Anlaşmalı Boşanma Davasında Hakim Ne Sorar? 2026 Duruşma Rehberi

Anlaşmalı boşanma duruşmasında hâkim, taraflara kimlik tespitinin ardından öncelikle boşanma iradelerinin devam edip etmediğini ve dosyaya sunulan protokoldeki imzaların kendilerine ait olup olmadığını sorar. Bu süreç Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 166/3 uyarınca tarafların özgür iradelerinin bizzat teyit edilmesi amacıyla yapılır ve 2026 yılı uygulamasında ortalama 5-10 dakika sürer.

Adliye koridorunda bekleyen birçok kişi için mahkeme salonuna girmek gergin bir bekleyiştir. Hâkimin amacı kimseyi yargılamak veya ailenin neden dağıldığını sorgulamak değildir. Mahkeme yalnızca usuli şartların yerine gelip gelmediğini, mutabakatın şüpheye yer bırakmayacak şekilde tam olup olmadığını denetler. Öncesinde iyi hazırlanmış bir anlaşmalı boşanma protokolü, kürsü önündeki bu kısa sürecin sorunsuz atlatılmasını sağlar.

Anlaşmalı Boşanma Davasında Hakim Ne Sorar?

Hâkim, duruşma salonuna alınan eşlere sırasıyla ‘Boşanmak istiyor musunuz?’ ve ‘Dosyadaki protokolü kendi özgür iradenizle mi imzaladınız?’ sorularını yöneltir. Bu iki temel soru, evliliğin tek celsede sorunsuz şekilde sona erebilmesi için kanuni zorunluluktur.

Kimlik tespiti bittikten sonra başlayan bu kısa diyalogda tarafların net bir şekilde ‘Evet, boşanmak istiyorum’ ve ‘İmza bana aittir’ demesi beklenir. ‘Eşim istiyor diye kabul ettim’, ‘Mecbur kaldım’ veya ‘Emin değilim’ gibi şarta bağlı, tereddütlü cevaplar sürecin doğasına aykırıdır. Hâkim bu tür tereddütler sezdiğinde iradenin sakatlandığına kanaat getirerek davayı reddedebilir veya süreci çekişmeli usule çevirebilir.

Boşanma Davasında Hakim Ne Sorar?

Anlaşmalı usulde ilerleyen bir boşanma davasında hâkim, taraflara evliliğin neden bittiğine, aldatma olup olmadığına veya şiddet iddialarına dair özel hayata ilişkin hiçbir detay sormaz. Geçimsizliğin kaynağı veya kimin kusurlu olduğu bu celsenin konusu değildir.

Sistemin mantığı, eşlerin kendi aralarında uzlaşmış olmalarına dayanır. Mahkeme salonunda taraflardan birinin geçmişte yaşanan olayları anlatmaya başlamasına gerek yoktur; mahkeme başkanı bu tür beyanları dinlemez. Kusur araştırması ve tanık dinletme işlemleri, yalnızca çekişmeli boşanma davası aşamalarında yapılır. Anlaşmalı dosyalarda odak noktası geçmişin sorgulanması değil, kurulacak yeni düzenin hukuka uygunluğudur.

Boşanmada Hakim Ne Sorar?

Boşanmada hâkim mali konularda ‘Protokolde belirtilen nafaka ve tazminat miktarlarını anladınız mı ve kabul ediyor musunuz?’ ile ‘Birbirinizden başkaca bir maddi veya manevi talebiniz var mı?’ şeklinde mutabakat teyidi soruları yöneltir.

Özellikle 2026 yılı itibarıyla artan yaşam maliyetleri karşısında belirlenen iştirak veya yoksulluk nafakasının miktarı (tutar dosyaya ve tarafların gelirine göre değişir) zapta geçirilirken açıkça okunur. Eşlerden biri nafaka veya tazminat istemediğini beyan etmişse, mahkeme bu hakkından tamamen feragat ettiğini bilip bilmediğini sorarak emin olmak ister. Bu aşamada ‘Sonradan isterim’ düşüncesi geçerli değildir; mahkeme huzurunda feragat edilen haklar daha sonra dava yoluyla geri istenemez.

Anlaşmalı Boşanmada Hakim Ne Sorar?

Müşterek çocuk varsa, anlaşmalı boşanmada hâkim velayet ve kişisel ilişki günleri hakkında ‘Çocuğun velayetinin anneye/babaya verilmesini onaylıyor musunuz?’ ve ‘Belirlenen görüşme günleri sizin için uygun mu?’ sorularını sorar.

Mahkeme, eşler kendi aralarında anlaşmış olsa dahi çocuğun üstün yararını resen gözetir. Hâkim, protokolde yazan kişisel ilişki günlerini yetersiz bulursa, ‘Görüşme günlerini iki haftada bir olacak şekilde değiştirmeyi kabul ediyor musunuz?’ şeklinde müdahalede bulunabilir. Taraflar bu yeni düzenlemeyi kabul ettiğinde karar verilir. Konuyla ilgili detaylı bilgi arayanlar, çalışmayan veya geliri olmayan anne çocuğun velayetini alabilir mi sorusunun incelendiği yazımızı inceleyebilir.

İdrak Çağındaki Çocuğun Fikri Sorulur mu?

Yargıtay uygulamalarına göre 8 yaş ve üzerindeki idrak çağında bulunan çocukların, velayet konusunda kendi görüşlerini ifade etme hakları vardır ve hâkim gerekli görürse duruşmada veya uzman vasıtasıyla çocuğa kiminle yaşamak istediğini sorabilir.

Genellikle anlaşmalı dosyalarda süreç hızlı ilerlediği için pedagog incelemesine nadiren başvurulur. Fakat dosyayı inceleyen hâkim, tarafların sunduğu protokolün çocuğun gelişimini tehlikeye atabileceğine dair bir şüphe duyarsa uzman raporu talep etme yetkisine sahiptir.

Hâkim Kürsüsünde Yaşanan Beklenmedik Durumlar

Duruşma sırasında taraflardan birinin ağlaması, aşırı heyecanlanması veya sorulara geç cevap vermesi durumunda hâkim süreci birkaç dakika durdurarak tarafın sakinleşmesini bekler. Fiziksel veya psikolojik baskı şüphesi yoksa duygu yoğunluğu davanın reddine sebep olmaz.

Uygulamada en sık karşılaştığımız hata, eşlerin duruşma salonunda aniden protokol dışında yeni bir talep öne sürmesidir. Hâkim onayınızı istediğinde eşlerden birinin ‘Evet ama nafakayı 5 bin lira daha artırmak istiyorum’ dediği an, ortadaki mutabakat tamamen bozulur. Mahkeme taraflara kendi aralarında yeniden uzlaşmaları için süre verebileceği gibi, dosyayı doğrudan çekişmeli usule de çevirebilir.

Hâkim Anlaşmalı Boşanmayı Hangi Durumlarda Reddeder?

Hâkim; taraflardan birinin boşanma iradesinde tereddüt görmesi, protokolün kanunun emredici hükümlerine aykırı olması veya 1 yıllık evlilik süresinin henüz dolmamış olması durumlarında anlaşmalı boşanma davasını usulden reddeder.

Örneğin, eşlerden biri duruşmada ‘Çocuğumu bir daha görmemem şartıyla protokolü imzalattılar’ derse, hâkim bu durumu hukuka ve ahlaka aykırı bularak iptal eder. Benzer şekilde, resmi nikahın üzerinden henüz 365 gün geçmemişse, eşler ne kadar istekli olursa olsun kanuni şart oluşmadığı için dava reddedilir.

Duruşma Sürecine Dair Hız ve İşleyiş (2026 Adliye Pratiği)

Güncel adliye işleyişinde, tensip zaptı hazırlanmış ve duruşma günü verilmiş bir anlaşmalı boşanma celsesi salona girdikten sonra ortalama 5 dakika içinde karara bağlanır. Dosya eksiği yoksa karar aynı gün zapta geçirilir.

Yıllarca süren davaların aksine, burada sistem sadece onay mekanizması olarak çalışır. Hâkimin önünde daha önceden okunmuş ve incelenmiş bir evrak bulunur. Adliye salonundaki birkaç dakikalık sürecin aşamaları ve tahmini süreleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Sürecin toplam adliye takvimi ve aşamaları hakkında daha geniş bilgi için anlaşmalı boşanma ne kadar sürer başlıklı rehberimize bakabilirsiniz.

Duruşmaya Katılmak Zorunlu mu?

Anlaşmalı boşanma davalarında Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve TMK m. 166/3 gereğince her iki eşin de duruşma salonunda bizzat hazır bulunması yasal bir zorunluluktur. Taraflardan biri katılmazsa, hâkim boşanma kararı veremez.

Süreci tecrübeli bir boşanma avukatı ile yürütmek işlerinizi büyük ölçüde kolaylaştırsa da, avukatınız sizin yerinize ‘Müvekkilim boşanmak istiyor’ diyerek irade beyanında bulunamaz. Kanun, hâkimin tarafları bizzat görerek kanaat getirmesini emreder. Eşlerden birinin yurt dışında olması veya ağır hastalığı gibi istisnai durumlarda talimat duruşması yolları devreye girebilir; ancak genel kural salonda fiziksel olarak bulunmaktır. Yabancı uyruklu kişiler de sürece yeminli tercüman aracılığıyla bizzat katılarak tek celsede boşanma imkanından yararlanabilirler.

Hak Kaybı Yaşamamak İçin Adım Adım Kontrol Listesi

Duruşma gününde sorun yaşamamak ve hak kaybına uğramamak adına, adliyeye gitmeden önce kimlik belgelerinizin ve protokoldeki kararlarınızın kesinliğini mutlaka gözden geçirmeniz gerekir. Hazırlıksız gidilen duruşmalar usulden ret ile sonuçlanabilir.

Kürsü karşısına çıkmadan önce dikkat etmeniz gereken pratik adımlar şunlardır:

1. Duruşma saatinden en az 30 dakika önce kimlik belgenizle birlikte ilgili aile mahkemesinin kapısında hazır bulunun.
2. Hâkimin sorularına dolaylı ifadeler yerine ‘Evet’, ‘Kabul ediyorum’, ‘İmza bana aittir’ şeklinde net yanıtlar verin.
3. Protokolde belirtilen maddeler dışında duruşma anında spontane mali taleplerde bulunmaktan kaçının.

Dava dosyasında bulunması gereken kesin evrak şartı:

• Her iki tarafın da ıslak imzasını taşıyan, tüm mali ve hukuki sonuçları eksiksiz düzenleyen güncel tarihli boşanma protokolü.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışınız.