TMK 189: Eşin Borcundan Sorumluluk, Müteselsil Sorumluluk ve Temsil Yetkisinin Aşılması

Kısaca

TMK 189'a göre birliği temsil yetkisinin kullanıldığı hâllerde eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur; temsil yetkisi olmadan yapılan işlemden ise işlemi yapan eş kişisel olarak sorumludur. Hukuk Genel Kurulu'na göre müteselsil sorumluluk yalnız temsil yetkisinin kanunun çizdiği sınır içinde kullanıldığı işlemlerde doğar; bu kapsamda yapılmış bir işlem yoksa diğer eşin kişisel sorumluluğu doğmaz (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023).

Müteselsil sorumluluk: Alacaklının borcun tamamını veya bir kısmını dilerse eşlerin ikisinden, dilerse yalnız birinden isteyebilmesi (TMK m. 189/1; TBK m. 163).
Kişisel sorumluluk: Eşin, birliği temsil yetkisi bulunmaksızın yaptığı işlemden yalnız kendisinin sorumlu olması (TMK m. 189/2).
Temsil yetkisinin aşılması: Eşin, ailenin sürekli ihtiyaçları dışında ve TMK m. 188/2'deki koşullar bulunmadan birlik adına işlem yapması; aşımın üçüncü kişilerce anlaşılamayacağı hâllerde eşler yine müteselsilen sorumludur (TMK m. 189/2).
Kefalette eşin rızası: Eşlerden birinin, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı yoksa veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmamışsa, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilmesi (TBK m. 584).

TMK 189 ne düzenler?

Durum	Sonuç	Dayanak
Temsil yetkisi içinde işlem	Eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumludur	TMK m. 189/1
Temsil yetkisi dışında işlem	İşlemi yapan eş kişisel olarak sorumludur	TMK m. 189/2
Yetkinin anlaşılamayacak şekilde aşılması	Eşler yine müteselsilen sorumludur	TMK m. 189/2
Özel okul sözleşmesi	Sözleşmeyi imzalamayan eş okula karşı sorumlu değildir	Yargıtay HGK, 2023/100 K.
Eşin kendi borçları	Her eş kendi borcundan bütün malvarlığıyla sorumludur	TMK m. 224
Eşin borcuna kefalet	Diğer eşin yazılı rızası gerekir	TBK m. 584; Yargıtay 12. HD, 2017/9461 K.
Evlilikte çekilen kredi	Eşler arasında birliğin ihtiyaçları için kullanılmış sayılır	Yargıtay 3. HD, 2017/5086 K.
Aile konutunun haczi	Malik olmayan eş de meskeniyet şikâyetinde bulunabilmelidir	AYM, B. No: 2016/10454

TBMM gerekçesine göre evlilik birliğinin tüzel kişiliği olmadığı için birliği temsilin sonuçlarını temsile ilişkin genel kurallarla belirlemek mümkün değildir; bu nedenle sonuçlar temsil yetkisinin hemen ardından ayrıca düzenlenmiştir. Temsil yetkisinin aşılmasına ilişkin son cümle, iyiniyetli üçüncü kişileri korumak amacıyla 1984 tarihli Öntasarıya eklenmiştir.

Dikkat

Eşinizin tek başına yaptığı ve ailenin günlük ihtiyaçlarını aşan borçlardan kural olarak sorumlu değilsiniz; ancak sözleşmeyi siz de imzaladıysanız, kefil veya müşterek borçlu olduysanız ya da önceden yetki verdiyseniz sorumlu olursunuz. Hakkınızda icra takibi başlatılırsa ilamsız takipte ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edin; süre geçmişse borçlu olmadığınızın tespiti için dava açabilirsiniz. Eşinizin temsil yetkisini aştığından şüpheleniyorsanız hâkimden yetkisinin sınırlanmasını isteyin ve kararın ilanını sağlayın; aksi hâlde yetki aşımını bilmeyen üçüncü kişilere karşı sorumluluğunuz devam edebilir.

Müteselsil sorumluluk: temsil yetkisinin kullanıldığı hâller

Kural: Birliği temsil yetkisinin kullanıldığı hâllerde eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur (TMK m. 189/1). Müteselsil sorumlulukta alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını dilerse eşlerin ikisinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir ve sorumluluk borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder (TBK m. 163).
Hangi işlemler: Birliği temsil yetkisi, ailenin sürekli ihtiyaçları için olağan temsil ile ailenin diğer ihtiyaçları için diğer eşin veya hâkimin yetkilendirdiği ya da gecikmede sakınca bulunan hâllerdeki olağanüstü temsili kapsar (TMK m. 188).
Amaç ve sınır: Hukuk Genel Kurulu'na göre müteselsil sorumluluk öncelikle üçüncü kişilerin menfaatlerinin korunmasına ve işlem güvenliğine hizmet eder; ancak temsil yetkisi yalnız kanunun çizdiği sınır içinde işlerlik kazanır ve bu kapsamda yapılmış bir işlem yoksa diğer eşin sorumluluğu doğmaz (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023).
Özel okul örneği: Hukuk Genel Kurulu, eşlerden birinin imzaladığı özel okul sözleşmesinin olağan temsil kapsamında olmadığını ve sözleşmeyi imzalamayan annenin okula karşı müteselsilen sorumlu tutulamayacağını oy çokluğuyla kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023). Yargıtay, sözleşmede imzası bulunmayan ebeveynin okula karşı sorumlu olmadığını başka bir kararında da belirtmiştir (Yargıtay 13. HD, 2017/2580 E., 2020/1430 K., 06.02.2020).
Evlilik birliği tüzel kişi değildir: Gerekçeye göre evlilik birliğinin tüzel kişiliği olmadığından temsilin sonuçları temsile ilişkin genel kurallarla belirlenemez; kanun koyucu bu nedenle sorumluluğu temsil yetkisinin hemen ardından ayrıca düzenlemiştir.

Kişisel sorumluluk: temsil yetkisi olmadan yapılan işlemler

Kural: Eşlerden her biri, birliği temsil yetkisi bulunmaksızın yaptığı işlemlerden kişisel olarak sorumludur (TMK m. 189/2). Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça eşlerden her biri diğeri ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlemi yapabilir (TMK m. 193).
Yetkisiz işlem geçersiz değildir: Hukuk Genel Kurulu'na göre işlemi yapan eşin temsil yetkisinin bulunmaması işlemi geçersiz kılmaz; işlemi yapan eşin üçüncü kişilere karşı sorumluluğu devam eder (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023).
Her eş kendi borcundan sorumludur: Edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur (TMK m. 224). Bu nedenle bir eşin kişisel borcu için alacaklı, diğer eşin birlikte sorumlu olduğu bir işlem bulunmadıkça onun malvarlığına başvuramaz.
Sözleşmenin nispiliği: Hukuk Genel Kurulu'na göre borç ilişkileri kural olarak yalnız taraflarını bağlar; anne ve babanın çocuğun giderlerine katılma yükümlülüğü gibi aile hukuku kuralları, üçüncü kişiye sözleşmenin tarafı olmayan eşe karşı salt bu nedenle talep hakkı vermez (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023).

Temsil yetkisinin aşılması ve iyiniyetli üçüncü kişi

Anlaşılamayacak aşım: Temsil yetkisinin üçüncü kişilerce anlaşılamayacak şekilde aşılması hâlinde eşler müteselsilen sorumludur (TMK m. 189/2). Gerekçeye göre bu hüküm, eşlerin temsil yetkisini aşmaları hâlinde bundan habersiz iyiniyetli üçüncü kişileri korumak amacıyla 1984 tarihli Öntasarıya eklenmiştir.
Aşımın anlaşılabildiği hâller: Hukuk Genel Kurulu'na göre olağan temsil yetkisinin aşılıp aşılmadığı, önce o ailenin sürekli ihtiyaçlarının kapsamı belirlenerek, sonra işlemin ailenin günlük ihtiyaçlarının ekonomik sınırını açıkça geçip geçmediğine bakılarak belirlenir (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023). İşlemin niteliği ve tutarı bakımından temsil yetkisini açıkça aştığı anlaşılabiliyorsa üçüncü kişi bu korumadan yararlanamaz.
Sınırlama ve ilan: Temsil yetkisini aşan veya kullanmada yetersiz kalan eşin yetkisi hâkim tarafından kaldırılabilir veya sınırlanabilir; bunun iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması hâkim kararıyla ilanına bağlıdır (TMK m. 190).

Eşin borcuna kefalet ve eşin rızası

Kural: Eşlerden biri, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; rıza sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmelidir (TBK m. 584/1). Ticari işletme sahibi veya şirket ortağı ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilen kefaletler gibi kanunda sayılan hâllerde eşin rızası aranmaz (TBK m. 584/3).
Eşinin borcuna kefil olan eş: Yargıtay, icra kefaletinin diğer eşin borcu için verilmiş olmasının eşin rızası şartını ortadan kaldırmadığını, şekil şartlarına ve eşin yazılı rızasına uyulmadan verilen icra kefaletinin ilam niteliği taşımadığını belirtmiştir (Yargıtay 12. HD, 2017/4099 E., 2017/9461 K., 15.06.2017). Aynı yönde bir başka kararda da mahkemenin, kefilin kefalet tarihinde evli olup olmadığını ve eşinin rızasının bulunup bulunmadığını araştırması gerektiği belirtilmiştir (Yargıtay 12. HD, 2015/31448 E., 2016/6614 K., 08.03.2016).

Eşin borcu nedeniyle aile konutunun haczi

Malik olmayan eşin şikâyet hakkı: Anayasa Mahkemesi, eşinin borcu nedeniyle haczedilen aile konutu için malik olmayan eşin meskeniyet iddiasıyla yaptığı şikâyetin dava ehliyeti yokluğundan reddedilmesini aile hayatına saygı hakkının ihlali saymıştır (AYM, Emine Göksel, B. No: 2016/10454, 12.12.2019). Anayasa Mahkemesi aynı yöndeki ihlal kararlarını sonraki başvurularda da sürdürmüştür (AYM, Nurcan Taş, B. No: 2021/7065, 19.11.2024).
Yargıtay uygulaması: Yargıtay'ın, borçlunun eşinin meskeniyet şikâyetini aktif husumet yokluğundan reddeden kararı onadığı dosyalar da bulunmaktadır (Yargıtay 12. HD, 2022/13263 E., 2023/789 K., 13.02.2023). Aile konutuna ilişkin güvenceler TMK m. 194 şerhinde ayrıca ele alınacaktır.

Eşler arasında iç ilişki ve boşanma

Kredi taksitleri: Yargıtay, evlilik birliği içinde eşlerden biri adına çekilen kredinin evlilik birliğinin ihtiyaçları için çekildiğinin ve kullanıldığının kabulü gerektiğini, boşandıktan sonra taksitleri ödediğini ileri sürerek geri ödeme isteyen eşin iddiasını ispatlaması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 3. HD, 2015/19376 E., 2017/5086 K., 12.04.2017).
Giderlere katılma ölçüsü: Eşler arasındaki iç ilişkide birliğin giderleri, eşlerin güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılma yükümlülüğüne göre paylaşılır (TMK m. 186/3).
Boşanmadan sonra: Olağan temsil yetkisi ortak yaşamın devamı süresince vardır (TMK m. 188/1); evlilik sırasında temsil yetkisi kullanılarak yapılmış işlemden doğan müteselsil sorumluluk ise boşanmayla kendiliğinden sona ermez.

Uygulamada

Hakkınızda eşinizin yaptığı bir işlem nedeniyle icra takibi başlatıldıysa önce işlemin ailenin günlük ve olağan ihtiyaçlarından olup olmadığını, sözleşmede imzanızın veya önceden verdiğiniz bir yetkinin bulunup bulunmadığını kontrol edin. İmzanız yoksa ve işlem olağan temsili aşıyorsa ödeme emrine süresinde itiraz edin veya borçlu olmadığınızın tespiti için dava açın. Eşinizin borcuna kefil olmanız isteniyorsa kefalet sözleşmesinin yazılı olduğundan, azami miktarın ve kefalet tarihinin el yazınızla belirtildiğinden ve eşin yazılı rızasının sözleşmeden önce veya en geç imza anında alındığından emin olun. Eşinizin borcu nedeniyle aile konutuna haciz konulduysa haczi öğrendiğiniz anda şikâyet yoluna başvurun.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları

Aşağıdaki kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2022/132 E. · 2023/100 K.22.02.2023

Olağan temsil sınırı dışında yapılan işlemden diğer eş sorumlu olmaz; kanundan doğan bu istisna genişletilemez

Özel okul işleten şirket, eşlerin çocuklarının eğitim ücreti için hem sözleşmeyi imzalayan babaya hem de sözleşmede imzası bulunmayan anneye karşı icra takibi başlattı; takip kesinleşince annenin taşınmazlarına haciz konuldu. Anne, sözleşmenin tarafı olmadığını ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini istedi. Bölge adliye mahkemesi eşlerin birliği temsil ettiğini ve temsil yetkisinin kullanıldığı hâllerde müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek davayı reddetti. Özel Daire bozdu; bölge adliye mahkemesi direndi.

“Ancak söz konusu temsil yetkisinin yalnızca Kanun'un çizdiği sınır dâhilinde işlerlik kazanacağı ve bu kapsamda yapılmış bir işlem yoksa diğer eşin kişisel sorumluluğunun doğmayacağı gözden kaçırılmamalıdır. Aksi yöndeki bir değerlendirme; kanundan doğan istisnai bir durumun kapsamının genele sirayet edecek şekilde genişlemesine ve şahsen borçlanması için (kural olarak) iradesi asıl olan bir kişinin her an iradesi dışında borç yükümlülüğü altına girme riskiyle karşı karşıya kalmasına sebep olacaktır.”

Ne anlama geliyor? Hukuk Genel Kurulu direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur. Kurul'a göre birliği temsil yetkisinin kullanıldığı hâllerde eşlerin üçüncü kişilere karşı müteselsil sorumluluğu (TMK m. 189/1) öncelikle üçüncü kişilerin menfaatlerini ve işlem güvenliğini korur; ancak bu sorumluluk yalnız temsil yetkisinin kanunun çizdiği sınır içinde kullanıldığı işlemlerde doğar. Özel okul sözleşmesi olağan temsil kapsamında olmadığından, sözleşmeyi imzalamayan eş okula karşı sorumlu tutulamaz. Temsil yetkisi bulunmaksızın yapılan işlemden işlemi yapan eş kişisel olarak sorumludur (TMK m. 189/2). Kurulda, özel okul giderlerinin birliğin sürekli ihtiyaçları kapsamında olduğu görüşü ileri sürülmüş, çoğunlukça benimsenmemiştir.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi2017/4099 E. · 2017/9461 K.15.06.2017

Eşinin borcu için icra kefili olan eşten de TBK m. 584'teki eşin yazılı rızası aranır; bu şarta uyulmayan icra kefaleti ilam niteliği taşımaz

Haciz sırasında düzenlenen tutanağa, borçlunun eşinin borca icra kefili olduğu kaydedildi. Kefil, kefaletin yazılı şekilde yapılmadığını, sorumlu olduğu azami miktar ile kefalet tarihinin belirtilmediğini ve eşinin yazılı rızasının alınmadığını ileri sürerek icra emrinin iptalini istedi. İcra mahkemesi şikâyeti reddetti.

“Öte yandan icra kefaletinin diğer eşin borcu nedeniyle verilmiş olması, anılan maddede öngörülen eşin rızası koşulunu da ortadan kaldırmaz.”

Ne anlama geliyor? Daire kararı oybirliğiyle bozmuştur. Daire'ye göre icra kefaleti müteselsil kefalet hükmündedir ve geçerliliği TBK m. 583 ve 584'teki şartlara bağlıdır: kefalet yazılı yapılmalı, kefil sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil sıfatını kendi el yazısıyla belirtmeli; eşlerden biri, ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Kefaletin diğer eşin borcu için verilmiş olması bu şartı ortadan kaldırmaz; şartlara uyulmadan yapılan icra kefaleti ilam niteliği taşımaz ve kefil hakkında ilamlı icra yapılamaz.

Kaynak: Yargıtay Karar Arama (mevzuat.adalet.gov.tr)Kararın tam metni

Madde gerekçesi

Maddenin birinci ve ikinci fıkrası, 1984 tarihli Öntasarının 152 nci maddesinden alınmıştır. Evlilik birliğinin tüzel kişiliği olmadığı için bu birliği temsilin sonuçlarını temsile ilişkin kurallar ile belirlemek olanaklı değildir. Yürürlükteki Kanunda evlilik birliğini temsile ilişkin maddelerde bu konu düzenlenmiş değilse de, eşlerin mal rejimlerine ilişkin fasıllarda kadının birliği temsilen yüklendiği borçlardan kocanın ve ayrık durumlarda (istisnaen) kadının sorumluluğu çeşitli maddelerde belirlenmiştir. (md. 187, 202, 203, 204, 215, 216 ve 217) Evlilik birliğini temsilin sonuçlarının hemen temsil yetkisinden sonra düzenlenmesi daha uygun görülmüştür. Böylece buradaki temsilin anlamı ve sonuçları daha kolay anlaşılacaktır. Maddenin ikinci fıkrasında, 1984 tarihli Öntasarıda bulunmayan "Ancak, temsil yetkisinin üçüncü kişilerce anlaşılamayacak şekilde aşılması hâlinde eşler müteselsilen sorumludurlar." hükmü eklenmiştir. Böylece bu hüküm sayesinde eşlerin temsil yetkisini aşmaları hâlinde, bundan habersiz iyiniyetli üçüncü kişiler korunmak istenmiş, bu durumda da eşlerin müteselsilen sorumlu olacakları öngörülmüştür.

Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM S. Sayısı: 723 (21. Dönem), s. 78

Adalet Komisyonu maddeyi Tasarıdaki gibi aynen kabul etmiştir (S. Sayısı 723, s. 406). Gerekçede anılan madde numaraları eski Kanun'un mal rejimine ilişkin hükümleridir.

743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı

743 sayılı Türk Kanunu Medenisi m. 154-155 (mülga)

Birliği koca temsil eder. Mallarını idare hususunda karı koca hangi usulü kabul etmiş olursa olsun koca, tasarruflarından şahsen mesul olur. Evin daimi ihtiyaçları için koca gibi kadın dahi birliği temsil hakkını haizdir. Karının üçüncü şahıslar tarafından malüm olabilecek surette salahiyetini tecavüz etmeyen tasarruflarından koca mesuldür.

743 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr

Eski Kanun'da birliği temsilden doğan sorumluluk esas olarak kocaya yüklenmişti; kadının evin sürekli ihtiyaçları için yaptığı ve yetkisini üçüncü kişilerin anlayabileceği şekilde aşmayan işlemlerden koca sorumluydu. Yeni Kanun, temsil yetkisini her iki eşe tanıyarak sorumluluğu da eşlerin müteselsil sorumluluğu olarak düzenlemiştir.

	743 sayılı Kanun m. 154-155	4721 sayılı Kanun m. 189
Temsilden doğan sorumluluk	Koca sorumluydu	Eşler müteselsilen sorumludur
Yetkisiz işlem	Kocanın tasarruflarından koca şahsen sorumluydu	İşlemi yapan eş kişisel olarak sorumludur
Yetki aşımı	Üçüncü kişilerin anlayabileceği aşımda koca sorumlu değildi	Anlaşılamayacak aşımda eşler müteselsilen sorumludur

Değişiklik geçmişi

Tarih	Gelişme	Dayanak
01.01.2002	Madde yürürlüğe girdi	4721 s. K.

Madde yürürlüğe girdiği günden beri değiştirilmemiştir.

İlgili maddeler

TMK m. 186: Konutun seçimi, birliğin yönetimi ve giderlere katılma.
TMK m. 188: Eşlerin temsil yetkisi.
TMK m. 190: Temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlanması.
TMK m. 193: Eşlerin hukuki işlemleri.
TMK m. 194: Aile konutu.
TMK m. 224: Edinilmiş mallara katılmada üçüncü kişilere karşı sorumluluk.

Eşinizin borçları nedeniyle başlatılan icra takipleri, kefalet ve rıza sorunları ya da boşanma sürecinde borçların paylaşımı konusunda dosyanızı değerlendirmek isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

TMK 189 ne diyor?

TMK m. 189'a göre birliği temsil yetkisinin kullanıldığı hâllerde eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur. Eşlerden her biri temsil yetkisi bulunmaksızın yaptığı işlemlerden kişisel olarak sorumludur; ancak temsil yetkisi üçüncü kişilerce anlaşılamayacak şekilde aşılmışsa eşler yine müteselsilen sorumlu olur.

Eşimin borcundan sorumlu muyum?

Kural olarak hayır. Her eş kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur (TMK m. 224). Eşinizin borcundan ancak borç ailenin sürekli ihtiyaçları için birliği temsilen yapılmış bir işlemden doğmuşsa, işlem için önceden yetki verdiyseniz ya da sözleşmeyi siz de imzaladıysanız sorumlu olursunuz (TMK m. 188, 189).

Müteselsil sorumluluk ne demektir?

Alacaklı, borcun tamamını veya bir kısmını dilerse eşlerin ikisinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir; sorumluluk borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder (TBK m. 163).

Eşimin imzaladığı özel okul sözleşmesinden sorumlu muyum?

Sözleşmede imzanız yoksa ve önceden yetki vermediyseniz kural olarak hayır. Hukuk Genel Kurulu, özel okul sözleşmesinin olağan temsil kapsamında olmadığını ve sözleşmeyi imzalamayan annenin okula karşı müteselsilen sorumlu tutulamayacağını kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023).

Eşim yetkisini aşarak işlem yaptı; sorumlu olur muyum?

Temsil yetkisinin aşıldığı üçüncü kişilerce anlaşılamayacak durumdaysa eşler müteselsilen sorumlu olur (TMK m. 189/2). İşlemin niteliği ve tutarı yetkinin aşıldığını açıkça gösteriyorsa işlemi yapan eş kişisel olarak sorumlu kalır.

Eşimin borcu yüzünden benim malıma haciz konulabilir mi?

Eşinizin kişisel borcu için alacaklı, sizin de sorumlu olduğunuz bir işlem yoksa sizin malvarlığınıza başvuramaz (TMK m. 224). Size ait bir mala haciz konulursa icra mahkemesine şikâyet ve istihkak yollarına başvurabilirsiniz.

Eşimin borcu yüzünden aile konutumuza haciz geldi; ne yapabilirim?

Anayasa Mahkemesi'ne göre aile konutunun haczinde malik olmayan eş de meskeniyet iddiasıyla şikâyet yoluna başvurabilmelidir; şikâyetin dava ehliyeti yokluğundan reddedilmesi aile hayatına saygı hakkını ihlal eder (AYM, Emine Göksel, B. No: 2016/10454, 12.12.2019). Şikâyet süreleri kısa olduğundan haczi öğrenir öğrenmez harekete geçin.

Eşimin borcuna kefil olurken eşimin rızası gerekir mi?

Evet. Eşlerden biri, ayrılık kararı yoksa veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmamışsa, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir (TBK m. 584). Yargıtay, kefaletin diğer eşin borcu için verilmiş olmasının bu şartı ortadan kaldırmadığını belirtmiştir (Yargıtay 12. HD, 2017/4099 E., 2017/9461 K., 15.06.2017).

Eşim benim rızam olmadan başkasına kefil oldu; kefalet geçerli mi?

TBK m. 584'e göre eşin yazılı rızası sözleşmeden önce veya en geç kurulması anında verilmelidir; bu rıza yoksa kefalet geçerlilik şartını taşımaz. Ticari işletme sahibi veya şirket ortağı ya da yöneticisinin işletme veya şirketle ilgili kefaletleri gibi kanunda sayılan istisnalarda eşin rızası aranmaz.

Eşimin temsil yetkisini nasıl sınırlarım?

Eşiniz temsil yetkisini aşıyor veya kullanmada yetersiz kalıyorsa hâkimden yetkisinin kaldırılmasını veya sınırlanmasını isteyebilirsiniz; kararın iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması için hâkim kararıyla ilan edilmesi gerekir (TMK m. 190).

Boşandıktan sonra evlilik içindeki borçlardan sorumlu olur muyum?

Evlilik sırasında birliği temsil yetkisi kullanılarak yapılmış bir işlemden doğan müteselsil sorumluluk boşanmayla kendiliğinden sona ermez. Boşanmadan sonra ise olağan temsil yetkisi yoktur; olağan temsil yalnız ortak yaşamın devamı süresince vardır (TMK m. 188/1).

Eşim adına çekilen krediyi ben ödedim; geri isteyebilir miyim?

Yargıtay, evlilik birliği içinde eşlerden biri adına çekilen kredinin evlilik birliğinin ihtiyaçları için kullanıldığının kabulü gerektiğini ve taksitleri geri isteyen eşin iddiasını ispatlaması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 3. HD, 2015/19376 E., 2017/5086 K., 12.04.2017). Ödemelerin hangi borç için yapıldığını gösteren belgeleri ve açıklamaları saklayın.

Kaynaklar ve Mevzuat

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Kanun metni yayın tarihindeki yürürlükteki metindir. Yayın: 22 Eylül 2026 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026.

TMK Madde 189: Eşlerin Sorumluluğu