Katkı Payı Alacağı Nedir, Nasıl Hesaplanır? 2026 2002 Öncesi Mallar, Katkı Oranı ve Yargıtay Kararları

"Evi 1995'te aldık; tapu kocamın adına ama ben de çalışıyordum. Bana bir şey düşmez mi?" Bu soruyu, uzun bir evliliğin sonunda emeğinin karşılığını arayan eşlerden duyarım. 2002 öncesi mallarda kanun değişikliği, birçok kişinin hakkının ortadan kalktığı sanısını doğurur.

Meslek hayatım boyunca bu davalarda tartışmanın üç noktada toplandığını gördüm: malın gerçekte ne zaman edinildiği, katkının nasıl ispatlandığı ve oranın nasıl belirlendiği. Tapu eşin adına olsa da katkı kaybolmaz; ama 2002 sonrası mallardan farklı kurallarla istenir. Bu rehberde katkı payı alacağını bu üç soru üzerinden, kararlarla anlatıyorum.

Katkı payı alacağı: kısa cevap

Katkı payı alacağı nedir?

1 Ocak 2002'de yeni Medeni Kanun yürürlüğe girdi ve yasal mal rejimi değişti. O tarihe kadar evli eşler arasında mal ayrılığı geçerliydi. Geçiş kanunu, eski rejimin o tarihe kadar devam ettiğini açıkça söyler.

Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce evlenmiş olan eşler arasında bu tarihe kadar tâbi oldukları mal rejimi devam eder. Eşler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedikleri takdirde, bu tarihten geçerli olmak üzere yasal mal rejimini seçmiş sayılırlar.

Bu cümleler Medeni Kanun'un yürürlüğüne ilişkin kanunun mal rejimleri maddesindedir (4722 sayılı Kanun m. 10). Mal ayrılığında her eş, kendi adına edinilen malın sahibidir. Diğer eş o malın edinilmesine katkı yaptıysa, bu katkının karşılığını katkı payı alacağı olarak ister.

Katkı payı alacağının oranını kanun tek tek belirlemez; hâkim bu oranı takdir eder. Hâkimin takdir yetkisini kullanırken uyacağı ölçü de kanunda yazılıdır.

Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.

Bu cümle Medeni Kanun'un hâkimin takdir yetkisini düzenleyen maddesidir (4721 sayılı Kanun m. 4). Kararlarda katkı oranı, bu madde ve Borçlar Kanunu'nun tazminatın belirlenmesine ilişkin kuralı gözetilerek belirleniyor. Bu yüzden iki benzer dosyada farklı oranlar çıkabilir.

Katkı payı alacağı, 2002 sonrası mallar için istenen alacaklardan farklıdır. Aşağıdaki tablo farkları özetliyor.

Değer artış payını değer artış payı nedir, katılma alacağını da boşanmada mal paylaşımı rehberinde ayrıntılı anlattım.

Hangi mallar için katkı payı istenir?

Katkı payı, 1 Ocak 2002'den önce edinilen mallar için istenir. Bu tarihten sonra edinilen mallarda katılma alacağı ve değer artış payı kuralları uygulanır. Sorun şu ki malın edinme tarihi, tapudaki tescil tarihiyle aynı olmayabilir.

Kooperatif konutlarında tapu yıllar sonra verilir; ama ödemeler çok önce yapılmıştır. Bir davada taşınmaz 2003'te tescil edilmiş, kooperatif ödemeleri ise 1977–1987 yılları arasında yapılmıştı; hesap bu ödemelere göre kuruldu (Yargıtay 2. HD, 2025/9017 E., 2026/7320 K., 29.06.2026). Arsa önce alınıp bina sonra yapıldıysa, ikisi için ayrı tarih belirlenir.

Ödemeler 2002'nin iki yanına yayıldıysa?

Bazı mallarda ödemeler 2002'den önce başlar, sonra biter. Kooperatif ve taksitli alımlarda bu durum ortaya çıkar. Bu mallarda hesap iki döneme ayrılır: 2002 öncesi ödemeler için katkı payı kuralları, sonrası için yeni rejimin kuralları uygulanır.

Katkı nasıl ispatlanır?

Katkı payı alacağında ispat yükü katkıyı ileri süren eştedir. Medeni Kanun'un genel ispat kuralı burada uygulanır.

Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Bu cümle ispat yükünü düzenleyen maddededir (4721 sayılı Kanun m. 6). Yani katkı yaptığınızı siz göstermelisiniz. Ancak çalışan eş için kararlarda önemli bir kolaylık var.

Çalışan ve düzenli geliri olan eşin, aksi kanıtlanmadıkça tasarruf edebileceği oranda katkıda bulunduğu kabul ediliyor (Yargıtay 2. HD, 2025/9017 E., 2026/7320 K., 29.06.2026). Bu yüzden ilk iş, malın edinildiği yıllarda çalıştığınızı gösterecek kayıtları toplamaktır. Sigorta hizmet dökümü, maaş bordroları ve işyeri kayıtları bu ispatın temelidir.

Ev hanımı katkı payı isteyebilir mi?

Ev hanımının durumu ayrı bir sorudur. Geliri olmayan eşin, mal ayrılığı döneminde edinilen mallara katkısını göstermesi zordur. Bir davada ilk derece mahkemesi, uzun evliliği ve boşanmaya erkeğin zinasının yol açtığını gözeterek hakkaniyet gereği yüzde 40 oran belirlemişti. İstinaf mahkemesi ise ev hanımı olan ve 2002 öncesine ait geliri gösterilemeyen kadının katkı payı istemini kabul etmedi; Yargıtay kararı yalnız vekâlet ücreti yönünden düzelterek onadı (Yargıtay 2. HD, 2023/9690 E., 2024/8128 K., 01.11.2024). Aynı dosyada kadının 2004–2007 yıllarındaki çalışması, daha önce edinilen taşınmazlar için dikkate alınmadı.

Ancak ev hanımının emeği yalnız ev işlerinden ibaret olmayabilir. Bir dosyada kadın, evlilik boyunca bahçede çalışmış, inek yetiştirmiş, süt sağıp satmıştı. Yargıtay'ın ilk bozma kararında bu emeğin aile üyesi olmanın gerektirdiği olağan katkıyı aştığı kabul edildi (Yargıtay 2. HD, 2024/8369 E., 2024/8916 K., 20.11.2024). Bu yüzden tarlada, bahçede ya da eşinin işyerinde düzenli çalışan eş, sigorta kaydı olmasa da katkısını tanıkla gösterebilir.

Katkı oranı nasıl belirlenir?

Katkı oranı, eşlerin malın edinildiği yıllardaki gelirleri karşılaştırılarak bulunur. Mahkeme her eşin gelirinin ne kadarını biriktirebileceğini de hesaba katar. Edirne kararındaki ilk derece mahkemesi, kadının gelirinin üçte ikisini, erkeğin gelirinin üçte birini tasarruf edebileceğini kabul ederek oran bulmuştu (Yargıtay 2. HD, 2022/9218 E., 2024/6909 K., 07.10.2024). Bu farkın sebebi, eski kanunun evin geçimini kocaya yüklemiş olmasıdır.

Oranı etkileyen başlıca etkenleri şöyle sıralayabilirim:

• Gelirler: Malın edinildiği yıllarda her eşin elde ettiği ücret ya da kazanç.
• Tasarruf imkânı: Eski kanunda evin geçimi kocaya ait olduğu için kadının gelirinin daha büyük kısmının birikebileceği kabulü.
• Çalışma süresi: Malın edinilmesinden önceki çalışma yılları; sonraki yıllar hesaba girmez.
• Emeğin niteliği: Eşin işyerinde, tarlada ya da bahçede düzenli ve olağanı aşan çalışma.
• Diğer kaynaklar: Aileden gelen para ya da miras gibi, katkıyı artıran veya azaltan kişisel kaynaklar.

Katkı payı alacağı nasıl hesaplanır?

Katkı oranı bulunduktan sonra bu oran malın değerine uygulanır. Katkı payı alacağında esas alınan değer, malın dava tarihindeki sürüm değeridir. Yargıtay'ın bir dosyadaki bozma kararında, belirlenen katkı oranının taşınmazların dava tarihindeki değeriyle çarpılarak alacağın bulunması istendi (Yargıtay 2. HD, 2024/8369 E., 2024/8916 K., 20.11.2024). Bu, 2002 sonrası mallarda karar tarihine en yakın değerin esas alınmasından farklıdır.

Bir örnekle anlatayım; rakamlar varsayımsaldır. Ev 1998'de kocanın adına alınmış olsun. Mahkeme kadının katkı oranını yüzde 40 olarak belirlesin. Evin dava tarihindeki değeri 3.000.000 lira ise, kadının katkı payı alacağı 1.200.000 lira olur.

Dava tarihindeki değer esas alındığı için alacağa faiz de dava tarihinden işler. Bir davada katkı payı alacağının dava edilen kısmına dava tarihinden, ıslahla artırılan kısmına ıslah tarihinden faiz yürütüldü; Yargıtay bu kararı onadı (Yargıtay 2. HD, 2023/3728 E., 2024/4930 K., 27.06.2024). Dava uzun sürse de faiz, değerin dava tarihinde kalmasının etkisini azaltır.

Katkı payı için tapu istenebilir mi?

Bu davalar kimi zaman "tapu iptali ve tescil, olmazsa katkı payı alacağı" istemiyle açılır. Ancak mal rejiminden doğan hak bir para alacağıdır. Yargıtay, mal rejiminin tasfiyesini isteyen eşe tanınan hakkın ayni değil şahsi bir alacak hakkı olduğunu belirtti (Yargıtay 2. HD, 2025/4456 E., 2025/7122 K., 11.09.2025). O dosyada tapu iptali ve tescil istemi bu gerekçeyle reddedildi.

Yani katkınız ispatlansa bile malın yarısının adınıza tescilini isteyemezsiniz. Mahkeme katkınızın değerini para olarak belirler. Dilekçede tescil istemi yerine ya da onun yanında katkı payı alacağını mutlaka açıkça isteyin.

Katkı payı davası ne zaman açılır?

Katkı payı alacağı, mal rejiminin tasfiyesi davasında istenir ve aile mahkemesinde görülür. Kanunda bu alacak için özel bir zamanaşımı süresi yoktur; genel on yıllık süre uygulanır (6098 sayılı Kanun m. 146). Evlilik sürdükçe eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımı işlemez (6098 sayılı Kanun m. 153). Süre, boşanma kararının kesinleşmesiyle ya da eşin ölümüyle başlar.

Zamanaşımı, talebin sonradan artırılmasında da önem taşır. Bahçede çalışan kadının dosyasında mal rejimi eşin 2002'deki ölümüyle sona ermiş, on yıllık süre 2012'de dolmuştu. Talep zamanaşımı dolduktan sonra ıslahla artırıldığı için artırılan kısım reddedildi ve bu yön Yargıtay incelemesinde onandı (Yargıtay 2. HD, 2024/8369 E., 2024/8916 K., 20.11.2024). 31 Temmuz 2026'dan sonra açılan davalarda kısmi dava ve bir defalık artırım kuralı uygulanıyor; ayrıntılarını boşanmada mal paylaşımı rehberinde anlattım.

Davanın aşamalarını ve bilirkişi sürecini mal paylaşımı davası ne kadar sürer rehberinde bulabilirsiniz. Eşinizin adına hangi malların bulunduğunu öğrenme yollarını da eşimin mal varlığını nasıl öğrenirim rehberinde anlattım.

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

Yazıda dayandığım kararlarda katkı payı alacağı şöyle değerlendirildi.

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Malın edinme tarihini belirleyin. Tapu tarihine değil, ödemelerin ve inşaatın yapıldığı yıllara bakın.
2. Çalışma kayıtlarınızı çıkarın. Sigorta hizmet dökümünü ve o yıllara ait maaş bordrolarını toplayın.
3. Kayıt dışı emeğinizi belgeleyin. Eşinizin işyerinde, tarlada ya da bahçede çalıştığınızı gösteren tanıkları ve fotoğrafları hazırlayın.
4. Kooperatif dökümünü isteyin. Ödemelerin hangi yıllarda yapıldığını gösteren dökümü kooperatiften alın.
5. Katkı payını açıkça isteyin. Tescil isteminin yanında katkı payı alacağını da dilekçede adıyla yazın.
6. Zamanaşımını hesaplayın. Boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren on yılı geçirmeden davayı açın.
7. 2002 sonrası mallarla birlikte düşünün. Aynı davada katılma alacağını ve değer artış payını da isteyin.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Katkı payı alacağı, 2002'den önce eşinizin adına edinilen mallara yaptığınız katkının karşılığıdır. Mahkeme gelirlerinizi, tasarruf imkânınızı ve emeğinizin niteliğini gözeterek hakkaniyete uygun bir oran belirler. Bu oran malın dava tarihindeki değeriyle çarpılır ve alacağa dava tarihinden faiz işler.

Bu davalarda sonucu, malın gerçek edinme tarihini ve o yıllardaki katkınızı gösterebilmeniz belirler. Tapu tarihine takılmayın; ödemelerin ve inşaatın yıllarını, sigorta kayıtlarınızı ve tanıklarınızı birlikte sunun. Zamanaşımını kaçırmamak için boşanmanın kesinleştiği tarihi not edin.

2002 öncesi mallardaki katkınızın hesabını belgelerinizle birlikte değerlendirmek isterseniz boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.