Boşanma Duruşmasında Hâkime Ne Söylenmeli? Güncel 2026 Rehberi

Boşanma duruşmasında hâkime verilecek beyanlar, dosyanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına göre tamamen değişir. Anlaşmalı boşanmada bizzat salonda bulunarak “Boşanma iradem ve protokole onayım devam ediyor” demeniz tek celsede karar alınması için yeterliyken (TMK m. 166/3), çekişmeli dosyalarda dilekçelerdeki iddialarınızı doğrulayan, kısa ve net cevaplar vermelisiniz. Duruşma salonunda hâkim söz vermeden konuşmamak, yargılamanın en temel usul kuralıdır.

En sık karşılaştığımız usuli hata, tarafların duruşmayı karşılıklı bir hesaplaşma ortamı gibi görüp eşinin veya tanığın sözünü kesmesidir. Yargı makamı sizi teselli etmek için değil, dosyadaki hukuki delilleri ve talepleri kanuna göre değerlendirmek için oradadır. Gereksiz diyaloglar sadece duruşma düzenini bozar.

Anlaşmalı Boşanma Duruşmasında Ne Söylenmeli?

Anlaşmalı boşanma duruşmasında hâkim size evliliğin temelinden sarsılıp sarsılmadığını ve dosyaya sunulan protokoldeki imzanın size ait olup olmadığını doğrudan sorar. Bu sorulara “Evet, boşanmak istiyorum ve protokoldeki şartları kendi özgür irademle kabul ediyorum” şeklinde net, şartsız ve kesin bir yanıt vermeniz kanuni bir zorunludur.

Hâkim, tarafların iradelerinin baskı altında kalmadan açıklandığından emin olmak ister. Anlaşmalı boşanmada duruşmaya katılmak ve bu beyanı bizzat vermek TMK m. 166/3 gereği şarttır. Hâkime “Bakarız”, “Eşim böyle istiyor”, “Çocuk için kabul ettim” gibi tereddütlü veya şarta bağlı ifadeler kullanmanız durumunda, hâkim iradenizin sakatlandığına kanaat getirip davayı çekişmeliye çevirebilir veya reddedebilir.

Çekişmeli Boşanma Ön İnceleme Duruşmasında Hâkim Ne Sorar?

Ön inceleme duruşması davanın yol haritasının çizildiği ilk resmi aşamadır ve hâkim burada taraflara sulh olup olmayacaklarını veya arabuluculuğa gidip gitmeyeceklerini sorar (HMK m. 137). Cevabınız “Sulh olma ihtimalimiz yoktur, iddialarımız doğrultusunda yargılamaya devam edilsin” şeklinde kısaca beyan edilmelidir.

Bu ilk celsede olayların esasına girilmez. Hâkim, “Eşiniz size ne yaptı?” sorusunu bu aşamada sormaz. Sadece dilekçelerde anlaşılamayan belirsiz bir talep varsa, “Dilekçenizin 3. sayfasındaki maddi tazminat talebiniz tam olarak ne kadardır?” gibi usuli netleştirmeler yapar. Tüm iddialar zaten çekişmeli boşanma dilekçesi ile mahkemeye sunulduğu için, ön incelemede uzun hikayeler anlatılmaz. 2026 yılı adliye rutininde, ön inceleme duruşmaları genellikle 5 ila 15 dakika arasında tamamlanmaktadır.

Tahkikat Duruşmasında Beyanlar Nasıl Verilir?

Tahkikat duruşmaları, tanıkların dinlendiği, bilirkişi raporlarının tartışıldığı ve asıl yargılamanın yapıldığı celselerdir. Burada hâkim veya karşı tarafın avukatı doğrudan soru yöneltebilir; cevaplar mahkeme başkanına dönerek, “Dilekçemde belirttiğim gibidir” veya olayı doğrulayan birkaç cümlelik net ifadelerle verilmelidir.

Tahkikat aşamasında taraflar bizzat beyanda bulunurken hafızalarına sadık kalmalıdır. Emin olunmayan konularda “Bilmiyorum” veya “Hatırlamıyorum” demek, yalan veya hatalı beyan vermekten çok daha güvenlidir.

Tanık Dinlenirken Araya Girilebilir mi?

Tahkikat duruşmasında tanık dinlenirken, tanığın sözü kesinlikle kesilemez veya kendisine doğrudan soru yöneltilemez. HMK m. 261 uyarınca, tanığa ancak mahkeme başkanı aracılığıyla soru sorulabilir veya çelişkili beyanlarına karşı, duruşma sırası size geldiğinde hukuki itiraz edilebilir.

Uygulamada en sık gördüğümüz durum, karşı tarafın tanığı aleyhe konuştuğunda davalının dayanamayıp “Yalan söylüyorsun” şeklinde yüksek sesle tepki göstermesidir. Hâkim bu durumu derhal duruşma zaptına geçirir. Salon düzenini ihlal eden taraf uyarı alabileceği gibi, ısrarı halinde polis zoruyla salon dışına dahi çıkarılabilir.

Duruşmada Yapılmaması Gereken Hatalar Nelerdir?

Duruşmada yapılan en büyük hata, karşı taraf konuşurken araya girmek, mimiklerle alay etmek veya eşinize/karşı tarafın avukatına doğrudan hitap ederek tartışmaya girmektir. Duruşma salonunda söylenen her söz, edilen her itiraz istisnasız mahkeme başkanına yöneltilmelidir.

Hâkimler günde ortalama 30-40 farklı dosya inceler. Sizin dosyanıza ayrılan sürede meramınızı hızlıca ve usule uygun anlatmanız beklenir. Salonda kaçınılması gereken temel davranışlar şunlardır:

• Karşı tarafın, tanıkların veya hâkimin sözünü kesmeyin.
• Hâkimin sormadığı detaylara girip geçmiş yıllara ait ilgisiz hesaplaşmaları açmayın.
• Avukatınız konuşurken onun cübbesinden çekiştirmeyin veya yüksek sesle akıl vermeyin.
• Duygu sömürüsü yaparak veya sesinizi yükselterek kararı etkilemeye çalışmayın.

Boşanma Duruşmasına Hangi Kıyafetle Gidilir?

Boşanma duruşmasına giderken temiz, abartıdan uzak ve devlet kurumunun ciddiyetini yansıtan günlük iş kıyafetleri (smart casual) tercih edilmelidir. Şort, parmak arası terlik, aşırı dekolte giysiler veya eşofman takımı gibi ciddiyetle bağdaşmayan kıyafetlerle duruşmaya katılmak hâkimin takdirinde olumsuz bir izlenim yaratır.

Vatandaşlar için kravat veya takım elbise zorunluluğu kanunda yoktur. Ancak mahkemeye duyulan saygının bir göstergesi olarak ölçülü giyinmek faydalıdır. Erkekler için gömlek ve kanvas pantolon; kadınlar için sade bir elbise veya bluz-pantolon kombini ideal bir yaklaşımdır.

Duruşma Salonunda Telefon Kullanımı ve Kurallar Nelerdir?

Duruşma salonuna girerken cep telefonunun tamamen kapatılması veya kesinlikle sessiz (titreşimsiz) konuma alınması kanuni bir zorunluluktur. Duruşma esnasında gizli veya açık şekilde ses ya da görüntü kaydı almak, Türk Ceza Kanunu kapsamında “gizliliğin ihlali” suçunu oluşturur ve hapis cezası gerektirir.

Eğer SEGBİS ile duruşmaya katılım sağlıyorsanız, kameranızın sizi net bir açıyla göstermesi ve bulunduğunuz ortamda sizden başka kimsenin olmaması gerekir. Fiziksel salonda ise not almak amacıyla bile olsa telefonu elinizde tutmanız, heyette “kayıt yapıyor” şüphesi uyandıracağı için uyarılmanıza sebep olur.

Avukat Varken Duruşmada Konuşmak Zorunlu mu?

Dosyanızı bir vekil takip ediyorsa, çekişmeli boşanma davalarının duruşmalarında tarafların bizzat konuşması veya duruşmaya fiziksel olarak katılması zorunlu değildir. Avukatınız sizin adınıza tüm hukuki beyanları mahkemeye sunar, tanıklara soru sorar ve usuli işlemleri yürütür (HMK m. 71).

İstisnai olarak, yemin deliline dayanılan bir celsede bizzat bulunarak yemin metnini okumanız gerekebilir. Boşanma davasında yemin delili kullanıldığında temsilci atanamaz. Deneyimli bir boşanma avukatı, hangi celsede bizzat bulunmanızın lehinize olacağını veya hangi celsede evde kalmanızın daha az yıpratıcı olacağını dosyanın durumuna göre size bildirecektir.

Duruşma Zaptı İmzalanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Duruşma sonunda mahkeme kâtibinin yazdığı duruşma zaptı (tutanağı), salonda konuşulanların ve alınan kararların yegâne resmi kaydıdır; anlaşmalı boşanmada bu zaptı okumadan asla imzalamamalısınız. Çekişmeli dosyalarda ise genellikle taraflar değil, mahkeme heyeti ve taraf vekilleri e-imza ile süreci tamamlar.

Anlaşmalı davalarda “Protokolü hür irademle kabul ediyorum, boşanmaya karar verilsin” şeklindeki beyanınızın zapta doğru geçirildiğini teyit ettikten sonra imza atılır.

Aşağıdaki tabloda, dava türüne göre duruşma dinamikleri özetlenmiştir:

[/COMPARISON_TABLE>

Duruşma Öncesi Pratik Kontrol Listesi

Adliyeye gitmeden önce, özellikle usuli eksikliklerden kaynaklanacak ertelemeleri önlemek için şu adımları kontrol ederek stresi en aza indirebilirsiniz:

1. Geçerli kimlik belgenizi (Nüfus cüzdanı, yeni tip kimlik kartı veya pasaport) yanınıza alın; kimlik ibraz edilmeden beyanınız alınmaz.
2. Duruşma saati 10:00 ise, en geç 09:40’ta mübaşirin anonsu için kapıda hazır bulunun.
3. Eğer gider avansı, bilirkişi veya pedagog ücreti yatırmanız ara kararla istenmişse, 2026 yılı tarifelerine göre (ortalama 1.500 TL – 4.500 TL arası değişen tutarlar) vezne işlemlerini duruşmadan önce muhakkak tamamlayın.
4. Çağrılan mahkemenin adını ve numarasını (Örn: İstanbul 5. Aile Mahkemesi) tebligattan veya UYAP Vatandaş portalından son kez teyit edin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışınız.