmeyeceği veya tasfiyeye girmesi hâlinde ne şekilde tasfiye edileceği açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca belirtmek gerekir ki; edinilmiş mallara katılma rejiminde kural, mal gruplarının değişmezliğidir.”
Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını oyçokluğuyla bozmuştur. Karara göre tasfiyeye konu malın hangi mal grubunda yer aldığının belirlenmesi zorunludur; çünkü bu belirleme malın tasfiyeye girip girmeyeceğini ve nasıl tasfiye edileceğini gösterir. Somut olayda devrin bağış iradesiyle yapılmadığı kabul edilerek taşınmazın edinilmiş mal sayılması ve işin esasına girilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Evlenmeden önce edinilen şirket hissesi kişisel maldır; ancak evlilik süresince bu hisseden doğan gelir edinilmiş mal grubuna girer
Eşlerden birinin payı bulunduğu şirket, evlilikten önce 1999 yılında kurulmuştu. Eşler 2003 yılında evlendi, 2009 yılında boşanma davası açıldı. Tasfiye davasında, evlilik süresince şirket hissesine düşen kâr payının talep edilip edilemeyeceği tartışıldı; yerel mahkeme şirketin hâkim ortağının başka bir kişi olduğu gerekçesiyle talebi reddedip direndi.
“Türk Medeni Kanunu'nun 220. maddesine göre eşlerin edinilmiş mallara katılma rejiminin başlangıcında sahip oldukları her türlü malvarlığı değerleri edinme şekline bakılmaksızın kişisel mallardan sayılmıştır. Dolayısıyla eşlerin evlenmeden önce edinilmiş olan şirket hisseleri kişisel mal olarak kabul edilecektir.”
Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını oybirliğiyle bozmuştur. Karara göre ticaret sicil kayıtlarına göre eşin şirkette payı bulunduğu anlaşıldığından, evlilik birliğinin kurulmasından boşanma davasının açıldığı tarihe kadar hisseye düşen gelir edinilmiş mal grubuna dahildir ve mevcutsa tasfiye davasının konusu olabilir. Karar, TMK m. 218'deki iki gruplu yapının pratikte nasıl işlediğini gösterir: kişisel malın kendisi tasfiye dışında kalırken geliri hesaba girer.
Rejimin devamı süresince bir eşin edinilmiş malında diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacağı vardır
1983 yılında evlenen eşler, yurt dışında açılan boşanma davasının 2008'de kesinleşmesiyle boşandı. Tasfiyeye konu bağımsız bölümler evlilik süresince edinilmişti; eşlerden biri artık değere katılma alacağı istedi ve mahkeme alacağa hükmetti.
“Mal rejiminin devamı süresince, bir eşin sahip olduğu edinilmiş malda, diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacak hakkı vardır. Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden (TMK 229.m) ve denkleştirmeden (TMK 230.m) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının (TMK 219.m) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin(TMK 231.m) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır(TMK 236/1.m).”
Ne anlama geliyor? Daire, rejimin işleyişini bu şekilde özetlemiştir. TMK m. 218'in kurduğu iki gruplu yapı burada sonuç doğurur: hesap yalnız edinilmiş mallar üzerinden yapılır, kişisel mallar hesabın dışında kalır ve eklenecek değerler ile denkleştirme sonrası kalan artık değerin yarısı diğer eşin alacağı olur.
Hesapta malların rejimin sona erdiği tarihteki durumu, tasfiye tarihindeki sürüm değeri esas alınır; tasfiye tarihi karar tarihidir
Katılma alacağı davasında taraflar, dava konusu taşınmazın hangi mal grubuna girdiği ve hangi değerin esas alınacağı konusunda uyuştu. Mahkeme, kişisel mal savunmasını araştırmadan ve değerleme ölçütünü tartışmadan karar verdi.
“Artık değere katılma alacak miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malların, bu tarihteki durumlarına göre, ancak tasfiye tarihindeki sürüm(rayiç) değerleri esas alınır(TMK 227/1, 228/1, 232 ve 235/1. m). Yargıtay uygulamalarına göre, tasfiye tarihi karar tarihidir.”
Ne anlama geliyor? Daire kararı bozmuştur. Karara göre mallar, rejimin sona erdiği tarihteki durumlarıyla ancak tasfiye tarihindeki sürüm değerleri üzerinden hesaba katılır ve uygulamada tasfiye tarihi karar tarihi olarak kabul edilir. Bu ölçüt, TMK m. 218'e göre belirlenen mal gruplarının parasal karşılığının nasıl bulunacağını gösterir.
Madde gerekçesi
Madde 218- Edinilmiş mallara katılma rejimi, İsviçre Medenî Kanununda 1 Ocak 1988 tarihinde yürürlüğe giren bir değişiklikle, bu ülkede "yasal mal rejimi" olarak kabul edilmiştir. Yürürlükteki Kanunda eşler arasındaki yasal mal rejiminin "mal ayrılığı" olduğu belirtilmiştir. Evlilik birliği sona erdiğinde, mal ayrılığı rejiminin eşler arasında büyük haksızlıklara yol açtığı, özellikle meslek sahibi kocanın lehine işlediği ve ev işlerini yapan ve hatta kocasına mesleğinin icrasında yardımcı olan kadının durumunu hiç nazara almadığı, meslek çevrelerinde ve kamu oyunda ağır eleştirilere uğramıştır. Bu nedenle, "edinilmiş mallara katılma" rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Yürürlükteki Kanunda bu konuda hüküm olmadığı cihetle, edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin bütün hükümler, İsviçre Medenî Kanunundan çeviri suretiyle alınmıştır. Madde, İsviçre Medenî Kanununun 196 ncı maddesinin karşılığıdır. Bu hükümle, edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin iki grup malı olduğu kabul edilmiştir. Bunlar, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarıdır. Eşlerden her biri evlilik birliğinin devamı süresince her iki grup mal üzerinde de mülkiyet hakkına sahip olduğundan, bu mallar üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarrufta bulunma hakları kendilerine aittir.
Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 87Tasarının 218. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 411). Gerekçenin eski rejime yönelttiği eleştiri, bugünkü uygulamanın da çıkış noktasıdır: ev içi emeğin ve birlikte yürütülen çabanın tasfiyede karşılık bulması.
743 sayılı eski Medeni Kanun'daki durum
Eski Kanun'da eşler sözleşme yapmadıkça aralarında mal ayrılığı geçerliydi. Bu rejimde her eş kendi malının maliki sayıldığından, diğer eşin emeği ve katkısı tasfiyede kural olarak karşılıksız kalıyordu.
Karı koca, evlenme mukavelenamesi ile kanunda muayyen diğer usullerden birini kabul etmedikleri takdirde veya kabul edipte kanunda gösterilen sebeplerden birinin hüdusu halinde, aralarında mal ayrılığı cereyan eder.
743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr| 743 sayılı Kanun | 4721 sayılı Kanun m. 218 | |
|---|---|---|
| Yasal rejim | Mal ayrılığı | Edinilmiş mallara katılma |
| Mal grupları | Her eşin kendi malları | Edinilmiş mallar ve kişisel mallar |
| Ev içi emek | Kural olarak karşılıksızdı | Katılma alacağıyla karşılık bulur |
| Kişisel malın geliri | Malikine aitti | Edinilmiş mal sayılır |
| Tasfiye | Katkı payı esasları | Artık değerin yarısı üzerinde alacak |
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Gelişme | Dayanak |
|---|---|---|
| 01.01.2002 | Madde yürürlüğe girdi; rejim yasal mal rejimi oldu | 4721 s. K., 4722 s. K. m. 10 |
Madde yürürlüğe girdiği günden beri değiştirilmemiştir.
İlgili maddeler
- TMK m. 202: Yasal mal rejimi ve seçimlik rejimler.
- TMK m. 216: Envanter.
- TMK m. 219: Edinilmiş mallar.
- TMK m. 220: Kişisel mallar.
- TMK m. 221: Sözleşmeyle kişisel mal sayılma.
- TMK m. 222: İspat.
- TMK m. 223: Yönetim, yararlanma ve tasarruf.
- TMK m. 225: Mal rejiminin sona ermesi.
- TMK m. 227: Değer artış payı.
- TMK m. 231: Artık değer.
- TMK m. 236: Katılma alacağı.
Boşanmada mal paylaşımı, katılma alacağı hesabı ve kişisel mal iddialarının ispatı konusunda dosyanızı değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TMK 218 ne diyor?
TMK m. 218'e göre edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar.
Evlilikte edinilen her şey ortak mı olur?
Hayır. Rejim mülkiyeti ortaklaştırmaz; her eş kendi malvarlığının maliki olmaya devam eder (TMK m. 223). Tasfiyede doğan hak, artık değerin yarısı üzerindeki alacak hakkıdır (TMK m. 236).
Edinilmiş mal nedir?
Her eşin rejimin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir; maaş, sosyal güvenlik ödemeleri, çalışma gücü kaybı tazminatları, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler bu gruba girer (TMK m. 219).
Kişisel mal nedir?
Kişisel kullanıma yarayan eşya, rejimin başlangıcında sahip olunan mallar, miras veya karşılıksız kazanma yoluyla edinilenler ve manevi tazminat alacakları (TMK m. 220).
Evlenmeden önce aldığım ev paylaşıma girer mi?
Hayır, kişisel malınızdır. Ancak evlilik süresince sağladığı kira geliri edinilmiş mal sayılır ve hesaba girer (Yargıtay HGK, 2020/458 E., 2021/889 K., 01.07.2021).
Şirket hissem ne olur?
Evlenmeden önce edinilen hisse kişisel maldır; evlilik süresince bu hisseye düşen gelir ise edinilmiş mal grubuna dahildir ve tasfiye davasının konusu olabilir (Yargıtay HGK, 2020/458 E., 2021/889 K., 01.07.2021).
Malın hangi gruba girdiği neden önemli?
Çünkü tasfiye için malın hangi grupta yer aldığının belirlenmesi zorunludur; grup, malın tasfiyeye girip girmeyeceğini ve nasıl tasfiye edileceğini gösterir (Yargıtay HGK, 2018/990 E., 2021/1728 K., 21.12.2021).
Malın grubu sonradan değiştirilebilir mi?
Kural olarak hayır; rejimde mal gruplarının değişmezliği esastır (Yargıtay HGK, 2018/990 E., 2021/1728 K., 21.12.2021). Kanun sınırlı istisnalar tanımıştır (TMK m. 221).
Kişisel malımı eşime devredersem ne olur?
İşlemin niteliğine bakılır. Bağış iradesi yoksa mal edinilmiş mal olarak tasfiyeye dahil edilebilir (Yargıtay HGK, 2018/990 E., 2021/1728 K., 21.12.2021).
Bu rejim ne zamandan beri geçerli?
01.01.2002'den itibaren. Daha önceki dönem mal ayrılığına tabidir (4722 s. K. m. 10); geriye etkili seçim yalnız kanunun tanıdığı bir yıllık süre içinde mümkündü (Yargıtay 8. HD, 2012/11466 E., 2013/8552 K., 06.06.2013).
Başka bir rejim seçebilir miyiz?
Evet. Noterde yapılacak mal rejimi sözleşmesiyle mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı seçilebilir (TMK m. 202, TMK m. 205); sözleşme ileriye etkilidir (Yargıtay 8. HD, 2010/6262 E., 2011/3497 K., 16.06.2011).
Kişisel mal olduğunu nasıl ispatlarım?
Tapu, veraset ve intikal belgeleri, bağış sözleşmesi, banka kayıtları ve mahkeme kararları ile. İspat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır ve bütün mallar aksi ispatlanıncaya kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK m. 222).
Envanter yaptırmak işe yarar mı?
Evet. Eşlerden her biri diğerinden mallarının envanterinin resmî senetle yapılmasını isteyebilir; bir yıl içinde yapılan envanter doğru sayılır (TMK m. 216).
Tasfiyede taşınmazın yarısı adıma tescil edilir mi?
Kural olarak hayır; tasfiyeden doğan istemler kişisel alacak hakkı verir (Yargıtay 8. HD, 2012/10185 E., 2013/5232 K., 09.04.2013).
Eski Kanun'da durum neydi?
Eşler sözleşme yapmadıkça aralarında mal ayrılığı geçerliydi (743 s. K. m. 170). Gerekçeye göre bu rejim evlilik sona erdiğinde büyük haksızlıklara yol açtığı için yasal rejim değiştirilmiştir.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 194, 202, 205, 216, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 225, 227, 229, 231, 232, 235, 236
- 4722 sayılı Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m. 10
- 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 170
- Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), m. 218 gerekçesi s. 87, Komisyon metni s. 411
- Yargıtay HGK, 2018/990 E., 2021/1728 K., 21.12.2021
- Yargıtay HGK, 2020/458 E., 2021/889 K., 01.07.2021
- Yargıtay 8. HD, 2016/7333 E., 2018/14610 K., 28.06.2018
- Yargıtay 8. HD, 2016/18019 E., 2017/7562 K., 20.06.2017
- Yargıtay 8. HD, 2012/11466 E., 2013/8552 K., 06.06.2013
- Yargıtay 8. HD, 2012/10185 E., 2013/5232 K., 09.04.2013
- Yargıtay 8. HD, 2010/6262 E., 2011/3497 K., 16.06.2011