TMK 436: Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanmasında Usul

Kısaca

TMK 436, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasında izlenecek usulü düzenler. Koruma kararı, maddede sayılan kurallar saklı kalmak üzere Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na tabidir; bu Kanuna yapılan yollamalar bugün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun karşılık gelen maddelerine yapılmış sayılır (HMK m. 447). Karar verilirken ilgili, kararın sebepleri hakkında bilgilendirilir ve denetim makamına itiraz edebileceği yazılı olarak bildirilir; mahkeme kararını gerektiren her istem gecikmeksizin yetkili hâkime ulaştırılır. Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı ve ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık hâllerinde ancak resmî sağlık kurulu raporu alındıktan sonra karar verilebilir. Raporun alınabilmesi için kişi, hekim ön raporu üzerine en fazla yirmi gün süreyle sağlık kuruluşuna yerleştirilebilir; bu karara karşı bildirimden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir. Bu itiraz yolu, Anayasa Mahkemesinin 2023 tarihli iptal kararı üzerine 2024'te eklenmiştir (AYM, E. 2020/30, K. 2023/12, 25.01.2023).

Denetim makamı: Vesayet makamının kararlarına karşı itirazları inceleyen asliye hukuk mahkemesi (TMK m. 397).
Resmî sağlık kurulu raporu: Maddede sayılan hâllerde koruma kararından önce alınması gereken, kurul hâlinde düzenlenen resmî sağlık raporu.
Hekim ön raporu: Kurul raporu alınıncaya kadar kişinin sağlık kuruluşuna yerleştirilmesine dayanak olan hekim raporu.
Yerleştirme kararı: Kişinin bir kuruma veya sağlık kuruluşuna yerleştirilmesine ilişkin karar.
Basit yargılama usulü: Koruma kararlarında hâkimin uyguladığı yargılama usulü (TMK m. 437).

TMK 436 ne düzenler?

Konu	Kural	Dayanak
Genel kural	Maddedeki kurallar saklı kalmak üzere usul kanunu uygulanır	TMK m. 436; HMK m. 447
Bilgilendirme	İlgili kararın sebepleri hakkında bilgilendirilir, itiraz edebileceği yazılı olarak bildirilir	TMK m. 436, bent 1
Kuruma yerleştirilen kişi	On gün içinde itiraz edebileceği derhal yazılı olarak bildirilir	TMK m. 436, bent 2; m. 435
İstemler	Mahkeme kararını gerektiren her istem gecikmeksizin yetkili hâkime ulaştırılır	TMK m. 436, bent 3
Erteleme	Vesayet makamı veya hâkim, istemin görüşülmesini erteleyebilir	TMK m. 436, bent 4
Rapor şartı	Sayılan hâllerde resmî sağlık kurulu raporu alındıktan sonra karar verilir	TMK m. 436, bent 5
Rapor için yerleştirme	Hekim ön raporu üzerine en fazla yirmi gün; on gün içinde itiraz	TMK m. 436, bent 6
Zor kullanma	Kararların icrası için gerektiğinde zor kullanılabilir, tıbbi yardım alınabilir	TMK m. 436, bent 7
Kaynak	İsviçre Medeni Kanunu m. 397e	Gerekçe, s. 146

TBMM gerekçesine göre madde İsviçre Medeni Kanunu'nun 397e maddesinden alınmıştır. Gerekçe, maddede koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasında yargılamaya ilişkin genel hükümler dışında özel hükümlere yer verildiğini, bu hükümlerin boşanmada yargılama usulüne ilişkin 184. madde hükmüne benzer nitelikte olduğunu ve özgürlüğü kısıtlanan kişinin başvurabileceği yasal yollar ve hakları konusunda aydınlatılması gereğinin özellikle vurgulandığını açıklar (TMK m. 184). Tasarının 436. maddesi Adalet Komisyonunca aynen kabul edilmiştir (S. Sayısı 723, s. 466).

Dikkat

Bu maddede dikkat edilecek ilk nokta, koruma istemlerinin duruşma açılmadan dosya üzerinden karara bağlanamamasıdır; Yargıtay, basit yargılama usulüne tabi olsa da bu işlerde tarafların duruşmaya davet edilmesini aramıştır (Yargıtay 18. HD, 2016/6467 E., 2016/9883 K., 20.06.2016). İkinci nokta, sayılan hâllerde kararın ancak resmî sağlık kurulu raporu alındıktan sonra verilebilmesidir. Üçüncü nokta, rapor için sağlık kuruluşuna yerleştirme kararına karşı bildirimden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilmesi ve itirazın kararın icrasını durdurmamasıdır.

Genel kural: usul kanunu ve saklı tutulan özel kurallar

Genel kural: Usul kanunu uygulanır.
Saklı kurallar: Maddede sayılan yedi bent.
Yargılama usulü: Basit yargılama usulü.

436. maddeye göre koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması, maddede sayılan kurallar saklı kalmak üzere Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na tabidir. 1086 sayılı bu Kanun yürürlükten kaldırılmıştır; mevzuatta ona yapılan yollamalar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun karşılık gelen maddelerine yapılmış sayılır (HMK m. 447/2). Hâkim basit yargılama usulüne göre karar verir ve gerektiğinde ilgili kişiye adli yardım sağlanır; hâkim ilgili kişiyi dinler, tahkikatı tamamlar ve gecikmeksizin en geç iki gün içinde kararını verir (TMK m. 437).

Yargıtay, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasının basit yargılama usulüne tabi olmakla birlikte, 436. maddedeki özel usul kuralları ve 437. madde gözetildiğinde taraflar davet edilmeden duruşma açılmaksızın karar verilebilecek işlerden olmadığını belirtmiştir (Yargıtay 18. HD, 2016/6467 E., 2016/9883 K., 20.06.2016). Aynı gerekçeyle, bir kamu kurumunun istemi üzerine duruşma açılmadan verilen ret kararı da bozulmuş ve kişisel korunmanın 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu çerçevesinde başka türlü sağlanıp sağlanamayacağının araştırılması istenmiştir (Yargıtay 18. HD, 2016/9524 E., 2016/9547 K., 14.06.2016). Dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilip taraf teşkili sağlanmadan ve dilekçeler aşaması tamamlanmadan dosya üzerinden verilen karar da usule aykırı bulunmuştur (Yargıtay 2. HD, 2016/24926 E., 2017/214 K., 11.01.2017).

Kararın sebeplerinin ve itiraz hakkının bildirilmesi

Bilgilendirme: Kararın sebepleri ilgiliye açıklanır.
Yazılı uyarı: Denetim makamına itiraz edebileceği yazılı olarak bildirilir.
Kuruma yerleştirilen kişi: On gün içinde itiraz edebileceği derhal yazılı olarak bildirilir.

Birinci bende göre karar verilirken ilgilinin kararın sebepleri hakkında bilgilendirilmesi ve karara karşı denetim makamına itiraz edebileceğine yazılı olarak dikkatinin çekilmesi zorunludur. İkinci bende göre bir kuruma yerleştirilen kişiye, alıkonulma kararına veya kurumdan çıkarılma isteminin reddine karşı en geç on gün içinde denetim makamına itiraz edebileceği derhal yazılı olarak bildirilir. Gerekçe, özgürlüğü kısıtlanan kişinin başvurabileceği yasal yollar ve hakları konusunda aydınlatılması gereğinin özellikle vurgulandığını belirtir (S. Sayısı 723, s. 146).

İtiraz hakkı 435. maddede düzenlenir: kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, karara karşı kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir (TMK m. 435). İtiraz üzerine denetim makamının verdiği karar kesindir ve temyiz edilemez (Yargıtay 8. HD, 2017/7990 E., 2018/567 K., 16.01.2018). İtirazın kesin olarak reddiyle dava esası kapanır; koruma dosyası vesayet dosyası gibi takip altında tutulmaz (Yargıtay 8. HD, 2018/11741 E., 2018/18466 K., 12.11.2018).

Anayasa Mahkemesi, koruma amacıyla tutmanın koşulları gerçekleşmiş olsa bile ancak kanunda gösterilen usul kurallarına uygun yürütülmüşse hukuka uygun olacağını belirtmiş; durumun vesayet makamına hemen bildirilmemesi, kişinin dinlenmemesi ve 437. maddedeki sürenin aşılması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir (AYM, E.T., B. No: 2022/91835, 25.06.2025).

İstemlerin hâkime ulaştırılması ve görüşmenin ertelenmesi

Gecikmeksizin: Mahkeme kararını gerektiren her istem yetkili hâkime ulaştırılır.
Erteleme: Yerleştirme kararı veren vesayet makamı veya hâkim görüşmeyi erteleyebilir.
Karar süresi: Hâkim en geç iki gün içinde karar verir.

Üçüncü bende göre mahkeme kararını gerektiren her istem gecikmeksizin yetkili hâkime ulaştırılır. Dördüncü bende göre yerleştirme kararı veren vesayet makamı veya hâkim, durumun özelliklerine göre bu istemin görüşülmesini erteleyebilir. Hâkim ilgili kişiyi dinledikten ve tahkikatı tamamladıktan sonra gecikmeksizin, en geç iki gün içinde kararını verir (TMK m. 437). Bu iki bendi doğrudan uygulayan bir karara bu sayfa hazırlanırken rastlanmamıştır.

Resmî sağlık kurulu raporu şartı

Kapsam: Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık.
Şart: Karar ancak resmî sağlık kurulu raporu alındıktan sonra verilir.
Kaldırılan cümle: Denetim makamının rapordan vazgeçebilmesine ilişkin cümle 2019'da yürürlükten kaldırıldı.

Beşinci bende göre akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalığı olanlar hakkında ancak resmî sağlık kurulu raporu alındıktan sonra karar verilebilir. Bendin ilk metnindeki ikinci cümle, vesayet makamının daha önce bilirkişiye başvurmuş olması hâlinde denetim makamının bundan vazgeçebileceğini öngörüyordu; bu cümle 7196 sayılı Kanunla 2019'da yürürlükten kaldırılmıştır. Serserilik, 432. maddede koruma kararının sebepleri arasında sayıldığı hâlde bu bentte yer almaz (TMK m. 432).

Kısıtlama davasında da akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir; raporun tanzimi için gereklilik bulunursa 436. madde hükümleri uygulanır (TMK m. 409). Yargıtay, koruma istemini yalnız vasi atanması yönünden inceleyip sağlık kurulu raporu doğrultusunda reddeden kararı, asıl istemin kuruma yerleştirme olduğu ve tarafların duruşmaya davet edilerek koşulların araştırılması gerektiği gerekçesiyle bozmuştur (Yargıtay 8. HD, 2017/1089 E., 2017/2818 K., 02.03.2017).

Rapor için örnek alma ve sağlık kuruluşuna yerleştirme

Amaç: Resmî sağlık kurulu raporunun alınabilmesi.
Önlemler: Örnek alma, tıbbi müdahale, hekim ön raporu üzerine en fazla yirmi gün yerleştirme.
Güvence: Derhâl bildirim; on gün içinde itiraz; itiraz icrayı durdurmaz, ivedilikle karara bağlanır.

Altıncı bende göre resmî sağlık kurulu raporunun alınabilmesini temin amacıyla kişinin vücudundan kan veya benzeri biyolojik örneklerle kıl, tükürük, tırnak gibi örnekler alınabilir, kişiye gerekli tıbbi müdahaleler yapılabilir ve gerektiğinde kişi, hekim ön raporu üzerine en fazla yirmi gün süreyle sağlık kuruluşuna yerleştirilebilir. Hekim ön raporu üzerine verilen yerleştirme kararı derhâl ilgiliye ve yakınlarına bildirilir. İlgili veya yakınları bu karara karşı bildirimden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir; itiraz kararın icrasını durdurmaz ve denetim makamınca ivedilikle karara bağlanır.

Bent maddeye 7196 sayılı Kanunla 2019'da eklenmişti. Anayasa Mahkemesi, örnek alma ve tıbbi müdahaleye ilişkin ilk bölümü tıbbi zorunluluklardan kaynaklanan ve ölçüsüz olmayan bir sınırlama saymış; hekim ön raporu üzerine yirmi güne kadar yerleştirmeye imkân veren kalan kısmı ise yerleştirme kararına karşı başvurulabilecek bir yol öngörülmediği için iptal etmiştir (AYM, E. 2020/30, K. 2023/12, 25.01.2023, § 101, § 112). 7499 sayılı Kanun bendi iptal hükmü yürürlüğe girmeden yeniden düzenlemiş, yerleştirme kararının bildirilmesini ve buna karşı on günlük itiraz yolunu eklemiştir (TBMM S. Sayısı 109, s. 11).

Kısıtlama davasında resmî sağlık kurulu raporunun tanzimi için gereklilik bulunursa da bu bentteki usule başvurulabilir (TMK m. 409). Bendin 2024'te yeniden düzenlenen metnini uygulayan bir karara bu sayfa hazırlanırken rastlanmamıştır.

Zor kullanma ve tıbbi yardım

Kapsam: Madde kapsamında alınan kararların icrası.
Araçlar: Gerektiğinde zor kullanma; sağlık görevlilerinden tıbbi yardım.
Anayasa denetimi: Bent Anayasa'ya aykırı bulunmamıştır.

Yedinci bende göre madde kapsamında alınan kararların icrası için gerektiğinde ilgili kişi hakkında zor kullanılabilir ve sağlık görevlilerinden gerekli tıbbi yardım alınabilir. Anayasa Mahkemesi bu bendi; yardımın amacının, niteliğinin, kapsamının ve muhatabının açık olarak belirlendiği, zor kullanmanın gerekli bir araç olmadığının söylenemeyeceği ve kuralın zor kullanma yetkisini keyfi ya da orantısız kullananlar hakkında ceza soruşturması açılmasını veya tazminat verilmesini engellemediği gerekçesiyle Anayasa'ya aykırı bulmamıştır (AYM, E. 2020/30, K. 2023/12, 25.01.2023, § 117, § 119, § 122).

Uygulamada

Bir yakınınız hakkında koruma kararı istendiyse, mahkemenin duruşma açması, kişiyi dinlemesi ve sayılan hâllerde resmî sağlık kurulu raporu alması gerektiğini göz önünde tutun (TMK m. 436, 437). Rapor için bir sağlık kuruluşuna yerleştirme kararı verildiyse, siz veya yakınlarınız bildirimden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz edebilirsiniz; itirazın kararın icrasını durdurmadığını unutmayın. Kuruma yerleştirme kararı size bildirildiyse, bildirimde itiraz hakkınızın ve on günlük sürenin yazılı olarak gösterilip gösterilmediğini kontrol edin.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları

Aşağıdaki kararlar, 2019'da eklenen bentleri inceleyen norm denetimi kararından, usul güvencelerine ilişkin bir bireysel başvuru kararından ve koruma istemlerinin duruşmalı incelenmesi, usul kanununun uygulanması ve itiraz yolu yönünden maddeyi uygulayan temyiz kararlarından seçilmiştir. Maddeyi doğrudan anan kararların sayısı sınırlıdır; (6) numaralı bendin 2024'te yeniden düzenlenen metnini uygulayan bir karara bu sayfa hazırlanırken rastlanmamıştır. Kararların bir kısmı başka maddelerin sayfalarında da yer alır ve ilgililerin sağlık bilgilerine yer verilmeden özetlenmiştir. Kararlar resmî karar arama sistemlerinden alınmıştır. Her kartta kararın vardığı ilke, olayın özeti, karardan birebir bir alıntı ve kararın uygulamadaki anlamı yer alır. Konuya göre süzmek için düğmeleri kullanabilirsiniz.

Anayasa MahkemesiE. 2020/30 · K. 2023/1225.01.2023

Hekim ön raporu üzerine yirmi güne kadar sağlık kuruluşuna yerleştirmeye imkân veren kısım, yerleştirme kararına karşı başvuru yolu öngörülmediği için iptal edilmiştir

Bir iptal davası ve bir itiraz başvurusu üzerine, 7196 sayılı Kanunla 436. maddeye eklenen (6) ve (7) numaralı bentler incelendi. (6) numaralı bent, resmî sağlık kurulu raporunun alınabilmesi için kişiden örnek alınmasına, gerekli tıbbi müdahalelerin yapılmasına ve gerektiğinde kişinin hekim ön raporu üzerine en fazla yirmi gün süreyle sağlık kuruluşuna yerleştirilmesine imkân veriyordu.

“Kuralda hekim ön raporu üzerine sağlık kuruluşuna yerleştirilen kişinin bu yerleştirme kararına karşı başvurulabileceği herhangi bir yol öngörülmediği gibi bu konuda başvuru imkânı sağlayan başkaca bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu itibarla kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı sınırlanan kişiye aşırı külfet yüklendiği ve kuralla getirilen sınırlamanın orantılı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.”

Ne anlama geliyor? Karar, (6) numaralı bendin bugünkü metninin sebebidir. Mahkeme, bendin örnek alma ve tıbbi müdahaleye ilişkin ilk bölümünü tıbbi zorunluluklardan kaynaklanan ve kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkına ölçüsüz bir sınırlama getirmeyen bir kural saymış, bu bölüm yönünden iptal talebini oybirliğiyle reddetmiştir. Kişinin yirmi güne kadar sağlık kuruluşuna yerleştirilmesine imkân veren kalan kısım ise belirli bir kanuna ve meşru bir amaca dayanmakla birlikte, yerleştirme kararına karşı başvurulabilecek bir yol öngörülmediği için Anayasa'nın 13. ve 19. maddelerine aykırı bulunmuş ve oybirliğiyle iptal edilmiştir. İptal hükmü kararın 27.06.2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecekti; bent bu süre dolmadan 7499 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve yerleştirme kararına karşı on günlük itiraz yolu eklenmiştir (TMK m. 409).

Kaynak: Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi BankasıKararın tam metni

Anayasa MahkemesiE. 2020/30 · K. 2023/1225.01.2023

Madde kapsamında alınan kararların icrası için gerektiğinde zor kullanılmasına ve sağlık görevlilerinden tıbbi yardım alınmasına imkân veren (7) numaralı bent Anayasa'ya aykırı değildir

Aynı kararda, 7196 sayılı Kanunla 436. maddeye eklenen ve madde kapsamında alınan kararların icrası için gerektiğinde ilgili kişi hakkında zor kullanılabileceğini ve sağlık görevlilerinden gerekli tıbbi yardım alınabileceğini öngören (7) numaralı bent, vücut bütünlüğü yönünden incelendi.

“Toplum için tehlike oluşturan her ergin kişinin kişisel korunmasının ve toplumun korunmasının sağlanması adına 4721 sayılı Kanun'un 436. maddesi kapsamında alınacak kararların icrası için gerektiğinde ilgili kişi hakkında zor kullanılabilmesi ve sağlık görevlilerinden gerekli tıbbi yardım alınabilmesini düzenleyen kuralın kamu düzeni ile bireylerin korunması amacına ulaşılması bakımından elverişli olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca toplum için tehlike oluşturan ve mahkeme kararının icrasına rıza göstermeyen ergin kişinin sağlık kuruluşuna yerleştirilmesini temin eden daha hafif bir aracın da bulunmadığı gözetildiğinde zor kullanılmasının gerekli bir araç olmadığı söylenemez.”

Ne anlama geliyor? Karar, (7) numaralı bendin sınırlarını gösterir. Mahkeme, kuralın kişinin vücut bütünlüğünün dokunulmazlığını sınırladığını kabul etmiş; yardımın amacının, niteliğinin, kapsamının ve muhatabının açık olarak belirlendiğini, yardımın tıbbi yardımla ve sağlık görevlileriyle sınırlı tutulduğunu belirtmiştir. Kişiye karşı güç kullanımının ancak kaçınılmaz ve aşırı olmamak kaydıyla mümkün olduğu hatırlatılmış; kuralın zor kullanma yetkisini keyfi ya da orantısız kullananlar hakkında ceza soruşturması açılmasını veya tazminat verilmesini engellemediği de gözetilerek bent Anayasa'nın 13. ve 17. maddelerine aykırı görülmemiş ve iptal talebi oybirliğiyle reddedilmiştir.

Kaynak: Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi BankasıKararın tam metni

Anayasa Mahkemesi İkinci BölümB. No: 2022/91835 · E.T. başvurusu25.06.2025

Koruma amacıyla tutma, koşulları gerçekleşmiş olsa bile ancak kanunda gösterilen usul kurallarına uygun yürütülmüşse hukuka uygundur

Başvurucu rızası dışında bir hastaneye yatırıldı. Durum vesayet makamına birkaç gün sonra bildirildi; vesayet makamı bildirimden bir hafta sonra ve başvurucuyu dinlemeden koruma kararı verdi. Başvurucu vekilinin itirazı önce vesayet makamınca, ardından denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesince reddedildi.

“Tüm bu şartların varlığı hâlinde dahi kişinin hukuka uygun tutulmasından bahsedebilmek için sürecin mevzuat tarafından gösterilen kurallara uygun gerçekleştirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.”

Ne anlama geliyor? Karar, 436. maddedeki özel usul kurallarının kişi hürriyeti bakımından taşıdığı önemi gösterir. Anayasa Mahkemesi, tutmanın kanuni dayanağının bulunduğunu, hekim raporunun denetime elverişli olduğunu ve tutmanın zorunluluğuna ilişkin kabulün keyfîlik içermediğini tespit etmiştir. Buna karşın durumun vesayet makamına hemen bildirilmemesi, 437. maddedeki iki günlük sürenin aşılması ve kişinin dinlenmemesi nedeniyle tedbirin kanundaki usul güvencelerine uygun alınmadığı ve bu eksikliklerin denetim makamınca da giderilmediği belirtilerek kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir (TMK m. 437).

Kaynak: Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi BankasıKararın tam metni

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi2016/6467 E. · 2016/9883 K.20.06.2016

Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemi, 436. maddedeki özel usul kuralları gereği taraflar davet edilmeden ve duruşma açılmadan dosya üzerinden karara bağlanamaz

Bir kişi, kızının 432. madde uyarınca korunması amacıyla ilgili kurumlara yerleştirilmesini istedi. Sulh hukuk mahkemesi duruşma açmadan yaptığı inceleme sonucunda istemi reddetti; karar isteyen tarafından temyiz edildi.

“Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320/1'nci maddesine göre, basit usule tabi davalarda taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebilmesi için, bunun kanunen mümkün olması gerekir. Oysa, ergin kişinin korunması amacıyla özgürlüğünün kısıtlanması, basit yargılama usulüne tabi (TMK. m. 437/1) olmakla birlikte, Türk Medeni Kanununun 436'nci maddesinde gösterilen özel usul kuralları ve 437/1. madde hükmü gözetildiğinde; taraflar davet edilmeden duruşma açılmaksızın karar verilebilecek işlerden değildir. Bu bakımdan, taraflar davet edilerek incelemenin duruşmalı yapılması gerekir.”

Ne anlama geliyor? Karar, 436. maddenin özel usul kurallarının basit yargılama usulüyle birlikte nasıl uygulandığını gösterir. Daire, basit usule tabi davalarda dosya üzerinden karar verilebilmesi için bunun kanunen mümkün olması gerektiğini belirtmiş; koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasının basit yargılama usulüne tabi olmakla birlikte 436. maddedeki özel usul kuralları ve 437. madde gözetildiğinde duruşmasız karara bağlanabilecek işlerden olmadığını kabul etmiştir. Koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin ayrıntılı bir araştırma ve ilgili kişilerin dinlenmesini gerektirdiği belirtilerek, taraflar duruşmaya davet edilmeden verilen ret kararı bozulmuştur (TMK m. 437).