Aşağıdaki örnekler, eserde açıklanan ilkelerin dilekçelere nasıl yansıtılabileceğini göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler somut dosyaya göre doldurulmalı; açıklamalar olayın özelliklerine göre yeniden yazılmalıdır. Dipnotlarda gösterilen kararlar, dilekçede künyesiyle birlikte anılabilir.
Tanık Listesi#
Mahkeme: [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine
Dosya No: [...] Esas
Davacı: [Ad Soyad] — Vekili: Av. [Ad Soyad]
Davalı: [Ad Soyad]
Konu: Ön inceleme duruşmasında verilen kesin süre içinde tanık listemizin sunulmasıdır.
Açıklamalar
- Mahkemenizin [tarih] tarihli ön inceleme duruşmasında tanık listesi için verilen kesin süre içinde, dava ve cevaba cevap dilekçelerimizde dayandığımız vakıalara ilişkin tanık listemizi aşağıda sunuyoruz.
- Tanıklarımız ve dinlenecekleri vakıalar şunlardır:
| Tanık | Tebliğe elverişli adres | Taraflarla ilişkisi | Dinleneceği vakıalar |
|---|---|---|---|
| [Ad Soyad] | [Adres, telefon] | [Davacının annesi] | Dava dilekçesinin 3, 4 ve 7. maddelerindeki olaylar; ziynetlerin teslimi |
| [Ad Soyad] | [Adres, telefon] | [Komşu] | Dava dilekçesinin 5. maddesindeki [tarih] tarihli olay |
| [Ad Soyad] | [Başka şehirdeki adres] | [Kardeş] | Dava dilekçesinin 6. maddesindeki olaylar; tarafların ekonomik durumu |
- [Başka şehirdeki tanık] adlı tanığımızın, bulunduğu yerden ses ve görüntü aktarımıyla dinlenmesini talep ediyoruz. Bu mümkün olmazsa talimat yazısında tanığın yukarıda gösterilen bütün vakıalardan dinlenmesinin belirtilmesini istiyoruz.
- Tanık giderleri için belirlenen avans [tarih] tarihinde yatırılmıştır.
Hukuki sebepler: HMK m. 149/2, 240, 243, 259/4, 324.
Sonuç ve istem: Tanıklarımızın davetiyeyle çağrılarak dinlenmesine; [Ad Soyad] adlı tanığın ses ve görüntü aktarımıyla dinlenmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih, imza]
İkinci bir tanık listesi verilemez (HMK m. 240/2); listeyi eksiksiz hazırlayın ve her tanığın hangi vakıadan dinleneceğini yazın. Listeyi UYAP’tan gönderdiyseniz gönderim belgesini saklayın. Kesin süre kaçmışsa dinleme gününde tanıklarınızı mahkemede hazır bulundurun (HMK m. 243/1; 5. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2017/2301 E., 2021/807 K., 22.06.2021; Yargıtay 2. HD, 2023/8201 E., 2024/6594 K., 30.09.2024).
Kaçırılan Kesin Süre İçin Eski Hâle Getirme Talebi#
Mahkeme: [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine
Dosya No: [...] Esas
Talepte bulunan: [Ad Soyad] — Vekili: Av. [Ad Soyad]
Konu: Elde olmayan sebeple süresinde verilemeyen tanık listesi bakımından eski hâle getirme talebi.
Açıklamalar
- Mahkemenizce [tarih] tarihli ön inceleme duruşmasında tanık listesi için kesin süre verilmiştir.
- [Tarih] ile [tarih] arasında [hastanede yatarak tedavi görmem gibi elde olmayan sebep] nedeniyle listeyi süresinde sunamadım. Engel [tarih] tarihinde ortadan kalkmıştır; bu dilekçe engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde verilmektedir.
- Engeli gösteren belgeler ile tanık listemiz bu dilekçeye eklenmiştir.
Hukuki sebepler: HMK m. 94, 95, 96, 145, 243/1.
Deliller: [Epikriz, rapor ve diğer belgeler]
Sonuç ve istem: Eski hâle getirme talebimin kabulü ile ekli tanık listesinin süresinde verilmiş sayılmasına; ayrıca dinleme gününde hazır bulunduracağım tanıklarımın HMK m. 243/1 uyarınca dinlenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih, imza]
Eski hâle getirme, engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde istenmelidir (HMK m. 96/1). Aynı sonuca başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa eski hâle getirme istenemez (HMK m. 95/2). Bu nedenle talebin yanında tanıkları dinleme gününde mahkemede hazır bulundurmak en güvenli yoldur (5. Bölüm).
Tanığın Zorla Getirilmesi Talebi#
Mahkeme: [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine
Dosya No: [...] Esas
Talepte bulunan: [Ad Soyad] — Vekili: Av. [Ad Soyad]
Konu: Usulüne uygun çağrıldığı hâlde gelmeyen tanığın zorla getirilmesi talebi.
Açıklamalar
- [Ad Soyad] adlı tanığımıza [tarih] tarihli duruşma için usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, tebliğ mazbatası dosyaya girmiştir. Tanık mazeret bildirmeden duruşmaya gelmemiştir.
- Tanık, dava dilekçemizin [madde] maddesinde anlatılan [olay] bakımından olayı bizzat gören tek kişidir; beyanı kusur belirlemesi için belirleyicidir.
- Tanıkların duruşmada hazır edilmesi taraflara yüklenemez; usulüne uygun çağrıldığı hâlde gelmeyen tanık zorla getirilir (Yargıtay 2. HD, 2024/6544 E., 2025/3378 K., 08.04.2025). Tanık hasta veya engelli olduğu için gelemiyorsa bulunduğu yerde dinlenmesini istiyoruz.
Hukuki sebepler: HMK m. 243, 245, 259/3.
Sonuç ve istem: Tanığın bir sonraki duruşmaya zorla getirilmesine; gelmemesinin sebep olduğu giderlere ve disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz. [Tarih, imza]
Ses ve Görüntü Aktarımıyla veya Talimatla Dinleme Talebi#
Mahkeme: [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine
Dosya No: [...] Esas
Talepte bulunan: [Ad Soyad] — Vekili: Av. [Ad Soyad]
Konu: Başka şehirdeki tanığın ses ve görüntü aktarımıyla dinlenmesi; bu mümkün olmazsa talimat yazısında dinleneceği konuların gösterilmesi ve dinleme gününün bildirilmesi talebi.
Açıklamalar
- Tanık listemizde gösterdiğimiz [Ad Soyad], [şehir] ilinde oturmaktadır.
- Tanığın davaya bakan hâkim tarafından doğrudan dinlenebilmesi için bulunduğu yerden ses ve görüntü aktarımıyla dinlenmesini talep ediyoruz.
- Talimat yoluna gidilmesi hâlinde, talimat yazısında tanığın şu konulardan dinleneceğinin açıkça belirtilmesini istiyoruz: a) Dava dilekçesinin [madde] maddelerinde anlatılan olaylar, b) ziynetlerin teslimi ve iadesi, c) tarafların ekonomik ve sosyal durumu, ç) ortak çocuğun bakımı. Talimatla dinlenen tanıklara yalnız boşanma sorulup ziynet sorulmadığı için ziynet davasının reddi Yargıtay’ca bozulmuştur (Yargıtay 2. HD, 2024/1912 E., 2024/9220 K., 28.11.2024).
- Dinlemenin yeri, günü ve saatinin tarafımıza bildirilmesini talep ediyoruz.
Hukuki sebepler: HMK m. 149/2–3, 259/4, 260.
Sonuç ve istem: Tanığın ses ve görüntü aktarımıyla dinlenmesine; bu mümkün olmazsa talimat yazısında yukarıdaki konuların gösterilmesine ve dinleme gününün tarafımıza tebliğine karar verilmesini arz ve talep ederiz. [Tarih, imza]
Tanık Beyanlarına Karşı Beyan ve Tanığa İtiraz#
Mahkeme: [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine
Dosya No: [...] Esas
Beyanda bulunan: [Ad Soyad] — Vekili: Av. [Ad Soyad]
Konu: [Tarih] tarihli duruşmada dinlenen davalı tanıklarının beyanlarına karşı beyanlarımız ve tanığa itirazımızdır.
Açıklamalar
- Tanık [A]: Tanığın beyanının tamamı, davalının kendisine anlattıklarına dayanmaktadır; tanık hiçbir olayı bizzat görmediğini duruşmada açıkça söylemiştir. Duyuma dayalı beyan kusur belirlemesinde tek başına esas alınamaz (Yargıtay HGK, 2022/768 E., 2023/976 K., 18.10.2023).
- Tanık [B]: Tanığın beyanı, yer, zaman ve somut olay içermeyen genel ifadelerden ibarettir. Bu tür beyanlar evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını kabule elverişli değildir (Yargıtay HGK, 2022/771 E., 2023/1039 K., 01.11.2023).
- Tanık [C]: Tanık ile müvekkil arasında [...] Asliye Ceza Mahkemesinin [...] Esas sayılı dosyası bulunmaktadır. Tanıklığın doğruluğu konusunda kuşkuyu gerektiren bu husumeti HMK m. 255 uyarınca ileri sürüyor, dosyanın getirtilmesini talep ediyoruz (Yargıtay 2. HD, 2025/3085 E., 2025/10769 K., 08.12.2025).
- Tanık [D]: Tanığın anlattığı [olay], davalının dilekçelerinde dayanılmamış bir vakıadır; tanık beyanında geçmesi nedeniyle müvekkile kusur olarak yüklenemez (Yargıtay HGK, 2025/463 E., 2026/524 K., 23.09.2026).
- Çelişki: Tanık [A] ile tanığımız [E]’nin [tarih] tarihli olaya ilişkin beyanları çelişmektedir. Tanıkların yüzleştirilmesini talep ediyoruz.
- Bütünlük: Tanığımız [F]’nin beyanının yalnız bir bölümü değil, aynı olaya ilişkin bütünü değerlendirilmelidir (Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025).
Hukuki sebepler: HMK m. 198, 255, 261; TMK m. 184.
Sonuç ve istem: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı tanıklarının beyanlarına itibar edilmemesine; [...] sayılı ceza dosyasının getirtilmesine; tanıkların yüzleştirilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz. [Tarih, imza]
Karşı beyanı her tanık için ayrı başlık altında yazın ve tutanaktaki ilgili cümleyi tırnak içinde aktarın. Duyum, soyutluk, husumet ve dayanılmayan vakıa itirazları farklı sonuçlar doğurur; hepsini tek cümlede toplamak itirazın gücünü azaltır (12–15. Bölümler).
Dinlenmeyen Tanık ve Hatalı Değerlendirme Nedeniyle İstinaf#
Mahkeme: [...] Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine Gönderilmek Üzere [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine
Dosya No: [...] Esas, [...] Karar
İstinaf eden: [Ad Soyad] — Vekili: Av. [Ad Soyad]
Karşı taraf: [Ad Soyad]
Tebliğ tarihi: [tarih]
Konu: Usulüne uygun gösterildiği hâlde dinlenmeyen tanıklar ve tanık beyanlarının hatalı değerlendirilmesi nedeniyle kararın kaldırılması talebi.
İstinaf sebepleri
- Dava dilekçemizde [vakıa]’ya dayanmış, tanık deliline açıkça başvurmuş ve süresinde verdiğimiz listede [Ad Soyad] ve [Ad Soyad] adlı tanıkları bu vakıa için göstermiştik. Tanıklarımızdan vazgeçmediğimiz hâlde mahkeme bu tanıkları dinlemeden karar vermiştir. Yasal bir sebep olmaksızın tanığın dinlenmemesi hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder (Yargıtay HGK, 2017/2707 E., 2018/1998 K., 20.12.2018). Tanıklar dinlenseydi [vakıa] ispatlanacak ve kusur belirlemesi değişecekti.
- İlk derece mahkemesinde usulüne uygun gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen deliller bölge adliye mahkemesince incelenebilir (HMK m. 357/3). Bu nedenle tanıklarımızın Dairenizce dinlenmesini talep ediyoruz.
- Mahkeme, davalı tanığı [X]’in yalnız davalıdan duyduklarını aktaran beyanına dayanarak [vakıa]’yı sabit kabul etmiştir. Duyuma dayalı beyanla kusur yüklenemez (Yargıtay HGK, 2023/130 E., 2024/147 K., 06.03.2024).
- Mahkeme tanığımız [Y]’nin beyanının yalnız davalı lehine olan bölümünü almış, aynı olaya ilişkin devamını değerlendirmemiştir (Yargıtay HGK, 2023/947 E., 2025/378 K., 18.06.2025).
Sonuç ve istem: İlk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına; tanıklarımız dinlenerek yeniden esas hakkında karar verilmesine; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz. [Tarih, imza]
Tanık deliline ilişkin usul hataları kamu düzenine aykırı olmadıkça nispi istinaf sebebidir; istinaf dilekçesinde açıkça ve karara etkisiyle birlikte gösterilmezse incelenmez (HMK m. 355; 22. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2024/760 E., 2025/637 K., 15.10.2025).
Yalan Tanıklık Suç Duyurusu#
Makam: [...] Cumhuriyet Başsavcılığına
Müşteki: [Ad Soyad], [adres]
Şüpheli: [Ad Soyad], [adres]
Suç: Yalan tanıklık (TCK m. 272/2)
Suç tarihi ve yeri: [Tarih], [...] Aile Mahkemesi
Açıklamalar
- [...] Aile Mahkemesinin [...] Esas sayılı boşanma davasında şüpheli, [tarih] tarihli duruşmada tanık olarak dinlenmiştir.
- Şüpheli, [tarih] tarihinde [yer]’de [olay]’ı bizzat gördüğünü söylemiştir. Oysa şüpheli o tarihte [olay yerinde bulunmadığını gösteren durum]; bu husus [pasaport kaydı, iş yeri kaydı veya diğer belge] ile sabittir.
- Şüphelinin gerçeğe aykırı beyanı, boşanma davasında kusur belirlemesine doğrudan etki edecek niteliktedir.
Deliller: Duruşma tutanağı, [kayıtlar ve belgeler], [tanıklar].
Sonuç ve istem: Şüpheli hakkında soruşturma yapılarak yalan tanıklık suçundan kamu davası açılmasına; soruşturma numarasının, boşanma davasında bekletici mesele talebinde kullanılmak üzere tarafıma bildirilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih, imza]
Suç duyurusu somut ve belgeli olmalıdır. İşlemediğini bildiği hâlde bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat ederek yetkili makamlara ihbarda bulunmak iftira suçunu oluşturur (TCK m. 267). Tanığın olayı farklı hatırlaması veya yorumlaması yalan tanıklık değildir (23. ve 24. Bölümler).
Yalan Tanıklık Soruşturmasının Bekletici Mesele Yapılması#
Mahkeme: [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine
Dosya No: [...] Esas
Talepte bulunan: [Ad Soyad] — Vekili: Av. [Ad Soyad]
Konu: Davalı tanığı hakkındaki yalan tanıklık soruşturmasının bekletici mesele yapılması talebi.
Açıklamalar
- Davalı tanığı [Ad Soyad] hakkında yaptığımız yalan tanıklık suç duyurusu üzerine [...] Cumhuriyet Başsavcılığının [...] soruşturma numaralı dosyası açılmıştır.
- Davalının müvekkile yüklediği [vakıa] yalnız bu tanığın beyanına dayanmaktadır; tanık kusur belirlemesinde tek ve belirleyici durumdadır.
- Kusur belirlemesinde tek ve belirleyici olan tanık hakkındaki yalan tanıklık soruşturmasının sonucu beklenmelidir (Yargıtay 2. HD, 2025/7799 E., 2026/3530 K., 01.04.2026).
Hukuki sebepler: HMK m. 165; TCK m. 272.
Sonuç ve istem: Soruşturmanın ve varsa kovuşturmanın sonucunun bekletici mesele yapılmasına; dosyanın akıbetinin yazı ile sorulmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz. [Tarih, imza]
Yalan Tanıklık Nedeniyle Yargılamanın İadesi#
Mahkeme: [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine (kararı veren mahkeme)
Davacı: [Ad Soyad] — Vekili: Av. [Ad Soyad]
Davalı: [Ad Soyad]
Konu: Kesinleşmiş kararda ifadesi esas alınan tanığın yalan tanıklığı nedeniyle yargılamanın iadesi talebi.
Açıklamalar
- Mahkemenizin [...] Esas, [...] Karar sayılı ve [tarih] tarihinde kesinleşen kararında kusur belirlemesi [Ad Soyad] adlı tanığın beyanına dayandırılmıştır.
- Bu tanık, [...] Asliye Ceza Mahkemesinin [...] sayılı kararıyla, boşanma davasındaki beyanı nedeniyle yalan tanıklıktan mahkûm edilmiş; ceza kararı [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.
- İfadesi karara esas alınan tanığın karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması yargılamanın iadesi sebebidir. Talep, ceza kararının kesinleştiği tarihten itibaren üç ay ve boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde yapılmaktadır.
Hukuki sebepler: HMK m. 375/1-e ve 2, 377/1-ç, 378.
Deliller: Kesinleşmiş ceza kararı, boşanma dava dosyası.
Sonuç ve istem: Yargılamanın iadesi talebimizin kabulüne; önceki kararın iptaline ve yeniden yargılama yapılarak yalan tanıklığa dayanan kusur belirlemesi ile buna bağlı hükümler bakımından yeniden karar verilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz. [Tarih, imza]
Mahkeme, talepte bulunandan karşı tarafın zararını karşılayacak uygun bir teminat isteyebilir (HMK m. 378/2). Sonradan yeni bir tanık bulunması yargılamanın iadesi sebebi değildir; Kanun yeni delil sebebini yalnız belge için tanımıştır (HMK m. 375/1-ç; 23. Bölüm) (Yargıtay HGK, 2025/520 E., 2025/769 K., 03.12.2025).
Adli Yardım ve Tanık Giderleri#
Mahkeme: [...] Aile Mahkemesi Hâkimliğine
Dosya No: [...] Esas
Talepte bulunan: [Ad Soyad]
Konu: Adli yardım talebi ve tanık giderlerinin Devletçe karşılanması.
Açıklamalar
- [Gelir durumu, bakmakla yükümlü olunan kişiler ve borçlar]. Kendimin ve ailemin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücüm bulunmamaktadır; talebim açıkça dayanaktan yoksun değildir.
- Adli yardım kararı, yapılacak tüm yargılama giderlerinden geçici muafiyet ile dava sırasında yapılması gereken tüm giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesini sağlar. Tanıklarımın tebligat ve tanıklık ücretleri de bu kapsamdadır; adli yardımdan yararlanan tarafın tanıkları, avans yatırılmadığı gerekçesiyle dinlenmeden bırakılamaz (Yargıtay 2. HD, 2025/7893 E., 2026/2582 K., 09.03.2026).
Hukuki sebepler: HMK m. 334, 335, 336.
Deliller: [Gelir belgesi, SGK kaydı, kira sözleşmesi, muhtarlık belgesi ve diğer belgeler]
Sonuç ve istem: Adli yardım talebimin kabulüne; tanık listemde gösterdiğim tanıkların tebligat ve tanıklık ücretlerinin Devletçe avans olarak karşılanarak çağrılmalarına karar verilmesini arz ve talep ederim. [Tarih, imza]