Anlaşmalı Boşanmada Nafaka 2026: Protokolde Nasıl Yazılır, Sonradan İstenir mi, Nasıl Artırılır?

"Ne kadar olacak, her yıl nasıl artacak, okul giderleri kime ait olacak?" Anlaşmalı boşanma protokolünü hazırlarken eşleri zorlayan konulardan biri nafakadır. Bu sorulara protokolde verilen cevaplar, hâkim onaylarsa yıllarca uygulanır. Belirsiz bir cümle ise yıllar sonra yeni bir davaya dönüşebilir.

Meslek hayatım boyunca protokoldeki tek bir belirsiz nafaka cümlesinin, boşanmadan yıllar sonra icra dairesinde ve mahkemede yeniden tartışıldığını gördüm. Bu rehberde protokolde yoksulluk ve iştirak nafakasının nasıl yazılacağını ve belirsiz ifadelerin neden sorun çıkardığını anlatıyorum. Yıllık artışı, sonradan nafaka istenip istenemeyeceğini ve protokoldeki nafakanın nasıl değiştirileceğini de kararlarla açıklıyorum.

Anlaşmalı boşanmada nafaka: kısa cevap

Protokolde hangi nafakalar düzenlenir?

Anlaşmalı boşanmada hâkimin onayı şu şarta bağlıdır.

Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır.

Bu cümle evlilik birliğinin sarsılmasına ilişkin maddenin üçüncü fıkrasındandır (anlaşmalı boşanmanın şartları). Aynı fıkraya göre hâkim gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir ve taraflar kabul ederse boşanmaya karar verir. "Boşanmanın mali sonuçları" ile kastedilen, maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası talepleridir (Yargıtay HGK, 2017/2643 E., 2019/484 K., 18.04.2019). Protokolde şu konular tek tek düzenlenmelidir.

Yoksulluk nafakasının şartlarını ayrı bir maddede bulabilirsiniz (yoksulluk nafakası). Çocuk nafakası her ay peşin ödenir (çocuk nafakasının miktarı). Protokolün tamamını ve indirilebilir örneklerini anlaşmalı boşanma protokolü, duruşmada hâkimin soracağı soruları anlaşmalı boşanmada hâkim ne sorar rehberinde anlattım.

Belirsiz ifadeler neden icra edilemez?

Protokole "okul masraflarını taraflar yarı yarıya karşılayacak" gibi bir ifade yazmak kolay görünür. Ama bu tür düzenlemelerin uygulanamadığı iki kararda açıkça söylendi.

Aylık ödeme nafaka sayılır mı?

Protokolde "nafaka" kelimesi geçmese de düzenli aylık ödeme nafaka niteliği taşıyabilir.

Yıllık artış nasıl yazılmalı?

Hâkim, istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (ödeme biçimi ve kaldırma). Protokoldeki sabit ve yüksek yıllık artış oranı yerine resmî enflasyon endeksine bağlı artış hakkaniyete daha uygun bulundu (Yargıtay HGK, 2017/1513 E., 2019/1182 K., 14.11.2019).

Döviz cinsinden kararlaştırılan nafaka da koşulları oluşursa uyarlanabilir. Bir genel kurul kararında, protokolle döviz cinsinden kararlaştırılan yoksulluk nafakasının, koşullar değişince Türk lirasına uyarlanabileceği oy çokluğuyla kabul edildi (Yargıtay HGK, 2023/582 E., 2025/24 K., 12.02.2025). Protokole nafaka maddesini şöyle yazabilirsiniz.

NAFAKA: Davalı ………, ortak çocuk ……… için, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren aylık ……… TL iştirak nafakasını her ayın ……… günü davacının ……… Bankası'ndaki ……… numaralı hesabına ödeyecektir. Bu miktar çocuğun eğitim, servis ve okul giderlerini de kapsar. Nafaka miktarı her yıl, bir önceki yılın Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan ……… endeksindeki on iki aylık ortalama değişim oranında artırılacaktır. Davacı ……… kendisi için yoksulluk nafakası talep etmemektedir / davacı ……… yararına aylık ……… TL yoksulluk nafakası ödenecektir.

Boş bırakılan yerler her dosyaya göre doldurulur. Endeksin hangisi olacağını ve yoksulluk nafakası konusundaki tercihinizi açıkça yazın.

Protokolde nafaka istemezseniz ne olur?

Protokolde çocuk için nakdî nafaka kararlaştırılmamış, hatta eşler nafakadan feragat etmiş olsa bile çocuk için nafaka sonradan istenebilir.

Anlaşmalı boşanmada eşlerin boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin ihtilafı nihai olarak çözdükleri kabul edilir. Bu yüzden hâkimin artık bir kusur araştırması yapmasına gerek yoktur (Yargıtay HGK, 2017/3067 E., 2019/512 K., 02.05.2019). Tazminat istemlerinizi protokole yazmadan boşanmayın; tazminatın şartlarını boşanmada tazminat rehberinde anlattım.

Protokoldeki nafaka sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde irat biçimindeki nafakanın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir (ödeme biçimi ve kaldırma). Çocuk nafakasında durum değişirse hâkim miktarı yeniden belirler (durumun değişmesi).

Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun kalkması veya haysiyetsiz hayat hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır. Nafaka miktarının hangi bilgilerle belirlendiğini boşanmada nafaka ne kadar rehberinde anlattım.

Protokoldeki nafaka ödenmezse ne olur?

Hâkimin onayladığı protokoldeki nafaka, boşanma kararının parçasıdır ve ilam gibi takip edilir. Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez (6100 sayılı Kanun m. 350). Nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, şikâyet üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (2004 sayılı Kanun m. 344).

Mahkemeler nasıl değerlendirdi?

İncelediğim kararlarda protokol nafakası uyuşmazlıkları şöyle değerlendirildi.

Her satırın kararı yazının sonundaki tabloda yer alıyor.

Ne yapmalısınız?

1. Rakam yazın. "Masrafların yarısı" gibi ifadeler icra edilemedi; nafakayı TL olarak yazın.
2. Ödemenin niteliğini belirtin. Yoksulluk nafakası mı, başka bir ödeme mi, açıkça yazın.
3. Yıllık artışı endekse bağlayın. Artış istem hâlinde belirlenir; endeksi protokole yazın.
4. Tazminatı protokole yazın. Anlaşmalı boşanmadan sonra tazminat istenemez.
5. Her çocuk için ayrı miktar yazın. Çocuk başına nafaka, değişiklik ve icrada kolaylık sağlar.
6. Başlangıç ve ödeme gününü yazın. Ne zamandan, hangi gün, hangi hesaba ödeneceğini belirtin.
7. Kendi nafakanızdan vazgeçerken düşünün. Yoksulluk nafakası mali sonuçların parçasıdır.

Yazıda dayandığım kararlar

Sonuç

Anlaşmalı boşanmada nafakanın kaderini protokole yazdığınız cümleler belirler. Yoksulluk ve iştirak nafakasını ayrı ayrı, her çocuk için TL olarak, başlangıç, ödeme günü ve hesabıyla yazın. Eğitim giderlerini belirsiz bir kalem olarak bırakmak yerine nafaka miktarına katın ve yıllık artışı resmî bir endekse bağlayın.

Kendi nafakanızdan ve tazminattan vazgeçerken bunun sonradan geri alınamayabileceğini unutmayın. Çocuk için nafaka ise sonradan da istenebilir.

Protokoldeki nafaka maddelerini birlikte hazırlamak isterseniz İstanbul boşanma avukatı sayfasındaki iletişim bilgilerinden bana ulaşabilirsiniz.