Evet, kusur olarak değerlendirilebilir; kararlarda etiketten çok somut davranışa bakıldı. Evlilik birliği ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir (TMK m. 166/1). Yargıtay, otoriter, baskıcı ve aşırı kontrolcü davranışlarıyla eşine psikolojik şiddet uygulayan erkeğin bu davranışlarının kadının kişilik haklarını zedelediğini ve kadın yararına manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirtti (Yargıtay 2. HD, 2025/9194 E., 2026/4485 K., 21.04.2026). Buna karşılık ilgisizlik ve iletişimsizlik biçimindeki "duygusal ve psikolojik şiddet" erkeği tam kusurlu yapsa da kişilik haklarına saldırı sayılmadı ve manevi tazminat bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2025/7361 E., 2026/1811 K., 17.02.2026). Psikolojik şiddet olarak nitelenen bir davranışın aslında hakaret kapsamında kaldığı da belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2025/6788 E., 2026/1281 K., 09.02.2026).
- Ayrı bir sebep değil, kusur. Psikolojik şiddet genel boşanma sebebi içinde kusur olarak değerlendirilir.
- Somut davranış önemli. "Psikolojik şiddet" etiketi yerine hakaret, tehdit, kontrol gibi somut davranışlar değerlendirildi.
- Kontrol ve baskı manevi tazminat doğurdu. Aşırı kontrolcü ve baskıcı erkek aleyhine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği belirtildi.
- İlgisizlik doğurmadı. İlgisizlik ve iletişimsizlik kişilik haklarına saldırı sayılmadı.
- Barışma isteği af sayılmadı. Karşılık görmeyen barışma girişimi, şiddetin affedildiği anlamına gelmedi.
- Soyut tanık yetmedi. Yer ve zaman içermeyen tanık anlatımıyla iddia ispatlanamadı.
- Koruma kararı istenebilir. 6284 sayılı Kanun'daki şiddet tanımı psikolojik şiddeti de kapsar.
Psikolojik şiddet nedir, hangi sebebe girer?
6284 sayılı Kanun şiddeti, kişinin fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan ya da sonuçlanması muhtemel hareketler, buna yönelik tehdit ve baskı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesi dahil her türlü tutum ve davranış olarak tanımlar (6284 m. 2/1-d). Boşanma davasında ise bu davranışlar genel boşanma sebebi içinde kusur olarak tartılır (TMK m. 166/1); ağır derecede onur kırıcı davranış varsa özel sebebe de dayanılabilir (TMK m. 162).
Mahkeme "psikolojik şiddet" nitelendirmesiyle yetinmedi, davranışı somut olarak adlandırdı: psikolojik şiddet olarak yüklenen kusurun hakaret kapsamında, cinsel şiddet olarak yüklenen kusurun ise güven sarsıcı davranış kapsamında kaldığı belirtildi; erkek diğer kusurlarıyla yine tam kusurluydu (Yargıtay 2. HD, 2025/6788 E., 2026/1281 K., 09.02.2026). Dilekçenizde "psikolojik şiddet gördüm" demek yerine ne yapıldığını, ne zaman ve nerede olduğunu yazın.
| Davranış | Değerlendirme | Karar |
|---|---|---|
| Otoriter, baskıcı ve aşırı kontrolcü tutum; sağlık sorunlarıyla ilgilenmemek | Kişilik haklarına saldırı; manevi tazminat gerekli | Yargıtay 2. HD, 2026/4485 K. |
| İlgisizlik, aynı evde "ev arkadaşlığı", terapiye olumsuz bakmak | Tam kusur; manevi tazminat yok | Yargıtay 2. HD, 2026/1811 K. |
| Fiziksel ve psikolojik şiddet, aile yükümlülüklerini ihmal | Erkek ağır kusurlu | Yargıtay 2. HD, 2026/2333 K. |
| Bağımsız konut açmamak, ilgisizlik, ailesinin müdahalesine sessizlik, psikolojik şiddet | Erkek ağır kusurlu; kadına tazminatlar az bulundu | Yargıtay 2. HD, 2026/7237 K. |
| "Psikolojik şiddet" olarak yüklenen davranış | Hakaret olarak nitelendi | Yargıtay 2. HD, 2026/1281 K. |
Mahkemeler nasıl değerlendirdi?
Sakarya 2. Aile Mahkemesi, erkeğin evlilik birliğindeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işi nedeniyle evini, eşini ve çocuklarını ihmal ettiğini, otoriter ve baskıcı davrandığını, eşi ve çocuklarıyla iletişiminin kopuk olduğunu ve kontrolü elden bırakmayan davranışlarıyla psikolojik şiddet uyguladığını belirledi. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi bu kusur belirlemesini doğru buldu, ancak kadın yararına manevi tazminata hükmedilmedi. Yargıtay, tanık beyanlarına göre erkeğin eş ve çocukların sağlık sorunlarıyla yeterince ilgilenmediğini, baskı yaptığını ve aşırı kontrolcü olduğunu, bu davranışların kadının kişilik haklarını zedelediğini belirtti; kadın yararına uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği için karar bozuldu.
Ne anlama geliyor? Sürekli kontrol ve baskı, iz bırakmasa da kişilik haklarına saldırı sayılabilir. Tanıklarınızın bu kontrolü somut örneklerle anlatması önemlidir.
Kadının açtığı davada ilk derece mahkemesi boşanmaya karar verdi, kadın yararına maddi ve manevi tazminata hükmetti; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetti. Yargıtay, erkeğe yüklenen cinsel şiddet vakıasına ilişkin tanık beyanlarının yer ve zaman içermeyen soyut anlatımlardan ibaret olduğunu ve bu vakıanın yüklenemeyeceğini belirtti. Erkeğin eşine ve çocuğuna ilgisiz olduğu, aynı evde ev arkadaşı gibi yaşadıkları, kadının aile terapistine gitme isteğine olumsuz baktığı ve bu davranışlarla kadına duygusal ve psikolojik şiddet uyguladığı sabitti; erkek tam kusurluydu. Ancak bu davranışlar kadının kişilik haklarına saldırı niteliğinde görülmedi ve manevi tazminat yönünden karar bozuldu.
Ne anlama geliyor? İlgisizlik boşanmada kusurdur, ama manevi tazminat için kişilik haklarına saldırı ayrıca aranır. Somut aşağılama, tehdit veya baskı varsa bunları ayrıca ispatlayın.
Karşılıklı boşanma davalarında Hakkari 1. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi, erkeğin eşine fiziksel ve psikolojik şiddet uyguladığını ve aile yükümlülüklerini ihmal ettiğini, kadının ise ailesinin evliliğe müdahalesine yol açtığını ve zor zamanlarında eşinin yanında olmadığını belirleyerek erkeği ağır, kadını az kusurlu saydı. Van Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, kadının sosyal inceleme raporunda boşanmak istemediğini ve barışmak istediğini söylemesini ve ayrılık döneminde eşine benzer mesajlar göndermesini af sayarak erkeği kusursuz, kadını tam kusurlu kabul etti ve erkek yararına tazminata hükmetti. Yargıtay, bu beyanların evliliği kurtarma çabasından öteye geçmeyen ve erkekten karşılık görmeyen bir barışma girişimi olduğunu, af boyutuna ulaşmadığını belirtti; erkek ağır, kadın az kusurluydu ve karar bozuldu.
Ne anlama geliyor? Şiddet gören eşin barışmak istemesi, gördüğü şiddeti affettiği anlamına gelmedi. Barışma mesajlarınızın dosyaya girmesinden çekinmeyin; önemli olan ortak hayatın yeniden kurulup kurulmadığıdır.
Psikolojik şiddet nasıl ispatlanır?
- Somut olay: Ne söylendiği ya da yapıldığı, tarih ve yer. Soyut tanık anlatımıyla iddia ispatlanamadı (Yargıtay 2. HD, 2025/7361 E., 2026/1811 K., 17.02.2026).
- Tanıklar: Kontrolü, baskıyı ya da aşağılamayı bizzat görenler; tanık beyanları bir bütün olarak değerlendirilerek kontrolcü ve baskıcı davranış sabit görüldü (Yargıtay 2. HD, 2025/9194 E., 2026/4485 K., 21.04.2026).
- Mesajlar: Tehdit, aşağılama ve kontrol içeren yazışmalar; hukuka uygun yolla elde edilmelidir (HMK m. 189/2). Sunum yolunu WhatsApp yazışmaları delil olur mu rehberinde anlattım.
- Uzman raporu: Psikolojik destek aldıysanız tedavi kayıtlarınız; çocukla ilgili iddialarda uzman incelemesi. Yargıtay, çocuğun baba tarafından psikolojik şiddet gördüğü iddiasında yalnız anne ve çocukla görüşülerek hazırlanan tek taraflı raporu yeterli bulmadı; psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan bir heyetten rapor alınmasını ve çocuğun görüşünün değerlendirilmesini istedi (Yargıtay 2. HD, 2026/3045 E., 2026/6482 K., 11.06.2026).
Tanık seçimini boşanma davasında tanık rehberinde anlattım.
Psikolojik şiddet tehdide, takibe ya da özgürlüğün keyfi engellenmesine dönüşüyorsa, boşanma davasını beklemeden koruma kararı isteyebilirsiniz; 6284 sayılı Kanun'daki şiddet tanımı psikolojik şiddeti de kapsar (6284 m. 2/1-d). Koruma kararlarını darp raporu ve uzaklaştırma kararı rehberinde anlattım.
Tazminat
Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174/2). Kararlar arasındaki fark, davranışın niteliğinden çıktı: aşırı kontrol ve baskı kişilik haklarına saldırı sayıldı (Yargıtay 2. HD, 2025/9194 E., 2026/4485 K., 21.04.2026); ilgisizlik ve iletişimsizlik sayılmadı (Yargıtay 2. HD, 2025/7361 E., 2026/1811 K., 17.02.2026). Bağımsız konut açmayan, ilgisiz kalan, ailesinin müdahalesine sessiz kalan ve psikolojik şiddet uygulayan erkeğin ağır kusurlu sayıldığı dosyada kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat az bulundu (Yargıtay 2. HD, 2026/827 E., 2026/7237 K., 25.06.2026). Kusur derecelerinin sonuçlarını boşanmada kusur rehberinde anlattım.
İlgili davranışları ayrı rehberlerde anlattım: hakaret, aşırı kıskançlık, ekonomik şiddet ve ilgisizlik.
- Olay günlüğü tutun.
Söylenenleri, yapılanları, tarih ve yeriyle not edin.
- Yazışmaları saklayın.
Tehdit, aşağılama ve kontrol içeren mesajları tarihleriyle koruyun.
- Tanıklarınızı belirleyin.
Baskıya bizzat tanık olan kişileri seçin; duyuma dayanan tanık yetmeyebilir.
- Destek alın.
Psikolojik destek aldıysanız kayıtlarınızı saklayın; hem sağlığınız hem ispat için önemlidir.
- Somut yazın.
Dilekçenizde "psikolojik şiddet" etiketinin yanında davranışların kendisini anlatın.
- Güvenliğinizi öne alın.
Tehdit veya takip varsa koruma kararı için başvurun.
Psikolojik şiddetin öne çıktığı bir boşanma dosyasında delil ve dilekçe stratejinizi değerlendirmek için İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Psikolojik şiddet boşanma sebebi mi?
Genel boşanma sebebi içinde kusur olarak değerlendirilir (TMK m. 166/1); aşırı kontrolcü ve baskıcı erkeğin davranışları kişilik haklarına saldırı sayıldı (Yargıtay 2. HD, 2025/9194 E., 2026/4485 K., 21.04.2026).
Psikolojik şiddet nasıl kanıtlanır?
Somut olay, görgü tanığı ve yazışmalarla; yer ve zaman içermeyen soyut tanık anlatımı yetmedi (Yargıtay 2. HD, 2025/7361 E., 2026/1811 K., 17.02.2026).
Eşim ilgisiz ve beni yok sayıyor, manevi tazminat alabilir miyim?
İlgisizlik ve iletişimsizlik tam kusur sayıldı, ama kişilik haklarına saldırı niteliğinde görülmediği için manevi tazminat bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2025/7361 E., 2026/1811 K., 17.02.2026).
Eşim her şeyimi kontrol ediyor, bu psikolojik şiddet mi?
Otoriter, baskıcı ve aşırı kontrolcü davranışlar psikolojik şiddet olarak değerlendirildi ve manevi tazminata dayanak görüldü (Yargıtay 2. HD, 2025/9194 E., 2026/4485 K., 21.04.2026).
Barışmak istediğim için şiddeti affetmiş sayılır mıyım?
Karşılık görmeyen barışma girişimi af sayılmadı (Yargıtay 2. HD, 2025/6933 E., 2026/2333 K., 02.03.2026).
Psikolojik şiddet için koruma kararı alınır mı?
6284 sayılı Kanun'daki şiddet tanımı psikolojik şiddeti de kapsar (6284 m. 2/1-d); koruma kararı için başvurabilirsiniz.
Çocuğuma psikolojik şiddet uygulanıyorsa kişisel ilişki kaldırılır mı?
Kişisel ilişki çocuğun üstün yararı gerektirirse kısıtlanabilir; tek taraflı rapor yeterli görülmedi, uzman heyetinden rapor alınması istendi (Yargıtay 2. HD, 2026/3045 E., 2026/6482 K., 11.06.2026).