Şiddet, boşanma davasında hem özel bir boşanma sebebi (TMK m. 162) hem de evlilik birliğini temelinden sarsan bir kusurdur (TMK m. 166/1). 6284 sayılı Kanun'a göre koruma kararı verilirken şiddetin uygulandığına ilişkin delil veya belge aranmaz (6284 s. K. m. 8/3); bu nedenle Yargıtay'ın onadığı kararlarda, beyana dayalı olarak verilen koruma kararı tek başına kusur tespitine esas alınmadı (Yargıtay 2. HD, 2023/6780 E., 2024/2956 K., 29.04.2024). Şiddeti darp raporu, ifade tutanağı, ceza dosyası ve tanıkla ispatlamanız gerekir; dayandığınız darp raporu ve ceza dosyası getirtilmeden karar verilmesi eksik inceleme sayıldı (Yargıtay 2. HD, 2024/10496 E., 2025/6255 K., 23.06.2025).
- Şiddet iki ayrı yolla ele alınır. 6284 sayılı Kanun'a göre koruma kararı ve boşanma davasında kusurun ispatı.
- Koruma kararı hızlı verilir. Delil veya belge aranmaz; hâkimden, mülki amirden ya da kolluktan istenebilir.
- Koruma kararı tek başına yetmedi. Beyana dayalı karar, yan delillerle desteklenmediği için kusura esas alınmadı.
- Darp raporu ve ceza dosyası önemlidir. Dayandığınız bu belgeler getirtilmeden verilen karar bozuldu.
- Raporun içeriği belirleyicidir. Darp ve cebir bulgusu bulunmayan raporla şiddet kusuru yüklenmedi.
- Süreleri kaçırmayın. TMK m. 162'ye dayanan dava için öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde beş yıl vardır.
- Koruma kararı çocuklarla ilişkiyi de etkileyebilir. Kişisel ilişki refakatçi eşliğine bağlanabilir, sınırlanabilir veya kaldırılabilir.
Şiddet boşanmada hangi sebeptir?
| Sebep | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Hayata kast, pek kötü davranış, ağır derecede onur kırıcı davranış | Özel boşanma sebebi; öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde beş yıl içinde dava açılır; affeden tarafın dava hakkı yoktur | TMK m. 162 |
| Evlilik birliğinin temelinden sarsılması | Şiddet, diğer kusurlarla birlikte değerlendirilen ağır bir kusurdur | TMK m. 166/1 |
Hangi davranışların pek kötü davranış sayıldığını ve bu sebebe ilişkin örnekleri TMK m. 162 şerhinde anlattım. Kusurun nasıl belirlendiğini boşanmada kusur rehberinde anlattım.
Koruma ve uzaklaştırma kararı nasıl alınır?
6284 sayılı Kanun'daki tedbir kararı, şiddet görenin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir ve en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden ya da kolluk biriminden istenebilir (6284 s. K. m. 8/1).
Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir. Bu kararın verilmesi, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez.
6284 sayılı Kanun m. 8/3| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Uzaklaştırma ve konutun tahsisi | Şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılması ve konutun korunan kişiye tahsisi | 6284 s. K. m. 5/1-b |
| Yaklaşmama | Korunan kişilere, bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmama | 6284 s. K. m. 5/1-c |
| İletişim | Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya başka surette rahatsız etmeme | 6284 s. K. m. 5/1-f |
| Çocuklarla kişisel ilişki | Refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması | 6284 s. K. m. 5/1-ç |
| Süre | İlk defasında en çok altı ay; şiddet tehlikesi devam ediyorsa değiştirilebilir veya devam ettirilebilir | 6284 s. K. m. 8/2 |
| Kişisel eşya | Talep hâlinde kişisel eşya ve belgelerin kolluk marifetiyle teslimi | 6284 s. K. m. 8/7 |
| Gizlilik | Gerekirse korunan kişinin kimlik ve adres bilgileri resmî kayıtlarda gizli tutulur | 6284 s. K. m. 8/6 |
| Karara aykırılık | Üç günden on güne kadar zorlama hapsi; her tekrarında on beş günden otuz güne kadar, toplamı altı ayı geçemez | 6284 s. K. m. 13 |
Evden uzaklaştırma ve ortak konutun dava süresince size bırakılmasını boşanma davası açtım, eşim evden gitmiyor rehberinde ayrıca anlattım.
Koruma kararı boşanma davasında tek başına yeter mi?
Koruma kararı, delil aranmadan ve hızla verilen bir tedbirdir. Boşanma davasında ise kusurun ispatı genel ispat kurallarına tabidir (TMK m. 6; HMK m. 190). Yargıtay, koruma kararına dayanıp başka delil göstermeyen davacı yönünden verilen ret kararını onadı:
Merzifon 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesinde kadın, erkeğin ve ailesinin kendisine fiziksel şiddet uyguladığı vakıalarına dayanarak boşanma davası açtı; davalı tanıkları darp iddialarını inkâr etti. İlk derece mahkemesi, kadın dava dilekçesinde lehine verilen koruma kararından söz etmiş olsa da 6284 sayılı Kanun'a göre alınan koruma önlemlerine ilişkin kararların beyana dayalı olarak delil ve belge aranmaksızın verildiğini, bu nedenle kusur tespitine esas alınamayacağını belirtti. Kadının dava dilekçesinde herhangi bir delile dayanmadığını, sonradan sunulan tanık listesinin de hükme esas alınamayacağını söyleyerek erkeğin kusurlu eylemlerinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetti. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetti, Yargıtay kararı onadı.
Ne anlama geliyor? Koruma kararı sizi korur, ama boşanma davasında şiddeti tek başına ispatlamaz. Dava dilekçenizde darp raporuna, ifade tutanağına, ceza dosyasına ve tanıklara açıkça dayanın.
Başka bir dosyada da 6284 sayılı Kanun kapsamındaki şikâyet ve tedbir kararı, yan delillerle desteklenmediği için hükme esas alınmadı; kaynağı ve gönderildiği kişi belli olmayan ekran görüntüleri de değerlendirmeye alınmadı ve tanık dinletilmeyen davanın reddi onandı (Yargıtay 2. HD, 2022/9770 E., 2023/376 K., 24.01.2023).
Darp raporu ve ceza dosyası nasıl getirtilir?
Dava dilekçesinde iddia edilen her vakıanın hangi delillerle ispat edileceği gösterilmelidir (HMK m. 119/1-f); başka yerden getirtilecek belgeler için de bulunmasını sağlayacak açıklama yapılmalıdır (HMK m. 121). Dayandığınız belgeler getirtilmeden karar verilirse bu, bozma sebebidir:
Karşılıklı boşanma davalarında kadın, erkeğin kendisine dava tarihinden dört gün önce fiziksel şiddet uyguladığını ileri sürdü; ifade tutanağına ve darp raporuna delil olarak dayandı, soruşturma açıldığında bunların getirtilmesini istedi ve dilekçesine şikâyetçi ifade tutanağını ekledi. Yargılama sırasında bu olaya ilişkin ceza dosyasında erkeğin mahkûmiyetine karar verildiğini de bildirdi. İlk derece mahkemesi bu delilleri toplamadan karar verdi, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetti. Yargıtay, ceza dosyası da getirtilerek tarafların dayandığı tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi ve karar gerekçesinde tartışılması gerektiğini belirterek eksik inceleme nedeniyle kararı bozdu.
Ne anlama geliyor? Ceza soruşturması veya kovuşturması varsa dosya numarasını mahkemeye bildirin ve getirtilmesini isteyin; mahkûmiyet kararı, boşanma davasında şiddetin ispatında güçlü bir delildir.
Yargıtay başka bir dosyada da kadının delil dilekçesinde bildirdiği darp raporu ve olayla ilgili belgeler dosyaya alınmadan verilen kararı eksik inceleme sayarak bozdu (Yargıtay 2. HD, 2025/6878 E., 2025/7963 K., 29.09.2025). Raporun içeriği de önemlidir: ceza dosyasındaki darp raporunda darp ve cebir bulgusuna rastlanmadığı ve erkeğin eşe karşı basit yaralama suçundan beraat ettiği, tanık beyanlarının ise evliliğin ilk yıllarına ilişkin olup affedildiği dosyada şiddet, erkeğe kusur olarak yüklenmedi (Yargıtay 2. HD, 2024/5503 E., 2025/5473 K., 29.05.2025).
| Delil | Ne işe yarar? | Nasıl sunulur? |
|---|---|---|
| Darp raporu | Yaralanmanın varlığını ve tarihini gösterir | Rapor dilekçeye eklenir veya getirtilmesi istenir |
| İfade tutanağı | Olayın hemen ardından yapılan şikâyeti gösterir | Kolluk veya savcılıktan getirtilir |
| Ceza dosyası | Mahkûmiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya beraat sonucunu gösterir | Dosya numarasıyla getirtilmesi istenir |
| Koruma kararı | Tedbirin verildiğini gösterir; tek başına şiddeti ispatlamaz | Diğer delillerle birlikte sunulur |
| Tanık | Olayı gören veya duyan kişilerin anlatımı | Tanık listesi süresinde verilir |
Tanık deliline nasıl hazırlanılacağını boşanma davasında tanık rehberinde anlattım.
Şiddetin çocuklar, nafaka ve tazminata etkisi
Koruma kararıyla birlikte hâkim; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'ndaki tedbirler ile TMK hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir (6284 s. K. m. 5/3). Şiddet uygulayan aynı zamanda ailenin geçimini sağlıyorsa, TMK'ya göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hâkim talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir (6284 s. K. m. 5/4). Boşanma davasında ise şiddet uygulayan eşin kusuru tazminat bakımından belirleyicidir; tazminat isteyen eşin kusursuz veya daha az kusurlu olması gerekir (TMK m. 174). Kişisel ilişkinin nasıl düzenlendiğini çocuğu görme hakkı rehberinde anlattım.
- Güvenliğinizi sağlayın.
Acil durumda kolluğa başvurun; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde uzaklaştırma tedbirini kolluk amiri de alabilir (6284 s. K. m. 5/2).
- Darp raporu alın.
Yaralanmanın şiddetten kaynaklandığını belirterek sağlık kuruluşuna başvurun ve raporu saklayın.
- Şikâyetinizi kayda geçirin.
İfade tutanağının ve soruşturma dosyasının numarasını not edin.
- Koruma kararı isteyin.
Hâkimden, mülki amirden veya kolluktan tedbir talep edin (6284 s. K. m. 8/1).
- Dilekçede delillere dayanın.
Darp raporunu, ifade tutanağını, ceza dosyasını ve tanıkları dava dilekçenizde açıkça gösterin (HMK m. 119/1-f).
- Süreyi kaçırmayın.
TMK m. 162'ye dayanıyorsanız öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde beş yıl içinde dava açın.
Şiddet olayından sonra koruma kararı ve boşanma davasını birlikte planlamak için İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.
Uzaklaştırma kararı boşanma davasında delil olur mu?
Koruma kararı delil aranmadan verilir (6284 s. K. m. 8/3). Yargıtay'ın onadığı kararlarda, beyana dayalı olarak verilen koruma kararı tek başına kusur tespitine esas alınmadı (Yargıtay 2. HD, 2023/6780 E., 2024/2956 K., 29.04.2024).
Darp raporu olmadan şiddet ispatlanabilir mi?
Şiddet tanık, ifade tutanağı ve ceza dosyası gibi delillerle de ispatlanabilir; ancak dava dilekçesinde bu delillere dayanmanız gerekir (HMK m. 119/1-f).
Mahkeme darp raporunu getirtmezse ne olur?
Dayandığınız darp raporu ve ceza dosyası getirtilmeden karar verilmesi eksik inceleme sayıldı ve karar bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2024/10496 E., 2025/6255 K., 23.06.2025).
Koruma kararı ne kadar sürer?
İlk defasında en çok altı ay için verilebilir; şiddet tehlikesi devam ediyorsa süresi veya şekli değiştirilebilir ya da aynen devam ettirilebilir (6284 s. K. m. 8/2).
Koruma kararını nereden isterim?
En çabuk ve en kolay ulaşabileceğiniz yer hâkiminden, mülki amirden ya da kolluk biriminden (6284 s. K. m. 8/1).
Koruma kararına uyulmazsa ne olur?
Karara aykırı davranan hakkında üç günden on güne kadar, her tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsine karar verilir; toplam süre altı ayı geçemez (6284 s. K. m. 13).
Şiddet nedeniyle boşanma davası için süre var mı?
TMK m. 162'ye dayanan dava için öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde beş yıl vardır; affeden tarafın dava hakkı yoktur. Şiddet, TMK m. 166/1'e dayanan davada da kusur olarak ileri sürülebilir.
Koruma kararı çocuklarla görüşmeyi etkiler mi?
Hâkim, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına ya da tümüyle kaldırılmasına karar verebilir (6284 s. K. m. 5/1-ç).
Kaynaklar ve Mevzuat
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun m. 5, 8, 13
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 6, 162, 166, 174
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 119, 121, 190
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/6780 E., 2024/2956 K., 29.04.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2022/9770 E., 2023/376 K., 24.01.2023
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/10496 E., 2025/6255 K., 23.06.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/6878 E., 2025/7963 K., 29.09.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/5503 E., 2025/5473 K., 29.05.2025