Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat 2026: Şartlar, Miktar, Zamanaşımı ve Yargıtay Kararları

Boşanma davasına gelen kişilerin önemli bir kısmı, yaşadıkları haksızlığın bir karşılığı olup olmadığını sorar: "Bana bunu yaşatan eşim bunun bedelini ödemeyecek mi?" Kanun bu soruya tazminatla cevap verir; ama tazminat bir öç alma aracı değil, kusurun ve zararın ispatına bağlı bir haktır.

Meslek hayatım boyunca tazminat taleplerinde sonucu, olayların ne kadar ağır olduğundan çok, bu olayların dilekçede eksiksiz yazılıp ispatlanmasının belirlediğini gördüm. Bu rehberde maddi ve manevi tazminatın şartlarını, kusurun rolünü, miktarın nasıl belirlendiğini, tazminatı dilekçede nasıl isteyeceğinizi, harç ve faiz kurallarını, boşanmadan sonra tazminat davası açma süresini, tazminatın ne zaman ödeneceğini ve nafakadan farkını anlatıyorum.

Boşanmada hangi tazminatlar istenebilir?

Boşanma davasında "tazminat" dendiğinde kanunun iki ayrı hakkı kastedilir. Bunlar nafaka, mal paylaşımı ve ziynet alacağıyla karıştırılmamalıdır:

Mal paylaşımını boşanmada mal paylaşımı, takıların iadesini boşanmada ziynet eşyaları rehberinde ayrıca anlattım.

Anayasa Mahkemesi, maddi tazminatı düzenleyen birinci fıkraya yönelik iptal istemini reddetti; kararda koşulların objektif olduğu ve kuralın, boşanmaya sebebiyet vermeyen eşin evlilik birliğinin ortadan kalkmasıyla uğradığı zararı gidermeye yönelik olduğu belirtildi (AYM, E.2024/21, K.2025/15, 16.01.2025). Maddenin ayrıntılı şerhini TMK 174 sayfasında bulabilirsiniz.

Maddi tazminatın şartları

Hukuk Genel Kurulu'na göre mevcut menfaatler evliliğin sağladığı ve boşanmayla yitirilen yararlar, beklenen menfaatler ise evlilik sürseydi elde edilecek olası çıkarlardır (Yargıtay HGK, 2021/1022 E., 2023/60 K., 08.02.2023). Kusursuz veya daha az kusurlu eş için Yargıtay, bu eşin boşanma sonucu en azından diğerinin maddi desteğini yitirdiğini belirterek maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğini söyledi (Yargıtay 2. HD, 2024/5977 E., 2025/2963 K., 24.03.2025).

Her kayıp boşanma tazminatının konusu değildir. Evlenmek için işten ayrılmanın zararına ilişkin istemin Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine tabi olduğu ve aile mahkemesinin görevli olmadığı kabul edildi (Yargıtay HGK, 2019/492 E., 2022/313 K., 15.03.2022). Evlilikteki emeğin karşılığına ilişkin istem de aynı şekilde ayrı değerlendirildi:

Manevi tazminatın şartları

Manevi tazminat için boşanmaya sebep olan olayların sizin kişilik hakkınıza saldırı oluşturması ve bu olaylarda karşı tarafın kusurlu olması gerekir (TMK m. 174/2). Hukuk Genel Kurulu'na göre manevi tazminatın amacı bozulan ruhsal dengeyi telafi etmektir; bir ceza olmadığı gibi bir taraf için zenginleşme, diğeri için yıkım aracı da olmamalıdır (Yargıtay HGK, 2018/20 E., 2021/1383 K., 09.11.2021). Her boşanma sebebi kişilik hakkına saldırı sayılmaz:

Kusur ve tazminat

Tazminatın kaderini kusur belirlemesi çizer. Boşanma hükmündeki kusur tespiti kesinleşirse tazminat bakımından da tarafları bağlar; kesin hükmün bağlayıcılığı nedeniyle bu konuda yeniden inceleme yapılamaz (Yargıtay HGK, 2011/2-561 E., 2011/668 K., 02.11.2011).

Hukuk Genel Kurulu'na göre kanun, eşit kusurlu eşlere boşanma sebebiyle ekonomik durumda meydana gelecek azalmaları tamamlama borcu yüklememiştir (Yargıtay HGK, 2022/146 E., 2023/242 K., 22.03.2023). Kusur belirlemesinde tarafların süresi içinde dayandığı ve ispatladığı olaylar esas alınır; dayandığınız olayları dava veya cevap dilekçenizde eksiksiz yazın. Kusurun nasıl belirlendiğini çekişmeli boşanma davası rehberinde, cevap süresini boşanma cevap dilekçesi rehberinde anlattım.

Tazminat miktarı nasıl belirlenir?

Kanunda bir hesap tablosu yoktur. Hâkim miktarı hakkaniyete göre (TMK m. 4) ve Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51. maddelerini gözeterek belirler:

Bu ölçütler Hukuk Genel Kurulu kararlarında esas alındı (Yargıtay HGK, 2021/1022 E., 2023/60 K., 08.02.2023). Miktarın takdiri Yargıtay denetimine açıktır; Yargıtay bölge adliye mahkemesinin belirlediği miktarı denetleyip bozabilir (Yargıtay HGK, 2022/144 E., 2022/408 K., 29.03.2022). Nitekim 2026'da, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur dereceleri ve paranın alım gücü gözetildiğinde kadın yararına hükmedilen maddi ve manevi tazminat fazla bulunarak karar miktar yönünden bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2026/621 E., 2026/6614 K., 15.06.2026).

Tazminat dilekçede nasıl istenir?

1. İstemleri ayırın.

   Maddi ve manevi tazminatı ayrı ayrı ve miktarıyla yazın.

2. Dayandığınız olayları anlatın.

   Kusur oluşturan davranışları tarih, yer ve tanıklarıyla yazın.

3. Faizi isteyin.

   "Boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren yasal faiziyle" ibaresini ekleyin.

4. Harcı yatırın.

   Tazminat istemleri değer üzerinden nispi harca tabidir.

5. Delillerinizi bildirin.

   Gelir belgeleri, yazışmalar, tanıklar ve varsa önceki dava dosyaları.

Hâkim istenenden fazlasına hükmedemez; 30.000 TL manevi tazminat istenen bir dosyada 40.000 TL'ye hükmeden karar talep sınırına göre düzeltilerek onandı (Yargıtay 2. HD, 2023/7942 E., 2024/6026 K., 18.09.2024). Faiz de istenmedikçe işletilmez; tazminatlar boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur ve faiz istenmişse bu tarihten itibaren işletilir (Yargıtay 2. HD, 2023/8066 E., 2024/5842 K., 12.09.2024).

Tazminatı dava açarken tam olarak belirleyemiyorsanız kısmi talepte bulunabilirsiniz. 2026'da HMK'ya eklenen hükümle, alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda talep aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m. 109/4). Karşı davada veya cevap dilekçesinde tazminat isteyecekseniz sürelere dikkat edin; karşı davanın nasıl açıldığını boşanma davasında karşı dava rehberinde anlattım.

Boşanmadan sonra tazminat davası ve zamanaşımı

Tazminatı boşanma davasında istemediyseniz boşanmadan sonra ayrı bir davayla da isteyebilirsiniz. Bunun için süre sınırlıdır:

Zamanaşımı kendiliğinden dikkate alınmaz; karşı taraf bunu süresi içinde ileri sürmelidir:

Boşanma kararı yurt dışında verildiyse süre, kararın Türkiye'de tanınmasına veya tenfizine ilişkin hükmün kesinleşmesinden başlar:

Kesinleşme tarihini nasıl öğreneceğinizi boşanma kararı ne zaman kesinleşir rehberinde anlattım.

Tazminat ne zaman ve nasıl ödenir?

Kişiler ve aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m. 350/2, 367/2); boşanmanın eki niteliğindeki tazminatlar da boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur (Yargıtay 2. HD, 2023/8066 E., 2024/5842 K., 12.09.2024). Nafaka kararlarında ise icranın geri bırakılmasına karar verilemez (HMK m. 350/1).

İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m. 176/3).

Tazminat ile nafaka arasındaki farklar

Masraflar ve harç

Tazminat istemleri değer üzerinden nispi harca tabidir; cevap dilekçesinde ileri sürülen bir istem için de harcın tamamlatılması amacıyla süre verilmesi gerektiği kabul edildi (Yargıtay HGK, 2022/324 E., 2023/446 K., 10.05.2023). Anayasa Mahkemesi, kısmen haklı çıkılan davalarda yargılama giderlerinin haklılık oranına göre paylaştırılmasını öngören kuralı manevi tazminat davaları yönünden iptal etti; iptal 14.12.2025'te yürürlüğe girdi (AYM, E.2024/29, K.2024/226, 25.12.2024). Dava masraflarının kalemlerini boşanma davası ücreti ve masraflar rehberinde anlattım.

Eşin birlikte olduğu üçüncü kişiden tazminat istenebilir mi?

Evlilik birliği devam ederken eşlerden biriyle evli olduğunu bilerek birlikte olan üçüncü kişiden, salt bu nedenle manevi tazminat istenemez (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, E. 2017/5, K. 2018/7, 06.07.2018 (RG 08.12.2018, 30619)). Anayasa Mahkemesi de bu nedenle verilen ret kararında aile hayatına saygı hakkının ihlal edilmediğine karar verdi (AYM, B. No: 2020/3519, 25.10.2023). Eşinize karşı ise boşanma davasında TMK m. 174'e göre tazminat isteyebilirsiniz.

Yapılan yedi hata

1. Tazminatı hiç istememek. Hâkim istenmeyen tazminata hükmetmez.
2. Maddi ve manevi tazminatı ayırmamak. Şartları farklıdır; ayrı ayrı ve miktarıyla isteyin.
3. Faizi unutmak. Faiz istenmedikçe işletilmez.
4. Kusur oluşturan olayları anlatmamak. Tazminat, ispatlanan kusura göre belirlenir.
5. Harcı tamamlamamak. Tazminat istemleri nispi harca tabidir.
6. Bir yıllık süreyi kaçırmak. Boşanmadan sonra açılacak dava için süre kesinleşmeden itibaren bir yıldır.
7. Zamanaşımını geç ileri sürmek. Size karşı açılan davada def'iyi cevap süresi içinde bildirin.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Boşanmada tazminat, kusurun ve zararın ispatına bağlı bir haktır. Maddi ve manevi tazminatı dilekçenizde ayrı ayrı, miktarı ve faiziyle isteyin; kusur oluşturan olayları tarih, yer ve tanıklarıyla anlatın ve harcını yatırın. Boşanma davasında istemediyseniz boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava açabileceğinizi, size karşı açılan geç bir davada da zamanaşımını cevap süresi içinde ileri sürmeniz gerektiğini unutmayın.

Tazminat istemlerinizin şartlarını ve delillerinizi dosyanız üzerinden değerlendirmek isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.