Boşanmadan Sonra Çocuğun Soyadı Annenin Soyadıyla Değiştirilebilir mi? 2026

"Boşandık, velayet bende; çocuğum her yerde babasının soyadıyla anılıyor, benim soyadımı alamaz mı?" Bu soruyu soran danışanlarım, velayetin bu hakkı kendiliğinden verdiğini düşünür. Oysa soyadı ancak dava açılarak ve çocuğun yararı gösterilerek değişir.

Meslek hayatım boyunca bu davalarda sonucu, çocuğun kendi sesinin ve günlük hayatta yaşanan sorunların dosyaya ne kadar iyi yansıtıldığının belirlediğini gördüm. Bu rehberde davanın şartlarını, çocuğun görüşünün nasıl alındığını, neyin istenemeyeceğini ve çocuk 18 yaşına girince neyin değiştiğini sade bir dille anlatıyorum.

Boşanmadan sonra çocuğun soyadı: kısa cevap

Boşanınca çocuğun soyadı değişir mi?

Değişmez. Medeni Kanun çocuğun soyadını doğumdaki aile durumuna bağlar.

Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; (…) soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekârlık soyadını taşır.

Boşanma bu kuralı geriye dönük değiştirmez; velayet eşlerden birine verilse de çocuk ailenin soyadını taşımaya devam eder (çocuğun soyadı). Boşanan kadın ise evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Menfaati varsa ve eski eşine zarar vermeyecekse hâkim onun soyadını taşımasına izin verebilir (boşanan kadının soyadı). Bu yüzden boşanmadan sonra anne ile çocuğun soyadı farklılaşır.

Soyadı Kanunu eskiden, boşanmada çocuk anneye verilse bile babanın seçtiği soyadını alacağını yazıyordu. Bu cümle eşitlik ilkesine aykırı bulunarak iptal edildi (AYM, E. 2010/119, K. 2011/165, 08.12.2011). Anayasa Mahkemesi bir bireysel başvuruda, velayeti kendisine verilen annenin çocuğun soyadını değiştirme talebinin reddini aile hayatına saygı hakkı yönünden inceledi ve ihlal kararı verdi (AYM, B. No: 2013/3434, 25.06.2015). Bu kararlardan sonra Yargıtay, haklı sebep ve çocuğun yararı varsa velayet sahibi annenin bu talebini kabul edebileceğini benimsedi (Yargıtay 2. HD, 2025/1781 E., 2025/7713 K., 23.09.2025).

Velayet sahibi anne çocuğa kendi soyadını verebilir mi?

Verebilir; ama dava açarak ve çocuğun üstün yararını göstererek. Velayet bu talebin ön şartıdır, tek başına yeterli değildir. Velayetin nasıl belirlendiğini boşanmada çocuk kime verilir rehberinde anlattım.

Hangi durumlarda kabul edildi?

Çocuğun bakımını kimin üstlendiği de önem taşır. Bir dosyada çocuğun bakımı ve gözetimi dedesi tarafından sağlanıyordu. İlk derece mahkemesi annenin talebini kabul etmiş, istinaf incelemesinde dava reddedilmişti; karar anne vekili ve kayyım tarafından temyiz edildi. Yargıtay, soyadının annenin bekârlık soyadıyla değiştirilmesinin çocuğun üstün yararına olduğunu belirterek ret kararını bozdu (Yargıtay 2. HD, 2025/3673 E., 2025/7056 K., 10.09.2025).

Yakın tarihli iki dosyada da tanık beyanları ve sosyal inceleme raporunda çocuğun uzman huzurundaki beyanı, değişikliğin çocuğun yararına olduğunu gösterdi; ret kararları bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2026/3826 E., 2026/6588 K., 15.06.2026; Yargıtay 2. HD, 2025/1781 E., 2025/7713 K., 23.09.2025).

Çocuğun görüşü alınır mı?

Alınmalı. BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi, idrak çağındaki çocuğun kendisini ilgilendiren konularda görüşünün alınmasını ister. Çocuğun üstün yararı gerektirirse görüşünün aksine de karar verilebilir (Yargıtay 2. HD, 2024/7623 E., 2025/3543 K., 10.04.2025).

Görüş, uzman eşliğinde hazırlanan sosyal inceleme raporuyla alınır. İdrak çağındaki çocukların görüşlerini de içeren rapor alınmadan karar verilmesi eksik inceleme sayıldı (Yargıtay 2. HD, 2025/1824 E., 2025/7718 K., 23.09.2025). Raporun nasıl hazırlandığını boşanmada sosyal inceleme raporu rehberinde anlattım.

Çocuğa iki soyadı ya da üvey babanın soyadı verilebilir mi?

İkisi de kabul edilmedi. Babanın soyadının yanına annenin bekârlık soyadının eklenmesi istenen davada, bunun yasal dayanağı olmadığı ve çocuğun üstün yararına bulunmadığı belirtildi. İki soyadının birlikte kullanılması nüfus kayıtlarında ve ileride çocuğun altsoyu bakımından karışıklık yaratacaktı; kabul kararı bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2024/7121 E., 2025/4623 K., 06.05.2025). Aynı gerekçe İstanbul'daki bir dosyada da tekrarlandı (Yargıtay 2. HD, 2024/9344 E., 2025/4787 K., 08.05.2025).

Anne yeniden evlendiyse yeni eşinin soyadı da çocuğa verilemez. Bir dosyada mahkeme çocuğun soyadını annenin ikinci evliliğiyle aldığı soyadıyla değiştirmiş, karar istinaf edilmeden kesinleşmişti. Adalet Bakanlığının başvurusu üzerine Yargıtay, annenin artık bekârlık soyadını kullanmadığını ve yeni eşin soyadının çocuğa verilmesinin mümkün olmadığını belirterek kararı kanun yararına bozdu (Yargıtay 2. HD, 2025/830 E., 2025/6732 K., 01.07.2025). Bu bozma kesinleşmiş kararın sonucuna etkili olmadı; ama bu tür taleplerin kabul edilmeyeceğini açıkça gösterdi.

Çocuk dava sürerken 18 yaşına girerse ne olur?

Çocuk ergin olunca soyadına ilişkin davayı sürdürme yetkisi kendisine geçer. Bir dosyada çocuklardan biri, istinaf kararından önce ergin olmuştu. Yargıtay, ergin çocuğun davayı sürdürüp sürdürmeyeceğine ilişkin irade beyanı alınmadan hüküm kurulamayacağını belirterek kararı bu çocuk yönünden bozdu, diğer çocuk yönünden onadı (Yargıtay 2. HD, 2026/3476 E., 2026/6453 K., 11.06.2026).

Ergin olduktan sonra kişi, haklı sebebe dayanarak adının değiştirilmesini kendisi de hâkimden isteyebilir; değişiklik nüfus siciline kaydedilir (TMK m. 27).

Dava nasıl açılır?

Dava aile mahkemesinde açılır. Kararlarda dava, velayet sahibi anne tarafından babaya karşı açıldı; nüfus müdürlüğü de davada taraf olarak yer aldı (Yargıtay 2. HD, 2024/7121 E., 2025/4623 K., 06.05.2025). Babanın itirazı tek başına sonucu belirlemedi; belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararı oldu (Yargıtay 2. HD, 2024/7629 E., 2024/7840 K., 24.10.2024).

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

İncelediğim kararlarda çocuğun soyadı talepleri şöyle değerlendirildi:

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Velayet kararını hazırlayın. Kesinleşmiş boşanma ve velayet kararının örneğini dosyaya koyun.
2. Sorunları belgeleyin. Okul, seyahat, sağlık ve resmî işlemlerde soyadı farkının yarattığı güçlükleri belge ve tanıkla gösterin.
3. Çocuğun görüşünün alınmasını isteyin. Uzman aracılığıyla görüş alınmasını ve sosyal inceleme raporu düzenlenmesini talep edin.
4. Çocuğun yararını anlatın. Babayla yaşadığınız sorunları değil, değişikliğin çocuğun gelişimine etkisini öne çıkarın.
5. Yalnız bekârlık soyadınızı isteyin. İki soyadı ya da yeni eşinizin soyadı kabul edilmedi.
6. Erginlik tarihini izleyin. Çocuk dava sürerken 18 yaşına girerse davayı sürdürme iradesini mahkemeye bildirsin.
7. Kararı nüfusa işletin. Kesinleşen kararın nüfus kaydına işlendiğini kontrol edin.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Boşanma çocuğun soyadını kendiliğinden değiştirmez. Velayeti kendisine verilen anne, aile mahkemesinde dava açarak çocuğa kendi bekârlık soyadının verilmesini isteyebilir; ama velayet tek başına yetmez, çocuğun üstün yararı gösterilmelidir. İdrak çağındaki çocuğun görüşü sosyal inceleme raporuyla alınmalıdır. İki soyadı ya da annenin yeni eşinin soyadı verilemez; çocuk 18 yaşına girerse davaya devam kararı ona geçer.

Çocuğunuzun soyadı için açılacak davayı değerlendirmek için boşanma avukatı İstanbul sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.