Eşime Verdiğim Vekaleti Nasıl İptal Ederim? 2026 Noterden Azil, Tebliğ ve Kötüye Kullanılan Vekâlet

"Yıllar önce eşime genel vekâlet vermiştim; şimdi boşanıyoruz, evimi satabilir mi?" Bu soruyu, boşanma kararı verdiği gün aklına eski bir vekâletnameyi getiren eşlerden duyarım. Evlilikte güvenle verilen bir vekâletname, ayrılık döneminde ciddi bir riske dönüşebilir.

Meslek hayatım boyunca bu davalarda zararın, vekâletin unutulmasından doğduğunu gördüm. Bir işi halletmek için verilen vekâletname çekmecede kalır; iş biter, ama vekâlet sürer. Boşanma süreci başladığında ilk işlerden biri, verilmiş vekâletnameleri hatırlayıp iptal etmektir. Bu rehberde bunun nasıl yapılacağını ve vekâlet kötüye kullanıldıysa neler yapılabileceğini anlatıyorum.

Eşime verdiğim vekaleti iptal etmek: kısa cevap

Eşinize hangi vekâleti vermiş olabilirsiniz?

Evlilikte verilen vekâletnamelerin önemli bir kısmı, o gün bir işi halletmek için düzenlenir ve sonra unutulur. Boşanma sürecinde risk taşıyan vekâletnameler şunlardır:

• Genel vekâletname: Taşınmaz satışı, banka işlemleri ve dava takibi gibi geniş yetkiler içerebilir.
• Taşınmaz satış vekâletnamesi: Belirli ya da bütün taşınmazlarınızı satma, devretme ve ipotek etme yetkisi verir.
• Araç vekâletnamesi: Aracınızın satışı ve devri için verilir.
• Banka vekâletnamesi: Hesaplarınızdan para çekme ve havale yapma yetkisi verir.
• Konsolosluk vekâletnamesi: Yurt dışında yaşarken Türkiye'deki işleriniz için verdiğiniz vekâletnamedir.

Vekâletnamenin bir örneği elinizde yoksa, hangi notere gittiğinizi ve yaklaşık tarihini hatırlamaya çalışın. Hatırlayamıyorsanız da azil mümkündür; bunun yolunu aşağıda anlatıyorum. Bu arada e-Devlet ve bankacılık şifrelerinizi değiştirmeyi de unutmayın; şifre bir vekâletname değildir, ama aynı riski taşır.

Bir örnekle anlatayım. Eşinize yıllar önce, bir arsanın satışı için bütün taşınmazlarınızı satma yetkisi veren bir vekâletname verdiniz. Arsa satıldı, vekâletname unutuldu. Boşanma davası açıldıktan sonra eşiniz, bu vekâletle oturduğunuz evi kardeşine devretti. Bu devri geri almak için dava açmanız gerekir ve süreç yıllar sürebilir. Oysa davayı açmadan önce bir azilname çekmeniz, bu riski baştan ortadan kaldırırdı.

Boşanma eşe verilen vekâleti sona erdirir mi?

Hayır. Kanun, temsil yetkisinin kendiliğinden sona erdiği hâlleri tek tek sayar.

Hukuki işlemden doğan temsil yetkisi, aksi taraflarca kararlaştırılmadıkça veya işin özelliğinden anlaşılmadıkça, temsil olunanın veya temsilcinin ölümü, gaipliğine karar verilmesi, fiil ehliyetini kaybetmesi veya iflas etmesi durumlarında sona erer.

Bu cümle temsil yetkisinin kendiliğinden sona erdiği hâlleri düzenleyen maddenin ilk fıkrasıdır (6098 sayılı Kanun m. 43). Boşanma bu hâller arasında sayılmaz. Bu yüzden evlilik içinde eşinize verdiğiniz vekâlet, siz azledene kadar geçerliliğini korur. Boşanma davası açılmış, hatta karar kesinleşmiş olsa bile sonuç değişmez.

Vekâlet nasıl iptal edilir?

Borçlar Kanunu, vekâlet veren ve vekile sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirme hakkı tanır. Uygun olmayan zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf ise diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür (6098 sayılı Kanun m. 512). Eşinize verdiğiniz vekâleti iptal etmek için onun onayına ihtiyacınız yoktur.

Azil şu adımlarla yapılır:

1. Noterden azilname düzenletin. Kimliğinizle bir notere gidin; vekâletin verildiği noter olması gerekmez.
2. Vekâletnameyi tanımlayın. Biliyorsanız tarih ve yevmiye numarasını yazdırın; bilmiyorsanız bütün vekâletnamelerden azlettiğinizi belirtin.
3. Azilnameyi tebliğ ettirin. Azilname noter aracılığıyla eşinizin adresine gönderilir.
4. Tebliğ şerhli örneği saklayın. Azlin eşinize ulaştığını bu belge gösterir.

Azilnamenin eşinize ulaşması önemlidir; vekil azilden habersizse, iyiniyetli üçüncü kişilerle yaptığı işlemler size karşı geçerli kalabilir. Vekâletin kullanılacağı yerlere de bildirim yapmak gerekebilir.

Temsil olunan verdiği yetkiyi üçüncü kişilere açıkça veya dolaylı biçimde bildirmişse, bu yetkiyi tamamen veya kısmen geri aldığını onlara bildirmediği takdirde, yetkinin geri alındığını iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremez.

Bu cümle temsil yetkisinin geri alınmasını düzenleyen maddenin üçüncü fıkrasıdır (6098 sayılı Kanun m. 42). Vekâletnameyi bankanıza, bir alıcıya ya da bir emlakçıya göstermiş olabilirsiniz. Böyle bir durumda azil bilgisini onlara da yazılı olarak bildirin.

Azilnamenin metni kısadır; noter sizin için düzenler. Aşağıdaki örnek, noterde neyi söylemeniz gerektiğini gösterir.

Yurt dışında yaşıyorsanız azilnameyi bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenletebilirsiniz. Konsolosluklar noterlik işlemleri de yapar. Azilnamenin Türkiye'deki eşinize tebliğ edilmesini sağlayın ve tebliğ belgesini saklayın.

Siz eşinizin vekiliyseniz ne olur?

Durum tersine de olabilir; eşiniz size vekâlet vermiş olabilir. Bu vekâleti boşanma sürecinde eşinizin aleyhine kullanmak, aynı sonuçları doğurur: yapılan işlem iptal edilebilir ve tazminat istenebilir. Vekâletten çekilmek isterseniz, kanun vekile de sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirme hakkı tanır. Bunu da noter aracılığıyla bildirin; uygun olmayan bir zamanda çekilirseniz doğan zarardan sorumlu olabileceğinizi unutmayın.

Azilden önce yapılan satış geçerli mi?

Vekâlet sürerken yapılan bir satış, kural olarak geçerlidir; vekil o gün yetkilidir. Ancak yetkinin bulunması, onun istendiği gibi kullanılabileceği anlamına gelmez. Vekil satışı sizin menfaatinize aykırı yaptıysa ve malı devralan kişi bunu biliyorsa, satış azilden önce yapılmış olsa da iptal edilebilir.

Ankara'daki dosya bunun örneğidir: vekâlet hiç azledilmemişti ve oğul yetkiliydi. Yine de devrin erkeğin talimatıyla yapıldığı ispatlanamadı, bedel ödenmedi ve devralan anne vekille işbirliği içindeydi. Bu yüzden devir iptal edildi. Satışın azilden önce mi sonra mı yapıldığı, ispatın kolaylığını etkiler; ama iptal davasının açılmasına engel değildir.

Azil eşinize ulaştıktan sonra yapılan işlemler ne olur?

Azilden haberdar olan vekilin, vekâletname elinde kaldı diye işlem yapması vekâletin kötüye kullanılmasıdır. Vekil azilden haberi olmadığını savunsa da, olayların akışı haberdar olduğunu gösteriyorsa yaptığı devir iptal edilebilir.

Aynı dosyada davalılar, taşınmazların gerçekte kendilerine ait olduğunu ve erkeğin adına emaneten kayıtlı bulunduğunu da ileri sürmüştü. İstinaf mahkemesi bu inanç sözleşmesinin ispatlanamadığını belirtmişti. Eşiniz "ev aslında benimdi, senin adına emaneten kayıtlıydı" gibi bir savunma yaparsa, bunu yazılı delillerle ispatlaması gerekir.

Vekâlet kötüye kullanıldıysa ne yapılır?

Vekil, kendisine verilen yetkiyi vekâlet verenin menfaatine uygun kullanmak zorundadır.

Vekil üstlendiği iş ve hizmetleri, vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür.

Bu cümle vekilin sadakat ve özen borcunu düzenleyen maddenin ikinci fıkrasıdır (6098 sayılı Kanun m. 506). Eşiniz vekâletle evinizi bedel almadan kendisine, bir yakınına ya da değerinin altında birine devrettiyse, bu borca aykırı davranmış olur. Böyle bir devrin iptali için tapu iptali ve tescil davası açılır.

Davanın sonucunu belirleyen soru, malı devralan kişinin durumudur. Devralan kişi vekâletin kötüye kullanıldığını biliyorsa ya da vekille işbirliği içindeyse, tapu iptal edilir. Bir davada vekil olan ağabeyin kardeşinin evini kendi eşine devrettiği anlaşıldı; mahkeme vekilin eşinin kötüye kullanmayı bilen ya da bilmesi gereken kişi olduğunu kabul etti ve karar onandı (Yargıtay 1. HD, 2023/4603 E., 2025/3459 K., 01.07.2025). Devralan kişi iyiniyetli bir üçüncü kişiyse ve bedel ödeyerek satın aldıysa, tapuyu geri almak zorlaşır; bu durumda vekilden tazminat istenir.

Kötüye kullanma nasıl ispatlanır?

Vekâletin kötüye kullanıldığını ispat yükü davacıdadır; ama kararlarda bazı olgular bu ispatı kolaylaştırdı. Şu deliller davada önemlidir:

• Tapu kaydı: Devrin tarihi, devralan kişi ve resmî senette yazan bedel.
• Banka kayıtları: Satış bedelinin size ödenmediğini gösteren hesap hareketleri.
• Değer farkı: Keşifle belirlenen gerçek değer ile satış bedeli arasındaki fark.
• Yakınlık: Devralan kişinin vekilin eşi, çocuğu ya da kardeşi olması.
• Yazışmalar ve tanıklar: Satıştan haberinizin olmadığını ya da satış iradenizin bulunmadığını gösteren deliller.

Karşı taraf, devrin sizin talimatınızla yapıldığını, bir borca karşılık devredildiğini ya da malın gerçekte kendisine ait olduğunu savunabilir. Bu savunmaları ispat yükü ona düşer. Vekil ağabeyin dosyasında, devrin bir borca karşılık yapıldığı savunması banka kayıtları devirden sonraki döneme ait olduğu için kanıtlanamadı. Ankara'daki dosyada da devrin talimatla yapıldığı ispatlanamadı.

Bu dava hangi mahkemede açılır?

Vekâletin kötüye kullanılmasına dayalı tapu iptali davası, eşler arasında olsa bile aile mahkemesinde değil, asliye hukuk mahkemesinde görülür. Yukarıdaki Ankara dosyasında ilk mahkeme davayı mal rejiminin tasfiyesi sayarak görevsizlik kararı vermişti. Yargıtay, uyuşmazlığın Medeni Kanun'un aile hukukuna ilişkin kitabından değil, mülkiyet ve vekâlet hükümlerinden doğduğunu belirterek bu kararı bozmuştu (Yargıtay 1. HD, 2026/2082 E., 2026/3865 K., 11.05.2026).

Dava açarken taşınmazın yeniden satılmasını önlemek de gerekir. Devralan kişi dava sürerken malı bir başkasına satarsa, iyiniyetli yeni alıcıya karşı tapuyu geri almak zorlaşır. Bu yüzden dava dilekçesinde ihtiyati tedbir isteyin.

Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Bu cümle ihtiyati tedbirin şartlarını düzenleyen maddenin ilk fıkrasıdır (6100 sayılı Kanun m. 389). Mahkeme tedbir kararı verirse, taşınmazın tapu kaydına devir yasağı şerh edilir. Tedbir için mahkeme teminat isteyebilir; bunu baştan hesaba katın.

Bu ayrım önemlidir; yanlış mahkemede açılan dava yıllar kaybettirebilir. Mal paylaşımı talepleriniz aile mahkemesinde, vekâletle yapılan devrin iptali ise asliye hukuk mahkemesinde görülür. İki davayı birlikte planlayın ve birbirinin sonucunu nasıl etkileyeceğini değerlendirin.

Boşanma sürecinde mallarınızı başka nasıl korursunuz?

Vekâleti azletmek ilk adımdır; ama eşiniz kendi adına kayıtlı malları da satabilir. Kanun, ailenin ekonomik varlığını korumak için hâkime bir yetki tanır.

Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan malî bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir.

Bu cümle tasarruf yetkisinin sınırlanmasını düzenleyen maddenin ilk fıkrasıdır (tasarruf yetkisinin sınırlanması). Hâkim bir taşınmaz için bu kararı verirse, durum tapu kütüğüne şerh edilir. Böylece eşiniz o malı sizin rızanız olmadan satamaz.

Aile konutu için ayrıca bir koruma vardır; tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulmasını isteyebilirsiniz. Bunun yolunu aile konutu şerhi rehberinde anlattım. Boşanma ve mal paylaşımı davalarında malların satılmasını önlemek için istenebilecek tedbirleri de boşanmada mal kaçırma rehberinde ele aldım.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

Yazıda dayandığım kararlarda vekâlet ve devirler şöyle değerlendirildi.

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Verdiğiniz vekâletnameleri hatırlayın. Eşinize, çocuklarınıza ya da eşinizin ailesine verdiğiniz vekâletnameleri gözden geçirin.
2. Noterden azilname çekin. Hatırlamadığınız vekâletnameler için bütün vekâletnamelerden azil ifadesini kullanın.
3. Azli tebliğ ettirin. Tebliğ şerhli örneği saklayın.
4. Kurumlara bildirin. Vekâletnameyi gösterdiğiniz banka ve kişilere azil bilgisini yazılı olarak iletin.
5. Tapu kayıtlarınızı kontrol edin. e-Devlet üzerinden adınıza kayıtlı taşınmazları düzenli olarak izleyin.
6. Kötüye kullanma varsa hemen dava açın. Asliye hukuk mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açıp tedbir isteyin.
7. Yeni vekâleti sınırlı verin. Vekâlet vermeniz gerekirse işi, taşınmazı ve süreyi açıkça sınırlayın.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Eşinize verdiğiniz vekâlet, boşanmayla kendiliğinden sona ermez. Vekâleti noterden azilname düzenletip eşinize tebliğ ettirerek sona erdirirsiniz; azilnamede bütün vekâletnamelerden azlettiğinizi açıkça yazın. Vekâletnameyi gösterdiğiniz kurumlara da azli bildirin.

Vekâlet kötüye kullanıldıysa, asliye hukuk mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açarsınız. Devralan kişinin kötüye kullanmayı bilip bilmediği sonucu belirler; eşin ya da yakın akrabanın devralması bu bilgiyi gösterebilir. Mallarınızı korumak için tasarruf yetkisinin sınırlanmasını ve aile konutu şerhini de değerlendirin.

Vekâletin iptalini ve mallarınızın korunmasını belgelerinizle birlikte değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.