Çocuğun Adını Değiştirmek: Boşandıktan Sonra Ad Değişikliği Davası 2026

"Oğluma ben karar vermeden, eski eşim babasının adını koydu. Boşanmamıza da o aile sebep oldu. Şimdi o adı her söylediğimde o günler aklıma geliyor; biz evde ona başka bir isimle sesleniyoruz." Bu cümleyle gelen danışanlarım, velayet kendilerinde olduğu için adı tek başlarına değiştirebileceklerini düşünür. Oysa çocuğun adı iki ebeveyni de ilgilendirir ve mahkeme bu davalarda temkinli davranır.

Bu davalarda sonucu iki şey belirler: İstenen değişiklik çocuğun kendi yararına mı, yoksa ebeveynin kırgınlığına mı dayanıyor? Diğer ebeveyn davaya doğru biçimde katıldı mı?

Çocuğun adı nasıl değiştirilir?

Kanun bunu tek cümleyle söyler: "Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir" (Türk Medeni Kanunu'nun 27. maddesi). Yani nüfus müdürlüğüne dilekçe vermekle ad değişmez; mahkeme kararı gerekir.

Mahkeme adı değiştirirse karar nüfus kaydına işlenir. Ayrıca Basın İlan Kurumunun internetteki ilan sayfasında duyurulur. Duyuruda mahkemenin adı, karar tarihi, dosya numaraları ve çocuğun eski ve yeni adı yer alır.

Ad değişince başka hiçbir şey değişmez. Çocuğun anne ve babası, kimin çocuğu olduğu ve mirasçılığı aynı kalır. Değişiklikten zarar gören biri varsa, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde kararın kaldırılması için dava açabilir (Türk Medeni Kanunu'nun 27. maddesi).

Çocuğa adı kimin koyduğu da kanunda yazılıdır: Çocuğun adını anne ve babası koyar (velayetin kapsamı). Bu kural, ad davasında diğer ebeveynin neden dışarıda bırakılamayacağını da açıklar. Evlilik sürerken eşler ad konusunda anlaşamazsa hâkimden yardım isteyebilir (hâkimin müdahalesi).

Dava nerede ve kime karşı açılır?

Ad değiştirme davası, nüfus kaydını düzeltme davası sayılır. Bu davalar çocuğun oturduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 36).

Duruşmada nüfus müdürü ya da onun görevlendirdiği bir memur da bulunur. Ad değişirse, nüfus müdürlüğü bu kişinin çocuklarının kayıtlarındaki anne ya da baba adını da kendiliğinden düzeltir.

Velayet kimdeyse çocuğu hukuken o temsil eder (çocuğun temsil edilmesi). Davayı çocuk adına o açar. Ama velayeti olmayan anne ya da baba da çocuğun adıyla ilgilidir. Bu yüzden davaya mutlaka taraf olarak katılmalıdır.

Bu dosyaları aile davalarına bakan daire inceler; velayeti anneye verilen bir çocuğun ad dosyası 2025'te bu yüzden 2. Hukuk Dairesine gönderildi (Yargıtay 1. HD, 2025/4712 E., 2025/4183 K., 02.10.2025). O dosyada da davaya ilk bakan mahkeme asliye hukuk mahkemesiydi.

Hangi sebepler haklı sayılır?

Kanun "haklı sebep"in ne olduğunu saymaz; mahkeme her davaya kendi şartlarıyla bakar. Yargıtay, adı değiştirmek isteyenin kişiliğinin, sosyal durumunun ve aile ilişkilerinin birlikte değerlendirilmesini ister (Yargıtay 8. HD, 2019/4689 E., 2019/8434 K., 02.10.2019). İstenen yeni ad toplum değerlerine ve kanuna aykırı olmamalı, başkalarını incitmemelidir.

Çocuklarda mahkeme daha temkinli davranır. Bunun üç nedeni vardır. Çocuk yaşı gereği kendi isteğini söyleyemeyebilir. Velayet ileride değişirse diğer ebeveyn adı yeniden değiştirmek isteyebilir. Adın tekrar tekrar değişmesi de çocuğun gelişimini olumsuz etkileyebilir.

Annenin bu bozma kararına karşı yaptığı başvuru da reddedildi (Yargıtay 8. HD, 2020/532 E., 2020/1405 K., 17.02.2020). Haklı sebebinizi anlatırken aşağıdaki ayrımı gözetin.

Son satırdaki ölçü, ad ve soyadı davalarında genel olarak benimsenen yaklaşımdır. Kişinin toplum içinde tanındığı adı resmî olarak da taşımak istemesi haklı sebep olabilir (Yargıtay 8. HD, 2017/8011 E., 2018/11594 K., 25.04.2018). Ama çocuklarda bu kullanım tek bir çevreyle sınırlı kalmamalı; okul ve resmî yerler dâhil her yerde aynı olmalıdır.

Çocuğun görüşü alınır mı?

Kanun, anne ve babanın önemli konularda olabildiğince çocuğun düşüncesini dikkate almasını ister (velayetin kapsamı). Adı değişecek olan da çocuğun kendisidir. Olup biteni anlayabilecek yaştaki bir çocuğun hangi adla anılmak istediği, mahkeme için önemlidir.

Bu yüzden çocuğunuz yaşı gereği kendi düşüncesini söyleyebiliyorsa, mahkemeden onu dinlemesini ya da bir uzman aracılığıyla görüşünü almasını isteyebilirsiniz. Çocuğu bir tarafa çekmeye çalışmak ise ters sonuç verir; uzmanlar bunu fark eder. Çocuğun dinlenmesinin velayetteki yerini boşanmada çocuk kime verilir rehberinde anlattım.

Diğer ebeveyn karşı çıkarsa ne olur?

Diğer ebeveynin karşı çıkması davayı kendiliğinden bitirmez. Kanun ad değişikliği için onun onayını şart koşmaz; belirleyici olan haklı sebep ve çocuğun yararıdır. Ama karşı çıkması mahkemenin işini zorlaştırır. Yukarıdaki davada baba onay vermemişti ve iki tarafın tanıkları çocuğun farklı adlarla anıldığını söylemişti. Sonunda dava reddedilmeliydi (Yargıtay 8. HD, 2019/4689 E., 2019/8434 K., 02.10.2019).

Diğer ebeveyn karşı çıkıyorsa iddianızı tarafsız delillerle güçlendirin. Okul kayıtları, öğretmenin anlatımı, hastane kayıtları ve çocuğun kendi görüşü, taraf tanıklarından daha ağır basar. Mahkeme, diğer ebeveynin itirazının kişisel bir inattan mı, yoksa çocuğu düşünen bir kaygıdan mı kaynaklandığına da bakar.

Evlilik sürerken ad konusunda anlaşamazsak ne olur?

Çocuğun adını anne ve baba birlikte koyar. Eşler evliliği ilgilendiren önemli bir konuda anlaşamazsa, ikisi birlikte ya da biri tek başına hâkimden yardım isteyebilir (hâkimin müdahalesi).

Hâkim eşleri uyarır ve uzlaştırmaya çalışır. Eşler kabul ederse uzmanlardan yardım da isteyebilir. Eşlerden birinin tek başına nüfusa gidip ad koyması sorun çıkarabilir. Ama buna yıllar sonra, boşanma davasında hiç söylemeden itiraz etmek sonuç vermedi (Yargıtay 8. HD, 2019/4689 E., 2019/8434 K., 02.10.2019).

Ergin çocuk adını kendisi değiştirebilir mi?

Evet. On sekiz yaşını dolduran kişiye ergin denir. Ergin kişi ad davasını kendisi açar ve haklı sebebi kendi hayatından gösterir. Çocuklarda zor kabul edilen haklı sebep, yetişkinlerde daha geniş değerlendirilir (Yargıtay 8. HD, 2019/4689 E., 2019/8434 K., 02.10.2019).

Reşit olmayan ama olup biteni anlayabilen çocuk için de durum farklıdır. Hukukta buna "ayırt etme gücü" denir. Kanun, ayırt etme gücü olan küçüklerin kişiliğe bağlı haklarını kullanırken anne ya da babanın onayına ihtiyaç duymadığını söyler (Türk Medeni Kanunu'nun 16. maddesi). Ayırt etme gücü olan küçüğün kişilik haklarıyla ilgili davaları kendisinin açabileceği de belirtildi (Yargıtay 3. HD, 2025/3235 E., 2026/16 K., 12.01.2026). Ad da kişiliğin bir parçası olduğu için, büyüyen çocuğun kendi isteği bu davalarda ayrıca önem taşır.

Ad ve soyadı aynı davada değiştirilebilir mi?

Hayır; ikisine farklı mahkemeler bakar. Ad değiştirme davası nüfus kaydını düzeltme davası sayıldığı için asliye hukuk mahkemesinde görülür. Küçük çocuğun soyadı ise kimin çocuğu olduğuna ve velayete bağlıdır; bu davaya aile mahkemesi bakar.

Boşanmadan sonra çocuğun soyadının nasıl değiştirilebileceğini boşanmadan sonra çocuğun soyadı rehberinde ayrıca anlattım. Kendi soyadınızla ilgili seçenekleri de o rehberde bulabilirsiniz.

Ad değişikliği davası nasıl yürür?

Dava bir dilekçeyle başlar; tanıklar ve okul kayıtları gibi delillerle ilerler.

Dilekçede yeni adı açıkça yazın. Neden bu adı istediğinizi somut olaylarla anlatın. Çocuğun okulda, hastanede ya da arkadaş çevresinde hangi adla tanındığını gösteren belgeler, tanık anlatımından daha güçlüdür. Diğer ebeveyn onay veriyorsa bunu da dosyaya koyun. Onay mahkemenin işini kolaylaştırır; ama haklı sebebin gösterilmesi yine gerekir.

Karar kesinleşince çocuğun kimlik kartı, pasaportu ve okul kayıtları yeni adla güncellenir. Okula ve hastaneye kesinleşmiş kararın bir örneğini verin. Yurt dışında yaşayan ebeveyn varsa onu da karardan haberdar edin; ileride çıkabilecek belge sorunlarını önlersiniz.

Dilekçede neler yazılmalı?

Dilekçede çocuğun şimdiki adını, istenen yeni adı ve haklı sebebi somut olaylarla yazın. Velayet kararını, nüfus kaydını ve çocuğun hangi adla tanındığını gösteren belgeleri ekleyin. Aşağıdaki metin yalnız bir çerçevedir; kendi olayınıza göre doldurun.

Dilekçeye diğer ebeveynin adresini doğru yazın; ona tebligat yapılamazsa dava uzar. Diğer ebeveyn değişikliğe onay veriyorsa, bunu yazılı olarak ya da duruşmada söylemesini isteyin. Çocuğun yaşı uygunsa, görüşünün alınmasını dilekçede ayrıca isteyin.

Ne yapmalısınız?

1. Sebebi çocuğun açısından anlatın. Kendi kırgınlığınızı değil, çocuğun yaşadığı somut sorunu yazın.
2. Diğer ebeveyni davaya katın. Velayet sizde olsa da baba ya da anne davada taraf olmalıdır.
3. Doğru mahkemeyi seçin. Ad için asliye hukuk mahkemesine, küçüğün soyadı için aile mahkemesine başvurun.
4. Kullanılan adı belgeleyin. Okul, hastane ve arkadaş çevresi kayıtlarıyla çocuğun hangi adla tanındığını gösterin.
5. Tarafsız tanık bulun. Öğretmen, komşu ya da aile dostu gibi taraf tutmadığı düşünülecek kişileri tanık gösterin.
6. Çocuğun görüşünü önemseyin. Yaşı uygunsa düşüncesinin alınmasını isteyin; ona baskı yapmayın.
7. Kararı her yere işletin. Kesinleşen kararla kimlik, pasaport ve okul kayıtlarını güncelleyin.

Sonuç

Çocuğun adı ancak haklı bir sebep varsa ve mahkeme karar verirse değişir. Dava çocuğun oturduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde, nüfus müdürlüğünden bir görevli de bulunarak görülür. Velayet sizde olsa da diğer ebeveyn davaya katılmalıdır; çünkü çocuğun adını anne ve baba birlikte koyar. Bu kurala uyulmadan verilen kararlar bozuldu.

Çocuklarda haklı sebep, yetişkinlere göre daha zor kabul edilir. Ebeveynler arasındaki kırgınlık ya da boşanmaya diğer ailenin yol açması yeterli görülmedi. Çocuğun kendi hayatındaki somut sorunu, tanındığı adı ve mümkünse kendi görüşünü belgeleyin. Soyadını değiştirmek için ise aile mahkemesinde ayrı bir dava açın.

Çocuğunuzun adının değiştirilmesi için haklı sebebinizi ve dava yolunu birlikte değerlendirmek isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.