Yurt Dışında Boşanma Kararının Tanınması 2026: Nüfus Tescili ve Tanıma Davası

Yurt dışında yaşayan bazı danışanlarım bana, yıllar önce boşandıkları hâlde Türkiye'de evli göründüklerini fark ettiklerinde gelir. Kimi yeniden evlenmek isterken, kimi bir miras ya da tapu işleminde bu durumla karşılaşır. Yabancı ülkede verilen boşanma kararı, Türkiye'de tescil edilmedikçe ya da tanınmadıkça nüfus kaydını değiştirmez.

Meslek hayatım boyunca tanımayı ertelediği için eşi öldükten sonra uzun bir miras davasıyla uğraşan aileler gördüm. Bu rehberde idari tescil ile tanıma davasının farkını, başvurunun nasıl yapıldığını, tanıma şartlarını ve tanıma yapılmazsa doğan sonuçları sade bir dille anlatıyorum.

Yurt dışı boşanma kararı: kısa cevap

İdari tescil mi, tanıma davası mı?

İdari tescilin şartları kanunda sayılmıştır. Başvuru bizzat ya da vekil aracılığıyla yapılır. Karar, o devletin kanunlarına göre yetkili adli ya da idari makamca verilmiş ve usulen kesinleşmiş olmalı, Türk kamu düzenine de açıkça aykırı bulunmamalıdır (5490 s. K. m. 27/A). Bu şartlar yerine getirilmediği için reddedilen tescil taleplerinde tanıma, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a göre yapılır. Aile hukukuna ilişkin yabancı kararların tanıma ve tenfizi, kanunla aile mahkemelerine verilmiştir (4787 sayılı Kanun).

Nüfusta idari tescil nasıl yapılır?

İdari tescilin ayrıntıları, Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik'te düzenlenir. Başvuruyu bir komisyon inceler; tescile karar verilirse kayıt yedi gün içinde aile kütüğüne işlenir (Tescil Yönetmeliği).

Nereye başvurulur?

Yurt dışında, kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliğe başvurulur. Türkiye'de ise taraflardan birinin yerleşim yerindeki il nüfus müdürlüğüne başvurulur. Türkiye'de yerleşim yeri yoksa Yönetmelik'te sayılan il müdürlüklerinden birine gidilir; İstanbul, Ankara ve İzmir bunların arasındadır.

Eşler birlikte mi başvurmalı?

Başvuru sırasında eşlerin aynı anda hazır olması zorunlu değildir; aynı anda ya da ayrı zamanlarda başvurabilirler. Ayrı başvurularda iki başvuru arasındaki süre doksan günü geçemez. Eşlerden biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı eşin tek başına başvurusu kabul edilir. Eşler tescilden önce ölmüşse, tek taraflı irade beyanıyla gerçekleşen boşanmalar dışında, hukuki yararı bulunanlar da başvurabilir.

Hangi belgeler gerekir?

Belgelerde eksiklik varsa tamamlanması için doksan günlük süre verilir; bu sürede tamamlanmazsa başvuru reddedilir (Yönetmelik m. 7). Apostil ve belge işlemlerini boşanma belgesi nereden alınır rehberinde anlattım.

Başvuru ne zaman reddedilir?

Yabancı kararla ilgili Türkiye'de açılmış ve devam eden ya da reddedilmiş bir dava varsa başvuru reddedilir. Türk kamu düzenine açıkça aykırı kararlar da gerekçesi belirtilerek reddedilir. Komisyonun ret kararından sonra aile mahkemesinde tanıma ya da tenfiz davası açılabilir (Yönetmelik m. 9).

Velayet ve nafaka hükümleri ne olur?

İdari tescil yalnız boşanma, butlan, iptal ve evliliğin mevcut olup olmadığı yönünden sonuç doğurur. Velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat gibi hükümler için komisyon kararı bir sonuç doğurmaz. Bu hükümler için aile mahkemesinde tanıma ya da tenfiz davası açmanız gerekir.

Tanıma ve tenfizin şartları nelerdir?

Tanıma, yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır; ancak tanımada karşılıklılık şartı uygulanmaz.

Bu şartlar Kanun'un tenfiz ve tanıma hükümlerinde yer alır (MÖHUK m. 54, 58). Dilekçeye yabancı ilamın onanmış aslı ya da onanmış örneği ile onanmış tercümesi eklenir (MÖHUK m. 53). Kesinleştiğini gösteren onaylı belge ve onanmış tercümesi de gerekir.

Benzer bir dosyada tanınması istenen Avustralya mahkemesi kararından, kadının duruşmaya katılıp katılmadığı ve kendisine tebligat yapılıp yapılmadığı anlaşılamıyordu. Kadın da karardan haberi olmadığını savunmuştu. Bu yön araştırılmadan verilen tanıma kararı eksik inceleme sayılıp bozuldu (Yargıtay 2. HD, 2024/7764 E., 2025/984 K., 06.02.2025).

Tanıma yapılmazsa ne olur?

Tanınmayan yabancı boşanma kararı Türkiye'deki nüfus kaydını değiştirmez. Bunun sonuçları beklenmedik yerlerde ortaya çıkar:

Tanınan yabancı kararın kesin hüküm ya da kesin delil etkisi, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder (MÖHUK m. 59). Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği'ne göre nüfus kaydına da boşanma tarihi olarak yabancı kararın kesinleşme tarihi işlenir. Boşanmanın mirasçılığa etkisini boşanmada mirasçılık şerhinde bulabilirsiniz.

Tanıma davası nasıl yürür?

1. İdari tescili deneyin. Eşinizle birlikte ya da eşiniz yabancıysa tek başınıza dış temsilciliğe veya il nüfus müdürlüğüne başvurun.
2. Belgeleri hazırlayın. Yabancı kararın onaylı örneği, kesinleşme belgesi ve bunların onaylı tercümeleri gerekir.
3. Çağrı belgelerini edinin. Karşı taraf davaya katılmadıysa, ona yapılan tebligatı gösteren belgeleri yabancı mahkemeden alın.
4. Aile mahkemesinde dava açın. İdari tescil mümkün değilse ya da reddedildiyse tanıma davası açın; kararda velayet ya da nafaka varsa tenfizi de isteyin.
5. Yetkili yeri belirleyin. Tenfiz, kendisine karşı istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yerinde, yoksa sâkin olduğu yerde; ikisi de yoksa Ankara, İstanbul ya da İzmir'de istenebilir (MÖHUK m. 51).
6. Basit yargılamayı bekleyin. Dilekçe duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir ve istem basit yargılama usulüne göre incelenir.
7. Kesinleşmeyi ve nüfus kaydını takip edin. Temyiz genel hükümlere tabidir ve tenfiz kararında temyiz yerine getirmeyi durdurur; karar kesinleşince nüfus kaydınızın güncellendiğini e-Devlet'ten kontrol edin.

Yurt dışında yaşayan eşe karşı Türkiye'de dava açmanın ve yetkinin ayrıntılarını boşanma davası nerede açılır rehberinde anlattım.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Yurt dışında aldığınız boşanma kararı, Türkiye'de tescil edilmedikçe ya da tanınmadıkça nüfus kaydınızı değiştirmez. Şartlar uygunsa dış temsilcilikte ya da il nüfus müdürlüğünde idari tescil en kısa yoldur; ayrı başvuruda iki başvuru arasının doksan günü geçmemesine dikkat edin. Tescil reddedilirse ya da kararda velayet, nafaka gibi hükümler varsa aile mahkemesinde tanıma ve tenfiz davası açın. Tanımayı ertelemeyin; eşlerden birinin ölümü miras paylaşımını uzun bir davaya çevirebilir.

Yabancı kararınızın tanınması için dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.