Boşanma, borçları kendiliğinden eşler arasında bölmez. Her eş kendi borcundan bütün malvarlığıyla sorumludur (TMK m. 224); borcun tarafı ya da kefili olmayan eş, kural olarak alacaklıya karşı sorumlu olmaz. Bunun istisnası ailenin sürekli ihtiyaçları için yapılan işlemlerdir: bu işlemlerden eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumludur (TMK m. 188, 189). Eşler borçları kendi aralarında paylaşabilir (TMK m. 226/3), ama bu anlaşma bankayı bağlamaz; borçlunun değişmesi alacaklının kabulüne bağlıdır (TBK m. 196). Mal paylaşımında ise borçlar ait oldukları mal kesiminden düşülür (TMK m. 230, 231).
- Boşanma borcu bölmez. Bankaya ve diğer alacaklılara karşı sorumluluk, sözleşmeye ve kanuna göre belirlenir.
- Her eş kendi borcundan sorumludur. Kendi adına kredi çeken veya kart sözleşmesi imzalayan eş borçludur.
- Ailenin sürekli ihtiyaçları istisnadır. Bu ihtiyaçlar için yapılan işlemlerden eşler müteselsilen sorumludur; Hukuk Genel Kurulu özel okul sözleşmesini bu kapsamda saymadı (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023).
- Kefalet, eşin yazılı rızasına bağlıdır. Rıza en geç sözleşmenin kurulduğu anda verilmelidir.
- Protokol bankayı bağlamaz. Borcu üstlenen eş diğerini borçtan kurtarmakla yükümlüdür; bankanın borçlusu kendiliğinden değişmez.
- Protokole uyulmazsa hak dava ile istenir. Kredi ve satış bedelinin paylaşımını düzenleyen protokol hükmü alacak davasına dayanak olur.
- Evdeki eşyalara haciz gelirse istihkak yolu vardır. Niteliği gereği size ait olduğu açıkça anlaşılan eşyalar sizin sayılır.
Boşanmada borçlar için iki ayrı soru
Borçlarla ilgili iki soruyu birbirinden ayırmak gerekir: alacaklıya karşı kim sorumludur ve eşler borcu kendi aralarında nasıl paylaşır? Boşanma kararı bankayla, kiraya verenle veya başka bir alacaklıyla yapılmış sözleşmeyi değiştirmez; eşler arasındaki paylaşım ise protokolde ya da mal rejiminin tasfiyesinde çözülür.
| Borç | Alacaklıya karşı kim sorumlu? | Eşler arasında | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Bir eşin kendi adına çektiği kredi | Krediyi çeken eş | Mal paylaşımında borcun ait olduğu mal kesimine yüklenir | TMK m. 224, 230 |
| Birlikte imzalanan kredi | Sözleşmeyi imzalayan eşlerin her biri, sözleşmedeki sorumluluk biçimine göre | Protokolle veya tasfiyede paylaşılır | TMK m. 226/3; TBK m. 195, 196 |
| Kredi kartı borcu | Kart sözleşmesini imzalayan eş; ek kart sahibi, imzaladığı belge onu borçlu veya kefil yapıyorsa | Kesimi anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır | TMK m. 224, 230/2 |
| Ailenin sürekli ihtiyaçları için yapılan işlem | İki eş müteselsilen | Eşler giderlere güçleri oranında katılır | TMK m. 186/3, 188, 189 |
| Eşin kefaleti | Kefil olan eş; diğer eşin yazılı rızası yoksa kefalet geçersizdir | Rıza vermeyen eşin sorumluluğu doğmaz | TBK m. 584 |
| Aile konutunun kirası | Kira sözleşmesinin tarafı olan eş; kiraya verene bildirimle taraf olan eş de müteselsilen | Kira da birliğin giderlerindendir | TMK m. 186/3, 194/4 |
| Evlenmeden önceki borç | Borçlu olan eş | Kişisel mallara ilişkin borç sayılır | TMK m. 224, 230 |
Ailenin sürekli ihtiyaçları: eşinizin harcamasından ne zaman sorumlusunuz?
Eşlerden her biri, ortak yaşamın devamı süresince ailenin sürekli ihtiyaçları için evlilik birliğini temsil eder (TMK m. 188). Bu temsil yetkisi kullanıldığında eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur; temsil yetkisi olmadan yapılan işlemlerden ise işlemi yapan eş kişisel olarak sorumludur (TMK m. 189).
Birliği temsil yetkisinin kullanıldığı hâllerde, eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olurlar. Eşlerden her biri, birliği temsil yetkisi bulunmaksızın yaptığı işlemlerden kişisel olarak sorumludur. Ancak, temsil yetkisinin üçüncü kişilerce anlaşılamayacak şekilde aşılması hâlinde eşler müteselsilen sorumludurlar.
Türk Medeni Kanunu m. 189Hukuk Genel Kurulu, olağan temsil yetkisinin aşılıp aşılmadığının iki aşamada belirlenmesi gerektiğini belirtti: önce ailenin sürekli ihtiyaçları kapsamına nelerin girdiği saptanır, sonra yapılan işlemden doğan giderin ailenin günlük ihtiyaçlarının ekonomik sınırını açıkça geçip geçmediğine bakılır (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023). Aynı kararda özel okul sözleşmesi şöyle değerlendirildi:
Bir özel okul işletmesi, eşlerin ortak çocuğunun 2013-2014 eğitim borcu için babayla birlikte anne hakkında da ilamsız icra takibi başlattı. Takip kesinleşince anne, okulla sözleşmeyi yalnız babanın imzaladığını, kendisinin taraf olmadığını ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini istedi. İlk derece mahkemesi davayı kabul etti. Bölge adliye mahkemesi TMK m. 188 ve 327 gereği annenin de sorumlu olduğunu kabul ederek davayı reddetti ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin bozma kararına karşı direndi. Hukuk Genel Kurulu oy çokluğuyla, özel okula kaydın ailenin gündelik ihtiyaçlarından çok daha fazlasını evlilik birliğine yüklediğini, bu nedenle ailenin sürekli ihtiyacı sayılamayacağını belirtti. Çocuğun eğitim giderine anne ve babanın birlikte katlanmasını öngören TMK m. 327'nin eşler arasındaki iç ilişkiyi düzenlediğini, okula sözleşmenin tarafı olmayan anneye karşı talep hakkı vermediğini söyleyerek direnme kararını bozdu.
Ne anlama geliyor? Bu kararda ölçüt, harcamanın ailenin gündelik ihtiyaçlarının ekonomik sınırını açıkça aşıp aşmadığıydı. Eşinizin tek başına imzaladığı ve bu sınırı aşan bir sözleşme, TMK m. 188 yoluyla sizi borç altına sokmaz.
Eşiniz temsil yetkisini aşıyor veya bu yetkiyi kullanmada yetersiz kalıyorsa, hâkimden temsil yetkisinin kaldırılmasını ya da sınırlanmasını isteyebilirsiniz; bunun iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması, durumun hâkimin kararıyla ilan edilmesine bağlıdır (TMK m. 190). TMK m. 188 bu temsil yetkisini ortak yaşamın devamı süresine bağlar; eşler ayrı yaşamaya başladıysa bunu, eşinizin yaptığı işlemlere karşı savunmanızda ileri sürebilirsiniz.
Kredi ve kredi kartı borçları
Bankaya karşı borçlu, kredi veya kart sözleşmesini imzalayan kişidir ve boşanma bu sözleşmeyi değiştirmez. Krediyi yalnız eşiniz çektiyse ve siz sözleşmede borçlu ya da kefil olarak yer almıyorsanız, bankaya karşı kural olarak sorumlu olmazsınız (TMK m. 224). Krediyi birlikte imzaladıysanız boşansanız da bankaya karşı sözleşmedeki sorumluluğunuz sürer.
Ek kartta durum, ek kart için imzaladığınız başvuruya ve sözleşmeye bağlıdır: bu belge sizi borçlu veya kefil yapıyorsa sorumluluğunuz o belgeden doğar. Kart borcunun ne zaman ve ne için oluştuğunu gösteren hesap özetlerini saklayın; mal paylaşımında borcun hangi mal kesimine ait olduğu tartışılabilir ve hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır (TMK m. 230/2).
Kredili evde taksitlerin mal paylaşımında nasıl hesaplandığını boşanmada mal paylaşımı rehberinde örnek hesapla anlattım.
Kefalet: eşinizin kefil olması için rızanız gerekir
Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır.
Türk Borçlar Kanunu m. 584/1Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi ya da ticaret şirketinin ortağı veya yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilen kefaletler ile esnaf ve sanatkârların mesleki faaliyetleriyle ilgili kefaletleri gibi bazı hâllerde eşin rızası aranmaz (TBK m. 584/3). Yargıtay, kira sözleşmesine müteselsil kefil olan kişi yönünden kefaletin TBK m. 583 ve 584'e uygun olup olmadığının araştırılmasını istedi ve sözleşme tarihinde kefil evliyse eşin rızasının da bulunması gerektiğini belirtti (Yargıtay 12. HD, 2026/421 E., 2026/1495 K., 03.03.2026).
İstanbul 9. Aile Mahkemesinde görülen davada eşlerden biri, eşinin kendisinden yazılı rıza almadan 28.11.2014'te bir şirketin 4.300.000 TL bedelli genel kredi sözleşmesine müteselsil kefil olduğunu ve şirketin kredileri için kendi adına kayıtlı dükkânları ipotek ettiğini ileri sürerek kefaletin iptalini ve ipoteğin kaldırılmasını istedi; banka ödenmeyen krediler için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatmıştı. Eşler arasındaki boşanma davası 27.11.2017'de açılmıştı. İlk derece mahkemesi kefalete ilişkin hükümleri iptal etti, ipoteğin kaldırılması talebini reddetti. Bölge adliye mahkemesi, kefalet tarihinde ayrılık kararı ya da yasal ayrı yaşama hakkı bulunmadığını ve eş rızası olmadan verilen kefaletin geçerli olmadığını belirtti; ipoteğin ise ayni güvence olduğunu, dükkânlar aile konutu olmadığından eş rızasına bağlı bulunmadığını söyleyerek istinaf başvurularını esastan reddetti. Yargıtay bu kararı onadı.
Ne anlama geliyor? TBK m. 584/3'teki istisnalar dışında eşinizin kefil olması yazılı rızanıza bağlıdır. Aile konutu olmayan bir malın ipoteği için ise rızanız aranmaz; ipotek, aile konutu üzerinde kuruluyorsa açık rızanız gerekir (TMK m. 194/1).
Protokolde borç paylaşımı
Eşler karşılıklı borçlarıyla ilgili düzenleme yapabilir (TMK m. 226/3) ve anlaşmalı boşanma protokolüne kredinin kimde kalacağını yazabilir. Ancak protokol eşler arasında hüküm doğurur: borcu üstlenen eş, borcu bizzat ödeyerek veya alacaklının rızasıyla borcu üstlenerek diğer eşi borçtan kurtarmakla yükümlüdür (TBK m. 195). Borçlunun değişmesi ise borcu üstlenen ile alacaklı arasında yapılacak sözleşmeye, yani bankanın kabulüne bağlıdır (TBK m. 196).
Çorum 2. Aile Mahkemesinde görülen alacak davasında eşler, kadının 2018'de açtığı dava sonunda anlaşmalı olarak boşanmıştı. Mahkemece onaylanan protokole göre erkek adına kayıtlı ve evlilik içinde edinilen bağımsız bölüm en kısa sürede satılacak, kalan kredi borcu satış bedelinden ödenecek, geri kalan para ise protokolde eşlere ayrılan belirli tutarlar düşüldükten sonra eşit paylaşılacaktı. Erkeğin protokol hükmünü yerine getirmediği sabitti. Keşif sonucu alınan bilirkişi raporuyla bağımsız bölümün değeri ve kalan kredi borcu belirlendi. Yargıtay, ilk derece mahkemesinin denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanmasını hatalı buldu; yeniden yargılama gerekmediğinden kararı düzelterek, protokol hükmüne göre hesaplanan 104.696,70 TL'nin yasal faiziyle erkekten alınarak kadına verilmesine hükmetti.
Ne anlama geliyor? Protokoldeki borç ve satış hükmü, eşlerden biri yerine getirmezse alacak davasına dayanak olur ve hesap protokolün kendi formülüne göre yapılır. Bu yüzden protokolde kredinin hangi bedelden, hangi sırayla kapatılacağını açıkça yazın.
| Protokole yazın | Neden |
|---|---|
| Borcun türü, bankası ve kalan tutarı | Hangi borcun kime kaldığı tartışma konusu olmaz |
| Taksitleri kimin, hangi tarihten itibaren ödeyeceği | Ödenmeyen taksitler için talebinize dayanak olur |
| Borçlu değişikliği için bankaya başvuru | Bankanın kabulü olmadan borçlu değişmez (TBK m. 196) |
| Ev satılacaksa satış süresi ve kredinin satış bedelinden kapatılması | Protokole uyulmazsa hesap bu hükme göre yapılır |
| Ödeme yapılmazsa ne olacağı | Diğer eşin ödediği tutarı geri isteyebileceği açıkça görülür |
Protokolün nasıl hazırlandığını anlaşmalı boşanma protokolü rehberinde anlattım.
Kira ve ortak giderler
Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılır (TMK m. 186/3). Boşanma davası açılınca hâkim, dava süresince eşlerin barınması ve geçimi dahil gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169). Dava sürerken nafaka talebinin nasıl belirlendiğini boşanmada nafaka rehberinde anlattım.
| Durum | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kiracı eş sözleşmeyi feshetmek istiyor | Aile konutunun kira sözleşmesi diğer eşin açık rızası olmadan feshedilemez | TMK m. 194/1; TBK m. 349/1 |
| Rıza verilmiyor | Kiracı, hâkimden bu konuda karar vermesini isteyebilir | TBK m. 349/2 |
| Kiracı olmayan eş sözleşmeye taraf olmak istiyor | Kiraya verene bildirimle taraf olur ve diğer eşle müteselsilen sorumlu olur | TMK m. 194/4 |
| Kiraya veren feshetmek istiyor | Taraf olan eş varsa fesih bildirimini ve ödeme süresini kiracıya ve eşine ayrı ayrı bildirmelidir | TBK m. 349/3 |
Bu kurallar evlilik sürerken aile konutu için geçerlidir; boşanma davası devam ederken de eşler evli olduğundan uygulanır.
Eşinizin borcu için eve haciz gelirse
Birlikte oturulan evde haciz yapılırken taşınır mallar borçlunun elinde sayılır; ancak niteliği gereği size ait olduğu açıkça anlaşılan eşyalar ile mesleğinizin gereği olan eşyalar sizin kabul edilir ve bu karinenin aksini iddia eden ispat etmelidir (İİK m. 97/a).
Bir taşınır malı elinde bulunduran kimse onun maliki sayılır. Borçlu ile üçüncü şahısların taşınır malı birlikte ellerinde bulundurmaları halinde dahi mal borçlu elinde addolunur. (…) Birlikte oturulan yerlerdeki mallardan mahiyetleri itibariyle kadın, erkek ve çocuklara aidiyetleri açıkça anlaşılanlar veya örf ve adet, sanat, meslek veya meşgale icabı olanlar bunların farz olunur. Bu karinenin aksini ispat külfeti iddia eden kişiye düşer.
İcra ve İflas Kanunu m. 97/aEşyayı borçlu eşinizle birlikte elinizde bulunduruyorsanız ve yedieminliği kabul ederseniz mal muhafaza altına alınmaz; takibin devamına karar verilirse muhafaza altına alınabilir (İİK m. 97/a). Haczedilen eşya sizinse istihkak iddiasında bulunabilirsiniz; bunun için malı nasıl edindiğinizi ve borçlunun elinde bulunmasını gerektiren sebepleri göstermeniz ve ispat etmeniz gerekir (İİK m. 97/a). Size ait eşyaların faturalarını ve ödeme kayıtlarını saklayın.
Mal paylaşımında borçlar nasıl hesaba katılır?
Her borç, ilişkin bulunduğu mal kesimini yükümlülük altına sokar; hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır (TMK m. 230/2). Artık değer, edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır ve değer eksilmesi göz önüne alınmaz (TMK m. 231). Bir eşin kişisel mallarına ilişkin borcu edinilmiş mallardan ya da edinilmiş mallarına ilişkin borcu kişisel mallarından ödenmişse, tasfiye sırasında denkleştirme istenebilir (TMK m. 230/1).
| Borç | Mal paylaşımındaki yeri | Dayanak |
|---|---|---|
| Evlilik içinde edinilen konutun kredisi | Konutun hesabında dikkate alınır; yöntemi mal paylaşımı rehberinde | TMK m. 230, 231 |
| Evlenmeden önce edinilen mala ait kredi | Kişisel mala ilişkin borçtur; evlilikteki kazançla ödenen taksitler için denkleştirme gündeme gelebilir | TMK m. 230/1 |
| Kesimi belirlenemeyen borç | Edinilmiş mallara ilişkin sayılır | TMK m. 230/2 |
| Borçların edinilmiş malları aşması | Değer eksilmesi hesaba katılmaz | TMK m. 231/2 |
Boşanırken borçlar için yapılacaklar
- Borç listesini çıkarın.
Kredi, kart, kefalet, kira ve icra dosyalarını borçlusu ve kalan tutarıyla yazın.
- Belgeleri toplayın.
Kredi sözleşmeleri, hesap özetleri, kefalet belgeleri ve ödeme dekontları hem mal paylaşımında hem alacaklıya karşı savunmada kullanılır.
- Kefaleti kontrol edin.
Eşiniz yazılı rızanız olmadan kefil olduysa kefaletin geçersizliğini ileri sürebilirsiniz (TBK m. 584).
- Protokolü açık yazın.
Borcun kime kalacağını, ödeme takvimini ve bankaya başvuruyu protokole ekleyin.
- Bankanın kabulünü yazılı alın.
Borçlu değişikliği veya yeniden yapılandırma için bankanın kabulü gerekir (TBK m. 196).
- Eşyalarınızın belgelerini ayrı tutun.
Haciz ihtimaline karşı size ait eşyaların fatura ve ödeme kayıtlarını saklayın (İİK m. 97/a).
Borçların boşanma ve mal paylaşımıyla birlikte planlanması için boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Boşanınca eşimin kredi borcu bana kalır mı?
Krediyi yalnız eşiniz çektiyse ve siz sözleşmede borçlu ya da kefil değilseniz, bankaya karşı kural olarak sorumlu olmazsınız (TMK m. 224). Boşanma, sözleşmedeki borçluyu değiştirmez.
Eşimin kredi kartı borcundan sorumlu muyum?
Kart sözleşmesini imzalayan kişi bankaya karşı borçludur. Ek kart için imzaladığınız belge sizi borçlu veya kefil yapıyorsa sorumluluğunuz o belgeden doğar.
Eşimin yaptığı harcamalardan sorumlu olur muyum?
Ailenin sürekli ihtiyaçları için yapılan işlemlerden eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumludur (TMK m. 188, 189). Hukuk Genel Kurulu, eşlerden birinin imzaladığı özel okul sözleşmesini bu kapsamda saymadı (Yargıtay HGK, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023).
Eşim rızam olmadan kefil olduysa ne olur?
Eşin yazılı rızası, TBK m. 584/3'teki istisnalar dışında kefaletin geçerlilik şartıdır; rıza en geç sözleşmenin kurulduğu anda verilmiş olmalıdır (TBK m. 584/1).
Protokolde "krediyi eşim ödeyecek" yazması yeterli mi?
Bu hüküm eşler arasında geçerlidir, ama bankanın borçlusunu değiştirmez; borçlunun değişmesi bankanın kabulüne bağlıdır (TBK m. 195, 196). Eşiniz protokole uymazsa protokol hükmüne dayanarak alacak davası açabilirsiniz.
Boşanma davası sürerken kirayı kim öder?
Kiraya verene karşı kira sözleşmesinin tarafı sorumludur. Dava sürerken barınma ve geçimle ilgili geçici önlemleri hâkim kendiliğinden alır (TMK m. 169).
Eşimin borcu için evdeki eşyalarıma haciz konabilir mi?
Birlikte oturulan evdeki taşınırlar borçlunun elinde sayılır; niteliği gereği size ait olduğu açıkça anlaşılan eşyalar ise sizin kabul edilir ve aksini iddia eden ispat eder (İİK m. 97/a). Size ait eşya haczedilirse istihkak iddiasında bulunabilirsiniz.
Borçlar mal paylaşımında düşülür mü?
Edinilmiş mallara ilişkin borçlar, artık değer hesabında bu malların değerinden çıkarılır (TMK m. 231); kesimi anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır (TMK m. 230/2).
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 169, 186, 188, 189, 190, 194, 224, 226, 230, 231
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 195, 196, 349, 584
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 97/a
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2022/132 E., 2023/100 K., 22.02.2023
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/5017 E., 2024/2501 K., 17.04.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/8210 E., 2025/10497 K., 02.12.2025
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2026/421 E., 2026/1495 K., 03.03.2026