Nafaka Artırım Davası 2026: Şartlar, ÜFE Artışı, Eğitim Giderleri ve Yargıtay Kararları

"Nafaka bağlandığında çocuk ilkokuldaydı, şimdi üniversiteye hazırlanıyor; aynı parayla nasıl geçinelim?" Bu soruyu, yıllar önce bağlanan nafakanın artık bir şey ifade etmediğini gören annelerden ve babalardan duyarım. Enflasyon ve büyüyen çocukların ihtiyaçları, makul bağlanmış bir nafakayı bile kısa sürede yetersiz bırakabilir.

Meslek hayatım boyunca nafaka artırım davalarında sonucun iki şeye bağlı olduğunu gördüm: değişimin belgelenmesi ve talebin doğru kurulması. Çocuğun okul faturaları, kira artışı, karşı tarafın yeni geliri gibi somut belgeler mahkemeyi ikna eder. Talebin miktarı ve ÜFE artışı isteği ise dilekçede baştan yazılmalıdır. Bu rehberde bu iki konuyu kararlarla anlatıyorum.

Nafaka artırım davası: kısa cevap

Nafaka artırım davası hangi durumda açılır?

Yoksulluk nafakası için kanun, artırımın şartını açıkça söyler.

Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.

Bu cümle nafakanın ödenme biçimini düzenleyen maddenin dördüncü fıkrasıdır (nafakanın ödenme biçimi). İki ayrı şart vardır: tarafların mali durumunun değişmesi ya da hakkaniyetin artırımı gerektirmesi. Paranın alım gücünün yıllar içinde düşmesi, hakkaniyetin artırımı gerektirdiği hâllerin başında gelir.

Çocuk için bağlanan iştirak nafakasında da aynı imkân vardır.

Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

Bu cümle çocuk nafakasında durumun değişmesini düzenleyen maddedir (durumun değişmesi). Çocuğun büyümesi, okula başlaması, özel bir eğitime ya da tedaviye ihtiyaç duyması, nafaka ödeyen ebeveynin gelirinin artması bu değişikliklere örnektir. Anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenen nafaka da aynı yolla artırılabilir.

Mahkeme artırım miktarını nasıl belirler?

Mahkeme, nafakanın bağlandığı günden bu yana değişen koşulları ve tarafların bugünkü durumunu birlikte değerlendirir. Çocuk nafakasında ölçüyü kanun koyar.

Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Bu cümleler nafaka miktarının takdirini düzenleyen maddenin ilk fıkrasıdır (nafaka miktarının takdiri). Yoksulluk nafakasında da tarafların sosyal ve ekonomik durumları, nafakanın niteliği ve günün ekonomik koşulları gözetilir. Hâkim bu takdiri hakkaniyete göre yapar.

Aynı gerekçeyle başka bir dosyada da yoksulluk nafakası miktarı az bulunarak karar bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2025/10676 E., 2026/1907 K., 19.02.2026). Artırılan miktarlar dosyadan dosyaya değişir. İstanbul'daki bir davada ilk derece mahkemesi aylık 5.000 liralık yoksulluk nafakasını 50.000 liraya çıkarmış, istinaf mahkemesi ise 25.000 lira ve her yıl ÜFE ortalaması oranında artışa hükmetmişti; kadının temyizi süresinde yapılmadığı için incelenmedi (Yargıtay 2. HD, 2026/3354 E., 2026/4289 K., 16.04.2026).

Mahkemeyi ikna eden, somut belgelerdir. Artırım davasında şu delilleri hazırlayın:

• Sizin giderleriniz: Kira sözleşmesi, faturalar, sağlık ve ulaşım giderleri.
• Çocuğun giderleri: Okul, kurs, servis, kırtasiye, sağlık ve etkinlik giderlerinin belgeleri.
• Karşı tarafın geliri: Maaş bordrosu, SGK kaydı, şirket ortaklığı, araç ve taşınmaz kayıtları; mahkemeden getirtilmesini isteyin.
• Sizin geliriniz: Gelirinizin değişmediğini ya da azaldığını gösteren kayıtlar.
• Geçen süre: Nafakanın bağlandığı tarih ve o günden bu yana yaşanan enflasyon.

Eğitim giderleri ve okul ücreti nasıl hesaba katılır?

İştirak nafakası yalnız çocuğun yiyecek ve giyeceğini değil, eğitim giderlerini de kapsar. Anlaşmalı boşanma protokollerinde "okul ücretinin yarısını baba öder" gibi maddeler yer alabilir; bu maddeler sonradan uyuşmazlık doğurabilir.

Yargıtay başka bir kararında da okul ücreti ve eğitim giderlerinin iştirak nafakasından ayrı ve bağımsız bir yükümlülük olmadığını, onun içinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti (Yargıtay 2. HD, 2025/10739 E., 2026/2494 K., 04.03.2026). Sınırları belirsiz bir "eğitim gideri" yükümlülüğü yerine, bütün ihtiyaçları kapsayan ve infazda tereddüt yaratmayan bir nafaka belirlenmelidir. Anlaşmalı boşanma protokolü yazarken bu kuralı akılda tutun; protokolün nasıl yazılacağını anlaşmalı boşanmada nafaka rehberinde anlattım.

Nafakaya her yıl ÜFE artışı istenebilir mi?

Evet. Kanun, hâkime nafakanın gelecek yıllardaki miktarını baştan belirleme imkânı tanır.

Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Bu cümle nafakanın ödenme biçimini düzenleyen maddenin son fıkrasıdır (nafakanın ödenme biçimi). Çocuk nafakası için de aynı imkân öngörülmüştür (nafaka miktarının takdiri). Bu hükmün işlemesi için bir istem gerekir; hâkim kendiliğinden yıllık artış belirlemez.

Bir davada kadın, ıslah dilekçesiyle yoksulluk ve iştirak nafakalarına her yıl ÜFE oranında artış istemişti; mahkeme süresinde talep olmadığı gerekçesiyle bu konuda karar vermedi. Yargıtay, talep hâlinde nafakaya ÜFE oranları üzerinden yıllık artış belirlenmesi gerektiğini belirterek kararı düzelterek onadı (Yargıtay 2. HD, 2025/5925 E., 2026/1465 K., 10.02.2026). Kararda böyle bir hüküm yoksa nafaka her yıl kendiliğinden artmaz; her artış için yeniden dava açmak gerekir. Bu yüzden artırım davasında hem bugünkü miktarı hem de gelecek yıllar için artış oranını isteyin.

Boşanma davası sürerken nafaka artırılabilir mi?

Boşanma davası yıllarca sürebilir ve dava başında bağlanan tedbir nafakası bu sürede yetersiz kalabilir. Bu durumda tedbir nafakasının artırılması da istenebilir. Bir dosyada kadının bağımsız tedbir nafakasının artırılması için açtığı karşı dava kısmen kabul edildi; istinaf mahkemesi yoksulluk nafakasının kesinleşmeden itibaren her yıl TÜFE oranında artırılmasına da hükmetti ve bu yönler Yargıtay incelemesinde değiştirilmedi (Yargıtay 2. HD, 2025/6132 E., 2026/451 K., 19.01.2026).

Kararlarda yıllık artış için ÜFE de TÜFE de esas alınabiliyor. Talebinizde hangi endeksi istediğinizi açıkça yazın; endeks belirtilmezse icrada tartışma doğabilir. Artış oranının hangi tarihten itibaren uygulanacağını da talebinize ekleyin.

Dava sırasında talep artırılabilir mi?

Artırım davası yıllar sürebilir ve bu sürede ihtiyaçlar yeniden artar. Talebin dava sırasında ıslahla artırılıp artırılamayacağı tartışmalıdır.

Bu karar iştirak nafakasıyla ilgilidir; yoksulluk nafakasında aynı esneklik beklenmemelidir. Davayı açarken karşı tarafın gelirini bilmiyorsanız, gelirinin araştırılmasını dilekçede açıkça isteyin. Talep miktarını belirlerken çocuğun belgelenebilen giderlerini ve karşı tarafın bilinen gelirini birlikte değerlendirin.

Artırım dilekçesinde neler yazılır?

Artırım dilekçesi kısa olabilir, ama üç bilgiyi eksiksiz içermelidir: mevcut nafakanın hangi kararla ve ne kadar bağlandığı, o günden bu yana neyin değiştiği ve şimdi ne istendiği. Değişikliği gösteren belgeleri dilekçeye ekleyin, karşı tarafın gelirine ilişkin kayıtların da getirtilmesini isteyin. Aşağıdaki metin, talep bölümünün nasıl kurulacağını gösterir.

Yoksulluk nafakası için de aynı düzen kullanılır; yalnız nafakanın kimin yararına bağlandığı ve hangi kararla bağlandığı değişir. Dilekçede mevcut kararın kesinleşme tarihini de belirtin. Talebinizi tek bir rakama dayandırmak yerine, aylık giderlerinizi kalem kalem gösteren bir tablo eklemek, mahkemenin takdirini kolaylaştırır.

Dava nerede açılır, karar nasıl kesinleşir?

Nafaka artırım davası aile mahkemesinde açılır (4787 sayılı Kanun m. 4). Dava, nafakaya hükmeden kararın kesinleşmesinden sonra bağımsız bir dava olarak açılır. Artırım kabul edilirse yeni nafaka dava tarihinden itibaren geçerli olur; dava süresince eksik ödenen kısım da istenebilir.

Kararın temyiz edilip edilemeyeceği, artırılan ya da reddedilen nafakanın yıllık toplamına göre belirlenir. Bir dosyada temyize konu yıllık nafaka toplamı kesinlik sınırının altında kaldığı için temyiz dilekçesi reddedildi (Yargıtay 2. HD, 2025/1255 E., 2025/2093 K., 27.02.2025). Bu yüzden artırım davalarının bir kısmı istinaf aşamasında kesinleşir; delillerinizi ilk derece mahkemesinde eksiksiz sunun.

Avukatlık ücreti açısından da nafaka davalarının özel bir kuralı vardır. Nafaka davalarında reddedilen kısım için karşı taraf lehine avukatlık ücretine hükmedilemez (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, dokuzuncu madde). Yani artırım talebiniz kısmen reddedilse bile, reddedilen kısım için karşı vekâlet ücreti ödemezsiniz.

Karşı taraf artırım davasına nasıl karşılık verebilir?

Nafaka ödeyen taraf, artırım davasına karşı nafakanın azaltılmasını ya da kaldırılmasını isteyebilir. Yoksulluk nafakası, alacaklının yoksulluğunun ortadan kalkması gibi hâllerde mahkeme kararıyla kaldırılır. Ancak bu iddianın da ispatlanması gerekir.

Bir dosyada kadının artırım davasına karşı erkek, kadına miras kalan taşınmazlar nedeniyle nafakanın kaldırılmasını istedi. Nafaka alacaklısına yalnız miras kalmış olması, nafakanın kaldırılması için tek başına yeterli görülmedi (Yargıtay 2. HD, 2026/5087 E., 2026/7879 K., 09.09.2026). Önemli olan, bu malvarlığının alacaklıyı muhtaçlıktan kurtaracak sürekli, düzenli ve güvenceli bir gelir sağlayıp sağlamadığıydı; bu araştırılmadan verilen karar bozuldu.

Nafaka ödeyen taraf, artırıma karşı kendi durumundaki değişiklikleri de ileri sürebilir. Yeniden evlenmek, yeni bir çocuk sahibi olmak, gelirin azalması ya da işsiz kalmak bu savunmalara örnektir. Okul ücreti davasındaki baba da evlendiğini ve harcamalarının arttığını savunmuştu. Mahkeme bu savunmaları, çocuğun ihtiyaçları ve tarafların ödeme gücüyle birlikte değerlendirir.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

Yazıda dayandığım kararlarda nafaka artırımı şöyle değerlendirildi.

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Değişimi belgeleyin. Nafakanın bağlandığı günden bu yana artan giderlerinizi faturalarla gösterin.
2. Karşı tarafın gelirini araştırtın. Maaş, SGK ve mal varlığı kayıtlarının getirtilmesini dilekçede isteyin.
3. Miktarı gerçekçi yazın. Talep miktarını belgelere dayanarak baştan belirleyin; ıslaha güvenmeyin.
4. ÜFE artışını isteyin. Gelecek yıllar için yıllık artış oranının belirlenmesini dilekçeye yazın.
5. Eğitim giderlerini nafakaya dahil edin. Ayrı ve belirsiz bir okul ücreti yerine tek bir nafaka miktarı isteyin.
6. Protokoldeki belirsiz maddeleri düzeltin. Anlaşmalı boşanma protokolündeki tartışmalı maddeleri artırım davasında yeniden düzenletin.
7. Kaldırma davasına hazırlıklı olun. Gelirinizi ve mal varlığınızı gösteren belgeleri hazır tutun.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Nafaka artırım davası, tarafların mali durumu değiştiğinde ya da hakkaniyet gerektirdiğinde açılır ve artırılan nafaka dava tarihinden itibaren ödenir. Mahkeme, çocuğun ihtiyaçlarını, tarafların hayat koşullarını ve ödeme güçlerini birlikte değerlendirir. Eğitim giderleri iştirak nafakasının içindedir ve ayrı, belirsiz bir yükümlülük yerine tek bir nafaka belirlenmelidir.

Bu davalarda sonucu, değişimi belgelemeniz ve talebi baştan doğru kurmanız belirler. Talep miktarını gerçekçi yazın, gelecek yıllar için ÜFE artışını isteyin ve karşı tarafın gelirinin araştırılmasını talep edin.

Nafakanızın artırılmasını belgelerinizle birlikte değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.