Yurt dışında boşandıysanız Türkiye'deki mallar için önce yabancı boşanma kararını Türkiye'de tanıtmanız gerekir; nüfusa tescil mal rejimi için yetmez. Almanya'da boşanan eşlerin kararı tanınmadığı için, süre verilmesine rağmen tanıma davası açılmayınca mal rejimi davası usulden reddedildi (Yargıtay 8. HD, 2014/5326 E., 2015/12307 K., 03.06.2015). Malların tasfiyesinde Türkiye'deki taşınmazlara Türk hukuku uygulanır (5718 sayılı Kanun m. 15). On yıllık süre ise tanıma kararından değil, yabancı kararın kesinleştiği tarihten başlatıldı (Yargıtay HGK, 2022/1205 E., 2023/1188 K., 29.11.2023).
"Almanya'da boşandık ama Antalya'daki evimiz hâlâ eşimin üzerinde; ne olacak?" Bu soruyu soran danışanlarım, yurt dışındaki boşanma kararının Türkiye'deki malları da kendiliğinden çözdüğünü düşünür. Oysa kararın Türkiye'de sonuç doğurması için tanınması, paylaşım yapılmamışsa ayrıca mal rejimi davası açılması gerekir.
Meslek hayatım boyunca yurt dışında yaşayan danışanlarımın dosyalarında sonucu, sürelerin doğru hesaplanmasının ve yurt dışında imzalanan anlaşmaların içeriğinin belirlediğini gördüm. Bu rehberde yurt dışında boşanma sonrası Türkiye'deki malların nasıl paylaşılacağını, tanıma ve nüfusa tescil farkını, uygulanacak hukuku, yabancı paylaşım kararının etkisini, hangi malların paylaşıma girdiğini ve süreleri sade bir dille anlatıyorum.
Yurt dışında boşanma ve Türkiye'deki mallar: kısa cevap
| Soru | Kısa cevap |
|---|---|
| Türkiye'deki mallar için ilk adım ne? | Yabancı boşanma kararının tanınması |
| Nüfusa tescil yeterli mi? | Mal rejimi hükümleri için yetmedi |
| Hangi hukuk uygulanır? | Türkiye'deki taşınmazların tasfiyesine Türk hukuku |
| Çifte vatandaşlarda? | Türk vatandaşlığı esas alınır |
| Yabancı mahkeme malları paylaştıysa? | Tanıma ve tenfizle Türkiye'de de sonuç doğurdu |
| Hangi mallar paylaşılır? | Yurt dışındaki boşanma dava tarihine kadar edinilenler |
| Süre ne zaman başlar? | On yıl, yabancı kararın kesinleşmesinden |
Türkiye'deki mallar için önce ne yapılmalı?
Yabancı bir kararın Türkiye'de sonuç doğurması kanunda bir şarta bağlanmıştır:
Yabancı mahkeme ilâmının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilâmın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır.
Bu cümle tanımayı düzenleyen maddenin ilk cümlesidir (5718 sayılı Kanun m. 58). Tanınmamış bir yabancı boşanma kararı Türkiye'de kesin hüküm sayılmaz; eşler Türk hukukuna göre evli görünür.
Eşler Almanya'da boşanmıştı; ancak bu karar Türkiye'de tanınmamıştı. Türkiye'deki taşınmazla ilgili mal rejimi davasında mahkeme, tanıma davası açılması için süre verdi. Taraflar bu davayı açmadı ve mal rejimi davası, dava şartı gerçekleşmediği için usulden reddedildi. Yargıtay, yabancı ilâm tanınmadığından tarafların Türk hukukuna göre evli göründüklerini belirtti. Davalının Türkiye'de taşınmazı bulunuyordu ve tasfiye Türk hukukuna göre yapılacaktı; bu yüzden tanıma istemekte hukuki yarar vardı. Mahkeme süre verdiği hâlde tanıma davası açılmamıştı; usulden ret kararı onandı.
Ne anlama geliyor? Yurt dışında boşandıysanız Türkiye'deki mallar için önce tanıma davasını açın ya da mahkemenin verdiği sürede açın. Süre kaçırılırsa mal rejimi davası esasa girilmeden reddedilebilir.
Türkiye'de boşanma davası sürerken de yabancı karar tanınabildi. Almanya'da boşanan eşlerden kadın, Türkiye'de açılan boşanma ve mal rejimi davalarının sonucunun beklenmesini istedi. Mahkeme yabancı boşanma kararını tanıdı ve bu karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/7403 E., 2024/1351 K., 29.02.2024). Tanıma davasının nasıl açıldığını yurt dışı boşanma kararının tanınması rehberinde anlattım.
Nüfusa tescil mal paylaşımı için yeterli mi?
Yabancı boşanma kararları dava açılmadan nüfus kütüğüne de tescil edilebilir. Bunun için eşlerin birlikte başvurması, kararın yetkili makamca verilmiş ve kesinleşmiş olması, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A). Eşiniz başvuruya katılmıyorsa tanıma davası açmanız gerekir.
Nüfusa tescil, kararın mal rejimine ilişkin bölümünü Türkiye'de geçerli kılmadı. Hukuk Genel Kurulu, ilgili yönetmelik uyarınca tescil kararının yabancı karardaki velâyet, kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat gibi tenfize konu hükümler bakımından sonuç doğurmadığını belirtti (Yargıtay HGK, 2022/1205 E., 2023/1188 K., 29.11.2023). Bu hükümlerin Türkiye'de sonuç doğurması, kanuna göre tanınmalarına veya tenfizlerine bağlıdır.
Türkiye'deki mallara hangi hukuk uygulanır?
Eşler bir hukuk seçmemişse evlilik mallarına evlenme anındaki müşterek millî hukuk, o da yoksa müşterek mutad mesken hukuku uygulanır. Taşınmazlar için ise ayrı bir kural vardır:
Malların tasfiyesinde, taşınmazlar için bulundukları ülke hukuku uygulanır.
Bu cümle evlilik mallarına ilişkin maddenin ikinci fıkrasıdır (5718 sayılı Kanun m. 15). Türkiye'deki ev, arsa ve tarla bu yüzden Türk hukukuna göre tasfiye edilir.
Çifte vatandaşlar için de kural açıktır: birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olanlar aynı zamanda Türk vatandaşıysa, vatandaşlık esasına göre belirlenen hukuk Türk hukukudur (5718 sayılı Kanun m. 4). Türk ve Alman vatandaşı olan iki eş için müşterek millî hukuk bu nedenle Türk hukuku sayılır.
Eşler yurt dışında yaptıkları bir sözleşmeyle başka bir hukuku da seçebilir. Bir dosyada eşler 2011'de Almanya'da noter huzurunda imzaladıkları evlilik sözleşmesiyle Alman hukukuna göre mal ayrılığını seçmiş, önceki mal rejiminden doğan haklarından feragat etmişti. Kadın, sözleşmenin Türkiye'deki mallara uygulanamayacağını savundu; Türkiye'de açılan alacak davasının reddi onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/4396 E., 2024/5365 K., 04.07.2024). Türk hukukunda edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesini boşanmada mal paylaşımı rehberinde anlattım.
Yabancı mahkeme malları paylaştıysa ne olur?
Yurt dışında yapılan paylaşım Türkiye'deki malları da kapsıyorsa, bu kararın tanınması ve tenfizi istenebilir.
Eşler 2019'da Hollanda'da boşandı; aynı mahkeme mal rejiminin tasfiyesine de karar verdi. Kararda eşlerin Muğla'daki ortak taşınmazı belirli bir değerle kadına bıraktıkları yazıyordu. Erkek, nüfus kaydına işlendikten sonra taşınmazdaki payını kadına devretmeyi üstlenmişti. Kadın, Sivas 2. Aile Mahkemesinde kararın tanınmasını ve tenfizini istedi. Mahkeme, boşanma nüfusa işlendiği için tanıma talebini konusuz saydı. Taşınmaz yönünden Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi bulunduğunu söyleyerek tenfiz talebini reddetti; istinaf başvurusu da reddedildi. Yargıtay, boşanmanın tanınma şartlarının gerçekleştiğini belirtti. Yabancı kararda taşınmazın tesciline dair yenilik doğuran bir hüküm yoktu; karar yalnız devir taahhüdünü içeriyordu. Bu yüzden münhasır yetki kuralı uygulanamazdı ve tenfiz şartları gerçekleşmişti; karar bozuldu.
Ne anlama geliyor? Yurt dışında imzaladığınız paylaşım anlaşması Türkiye'deki evinizi de etkileyebilir. Anlaşmayı imzalamadan önce Türkiye'deki taşınmazların nasıl yazıldığını kontrol edin.
Benzer sonuç başka ülkelerin kararlarında da alındı. Rusya'da boşanan eşlerin Moskova'da sulhle sonuçlanan mal rejimi tasfiyesi kararının Türkiye'de tanınması ve tenfizi onandı (Yargıtay 2. HD, 2022/7551 E., 2023/5740 K., 29.11.2023). ABD'nin New Jersey eyaletinde boşanan eşlerde boşanma önce yalnız boşanma yönünden tanınmıştı; sonradan kararın Türkiye'deki mallara ilişkin malî sonuçlar bölümü de tenfiz edildi ve karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2022/10884 E., 2024/1360 K., 29.02.2024).
Yabancı karardaki paylaşım tanınıp tenfiz edilince Türkiye'de yeniden dava açmak sonuç vermedi. Yabancı kararda erkek adına kayıtlı üç parselin kadına devri kararlaştırılmış, devir yapılmıştı. Kadının katkı payı ve erkeğin katılma alacağı davalarının dava şartı yokluğundan reddi onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/9329 E., 2024/2582 K., 18.04.2024).
Türkiye'de açtığınız davadan feragat ederseniz ne olur?
Yurt dışında anlaşarak boşanan eşlerden biri Türkiye'de açtığı davadan vazgeçerse bu da kesin sonuç doğurdu. Almanya'da boşanan kadın, Türkiye'de açtığı boşanma ve mal paylaşımı davasından konsoloslukta düzenlenen feragatnameyle feragat etmişti. Sonradan Antalya'daki ev için açtığı katılma alacağı davası, feragatin kesin hüküm gibi sonuç doğurduğu gerekçesiyle reddedildi ve karar onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/8215 E., 2024/3042 K., 02.05.2024). Feragatin sonuçlarını boşanma davasından feragat rehberinde anlattım.
Hangi mallar paylaşıma girer?
Mahkemece evliliğin boşanma sebebiyle sona erdirilmesine karar verilirse mal rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (mal rejiminin sona erme anı). Yurt dışında boşananlarda bu tarih yabancı davanın açıldığı tarihtir.
Eşler yurt dışında boşanmıştı; yabancı karar 19.10.2017'de kesinleşti. Bu karar Türkiye'de tanındı ve tanıma kararı 10.09.2019'da kesinleşti. Türkiye'de açılan tapu iptali ve tescil, olmazsa katılma alacağı davasında mahkeme, mal rejiminin 19.10.2017'de sona erdiğini kabul ederek tasfiye yaptı. Yargıtay bunu hatalı buldu. Mal rejimi, yurt dışında açılan boşanma davasının tarihinde sona ermişti. Yabancı karardan boşanma dava tarihi tam olarak anlaşılamıyordu. Mahkeme bu tarihi tespit etmeli ve tasfiyeye girecek malları buna göre belirlemeliydi. Kira geliri ve kooperatif hissesi yönünden karar bozuldu.
Ne anlama geliyor? Yurt dışındaki boşanma davasının açılış tarihini gösteren belgeyi edinin. Bu tarihten sonra edinilen mallar paylaşıma girmez.
On yıllık süre ne zaman başlar?
Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar on yıllık zamanaşımına tabidir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 146). Yurt dışında boşananlarda sürenin ne zaman başladığı ayrıca tartışıldı.
Eşler Almanya'da verilen ve 16.01.2007'de kesinleşen kararla boşanmıştı. Bu karar Seydişehir'de verilen ve 28.09.2015'te kesinleşen kararla Türkiye'de tanındı. Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin dava 18.10.2017'de açıldı. İlk derece mahkemesi davayı zamanaşımı nedeniyle reddetti; 8. Hukuk Dairesi kararı bozdu, mahkeme direndi. Hukuk Genel Kurulu, boşanma kararının yenilik doğuran bir karar olduğunu belirtti. Kanun, boşanmanın kişisel ve malî sonuçları arasında zamanaşımının başlangıcı bakımından bir ayrım yapmıyordu. Yabancı ilâmın kesin hüküm etkisi yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade ediyordu. Bu yüzden süre yabancı kararın kesinleşmesinden başlatıldı; dava on yıl dolduktan sonra açılmıştı. Direnme kararı oy çokluğuyla onandı.
Ne anlama geliyor? Yurt dışında boşandıysanız on yıllık süreyi tanıma kararının tarihinden değil, yabancı kararın kesinleştiği tarihten hesaplayın. Tanıma davasını beklerken mal rejimi davasını geciktirmeyin.
Hukuk Genel Kurulu daha önce, zamanaşımının başlangıcında yabancı ilâmın tenfizine ilişkin kararın kesinleşme tarihinin esas alınması gerektiğini belirtmişti (Yargıtay HGK, 2018/471 E., 2021/1586 K., 07.12.2021). 2023 kararından sonra süreyi yabancı kararın kesinleşmesinden hesaplamak hak kaybını önler. Kanun da yabancı ilâmın kesin hüküm etkisinin yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade ettiğini söyler (5718 sayılı Kanun m. 59).
Tanıma davası için ise bir süre yoktur. Aile ve şahıs hukukuna ilişkin ilâmların zamanaşımına uğramadığı ve boşanmaya ilişkin yabancı kararların tanınması için belirlenmiş bir süre bulunmadığı belirtildi; tanıma talebinin reddine ilişkin karar bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2024/5965 E., 2025/3057 K., 25.03.2025). Süreleri boşanma davasında zamanaşımı rehberinde anlattım.
Mahkemeler nasıl değerlendirdi?
İncelediğim kararlarda yurt dışında boşananların Türkiye'deki malları şöyle değerlendirildi:
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Tanıma davası açılmadan mal rejimi davası açıldı | Süre verildi, açılmayınca usulden ret onandı |
| Boşanma yalnız nüfusa tescil edildi | Mal rejimi hükümleri için sonuç doğurmadı |
| Hollanda kararı Türkiye'deki evi kadına bıraktı | Tenfiz şartları gerçekleşti; ret kararı bozuldu |
| Rusya'da sulhle yapılan paylaşım | Tanıma ve tenfiz onandı |
| Yabancı paylaşım tenfiz edildi, sonra Türkiye'de dava açıldı | Dava şartı yokluğundan ret onandı |
| Türkiye'deki davadan konsoloslukta feragat | Kesin hüküm; yeni dava reddedildi |
| Mal rejiminin sona erme tarihi | Yurt dışındaki boşanma dava tarihi; bozuldu |
| On yıllık sürenin başlangıcı | Yabancı kararın kesinleşmesi; oy çokluğuyla onandı |
Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.
Ne yapmalısınız?
- Yabancı kararın kesinleşme şerhini edinin. Kararın aslını, kesinleşme şerhini ve onaylı tercümesini hazırlayın.
- Boşanma dava tarihini belgeleyin. Yurt dışındaki davanın açılış tarihi, paylaşıma girecek malları belirler.
- Tanıma davasını geciktirmeyin. Nüfusa tescil mal paylaşımı için yetmez; eşiniz birlikte başvurmuyorsa dava açın.
- Süreyi doğru hesaplayın. On yıllık süreyi yabancı kararın kesinleştiği tarihten sayın.
- Türkiye'deki malları listeleyin. Tapu kayıtlarını, edinme tarihlerini ve ödemeleri gösteren belgeleri toplayın.
- Yurt dışındaki anlaşmayı inceleyin. Türkiye'deki taşınmazları kapsayan bir paylaşım varsa tenfizini isteyin.
- Feragatnameyi imzalamadan düşünün. Türkiye'deki davadan feragat, sonradan dava açma hakkını ortadan kaldırabilir.
Yazıda dayandığım kararlar
Sonuç
Yurt dışında boşanma sonrası Türkiye'deki mallar için ilk adım yabancı kararın tanınmasıdır; nüfusa tescil mal paylaşımı için yetmez. Türkiye'deki taşınmazların tasfiyesine Türk hukuku uygulanır ve çifte vatandaşlarda Türk vatandaşlığı esas alınır. Yabancı mahkeme Türkiye'deki malları da paylaştıysa bu kararın tenfizi istenebilir. Paylaşıma girecek mallar yurt dışındaki boşanma davasının açıldığı tarihe göre belirlenir. On yıllık süreyi yabancı kararın kesinleştiği tarihten hesaplayın ve Türkiye'deki davadan feragat etmeden önce sonuçlarını düşünün.
Yurt dışında boşandıktan sonra Türkiye'deki mallarınız için tanıma ve mal rejimi davalarını planlamak üzere boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Yurt dışında boşandım; Türkiye'deki evimiz ne olacak?
Önce yabancı boşanma kararının tanınması gerekir; tanınmamış kararla açılan mal rejimi davası usulden reddedildi (Yargıtay 8. HD, 2014/5326 E., 2015/12307 K., 03.06.2015). Türkiye'deki ev Türk hukukuna göre tasfiye edilir.
Boşanmayı konsoloslukta nüfusa işlettim; mal paylaşımı için yeterli mi?
Yeterli görülmedi; tescil kararının mal rejimi ve tazminat gibi hükümler bakımından sonuç doğurmadığı belirtildi (Yargıtay HGK, 2022/1205 E., 2023/1188 K., 29.11.2023).
Türk ve Alman vatandaşıyız; hangi hukuk uygulanır?
Birden fazla vatandaşlığı olup aynı zamanda Türk vatandaşı olanlar hakkında Türk hukuku esas alınır (5718 sayılı Kanun m. 4); Türkiye'deki taşınmazların tasfiyesine de Türk hukuku uygulanır.
Yurt dışındaki mahkeme Türkiye'deki evi paylaştı; Türkiye'de geçerli olur mu?
Tenfiz kararıyla geçerli olabilir; Türkiye'deki evi kadına bırakan Hollanda kararının tenfiz şartlarının gerçekleştiği belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2024/9929 E., 2025/10870 K., 09.12.2025).
Hangi tarihe kadar edinilen mallar paylaşılır?
Mal rejimi yurt dışında açılan boşanma davasının tarihinde sona erer; mahkemenin bu tarihi tespit etmesi gerektiği belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2022/3663 E., 2023/3041 K., 07.06.2023).
Mal paylaşımı davası için on yıl ne zaman başlar?
Hukuk Genel Kurulu 2023'te yabancı kararın kesinleşme tarihini esas aldı (Yargıtay HGK, 2022/1205 E., 2023/1188 K., 29.11.2023).
Tanıma davası için süre var mı?
Boşanmaya ilişkin yabancı kararların tanınması için belirlenmiş bir zamanaşımı süresi bulunmadığı belirtildi (Yargıtay 2. HD, 2024/5965 E., 2025/3057 K., 25.03.2025).
Kaynaklar ve Mevzuat
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m. 4, 15, 54, 58, 59
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 225
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 146
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/9929 E., 2025/10870 K., 09.12.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/5965 E., 2025/3057 K., 25.03.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/4396 E., 2024/5365 K., 04.07.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/8215 E., 2024/3042 K., 02.05.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/9329 E., 2024/2582 K., 18.04.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/7403 E., 2024/1351 K., 29.02.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2022/10884 E., 2024/1360 K., 29.02.2024
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2022/1205 E., 2023/1188 K., 29.11.2023
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2022/7551 E., 2023/5740 K., 29.11.2023
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2022/3663 E., 2023/3041 K., 07.06.2023
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2018/471 E., 2021/1586 K., 07.12.2021
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2014/5326 E., 2015/12307 K., 03.06.2015