Tek celsede boşanma, anlaşmalı boşanmayla mümkündür. Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşler birlikte başvurabilir ya da biri dava açar, diğeri davayı kabul eder; hâkim iki eşi bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirir ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hakkındaki düzenlemeyi uygun bulursa ilk duruşmada boşanmaya karar verir (TMK m. 166/3). Hâkim düzenlemede değişiklik isteyebilir; değişiklik taraflarca kabul edilirse boşanmaya hükmolunur, kabul edilmezse dava çekişmeli olarak sürer (Yargıtay 2. HD, 2016/25723 E., 2018/12450 K., 05.11.2018).
- Tek celse anlaşmalı boşanmanın sonucudur. Çekişmeli dava kural olarak ön inceleme ve tahkikat duruşmalarından geçer.
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı. Bu süre dolmadan anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
- İki eş de duruşmada bizzat dinlenir. Cevap dilekçesinde "kabul ediyorum" yazmak yetmez.
- Protokol eksiksiz olmalı. Velayet, kişisel ilişki, iştirak nafakası, nafaka, tazminat ve eşya birlikte düzenlenmeli.
- Hâkim değişiklik önerebilir. Öneri o celsede kabul edilirse karar aynı gün çıkar.
- Çekişmeli dava her aşamada anlaşmalıya dönebilir. Tahkikat duruşmasında yapılan dönüşüm de geçerlidir.
- Beyanlar okunup imzalanır. Davayı kabul ve feragat beyanları tutanağa imzayla geçirilir.
- Tek celse, hemen kesinleşme demek değildir. Kesinleşme için istinaf süresi dolmalı veya feragat edilmelidir.
Tek celsede boşanma ne demek?
"Celse" duruşma demektir. Tek celsede boşanma, davanın ilk duruşmada hükümle bitmesidir. Kanunda bu adla bir dava türü yoktur; sonuç, anlaşmalı boşanmanın şartları ilk duruşmada eksiksiz sağlandığında ortaya çıkar.
Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/3Bu fıkradan tek celse için dört şart çıkar:
| Şart | Ne anlama gelir? | Eksikse ne olur? |
|---|---|---|
| En az bir yıllık evlilik | Evlenme tarihinden dava tarihine kadar bir yıl dolmalı | Anlaşmalı boşanma kararı verilemez |
| Birlikte başvuru veya kabul | Eşler birlikte dava açar ya da biri açar, diğeri kabul eder | Dava çekişmeli yürür |
| Bizzat dinlenme | Hâkim iki eşin iradesini duruşmada kendisi dinler | Karar verilemez, yeni duruşma günü verilir |
| Uygun bulunan düzenleme | Malî sonuçlar ve çocukların durumu hâkimin uygun bulacağı biçimde çözülmüş olmalı | Hâkim değişiklik önerir; kabul yoksa dava çekişmeli sürer |
Bir yıl şartını ve süre dolmadan boşanma yollarını evliliğin 1. yılı dolmadan boşanma rehberinde, anlaşmalı boşanmanın bütün şartlarını anlaşmalı boşanma şartları rehberinde anlattım.
Kabul beyanı dilekçede değil duruşmada verilir
Tek celse konusunda yanılgıya düşülen bir nokta, davalının cevap dilekçesinde davayı kabul etmesinin yeteceğini düşünmektir. Kanun hâkimin tarafları bizzat dinlemesini aradığı için bu yeterli değildir:
Erkek, evlilik birliğinin sarsılmasına dayanarak boşanma davası açtı. Kadın cevap dilekçesinde davayı kabul etti, ancak ön inceleme duruşmasına katılmadı. Mahkeme, cevap dilekçesindeki kabule dayanarak eşlerin boşanmak istediğini, tazminat ve nafaka taleplerinin bulunmadığını belirtti ve ön inceleme duruşmasında davayı kabul etti. Yargıtay, eşlerin anlaşmalı boşanma talebinin bulunmadığını ve anlaşmalı boşanma koşullarının da oluşmadığını belirtti. Mahkemenin tahkikat için duruşma günü belirleyip davalıya tebliğ etmesi ve delillere göre karar vermesi gerektiğini söyleyerek kararı bozdu.
Ne anlama geliyor? "Davayı kabul ediyorum" cümlesi dosyayı tek başına anlaşmalıya çevirmez. İki eşin de duruşmada hazır olması, boşanmanın malî sonuçları ve çocuklar hakkında bir düzenlemenin bulunması gerekir.
Duruşmadaki beyanlar tutanağa geçirilir; davayı kabul ve davadan feragat beyanları, beyanda bulunana okunur ve imzası alınır (HMK m. 154/3-ç). Duruşma günü hâkimin sorduğu soruları anlaşmalı boşanmada hâkim ne sorar rehberinde anlattım.
Protokolde neler olmalı?
Tek celseyi engelleyen durumlardan biri eksik protokoldür. Hâkim, düzenlenmemiş bir konuyu kendiliğinden tamamlayıp karar veremez; önce taraflara öneride bulunmalıdır. Protokolü hazırlarken şu konuların hepsini açıkça yazın:
| Konu | Protokolde nasıl yazılmalı? |
|---|---|
| Boşanma iradesi | Eşlerin TMK m. 166/3'e göre boşanmak istediği |
| Velayet | Çocukların velayetinin hangi eşte kalacağı |
| Kişisel ilişki | Diğer ebeveynin çocuklarla görüşme günleri, saatleri, tatiller |
| İştirak nafakası | Her çocuk için aylık tutar, ödeme günü, artış yöntemi |
| Tedbir ve yoksulluk nafakası | İstenip istenmediği; isteniyorsa tutar ve artış |
| Maddi ve manevi tazminat | Karşılıklı talep olup olmadığı, varsa tutar ve ödeme tarihi |
| Ziynet ve eşya | Kimde kalacağı, teslim tarihi |
| Taşınmaz ve araç | Devir yapılacaksa ada-parsel veya plaka, devir tarihi |
| Yargılama giderleri | Kim tarafından karşılanacağı |
Protokolün maddelerini ve örneğini anlaşmalı boşanma protokolü rehberinde, dilekçeyi anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği yazısında bulabilirsiniz.
Hâkim değişiklik isterse ne olur?
Hâkim, eşlerin ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapabilir; ama bu değişikliği eşlere kabul ettirmeden hüküm kuramaz:
Kadın, evlilik birliğinin sarsılmasına dayanarak boşanma davası açtı. Ön inceleme tamamlandıktan sonra tahkikat duruşmasında tarafların beyanlarıyla dava anlaşmalı boşanmaya çevrildi ve mahkeme eşlerin imzaladığı protokolü onaylayarak boşanmaya karar verdi. Protokolde ortak çocuk için iştirak nafakasına ilişkin bir hüküm yoktu; mahkeme protokolü değiştirerek iştirak nafakasına da hükmetti. Yargıtay, hâkimin gerekli gördüğü değişiklikleri yapabileceğini, ancak değişiklik hakkında tarafların beyanı alınmadan hüküm kurulamayacağını belirtti. Yapılacak işin taraflara öneride bulunmak, öneri kabul edilirse buna göre karar vermek, kabul edilmez ve yeni bir düzenleme yapılamazsa davayı çekişmeli olarak sürdürmek olduğunu söyleyerek kararı bozdu.
Ne anlama geliyor? Hâkim bir eksik görürse duruşmada size öneride bulunur. Öneriyi o celsede açıkça kabul ederseniz karar aynı gün verilebilir; kabul etmezseniz dava çekişmeli devam eder.
Aynı ilke kişisel ilişki düzenlemeleri için de uygulanmıştır: hâkimin yapacağı iş kişisel ilişki konusunda taraflara öneride bulunmak, öneri kabul edilirse buna göre karar vermektir (Yargıtay 2. HD, 2016/2475 E., 2017/7811 K., 20.06.2017).
Çekişmeli dava tek celsede biter mi?
Kural olarak hayır. Çekişmeli davada dilekçeler karşılıklı verilir, ön inceleme duruşması yapılır, ardından deliller tahkikat duruşmalarında toplanır. İki duruşma arasındaki süre 31.07.2026'dan beri kural olarak üç ayı geçemez (HMK m. 147/3).
Çekişmeli dava ise her aşamada anlaşmalıya dönebilir: yukarıdaki kararda dönüşüm tahkikat duruşmasında yapılmış, bozma ise dönüşüm nedeniyle değil protokole eklenen nafaka nedeniyle verilmiştir (Yargıtay 2. HD, 2016/25723 E., 2018/12450 K., 05.11.2018). Dönüşüm için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, iki eşin duruşmada bizzat dinlenmesi ve boşanmanın bütün sonuçlarını düzenleyen bir protokolün dosyaya sunulması gerekir. Çekişmeli davanın aşamalarını çekişmeli boşanma davası rehberinde anlattım.
| Dava türü | İlk duruşmada karar çıkar mı? | Koşul |
|---|---|---|
| Birlikte başvuruyla anlaşmalı dava | Evet | Şartların hepsi sağlanmışsa |
| Bir eşin açtığı, diğerinin duruşmada kabul ettiği dava | Evet | Protokol ve bizzat dinlenme |
| Çekişmeli dava, sonradan anlaşma | Anlaşmanın bildirildiği duruşmada | Dönüşüm şartları sağlanmışsa |
| Çekişmeli dava, anlaşma yok | Hayır | Ön inceleme ve tahkikat gerekir |
Dosyayı ikinci celseye taşıyan durumlar
Eşlerden biri duruşmaya gelmezse hâkim onu bizzat dinleyemeyeceği için anlaşmalı boşanma kararı veremez. Başka şehirdeki veya yurt dışındaki eş için ses ve görüntü nakli (SEGBİS) istenebilir, ama bu mahkemenin takdirindedir (HMK m. 149/1). 31.10.2026'da yürürlüğe girecek yeni HMK m. 149/4, SEGBİS'le katılanlar için elle atılan imza kuralını kaldırırken davayı kabul, davadan feragat ve sulh beyanlarını bu istisnanın dışında tuttu (7589 sayılı Kanun m. 22, RG 31.07.2026, 33326). Uzaktan katılacaksanız, kabul ve feragat beyanınızın nasıl imzalanacağını mahkemeye önceden sorun.
| Durum | Sonuç | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Eşlerden biri gelmedi | Karar verilemez, yeni gün verilir | Duruşmaya katılın ya da SEGBİS'i önceden isteyin |
| Evlilik bir yılı doldurmadı | Anlaşmalı boşanma kararı verilemez | Yıldönümünü bekleyin |
| Protokolde çocuk veya malî konu eksik | Hâkim öneride bulunur; kabul yoksa dava çekişmeli sürer | Protokolü eksiksiz hazırlayın |
| Hâkimin önerisi kabul edilmedi | Dava çekişmeli devam eder | Öneriyi aynı celsede değerlendirin |
| Davalı yalnız dilekçeyle kabul etti | Anlaşmalı boşanma kararı verilemez | İki eş de duruşmada hazır bulunsun |
| Eşlerden biri duruşmada vazgeçti | Serbest irade kalmadığı için karar verilemez | Protokolü önceden birlikte gözden geçirin |
Eşlerden birinin duruşmaya gelmemesinin ve karar kesinleşmeden anlaşmadan dönmenin sonuçlarını anlaşmalı boşanma ne kadar sürer rehberinde ayrıntılı anlattım.
Duruşma günü adım adım
- Kimliklerinizle erken gelin.
İki eş de duruşma saatinde salonda hazır bulunsun.
- Protokolün aslını ve bir örneğini yanınızda bulundurun.
Hâkim sorduğunda madde madde anlatabilecek durumda olun.
- Soruları kendiniz cevaplayın.
Hâkim boşanmayı özgür iradenizle isteyip istemediğinizi ve protokolü kabul edip etmediğinizi sorar.
- Değişiklik önerisini dikkatle dinleyin.
Kabul ediyorsanız bunu açıkça söyleyin; beyanınız tutanağa geçer.
- Tutanağı okuyun ve imzalayın.
Kabul ve feragat beyanları okunup imzanız alınarak yazılır.
- Hükmü dinleyin.
Şartlar tamamsa karar aynı celsede açıklanır.
- Kesinleşmeyi planlayın.
İstinaf süresini bekleyecek misiniz, hükümden sonra feragat mi edeceksiniz, önceden karar verin.
Tek celsede verilen karar, istinaf süresi dolmadan veya kanun yolundan feragat edilmeden kesinleşmez. Kesinleşme yollarını boşanma kararı ne zaman kesinleşir rehberinde anlattım. Dosyanızın tek celsede bitmesi için protokolü birlikte hazırlamak isterseniz boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Tek celsede boşanmak için ne gerekir?
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, iki eşin birlikte başvurması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin iki eşi bizzat dinlemesi ve malî sonuçlar ile çocuklar hakkındaki düzenlemeyi uygun bulması gerekir (TMK m. 166/3).
Cevap dilekçesinde davayı kabul etmem yeterli mi?
Hayır. Cevap dilekçesindeki kabule dayanılarak duruşmaya gelmeyen eş dinlenmeden verilen anlaşmalı boşanma kararı bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2015/21026 E., 2016/14437 K., 07.11.2016).
Hâkim protokolü değiştirebilir mi?
Değişiklik önerebilir; ama değişiklik taraflarca kabul edilmeden hüküm kurulamaz (Yargıtay 2. HD, 2016/25723 E., 2018/12450 K., 05.11.2018).
Çekişmeli dava tek celsede biter mi?
Anlaşma olmadıkça hayır. Dava her aşamada anlaşmalıya dönebilir; dönüşüm şartları sağlanırsa karar anlaşmanın bildirildiği duruşmada verilebilir.
Eşim duruşmaya gelmezse tek celsede boşanabilir miyim?
Hayır. Hâkim iki eşi bizzat dinlemeden anlaşmalı boşanma kararı veremez (TMK m. 166/3).
Avukatla gitmek yeterli mi, benim de gelmem gerekir mi?
Sizin de gelmeniz gerekir. Kanun hâkimin tarafları bizzat dinlemesini arar; vekilin beyanı bunun yerine geçmez.
Yurt dışındaysam SEGBİS'le katılabilir miyim?
Mahkemeden isteyebilirsiniz; karar mahkemenin takdirindedir (HMK m. 149/1). Kabul ve feragat beyanlarının imzalanma yöntemini önceden öğrenin.
Tek celsede boşandıktan sonra ne zaman evlenebilirim?
Önce kararın kesinleşmesi gerekir. Kadın için ayrıca 300 günlük bekleme süresi vardır; kaldırılması mahkemeden istenebilir (TMK m. 132).
Tek celsede boşanma ne kadar sürer?
Kanunda bir süre yoktur; süre duruşma gününün ne zaman verildiğine bağlıdır. Resmî istatistiklere dayalı süreleri anlaşmalı boşanma ne kadar sürer rehberinde bulabilirsiniz.
Tek celsede boşanma ücreti ne kadar?
Harç, gider avansı ve avukatlık ücreti tarifesine dayalı kalemleri boşanma davası ücreti rehberinde anlattım.
Kaynaklar ve Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 147, 149, 154
- 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 31.07.2026, 33326)
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2015/21026 E., 2016/14437 K., 07.11.2016
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2016/25723 E., 2018/12450 K., 05.11.2018
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2016/2475 E., 2017/7811 K., 20.06.2017